Umlayezo 17 ka-Okthoba 1, 1949
Ngiyambona uNkosikazi. Uthi,
"Mntanami, ngizokusiza. Yiba nokuzethemba, ngisho nasezikhathini ezinzima."
UNkosikazi ubeka isiphambano esandleni sami. Sinzima kakhulu. UNkosikazi uthi,
"Mntanami, uzosithwala isiphambano."
Manje ngibona kubhalwe phambi kwami: "1950" kanye no "1951-1953."
Bese ngibona iSt. Peter's Basilica phambi kwami. Amaconsi awela phezu kwayo—izinyembezi noma imvula. UNkosikazi uthi,
"Ngixwayise, lokhu akukuhle. Indodana yami iyashushiswa futhi. Thatha isiphambano usibeke phakathi. Kulapho-ke kuphela lapho kuzofika khona ukuthula."
Imiyalezo yeNkosikazi Yezizwe Zonke yakha into ephelele ehlangene, ehlangene ngokujulile. Siphinde simbone ephathisa u-Ida Peerdeman umsebenzi okuzodingeka abhekane nawo impilo yakhe yonke. Umsebenzi wakhe uwukumisa kabusha iSiphambano enkabeni yomhlaba—njengesibonakaliso sokuthi umhlaba uzosiphikisa. Kulabo abasibona lesi Siphambano futhi ngaleyo ndlela bagcine ukwesaba uNkulunkulu ezinhliziyweni zabo, sizoba umthombo wokuvuka kwabo. Nokho, kulabo abangasinaki, kuzoba uphawu lokuwa kwabo. Lokhu kwakubikezelwe kakade nguSimeyoni omdala esiprofethweni sakhe:
Luka 2:34-35
2:34. USimeyoni wababusisa, wathi kuMariya unina: “Bheka, lo mntwana umiselwe ukuwa nokuvuka kwabaningi kwa-Israyeli, nesibonakaliso esizophikiswa.
2:35. Inkemba iyakugwaza umphefumulo wakho, ukuze kwambulwe imicabango yezinhliziyo eziningi.”
Isiphambano senzelwe ukukhumbuza isintu ngeSivumelwano saphakade noNkulunkulu. Amarekhodi oMthetho KaMose abonisa ngokusobala ukuthi ukuhlupheka kwehlela abantu ngenxa yezono zomphakathi ngenxa yesijeziso. Ngakho-ke, uma sibheka iSiphambano uKristu alenga kuso—esithatha isiqalekiso sesono sabantu abakhethiwe—sithola isixwayiso esicacile: imiphumela efanayo ingathinta zonke izizwe, ngoba uNkulunkulu unguMdali womhlaba wonke. Kodwa-ke, amaJuda awasinakanga lesi Sibonakaliso, futhi ngenxa yalokho, saba yisibonakaliso sokuwa kwawo kubo—ngo-70 CE, iJerusalema lathunjwa futhi iThempeli labhujiswa. UNkulunkulu wakhetha abantwana bakwa-Israyeli ukuba bembule leli qiniso eliphelele esintwini ngesibonelo sabo. Ukukhumbula iSivumelwano sikaNkulunkulu
kubalulekile namuhla. Ezweni lanamuhla, imfundiso yamanga ivame ukushunyayelwa ukuthi uMthetho kaNkulunkulu awuzange ubophe, uncishiswe, noma uqedwe ngokufika kukaKristu. Kodwa-ke, okuphambene nalokho kuyiqiniso. Umbono onjalo awuqondi kahle ingqikithi yomsebenzi Wakhe wokusindisa. UKristu, ngendlela ehlukile, uthatha isijeziso salezo zoni ezilwa nobuthakathaka bazo. Ngaphandle kwalokho, ukufa, okwabikezelwa epharadesi, kwabalindele ngenxa yazo zonke izono. Nokho, izoni zinikezwa umusa wesikhathi—njengokungathi “ziphanyekwe” ngenxa yazo ukuze, ngokulandela izimfundiso zoMsindisi, zikwazi ukuzihlanza ezonweni zazo.
Lesi simiso sivela encwadini kaJoshuwa, lapho sifunda khona ukuthi uNkulunkulu wamisa ilanga nenyanga ukuze anike ama-Israyeli isikhathi sokukhipha zonke izono eZweni Lesithembiso. Kumuntu wanamuhla, leli Zwe Lesithembiso lingumzimba wakhe—uzolinqoba futhi alithathe kuphela lapho ekhipha isono kulo. Kodwa-ke, njengoba izwe lifulathela uKristu, isikhathi sihamba ngokungenakuvinjelwa kwababi, futhi ngamunye wabo ekugcineni uzozwa imiphumela ebuhlungu yezono zakhe enyameni yakhe. Kubo, isiphambano sizoba uphawu lokuwa, kanti kulabo abasiqaphelayo futhi abaphila ngokwesaba uNkulunkulu, sizoba uphawu lokuvuka. Ukugcina iSivumelwano kuxhumene ngokungenakuhlukaniswa nokuba khona kukaKristu ezinhliziyweni zabantu. Nguye oholela umuntu othandweni lomakhelwane, ubulungiswa, neqiniso. Yilezi zisekelo kuphela ezingasindisa umhlaba—kokubili ekuzibhubhiseni nasekugcwalisekeni kwezijeziso eziqukethwe eNcwadini yoMthetho kaMose. Ukuthula kweqiniso kungenzeka ngazo kuphela: phakathi kukaNkulunkulu nesintu, naphakathi kwesintu nomunye nomunye.
Njengoba sizwa esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke, uKristu—Lowo ozohola umhlaba ekuthuleni—uyashushiswa futhi. Lokhu kwenziwa yilabo abenqaba ukushintsha, abenqaba ukubhekana nobuthakathaka babo, futhi abazivumela ukuholwa umoya waleli zwe njengesilwane sasendle esidwengulwe yimvelo. Kodwa-ke, umuntu uhlukile ezilwaneni ngoba unesizathu—isipho, esigcwele uMoya kaNkulunkulu, esimenza akwazi ukuba njengoMdali. Kuphela ngokukhanya kwaleli qiniso lapho ingqondo yomuntu ingakwazi khona ukuhlukanisa kahle okuhle nokubi. Esiqeshini sokugcina somyalezo, sizwa ukuthi abantu bakulungele ukubuyela kuNkulunkulu, kodwa labo abasemandleni bayabavimbela ekwenzeni kanjalo. Yilabo abasemandleni abangabashushisi bakaKristu ngqo namuhla. Emfanekisweni womyalezo
, sibona amaconsi emvula ewela esiqongweni seSt. Peter's Basilica. Ngakolunye uhlangothi, lezi izinyembezi zeNkosikazi Yezizwe Zonke, ezivuselelwa ukudabuka okukhulu ngesimo sengqondo seVatican. I-Holy See ayigcini nje ngokuhlala ithule lapho izwe lanamuhla lilahla uKristu, kodwa futhi iphenduka ezimfundisweni Zakhe, iwele esonweni futhi izivumele ukuba igqilazwe ubuthakathaka bayo. ISonto kufanele, phela, libe yisibonelo saso sonke isintu kanye nomfanekiso ophilayo wobungcwele bukaNkulunkulu—futhi akufanele neze ikukhohlwe lokhu. Kodwa-ke, iNkosikazi Yezizwe Zonke nayo ikhalela isintu uqobo kanye nokuhlupheka isintu esizobhekana nakho, singene ebumnyameni ngemva kokufulathela ukuKhanya Okukodwa.
U-Ida Peerdeman kufanele abambe iSiphambano futhi asibonise umhlaba wonke. Sinzima ngoba umbono wokuhlupheka okukhulu ulenga phezu kwesintu. ISiphambano lapha sibonisa imiphumela equkethwe eMthethweni kaMose, ebhekisela ngqo eNtabeni Yeziqalekiso. Ngakho-ke, asikho isidingo sokufunda ngisho namarekhodi anemininingwane ale Ncwadi—kwanele ukubheka iSiphambano, okuyisona siphetho esiphelele salokho kuhlupheka.
Umboni ubona izinsuku ezithile lapho lezi ziprofetho zizogcwaliseka khona: 1950 kanye neminyaka 1951-1953.
Izingcezu ezilandelayo zomyalezo ziyizibikezelo zesiprofetho zezehlakalo ezazizokwenzeka eminyakeni elandelayo phakathi kwezizwe ezafulathela uKristu, zidonsela phezu kwazo iziqalekiso ezibangelwa yizono zazo. Isimiso asishintshi: uma umuntu enqaba ukuguquka futhi enqaba ukulandela iZwi likaNkulunkulu Eliphilayo, uhlamvu olunzima loMthetho KaMose luqala ukuba nzima kuye.
ETestamenteni Elidala, uNkulunkulu wabonakala kuMose eNtabeni iSinayi efwini elimnyama, ephelezelwa yimvula enkulu nombani:
AmaHubo 68:9 Umhlaba wazamazama, amazulu athela imvula phambi kukaNkulunkulu, phambi kukaNkulunkulu ka-Israyeli eSinayi.
Ngaphakathi kwalezi zenzakalo ezingavamile kwakufihliwe imiyalo kaNkulunkulu kubantu ababebuthene phansi kwentaba. Njengoba nje imvula ihlanza umhlaba kukho konke ukungcola, kanjalo namazwi kaNkulunkulu anamandla okuhlanza umuntu esonweni. Nokho, ukuduma ngokwako kwakuyizwi Lakhe, okwathi, kanye nombani, kwavusa ukwesaba uNkulunkulu kubantu.
Ngokufanayo, embonweni ohambisana nomyalezo, sibona imvula iwela esiqongweni seThempeli likaSt. Peter, kuyilapho iNkosazana Yezizwe Zonke iletha ku-Ida Peerdeman amazwi aqukethe imiyalo yabantu bakaNkulunkulu. Kukhona ukufaniswa okucacile lapha nezenzakalo zikaMose eSinayi. Kulesi simo, iNkosazana Yezizwe Zonke iba yiThempeli likaNkulunkulu kanye nefu lapho uNkulunkulu efihliwe khona futhi uNkulunkulu ekhuluma khona - imvula, yona, ingamazwi ayo, futhi ngesikhathi esifanayo, izinyembezi zayo. Kulesi sithombe, umboni udlala indima kaMose.
Kulesi sithombe, iThempeli likaSt. Peter liba yintaba kaNkulunkulu. Kulapho uNkulunkulu ethulula khona uMoya Wakhe - okungukuthi, iZwi Lakhe - elibe seligeleza phezu komhlaba wonke. Lokhu kukhumbuza izinqubo ezenzeka emvelweni, lapho imifula iqala khona ezintabeni. Njengoba igeleza, inisela umhlaba, iphele olwandle, lapho amanzi ephuma khona bese ekhuphukela esibhakabhakeni. Lesi sifaniso esithinta inhliziyo sibhekisela eZwini likaNkulunkulu, elingeke libuyele kuMdali lize lifeze injongo yalo. Umprofethi u-Isaya ubhala ngalokhu encwadini yakhe:
Isaya 55:10-11
55:10 Ngoba njengoba imvula neqhwa kwehla kuvela ezulwini futhi kungabuyeli khona kuze kube yilapho sekunisile umhlaba, kuwenze uvunde futhi uthele, ukuze uthele imbewu yomhlwanyeli nesinkwa sodlayo,
55:11 kanjalo izwi eliphuma emlonyeni wami ngeke libuyele kimi lize, kodwa lizofeza engikufisayo futhi liphumelele ekufezeni engikuthumelé kona.
Kufanele kuqashelwe ukuthi embhalweni ka-Isaya, iZwi likaNkulunkulu alibuyeli kuNkulunkulu ngesimo somhwamuko, kodwa ngesimo sezithelo ezikhule kulelo Zwi. Ngakho-ke, lapho uNkulunkulu ekhuluma ngokuthula, lokhu kuthula kuwukubuyela kuYe ngesimo sezithelo, okuyisenzo esithile sokuthula esenziwa ngumuntu. Ngokomfanekiso, umuntu uba umuthi ophuza amanzi—okungukuthi, iZwi likaNkulunkulu—ukuze athele izithelo ezithokozisa uNkulunkulu ngesimo sezenzo ezivela kulelo Zwi.
Kodwa-ke, lapho ekhuluma ngesijeziso, iZwi laKhe libuyela kuYe ngesimo sezithelo zesijeziso—isibonelo somlando okwakuwukubizwa kwenkosi yasePheresiya uKoresi II Omkhulu, owaletha ukunqotshwa kokugcina kweBhabhiloni. Le ndaba izothuthukiswa ngokujulile ezingcezwini ezilandelayo zomyalezo, njengoba zakha umongo wazo oyisisekelo.
Esingcezwini sokugcina somyalezo, umongo weDanube uba ngobalulekile. Lo mfula, osuka ezintabeni zaseBlack Forest, ugeleza oLwandle Olumnyama, uletha ukufanekisela ukuhlupheka okukhulu okwehlela izizwe ngempela eminyakeni eyembulwa kumboni. IDanube lapha ifanekisela iZwi likaNkulunkulu – eligeleza livela ezulwini, lihloselwe ukuletha umphumela walo ohlosiwe, kulokhu, ukugcwaliseka kwezinhlinzeko zeNcwadi yoMthetho kaMose. Kuphela ngemva kokuba injongo yalo isigcwalisekile lapho lingabuyela khona kuMdali. Isijeziso esilungile asihlali phakade, futhi umgomo walo wokugcina ukuguqulwa kanye nokubuyiselwa kwesintu ekuhleleni kukaNkulunkulu.
Manje ngibona ngokuzumayo amaBalkans. Kukhona ukulwa okuqhubekayo lapho. Bayalwa futhi. INkosikazi ithi,
"Mntanami, kuza impi enzima. Asikaphumi kulo mzabalazo okwamanje.
Kuzofika izinhlekelele zomnotho.
UMbuso WaseNgilandi uyanyakaziswa."
Manje ngibona umqhele waseNgilandi kanye nentambo ekuwo. Lo mqhele udonswa kuzo zonke izinhlangothi ukuze kulondolozwe ibhalansi phezu kwaleli zwe.
Bese ngibona uPapa kanye nobaba othile.
Lesi siqeshana somyalezo sikhuluma ngamaBalkans kanye neNgilandi. Ngokusho kwamazwi eNkosikazi Yezizwe Zonke, isimo kulezi zindawo asisihle, futhi iNdodana yakhe iphinde ihlushwa lapho. Njengoba amaBalkans kanye neNgilandi efulathela uKristu, iziprofetho eziqukethwe yimilayezo, kanye neSiphambano esethulwe ngu-Ida Peerdeman, kuhloswe ngazo ukufaka ukwesaba uNkulunkulu phakathi kwabantu lapho. Lokhu kwesaba kungabasiza baphenduke endleleni yesono—ngaphandle kwalokho, amalungiselelo anzima eNcwadi yoMthetho KaMose azogcwaliseka ngokungenakugwenywa ngokumelene nabo.
Ake siqale ukucabanga kwethu ngeNhlonhlo yaseBalkan, lapho iDanube igeleza khona. Kwakuphakathi kwamazwe aseduze kwalo mfula lapho, njengoba kwakubikezelwe, ayezobhekana nokuhlupheka okukhulu. Phakathi kuka-1950 no-1953, lo mthambo oyinhloko waba umugqa ophambili wempi yezomnotho enonya, futhi umhosha wawo omuhle, iSango Lensimbi (umngcele ophakathi kweYugoslavia neRomania yasendulo), wabona ukushintshana kwemililo okunegazi.
Ngaleso sikhathi, iYugoslavia (ngokusemthethweni iFederal People's Republic of Yugoslavia) yayithatha iningi lamaBalkans asenyakatho nasentshonalanga, ngaphansi kokubusa okunzima kukaJosip Broz Tito. Yayihlanganisa izindawo zaseSerbia yanamuhla, iCroatia, iSlovenia, iBosnia neHerzegovina, iMontenegro, kanye neNyakatho yeMacedonia. Iminyaka ka-1950-1953, u-Ida Peerdeman ayibona emibonweni yeNkosikazi Yezizwe Zonke, yayiyisikhathi semicimbi ebalulekile yenhlangano. Ngenxa yengxabano noStalin, izwe laliseceleni kwempi ne-USSR. Lalwa nezinhlekelele zemvelo ezinkulu, futhi iziphathimandla zalo zamaKhomanisi zalwa impi enonya neSonto kanye nesiko lenkolo. Ngakho-ke singabona ngokucacile ukuthi iYugoslavia ngaleso sikhathi yayiphikisana kanjani noNkulunkulu, ifanelana nohlaka lwesiprofetho sikaSimeon omdala mayelana nesibonakaliso esasizophikiswa. Ukuphakama kokushushiswa ngokwenkolo kwenzeka ngo-1952-1953, lapho ubudlelwano phakathi kombuso neVatican buphela ngokuphelele. NgoDisemba 1952, uPapa Pius XII waqoka uMbhishobhi Omkhulu waseZagreb owayeboshwe ngamakhomanisi, u-Aloysius Stepinac, ukhadinali, uTito waphindisela ngokunqamula ngokusemthethweni ubudlelwano bezombusazwe ne-Holy See. Ngenxa yalokho, iSonto laphoqelelwa ukuba lisebenze ngaphansi komhlaba, futhi abefundisi baboshwa ngobuningi.
Isibonelo seYugoslavia sibonisa indlela amazwi eNkosikazi Yezizwe Zonke—athi abantu babekulungele ukubuyela kuNkulunkulu, kodwa amandla ombuso abavimbela—abonakala ngqo ezenzweni zombusi wamakhomanisi. UJosip Broz Tito walwa nazo zonke izibonakaliso zenkolo emphakathini wakhe, ezama ukuthola ukulawula okuphelele imiphefumulo yabantu. Kodwa-ke, lokhu kwakungashukunyiswa yizinhloso ezimsulwa, kodwa yisifiso sokucindezela isizwe ngemibono yakhe. Ukuwa kokugcina kwalesi sakhiwo esingenaNkulunkulu kwenzeka emashumini eminyaka kamuva. Inqubo yokuhlakazeka kweYugoslavia yaqala ngokusemthethweni ngoJuni 25, 1991, lapho iSlovenia neCroatia zimemezela ukuzimela. Ngakho-ke lokhu kuhlukana kwaba uphawu olubonakalayo lokunqotshwa—njengoba nje uSimeyoni omdala ayebikezele, ememezela ukuthi kwabaningi, uKristu wayezoba uphawu lokuwa nokuvuka. Kwaphela amashumi eminyaka, amaBalkans ahlala ngaphansi kwejoka lobuKhomanisi, obaqeda ngonya zonke izibonakaliso zokholo kuNkulunkulu. Yingakho izibonakaliso ezaqala eMedjugorje ngo-1981 zazihloselwe ukuguqula ngokuphelele le nqubo ebuhlungu.
Esigijimini, sizwa futhi ngengozi yempi kanye nempi yezomnotho ebhubhisayo eyayisongela amaBalkans. Uma sihlola isimo eYugoslavia ngaleso sikhathi, sibona ukuthi la mazwi agcwaliseka ngokunemba okuphawulekayo. Ukungezwani okwalandela ukuhlukana kuka-1948 noStalin kwafinyelela umvuthwandaba wawo ngaleso sikhathi. Amasosha aseSoviet namabutho amazwe ase-satellite—iHungary, iRomania, neBulgaria—azungeza imingcele yezwe, evame ukuvusa izigameko ezihlomile, eshiya abantu behlala besaba njalo ukugqashuka kweMpi Yezwe III.
Ngesikhathi esifanayo, kwaqala impi yezomnotho enonya, eyathi phakathi kuka-1950 no-1953 yathatha isimo sokuvinjelwa komnotho okuphelele okwabekwa yi-USSR namazwe angaphansi kwayo, okuhlanganisa ne-Albania. UStalin wazama ukuguqa uTito ngokunqamula ngokuphelele iYugoslavia ezintweni zokusetshenziswa, ezimakethe, nasekudleni. Ngaphambi kokuhlukana, izwe lalithembele ekuhwebeni ne-Eastern Bloc ukuze lithole okungaphezu kuka-70% kokungeniswa nokuthunyelwa kwayo kwamanye amazwe. Phakathi kuka-1950 no-1953, lokhu kuhwebelana kwehle kwafinyelela cishe ku-zero. Amazwe obuKhomanisi aqeda zonke izivumelwano, okuhlanganisa nokuhlinzekwa okubalulekile kwamalahle, uwoyela, nemishini, isinyathelo esasihloselwe ukuphazamisa ngokuphelele imboni yaseYugoslavia. Ukuze isinde, iYugoslavia yaphoqeleka ukwamukela usizo lwezomnotho nolwezempi oluvela e-United States naseGreat Britain. Kwakuyizimo lezi ezaphoqa lo mbusi ukuba akhulule inqubomgomo yakhe enonya yokulwa neSonto futhi akhulule abefundisi abaningi ababeboshiwe.
Imvelo yenza isimo saba sibi kakhulu. Ngo-1950, amaBalkans ahlaselwa isomiso esibhidliza irekhodi, esaholela ekuweni kwezolimo kanye nosongo lwendlala enkulu. IMoscow yaqinisa ngamabomu ukuvalwa kwezwe, inethemba lokuthi inhlekelele yobuntu izobangela ukuvukela kwangaphakathi futhi igumbuqele uhulumeni eBelgrade. Usizi lwabantu lwalulubi kakhulu – izidingo eziyisisekelo zazingekho, futhi uhlelo lokwabela lwalungasebenzi kahle. Impi yezomnotho yaleyo minyaka yaphela njengenye yemisebenzi yezomnotho enonya kakhulu yeMpi Yomshoshaphansi. Yaletha ukuhlupheka kwangempela nokukhulu kubantu baseBalkans: ubumpofu obukhulu, ukungondleki kahle, abasebenzi abahluphayo emafektri abhidlikile, kanye nokungaqiniseki okuphelele ngekusasa.
Manje ake siqhubekele eNgilandi, izwe elilandelayo okukhulunywa ngalo esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke. U-Ida Peerdeman ubona uPapa ekanye noPapa. ESontweni LamaKatolika, uPapa ungumuntu ohloniphekile kakhulu ehhovisi lika-episcopal, ebika ngqo kuPapa. Emasontweni AmaKatolika AseMpumalanga, uPapa - kanye neSinodi yakhe - unegunya langempela lokuphatha phezu kwabefundisi nabathembekile esifundeni esithile.
Lo mhlangano uqukethe uPapa oyedwa kuphela, ongumongameli weSinodi kanye nenhloko yeSonto LaseMpumalanga elithile. Amalungu asele angababhishobhi nababhishobhi abakhulu bomkhosi ofanayo. Ngakolunye uhlangothi, eMkhosini wendabuko wesiLatini (waseNtshonalanga), lesi sihloko siwukuhlonipha kuphela. Sinesithunzi esikhulu somlando kodwa asinikezi amandla engeziwe omthetho. Izibonelo zifaka phakathi obabamkhulu besikhathi samanje baseVenice naseLisbon, kanye noBabamkhulu waseLatin waseJerusalema.
Phakathi kuka-1950 no-1953, kwenzeka isenzakalo esisodwa esibalulekile esihilela laba baphathi eVatican.
NgoNovemba 1, 1950, eSt. Peter's Square, Bonke obabamkhulu bamaKatolika ababekhonza ngaleso sikhathi bamaSonto aseMpumalanga naseLatin bahlangana eRoma eSt. Peter's Basilica. Ukuba khona kwabo kwadumisa isimemezelo esiqinile sikaPapa Pius XII semfundiso yokwenyuka kweNtombi Engcwele uMariya.
Kodwa lokhu kuhlangana ngani neNgilandi? Kuvela ukuthi isimemezelo semfundiso kaMarian sahlangatshezwa ngokushesha nangokuhlasela eLondon. Umholi ongokomoya weSonto laseNgilandi, uMbhishobhi Omkhulu uGeoffrey Fisher waseCanterbury, wagxeka ngokusemthethweni nangokusobala lesi senzakalo. Uhlangothi lwase-Anglican lwaveza ukuphikisa okunamandla, luthi imfundiso yamaRoma "yayiyimfundiso engafani nhlobo neBhayibheli kanye nokholo lwasendulo lwamazwe ngamazwe," okwakuthi, ngokombono wabo, kwaphazamisa ingxoxo yama-ecumenical.
Kuhle ukukhumbula ukuthi iNgilandi yayisivele ihlukene ngo-1534. Ngaleso sikhathi, uPapa wenqaba ukuchitha umshado weNkosi uHenry VIII. Ngesenzo sokungalaleli, inkosi yafulathela iRoma yazibiza ngokuthi iyinhloko ephakeme yeSonto laseNgilandi ngoMthetho Wobuphakeme. Ngakho-ke kungaphikiswana ngokuthi izibeke endaweni kaNkulunkulu uqobo, ithatha ilungelo lamandla aphelele phezu konembeza babantu bayo. Lesi sinyathelo esinesibindi siphinda ngqo iNcwadi ka-Isaya, lapho iNkosi izibiza khona ngokuthi inguNkulunkulu kuphela neDwala kuphela:
Isaya 44:6-8
44:6. Isho kanje iNkosi, iNkosi ka-Israyeli noMhlengi wakhe, iNkosi yamabandla:
Ngingowokuqala, ngingowokugcina; ngaphandle kwami akukho Nkulunkulu.
44:7. Ngubani onjengami? Makamemeze, amemezele, angifakazele. Lowo owabikezela kusukela phakade, nalokho okuzayo, makasitshele.
44:8. Ningesabi, ningabi naluvalo. Angizange ngibikezele kusukela kudala, futhi ngikwenze kwaziwe? Ningofakazi bami: kukhona uNkulunkulu ngaphandle kwami? Noma yiliphi elinye iDwala? Angilazi elinjalo!
Encwadini ka-Isaya, sifunda ukuthi kunoNkulunkulu oyedwa kuphela, okungafani kakhulu nokuzibeka kweNkosi uHenry VIII kanye nabalandela esikhundleni sakhe njengenhloko yeSonto. UNkulunkulu uzibiza ngokuthi uyiDwala kuphela - futhi yileli dwala lasemhlabeni elibaluleke kakhulu lapha. Kuvela ukuthi kungakapheli izinyanga ezimbili ngemuva kokumenyezelwa kwemfundiso kaMarian kanye nokusabela okubukhali kweSonto laseNgilandi, ngoKhisimusi 1950, iTshe Lekusasa lebiwa eWestminster Abbey.
Sekungamakhulu eminyaka, amakhosi aseScotland abekwa umqhele kuleli dwala eScone Abbey. Ngo-1296, iNkosi u-Edward I waseNgilandi walintshontsha kumaScots njengempango yempi waliletha eLondon. Isihlalo Sokugcotshwa Kwezinkuni esikhethekile (iSihlalo sikaSt. Edward) sakhiwa eWestminster Abbey, lapho izinto ezibiwe zibekwe khona esisekelweni saso. Kusukela ngaleso sikhathi, wonke amakhosi aseBrithani alandelayo ayedingeka ahlale ngqo phezu kwaleli tshe ngesikhathi sokugcotshwa kwawo okungcwele ukuqinisekisa ukuthi amandla awo asemthethweni.
Ngawo-1950, iScotland yayibhekene nokwanda kokunganeliseki ngombuso waseLondon. Abafundi abane baseScotland abavela eGlasgow—u-Ian Hamilton, uGavin Vernon, uKay Matheson, no-Alan Stuart—banquma ukweba itshe. Bangena eWestminster Abbey, bembozwe ubumnyama, emahoreni okuqala oSuku LukaKhisimusi. Ngesikhathi bezama ukususa ibhulokhi elingamakhilogremu angu-152 (amakhilogremu angu-330) ngaphakathi kwesihlalo sobukhosi sokhuni, lashelela laphuka phakathi. Naphezu kokwesaba, abakhi bozungu bafaka izingcezu ezimotweni ezimbili. Enye yezingcezu yayinzima kakhulu kangangokuthi yonakalise ukumiswa kwemoto. Kodwa-ke, bakwazi ukugwema amaphoyisa aseNgilandi futhi bashushumbisa insalela enyakatho. Izindaba zokunyamalala kwedwala zathumela amagagasi okwethusa eLondon.
Kubalulekile ukuqaphela ukuthi iTshe Lekusasa lase liphenduke uhlobo lwesithixo samaNgisi, okuthiwa lenza igunya futhi lanikeza igunya laphezulu lamandla obukhosi nawesonto. Nokho, uKristu washo ngokusobala ukuthi kwakuphezu kukaPetru – uKhefase (idwala), ngakho-ke idwala eliphilayo – ukuthi wayezokwakha iSonto lakhe. Ngakho-ke, iTshe Lekusasa, lapho inkosi yaseBrithani, ezibiza nangokuthi inhloko yomphakathi wamaKristu, ihlala khona, liwubuqhophololo obuphelele, ngisho nokuhlubuka. Lo mbumbulu wabuyiselwa ngabafundi ngo-1951. Nakuba umseshi wetshe waseScotland wanamathisela ngasese izingxenye ezimbili ngaphambi kokuwubuyisela, uphawu lwamandla aseNgilandi lwahlala luphukile unomphela futhi lungenakuguqulwa.
Isithombe somyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke sibonisa umqhele waseNgilandi oboshwe ngentambo, ezama ukugcina ibhalansi yawo ezweni. Lesi sithombe esingokwesiprofetho sibikezela ukuthi umbuso waseBrithani uzobhekana nesikhathi sesiphithiphithi esikhulu, esiwela phakathi kuka-1950 no-1953. Ngokomongo womqhele, lesi sikhathi esinzima saphawulwa ukufa kweNkosi uGeorge VI, owashona ngo-1952. Umlandeli wakhe oseduze kwakuyindodakazi yakhe endala, u-Elizabeth II. INdlovukazi esencane yabhekana ngokushesha nenkinga enkulu yokuziphatha ezungeze udadewabo, iNkosazana uMargaret, owayefisa ukushada nendoda ehlukanisile.
Kuyo yonke iminyaka ka-1950-1953, amaNgisi aphila ngaphansi kobunzima obukhulu ngemva kwempi, umphumela oqondile weMpi Yezwe Yesibili eyabhubhisa, eyaphela ngo-1945. Nakuba izwe laliphakathi kwabanqobi, umnotho walo wawubhujiswe ngokuphelele. Uhlelo lokwabela ukudla okuyisisekelo njengenyama, ibhotela, noshukela lwaqhubeka cishe iminyaka eyishumi ngemva kokusayinwa kwesivumelwano sokuthula.
Izwe laphinde lathinteka kakhulu ukwehla kwamandla emali okwabangelwa ukugqashuka kweMpi yaseKorea. Ekupheleni kuka-1950/1951, iNgilandi yabhekana nokuntuleka okukhulu kwamalahle. Ngenxa yokuntuleka kokushisa nokuphelelwa amandla kukagesi, amafektri asebenza izinsuku ezintathu kuphela ngesonto, eshiya abantu bebanda ebumnyameni. NgoDisemba 1952, njengoba nje uMarshal Tito ayenqamula ubudlelwano neVatican eYugoslavia, ifu elimnyama elibulalayo lentuthu enobuthi lalilenga phezu kweLondon. Ezinsukwini ezinhlanu nje, abantu abangaba ngu-4,000 bafa, futhi inani labantu abafa ngenxa yale nhlekelele, kuhlanganise nalabo abafa ngenxa yezinkinga zokuphefumula emasontweni alandelayo, lafinyelela ku-12,000.
Iminyaka ka-1950-1953 ikhunjulwa emlandweni waseBrithani njengesikhathi esibucayi, esibizwa yizazi ngokuthi "ukuqala kokuphela koMbuso." Nakuba iLondon yayisalawula izindawo ezinkulu zomhlaba, kwakungesikhathi esichazwe emilayezweni yeNkosikazi Yezizwe Zonke lapho amandla obukoloni aseBrithani aqala ukuwohloka ngokushesha ngenxa yomthelela wokuvukela okunegazi, izinkinga zezimali, kanye nokuvukela kwenkululeko kazwelonke. Ngo-1951, kwaqubuka lokho okubizwa ngokuthi i-Abadan Crisis e-Iran, lapho uhulumeni wobuzwe oholwa nguMohammad Mosaddegh ebeka amasimu kawoyela aphethwe yiBrithani ezweni lonke. Lokhu kwaba yinhlekelele enkulu yezezimali kanye nesithunzi eLondon; iCrown yalahlekelwa ukulawula umthombo oyinhloko kawoyela eMpumalanga Ephakathi. Ngo-
Okthoba 1951, iGibhithe laqeda isivumelwano salo neGreat Britain futhi lafuna ukuba amabutho aseBrithani ahoxiswe ngokushesha endaweni yaseSuez Canal. Kwalandela izingxabano zasemgwaqweni ezigcwele igazi kanye nokuhlaselwa kwabashokobezi ezisekelweni zaseBrithani, okufanekiselwa ngokudabukisayo ukubulawa kwabantu e-Ismailia ngoJanuwari 1952, lapho kwabulawa khona amaphoyisa amaningi aseGibhithe. NgoJulayi walowo nyaka ofanayo, kwaqubuka uguquko, lwagumbuqela iNkosi uFarouk eyayisekela iBrithani. Lokhu kwaqinisekisa ukuthi ithonya laseBrithani phezu kweSuez Canal liphelile—umsele obaluleke kakhulu woMbuso.
Ngo-Okthoba 1952, kwaqubuka olunye lwezingxabano ezichitha igazi nezinonya kakhulu zokulwa namakoloni emlandweni wase-Afrika eBrithani Kenya—ukuvukela kweMau Mau. Amasosha aseKikuyu aqala impi yamavukela-mbuso ngokumelene nabahlali abamhlophe kanye nohulumeni waseBrithani. Umbusi waseBrithani waphoqeleka ukumemezela isimo esiphuthumayo, kwathi iLondon yathumela amabutho avamile. Le mpi, eyayigcwele unya kuzo zombili izinhlangothi, yachitha inganekwane yokuthi “intuthuko yokuthula yempucuko” yeBritish Crown futhi yalimaza unomphela igunya layo lomhlaba wonke. Ngaphezu kwalokho, ngo-1950, i-India yagcina iphule ukwethembeka kwayo kuMthethosisekelo futhi yazibiza ngokuthi yi-republic ezimele, kwathi ngo-1951, iLibya, eyayingaphansi kokuphathwa kwezempi zaseBrithani, yamemezela ukuzimela.
Zonke lezi zenzakalo zanda ngenxa yokugcotshwa kuka-Elizabeth II okubizayo nokubizayo ngoJuni 1953. Ingxenye yomphakathi, eyayisindwa impilo yansuku zonke elukhuni, yagxeka umcimbi onjalo wobukhazikhazi kanye nokuphila komndeni wasebukhosini okungenangqondo. Izakhamuzi ezivamile zaziphoqelekile ukwenza imihlatshelo emikhulu, zikhona emthunzini wesimiso samakhuphoni esivamile. Ngakho-ke, singabona ukuthi ukube bekungengenxa yentambo eyethulwe esigijimini, umqhele waseBrithani, ogubuzele izwe, ubuyowa nakanjani.
Manje ake siphendule umbuzo wokuthi yini ehlanganisa iGreat Britain neYugoslavia, zombili ezishiwo esithombeni somyalezo weNkosazana Yezizwe Zonke.
Okuhlanganisa zombili izizwe yizenzo zohulumeni bazo, eziqondiswe ngqo kuPapa. Esigijimini, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhuluma ngokuthi abantu sebekulungele ukubuyela kuNkulunkulu, kodwa labo abasemandleni ababavumeli ukuba benze kanjalo. Lapha sifinyelela enhliziyweni yomyalezo, ohlobene eduze neNcwadi ka-Isaya kanye nesithembiso sobulungiswa bukaNkulunkulu esikuyo:
Isaya 41:10-13
41:10 Ungesabi, ngokuba nginawe; ungapheli amandla, ngokuba nginguNkulunkulu wakho. Ngizokuqinisa, futhi ngizokusiza; ngizokusekela ngesandla sami sokunene sokulunga.
41:11 Bheka, bonke abathukuthele ngawe bazositshekelwa yihlazo nehlazo.
Amadoda alwa nawe azonqunywa futhi abhujiswe.
41:12 Uzobafuna, kodwa ngeke ubathole amadoda alwa nawe. Amadoda alwa nawe azonqunywa futhi aphele.
41:13 Ngoba mina, uJehova uNkulunkulu wakho, ngibamba isandla sakho sokunene ngithi kuwe, 'Ungesabi; mina ngizokusiza.'
Ekuqaleni kwalo myalezo, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhuluma namazwi ku-Ida Peerdeman, imnxusa ukuba athembele kuYe ngisho nasezikhathini ezinzima, ngoba uzomsiza. Lesi sikhathi esinzima sihlotshaniswa nokuboniswa kwesiphambano esinzima, okuzophikiswa abaningi—ngokwesiprofetho sikaSimeon.
Esimweni saseYugoslavia kanye nombuso waseBrithani, sibhekene nezizwe abaholi bazo abaphikisana noNkulunkulu obala. EYugoslavia, kwabusa uhlelo lwamakhomanisi olungamesabi uNkulunkulu, olwacindezela zonke izibonakaliso zenkolo, kuyilapho eNgilandi, iNkosi uHenry VIII yazibiza ngokuthi iyinhloko yeSonto laseNgilandi, yenqaba igunya likaPapa futhi izibeka endaweni efanele kuMdali. Ake siphawule nezenzakalo ezibalulekile kusukela esikhathini esimbozwe ngumyalezo, okungukuthi, kusukela ngo-1950 kuya ku-1953. Lapho iRoma imemezela imfundiso yokwenyuka kweNkosazana uMariya ngo-1950, iSonto laseNgilandi, elalingaphansi koMbuso waseBrithani, laphikisana nayo ngokushesha nangolaka. Ngokushesha ngemva kwalokho, ngo-1952, iNkosi uGeorge VI yashona. NgoMashi 1953, uJoseph Stalin washona – umKhomanisi oqinile ongagcinanga nje ngokuhlasela iSonto LamaKatolika kodwa futhi wabulala abefundisi ngobuningi. Lezi zenzakalo zihambisana kahle namavesi acashunwe eNcwadini ka-Isaya, embula isiphetho salabo abaphikisana nentando kaNkulunkulu.
AmaKristu angabantu abasha bakaNkulunkulu, ngakho-ke, imibhalo yeTestamente Elidala kufanele ifundwe ngokombono kaKristu, oyiZwi eliphilayo elembula yonke imiBhalo Engcwele kanye nokugcwaliseka kweTestamente Elidala.
Ngakho-ke, ngokomongo weSonto likaKristu, amazwi kaNkulunkulu, adluliselwa ngo-Isaya, aqondiswe kuPapa, emtshela ukuthi angesabi lutho, ngoba ukhethwe nguNkulunkulu futhi uzosekelwa nguYe. UKristu uvame ukutshela abafundi bakhe ukuthi ngezikhathi zobunzima, akufanele besabe, kodwa babize iGama laKhe, futhi uzobasiza. Emavesini acashunwe eNcwadini ka-Isaya, sifunda ukuthi uNkulunkulu uzomboza ngehlazo futhi ahlazise bonke abalwa nomfundisi waKhe.
Uma sithatha isibonelo seYugoslavia, lapho uhlelo lwayo lwamaKhomanisi lwalumphika ngokuphelele uMdali, sibona ukuthi lo mbuso wagcina uphelile, njengoba kwadingeka ukuthi ulawule izinqubomgomo zawo zokulwa neSonto, njengoba wawungeke uthole usizo oluvela eNtshonalanga. Nokho, endabeni yeGreat Britain, njengezwe lobuKristu, uMbusi wamane wahlaziswa. Ukube bekungengenxa yokuqondisa kukaNkulunkulu—okubonakaliswa yintambo ephethe umqhele esigijimini—lo mbuso nawo ngabe wawa ngokuphelele. UNkulunkulu ubonisa ngokusobala ukuthi Nguye kuphela oyiNhloko yeSonto, nokuthi ababusi Bakhe basemhlabeni bangopapa abalandelanayo. Ngakho-ke, inhloko yangempela yomphakathi wabathembekile ayikwazi ukuba yinoma yiliphi igunya lasemhlabeni elizimise njengenhloko yeSonto.
Khona-ke uNkosikazi uthi,
"Woza nami siye eRussia."
Manje sengiyayibona iRussia. uNkosikazi ungiholela ezakhiweni zengilazi, okuhlanganisa nezangaphansi komhlaba, lapho abantu abahlukahlukene besebenza khona. Ngicabanga ukuthi bangamaJalimane, amaFulentshi, namaPoland, kodwa nabanye. Ngibezwa bekhuluma ngezilimi ezahlukene. Kubonakala kimi ukuthi kusekujuleni kweRussia, endaweni ethile ezindaweni ezinkulu zomhlaba ezingenamuntu, enyakatho yeRussia. uNkosikazi uthi,
"Bakhiqiza izinto zamakhemikhali lapho. IMelika, qaphela! Ngenela! Ngenela! Lokhu akugcini nje ngokuphila komuntu, kodwa kuningi kakhulu, ngamandla aphezulu. Buyisela uKholo emhlabeni. Kodwa amakholwa..." - kanti uNkosikazi unikina ikhanda lakhe -
"phila ngalokhu: Thanda umakhelwane wakho. Uthando, phela, lungumyalo wokuqala. Bese kuza ubulungiswa."
INkosazana Yezizwe Zonke ihola u-Ida Peerdeman eRussia, emazweni ayincithakalo enyakatho ekude. Umkhombisa ingilazi, nayo engaphansi komhlaba, izakhiwo lapho abantu bezizwe ezahlukene, okuhlanganisa abasePoland, amaJalimane, namaFulentshi, basebenza khona ukukhiqiza izikhali zamakhemikhali. Lesi sithombe esivela emyalezweni sibonisa ngokunemba okuphawulekayo iqiniso elinogazi lohlelo lweSoviet GULAG. Phakathi kuka-1950 no-1953, lolu hlelo lwafinyelela esicongweni somsebenzi walo wobugebengu, nabantu abangaphezu kwezigidi ezingu-2.5 baboshwa emakamu ngesikhathi esisodwa. Kwakulapho, ngaphansi kwezimo zobumfihlo nokwesaba okukhulu, lapho ibutho lamazwe ngamazwe labasebenzi abaphoqelelwe—lapho izakhamuzi zamazwe amaningi, okuhlanganisa abasePoland, amaJalimane, namaFulentshi, bahlupheka khona kanye namaRussia—laxhashazwa ngonya yiziphathimandla zamaKhomanisi ezingamesabi uNkulunkulu. Iziboshwa zakha izitshalo ezinkulu, eziyimfihlo zamakhemikhali nezebhayoloji, zikhiqiza amagesi empi njenge-yperite, i-lewisite, kanye ne-soman ne-sarin kamuva. Izibonelo zalo msebenzi wobugebengu kwakuyizindawo eziyimfihlo e-Arkhangelsk Oblast enyakatho naseDzerzhinsk – isikhungo esiyinhloko saseSoviet sokukhiqiza izinto ezibangela ukubhujiswa kwabantu abaningi. Izimo zokwakha endaweni ebandayo zazibulala, kanti izinga lokufa kwabasebenzi lafinyelela amaphesenti ayishumi nambili.
Iziboshwa ezazinikezwe umsebenzi kulezi zimboni zalayisha, zaxuba, futhi zapakisha izinto ezinobuthi ezikhalini. Konke lokhu kwenziwa ngaphandle kwemishini yokuzivikela. Ukuphefumula umhwamuko wegesi i-chlorine, i-phosgene, noma i-mustard kwaholela ekulimaleni kwamaphaphu ngokushesha, ubumpumputhe, kanye nokufa okubuhlungu kancane kancane. Emazwini ekamu, laba bantu babebizwa ngokuthi "abaphilayo abafile" ngoba akekho owayengasinda ezimweni ezinjalo isikhathi esingaphezu kwezinyanga ezimbalwa. Le mboni yobugebengu, eyakhelwe esisekelweni sokwedelela isithunzi somuntu, yayiyibufakazi obubonakalayo bokwehla okujulile ngokomoya kwaleso sikhathi.
Ngesikhathi esifanayo, uhlelo lwe-Gulag lwalusebenzisa amalabhorethri ocwaningo akhethekile, ayimfihlo, naphephile, aziwa ngokuthi ama-sharashka. Lawa ayephethe osokhemisi abavelele, onjiniyela, kanye nososayensi bezinto eziphilayo, uhlelo olwalubabheka "njengezitha zabantu." Ngaphansi kosongo lokubulawa noma ukudingiswa ezimayini zamalahle ezinzima, laba ososayensi—abaningi babo ababengabafokazi—baphoqeleka ukuklama izinhlobo ezintsha zamagesi anobuthi kanye nezinhlelo zabo zokulethwa kwebutho laseSoviet.
Isithombe somlayezo, lapho umboni abona khona izakhiwo zengilazi, kufaka phakathi ezangaphansi komhlaba, sibhekisela ngqo ezindaweni zokuhlola eziyimfihlo kakhulu kanye neziteshi zocwaningo ezazisakazeke kulo lonke elasenyakatho ye-USSR ngaleso sikhathi, kanye naseLaboratory 1 yaseMoscow, eyaziwa ngokuthi "iKamera." Kwakukulezi zindawo ezinzima, zase-Arctic lapho kwakhiwa khona amalabhoratri angaphansi komhlaba kanye nezindawo zokukhosela zokuhlola ezingaphezu komhlaba. Uphawu lwazo lwaluyimafasitela elabhoratri amakhulu, anezivikelo, ngemuva kwawo ososayensi baseSoviet bahlala bephephile ngenkathi behlola ama-aerosol abulalayo, amagesi, namagciwane eziboshwa ezivela emakamu okufukuzwa kuwo. Ngaphezu kwalokho, imigwaqo engaphansi komhlaba yayifakwe amabhokisi angangeni moya, okuhlukanisa ingilazi lapho kwakuphathwa khona ubuthi. Ngokombono womlayezo, lezi zakhiwo ezesabekayo, ezisobala—lapho ubuhlungu babantu babubonakala khona ngemuva kwengilazi, ngenkathi behlela ukuqothulwa kwabo okukhulu—empeleni kwakuyizindlu zengilazi ezimnyama ezakhiwe ngezandla zezigqila ze-GULAG ngezinjongo zobugebengu zombuso ongamesabi uNkulunkulu.
Indlela lo mbuso welabhoratri omkhulu owawusebenza ngayo, ngaphansi kobuholi bukaSolwazi uGrigory Mairanovsky, yayifana nokuhlekisa okumangalisayo kwesiteshi socwaningo. Amakamelo okuhlola ayeklanyelwe ukunikeza ososayensi bamanga ukuqonda okuphelele kuzo zonke izigaba zokuhlupheka kwabantu kanye nokuxhuzula. Amafasitela avikelwe yingilazi yelabhorethri ebanzi, enezivikelo ayebekwe eminyango esindayo, enezivikelo noma ngqo ezindongeni. UMajranowski nabasizi bakhe abagqoke izikhuhla zezokwelapha babehleli ekamelweni eliseduze, bebuka abalahliwe ngezibuko eziqonde hlangothi olulodwa. Isiboshwa sabona kuphela ukucabanga kwaso, kuyilapho abacwaningi bebhala amanothi ngaphandle kokuphazamiseka. Ukubuka okunjalo kwakuyisici esibalulekile salolu cwaningo.
UMajranowski wafaka ubuthi ekudleni, ebafaka ngaphansi kwesizathu sokuhlolwa okuvamile, noma efafaza amagesi ohlelweni lokungenisa umoya. Wabe esesebenzisa ingilazi, wahlaziya imizuzu eyathatha umuntu ukuba alahlekelwe ingqondo kanye nokuqala kokuxhuzula, ubumpumputhe, noma ukukhubazeka. Ukuze avimbele izisulu ekusoleni isiphetho sazo, la makamelo angaphakathi ayefihlwa njengamakamelo avamile, anethezekile anombhede, itafula, nesihlalo. Ukudla okumnandi kwakuphakelwa lapho, kugcwele ubuthi obungavamile njenge-ricin, i-digitoxin, ne-curare. Konke lokhu kwenzelwa ukubona, ngamehlo abahlukumezi, ukusabela kwemvelo, okungenakwesaba komzimba womuntu kumakhemikhali abulalayo.
Emyalezweni wakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke ifuna ngokusobala ukungenelela. Lokhu akugcini nje ngokuphila kwabantu okubhujiswe ngonya ekukhiqizweni kwezikhali zokubhubhisa ngobuningi - lezi zikhali zazizosetshenziswa empini eqondile phakathi kwamandla amakhulu, lapho i-United States yadlala indima ebalulekile khona. Kwakuyi-United States eyayilwa neSoviet Russia ukuze ibuse umhlaba wonke ngaleso sikhathi. Ngesikhathi seMpi Yomshoshaphansi, esikhuluma ngaso, lokhu kulwa kwabonakala njengomzabalazo oyisisekelo phakathi kokuhle nokubi. Ngakho-ke, ukwehluleka ukulwa nobushiqela kwakuzobuyela emuva emhlabeni wonke.
UNkulunkulu wenza lomhlaba ube muhle, futhi ngokulwa nesono sawo, uletha ukholo nethemba kulabo abahluphekayo.
UNkulunkulu wenza lomhlaba ube muhle, futhi ngokulwa nesono sawo, uletha ukholo nethemba kulabo abahluphekayo. Lapho uKristu ecela abafundi bakhe ukuba bathathe isiphambano sabo bamlandele, ubakhombisa indlela yokulwa nobubi - indlela yokwembula uNkulunkulu emhlabeni ngokushunyayelwa kwakhe ivangeli. Ngesikhathi esifanayo, njengoba imiBhalo Engcwele ifundisa, uNkulunkulu uhlala ebanxusela labo abakholwa Kuye.
Wonke umuntu unesiphambano sakhe. Ukuze silwele okuhle ngempumelelo kuleli zwe, kumelwe siqale sibethele ububi enyameni yethu. Konke okuhambisana nentando yoMdali kuhle, kuyilapho konke okunye kuvela komubi. UKristu wagcwalisa intando kaBaba ngenxa yenzuzo yethu ngokuvumela ukuba abethelwe esiphambanweni. Ngokufanayo, isifiso sikaNkulunkulu ngathi ukuthi silandele intando Yakhe, senze okuhle. Yingakho ngamunye wethu kumelwe aqale abethele inyama yakhe esiphambanweni, ukuze ingaphikisani nentando kaNkulunkulu—ngoba noma yikuphi ukuphikisana nayo kuyisono. Awukwazi ukukhombisa umuntu ukuthi okuhle kuyini uze uqonde umongo wayo wena. UKristu wayevame ukusola abaFarisi nababhali ngokushumayela kwabanye kuyilapho bona ngokwabo benza ububi obukhulu nakakhulu. Phela, wafundisa:
Mt 7:5 Mzenzisi, qala ukhiphe ugongolo esweni lakho, khona-ke uzakukwazi kahle ukukhipha ucezwana esweni lomfowenu.
Ukwenza umhlaba ube muhle kuyimfanelo echaza uNkulunkulu uqobo Lwakhe, futhi ubumba isintu ngomfanekiso Wakhe. Ngakho-ke, umuntu ohlala engenzi lutho futhi engawenzi umhlaba ube muhle akafani noNkulunkulu.
INkosazana Yezizwe Zonke ikhombisa ukuthi amakholwa kumele aphile ngaphezu kwakho konke ngothando lomakhelwane, lapho impilo yobulungiswa igeleza khona ngendlela yayo ephelele. Ngakho-ke, akekho umKristu ongamelana nokuhlupheka kwabanye—umsebenzi wabo ongcwele ukungenelela okuqondile. Kukulesi sihluthulelo lapho ubulungiswa beVangeli kufanele buqondwe khona.
Lapho bebhekene nokuhlupheka okubi okuzwiwa iziboshwa ohlelweni lweSoviet Gulag, ukungenelela okuqondile okushukunyiswa uthando lomakhelwane—noma ngabe kudinga ukusetshenziswa kwamandla—kuba isenzo sobulungiswa bangempela. UNkulunkulu uqobo lwakhe ubuye anikeze ubulungiswa ezonini, engahlali engenandaba nokulimala okwenziwe kulabo abakholwa Kuye—njengoba kuboniswe ngokucacile emlandweni weVatican kanye nezinhlelo zezombusazwe ezazilwa nayo, njengeBrithani neYugoslavia, okwathi, ngokuphikisana noNkulunkulu, kwafunda amandla obulungiswa Bakhe.
Ukubuyela ku-GULAG, ekugcineni kwaphela hhayi ngenxa yokungenelela kwe-US, kodwa ngenxa yeRosari. Kuyafaneleka ukuqaphela ukuthi i-United States yayikwazi ngokugcwele ukuba khona kohlelo lwe-Gulag, indawo yamakamu, kanye nokuhlupheka okubi kwabantu ababeboshiwe lapho, kodwa akuthathanga sinyathelo esiqondile. Lesi simo saba, ngandlela thile, isivivinyo esivela kuNkulunkulu.
Komunye wemiyalezo yethu yokuqala, sathi ngenkathi abantwana bakwa-Israyeli bexosha ububi eZweni Lesithembiso, iNkosi yanisela isichotho samatshe phezu kwezitha zabo. Ngokombono ongokomoya, lesi senzakalo sifanekisela umthandazo weRosari. Ake sikhumbule ukuthi uStalin, ngemva kokufa kwakhe uhlelo lwe-Gulag lwaqala ukuqedwa kancane kancane, washona ngenxa yokopha kobuchopho—njengokungathi ushaywe ekhanda yilelo tshe laphezulu.
UNkulunkulu wazi kahle ukuthi ubani onakho ezinhliziyweni zabo. Kuye, azikho izithiyo—Ungena kukho konke futhi ubona umhlaba njengoba unjalo. Ubona ukuntuleka okukhulu kokuthula phakathi kwabantu kanye nokuntuleka okukhulu kothando ezweni lanamuhla, okuholela ngokungenakugwenywa ezingxabanweni futhi ekugcineni ekuzibhubhiseni komuntu. Izimpi kanye nezingxabano phakathi kwezizwe ziyizithelo ezibuhlungu zezinhliziyo ezivaliwe othandweni, eqinisweni, kanye nokuba khona koMdali. Ukuze ukuthula kweqiniso kubuse emhlabeni, kudingeka ukuhlanzwa kwenhliziyo yomuntu. Lokhu kuphulukiswa kungenzeka kuphela uma uKristu ehlala ngaphakathi kwayo. Umthombo wabo bonke ububi yinhliziyo yomuntu, engcoliswe umoya waleli zwe.
Okuningi kungafihlwa ngaphansi kwesicabha sobuhle, kodwa iqiniso ngomuntu livame ukuhluka kakhulu kulokho okubonakalayo. Umuntu angase abonakale elungile, kodwa izenzo zakhe nezinhloso zakhe, ezifihliwe emehlweni abanye, zihlala ziphikisana nalokhu kulunga okubonakalayo. Yizinqumo zethu zansuku zonke ezembula lokho esikufihla ngempela ngaphakathi kwemiphefumulo yethu nokuthi uNkulunkulu uhlala lapho ngempela yini.
Isibonelo esiphelele salokhu yiRussia yamaKhomanisi, enezenzo zayo ezisemthethweni ezaziyizembozo kanye nenkulumo-ze. Emfihlakalweni eqinile, wakha inethiwekhi yamaGULAG ezindaweni ezingenalutho enyakatho ekude ukuze afihle ubuso bakhe beqiniso, bobugebengu emhlabeni. Yileli qiniso kanye iNkosazana Yezizwe Zonke efuna ukuliveza, ikhomba emilayezweni yayo ezindaweni zokuhlushwa okubi kwesintu.
Isithombe esikulesi sigijimi siveza inhliziyo engokomoya yaseRussia - inhliziyo engcolile, egulayo, edinga ukuguqulwa ngokushesha kanye noMoya omusha. Sisebenzisa isibonelo sesimiso sobukhomanisi esingamesabi uNkulunkulu sase-USSR, singabona izenzo ezimbi zesintu lapho silahla uNkulunkulu ngokuphelele.
Lo myalezo ubhekisela ngokusobala eVangelini likaKristu ngokusho kukaSt. Mark (Marku 7:14-23), lapho ekhuluma khona ngomthombo wobubi obuvela enhliziyweni yomuntu. Nokho, kulokhu, ngeNkosikazi Yezizwe Zonke, uNkulunkulu usembulela inhliziyo yeRussia yamaKhomanisi, edinga kakhulu ukuguqulwa okujulile. Ngakho-ke, umsebenzi ka-Ida Peerdeman ukusebenzela ukuvuselela iSiphambano enkabeni yomhlaba - iSiphambano esiholela ekuthuleni kweqiniso phakathi kwabantu. Kulo mongo, iSiphambano siba yimiyalezo yesiprofetho, enhloso yayo eyinhloko ukuvusa ukwesaba uNkulunkulu okusindisayo ezinhliziyweni zabo bonke abantu.
7:14-23
7:14 Wasebiza isixuku futhi, wathi kuso: “Ngilaleleni nonke, niqonde!
7:15Akukho lutho olungena kumuntu oluvela ngaphandle olungamngcolisa; yizinto eziphuma kumuntu ezimngcolisayo.
7:16 Lowo onezindlebe zokuzwa, makezwe.”
7:17 Esephumile esixukwini, wangena endlini, abafundi bakhe bambuza ngalesi saga.
7:18 Waphendula wathi: “Nani niyiziwula kangaka? Aniqondi yini ukuthi akukho lutho olungena kumuntu oluvela ngaphandle olungamngcolisa;
7:19 ngokuba alungeni enhliziyweni yakhe, kodwa lungena esiswini sakhe, luphume.” Ngakho-ke wathi konke ukudla kuhlanzekile.
7:20 Waqhubeka wathi: “Okuphumayo kumuntu yikho okumngcolisayo.”
7:21 Ngoba ngaphakathi, enhliziyweni yomuntu, kuvela imicabango emibi: ubufebe, ukweba, ukubulala,
7:22 ukuphinga, ukuhaha, ububi, inkohliso, amanyala, umona, ukunyundela, ukuzidla, ubuwula.
7:23 Zonke lezi zinto ezimbi zivela ngaphakathi, zimngcolise umuntu.”
Uma inhliziyo yomuntu igcina ukuthambekela okukhulunywe ngakho endimeni yeVangeli, futhi uma umuntu engalwi nakho, khona-ke ngokushesha noma kamuva kuzovela ngesimo sezenzo eziwungcolisa ngokungenakulungiseka. Ngakho-ke, siyabona ukuthi akuwona umzimba ngokwawo omubi, kodwa umoya waleli zwe osungene ngaphakathi komuntu. Wonke umuntu uzalwa esephawulwe yilokhu kungcola, ngakho-ke isihluthulelo umoya esiwulandelayo ekuphileni kwethu kwansuku zonke.
Amazwi kaJesu asikhumbuza ukuthi lezi zinto ezibhubhisayo—ezikhona emvelweni yomuntu—uma zingalawulwa zizohlala ziholela esonweni. Ngakho-ke, ukuba khona koMoya kaNkulunkulu, oyiZwi likaNkulunkulu, ezinhliziyweni zabantu kubaluleke kakhulu. YiZwi likaNkulunkulu, elifakwe engqondweni yomuntu, eliba yisithiyo sangaphakathi nesiqinile ngokumelene nobubi. YiZwi likaNkulunkulu kuphela elembula indlela efanele futhi linikeza amandla aqinile okumelana nezilingo zesono zomoya waleli zwe. Liguqula inhliziyo yomuntu futhi liholele umuntu ebungcweleni beqiniso.
Manje ngihamba noNkosikazi, njengokungathi ngigudle iDanube. Ukhomba eduze kwakhe athi,
"Lapha kumele sisebenze, lapho kumele sisebenze"—futhi ukhomba kusukela kwesobunxele kuya kwesokudla.
"Kumelwe sibuyele kuNkulunkulu. Abantu sebekulungele lokhu. Kodwa-ke, abaholi abafuni."
Bese kuthi ngokuzumayo uNkosikazi anyamalale.
Ingcezu engenhla yomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke ihlobene kakhulu neNcwadi ka-Isaya (Isaya 41:25-29), lapho uNkulunkulu ememezela khona ukuvuswa kweNkosi uKoresi II Omkhulu ukuba ihlasele futhi ichoboze iBhabhiloni eliqhoshayo:
Isaya 41:25-29
41:25 Ngavusa omunye enyakatho, wafika; ngambiza ngegama evela empumalanga . Wanyathela phansi abanamandla njengobumba, njengombumbi enyathela ubumba.
41:26 Owakwembula lokhu kusukela ekuqaleni, ukuze sazi, futhi kudala, ukuze sithi, "Ingabe kulungile?" Akekho owakwembula, akekho owakumemezela, futhi akekho owake wezwa amazwi akho.
41:27 Ngizoqala ngimemezele eSiyoni, "Bheka, sebelapha!" Futhi eJerusalema ngizoletha izindaba ezinhle.
41:28 Ngabheka, kodwa kwakungekho muntu, akekho kubo, owayenganikeza iseluleko,
owayengaphendula izwi lapho ngibuza.
41:29 Bheka, bonke bayinkohliso eyize; imisebenzi yabo ayiyona, izithombe zabo ziyize futhi ziyize.
Ukusetshenziswa kwamagama athi “iBhabhiloni eliziqhenyayo” akubalulekile. Ngokufanayo, epharadesi, u-Eva, ezama ukuthola isithelo sokufa, wakuthola kumnandi. Ngakho-ke, siyabona ukuthi konke okumnandi kuleli zwe kuyafa – futhi lokhu akuphathelene nokunambitha, kodwa mayelana nesimo sengqondo sesono somuntu. Okuphambene nokuziqhenya ukuthobeka. Yilabo kanye abanesimo sengqondo sokuthobeka kangangokuthi iNkosazana Yezizwe Zonke imbiza ngokuthi ayilutho.
Kubalulekile ukuqaphela ukuthi womabili la mandla – amelwe amaPheresiya namaBabiloni – ayengawobuqaba ngomqondo weBhayibheli, njengoba ayengamkhulekeli uNkulunkulu ngeGama Lakhe langempela (uYahweh). Kodwa-ke, maqondana nokholo nokuziphatha, umhosha wabahlukanisa. IPheresiya yayisekelwe ekukholelweni kuNkulunkulu oyedwa, u-Ahura Mazda (iNkosi Yokuhlakanipha), kuyilapho iBabiloni laligcwele ukukhulekela onkulunkulu abaningi, likhulekela amakhulu onkulunkulu, liholwa unkulunkulu wesizwe uMarduk nonkulunkulukazi wempi nokuzala, u-Ishtar. Ingxenye ebalulekile yemikhuba yaseBabiloni kwakuwubufebe obungcwele, obumelela ukuphakama kokonakala kokuziphatha nokomoya, ngokombono weBhayibheli.
Lesi siqeshana somyalezo sibhekisela ngokusobala emazwini kaNkulunkulu avela eNcwadini ka-Isaya (Isaya 41:10-12), okukhulunywe ngawo ngaphambili, lapho eqinisekisa khona abantu baKhe ngokunakekela kwakhe okuqhubekayo, ethembisa ukubasekela nokubaqinisa. Ngobulungisa baKhe, iNkosi izomboza ngehlazo nangokuhlazisa bonke abathukuthelele abantu baKhe futhi ibhubhise ngokuphelele labo abafuna ukuphila kwabo. Lesi sithembiso sagcwaliseka ekugcineni, kodwa okokuqala u-Israyeli kwadingeka ahlupheke ngesijeziso ngenxa yezono zakhe—isijeziso esafezwa ngaphansi kwemibandela eqinile yeNcwadi yoMthetho kaMose.
Ngekhulu lesi-6 BCE, inkosi yaseBhabhiloni, uNebukadinesari II, yahlasela u-Israyeli, yabhubhisa futhi yaphanga iThempeli eJerusalema, futhi yaholela amaJuda ekuthunjweni. Ukuziqhenya kwayo okuphelele kwabonakaliswa ngokumisa isithombe esikhulu segolide (esihlotshaniswa nombusi ngokwakhe) futhi yayala bonke abantu bayo—ngaphansi kobuhlungu bokufa esithandweni somlilo—ukuba basikhulekele ngokwaphezulu. Lapho ukuthunjwa kwamaJuda kuphela, uNkulunkulu waphakamisa inkosi yasePheresiya, uKoresi II Omkhulu, ukuba anqobe iBabiloni futhi alethe inkululeko kubantu baKhe abacindezelwe.
Lokhu kuhlangana kwezenzakalo ngokomlando kwembula injongo kaNkulunkulu yokufundisa. Okokuqala wavumela umbusi waseBabiloni ukuba ahlasele u-Israyeli futhi alahle amaJuda ekudingisweni, ukuze emlilweni wosizi athobise izinhliziyo zawo futhi awashukumisele ukuba aphenduke. Ngakho-ke, siyabona ukuthi isono sihlala sisihlukanisa noMdali. Sithola isimo esifanayo ePharadesi—lapho u-Adamu no-Eva bephula umyalo kaNkulunkulu, baphoqeleka ukuba bashiye i-Edene, futhi ekudingisweni, babhekana nokusebenza kanzima kwaze kwaba yilapho bebuyela kuNkulunkulu. Kulo mbono, iZwe Lesithembiso liba umfanekiso we-Edene elahlekile, lapho abantu bakaNkulunkulu—ngenxa yokungathembeki kwabo—bawela ekuthunjweni eBabiloni. Leli lokugcina liba yindawo lapho izinhliziyo zabo zihlanzwa khona ezonweni ngokuhlupheka nokulangazelela. Uma le nqubo isiphelile, abadingisiwe babuyela ezweni labo—izwe laseBhayibhelini eligeleza ubisi noju.
Le ndaba engcwele yaphindwa kaningi, okubonisa ukuthi kunzima kangakanani ngabantu bamaJuda ukufunda emaphutheni abo. Nokho, ekugcineni, lapho isikhathi sokuphenduka sesidlulile, iNkosi yasebenzisa uKoresi ukuba aphule izibopho zaseBabiloni, imemezele inkululeko yeziboshwa, futhi ibavumele babuyele ezweni labo. Ngaphezu kwalokho, ngenxa yesimemezelo esivela enkosini yasePheresiya, amaJuda athola imali evela engcebweni kahulumeni yokwakha kabusha iThempeli elibhujisiwe.
Lapha sithola esinye sezizathu ezenza amaJuda angamqapheli uKristu njengoGcotshiweyo kaNkulunkulu nomkhululi ebugqilini. Ayesekela isiko lawo kumfanekiso kaKoresi, uNkulunkulu, empeleni, ayembize ngogcotshiweyo wakhe. KwakunguKoresi owakhulula abantwana bakwa-Israyeli ekuthunjweni eBhabhiloni futhi wanikela ekwakhiweni kabusha kweThempeli eJerusalema. Ngakho-ke, amaJuda awazange ambone uKristu njengolu hlobo lomkhululi. Kodwa-ke, awazange acabangele ukuthi kungani ayelethwe ekuthunjweni eBhabhiloni kwasekuqaleni - phela, kwakuwumphumela wesono sawo kanye nokuntuleka kothando, ubulungiswa, nokulunga emphakathini. Ngenxa yalokhu, uMthetho KaMose oqinile wagcwaliseka kubo. Ukuza kukaKristu kwakuhloselwe ukufaka uMoya omusha ezinhliziyweni zabo, ngenxa yalokho ababengeke baphinde bawele ekuthunjweni, futhi akukho mkhululi wasemhlabeni owayezodingeka.
Lesi senzakalo esihlotshaniswa noKoresi sibonisa ngokumangalisayo uBuninimandla onke bukaNkulunkulu. IBhabhiloni ngaleso sikhathi laliyidolobha elikhulu elibonakala lingenakuthintwa lezwe lasendulo, elibhekwa njengenqaba engenakwehlulwa. Ukuwa kwalo ngokuzumayo kwakusho ukuthi izizwe ezizungezile, zibona amandla kaNkulunkulu oyedwa, kwakufanele zifunde iGama laKhe langempela futhi ziphendukele kuYe ngokwesaba. Inhlekelele yaseBhabhiloni yayilele eqinisweni lokuthi yanikwa ithuba eligcwele lokwazi uNkulunkulu ophilayo. Ababusi bayo nezihlakaniphi, phela, babebone izibonakaliso ezinamandla ezenziwa nguMdali ngomprofethi uDaniyeli, owachaza amaphupho ngokungenaphutha futhi waphuma engenamyocu emgodini wezingonyama. Naphezu kwalobu bufakazi obuphathekayo, uhlelo lwenkolo lwaseBhabhiloni lwaluhlala lubuyela ezinkolweni zalo zobuqaba nemikhuba yokungamhloniphi uNkulunkulu, lwaletha ukubhujiswa kwalo okufanele.
Yona kanye inqubo yokuthunjwa kweBhabhiloni ngumbusi wasePheresiya ngo-539 BC ikhunjulwa njengenye yemisebenzi yezempi ehlakaniphe kakhulu emlandweni. Ngekhulu lesi-6 BC, umuzi wawuyidolobha elikhulu nelinamandla kunawo wonke emhlabeni, lizungezwe udonga oluphindwe kathathu lokuzivikela olungakaze lubonwe. Ngaphezu kwalokho, abaseBhabhiloni babenokudla okwanele ukumelana nokuvinjezelwa iminyaka efinyelela kwengamashumi amabili. Inhliziyo yohlelo lwabo lokuzivikela kanye nolwezomnotho kwakuyi-Ewufrathe, eyayigeleza ngqo edolobheni, inikeza izakhamuzi ukufinyelela okungenamkhawulo emanzini okuphuza. Ugu lomfula lwaluvikelwe kubahlaseli abanezinsika ezinkulu zensimbi nezethusi ezazifinyelela phansi.
Kwabakhulu baseBhabhiloni, ukulahlekelwa yisihlalo sabo sobukhosi kwakubonakala kungenakwenzeka nhlobo. Beqiniseka ngokuphepha kwabo, bahleka usulu amabutho asePheresiya ayemi ngaphansi kwezindonga.
UKoresi II Omkhulu washeshe waqaphela ukuthi ukuhlasela ngqo ezinqabeni kwakuyoba ukuzibulala, nokuthi ukuvinjezelwa kwendabuko kwakuzohlala amashumi eminyaka. Wanquma ukuhlasela lapho kungekho muntu owayekulindele - ngokusebenzisa kabi ugu lomfula ngokwawo.
Inkosi yasePheresiya yezwa ukuthi ichibi elikhulu, elomile laliqhele ngamakhilomitha ayishumi nambili enyakatho yeBhabhiloni, eMfuleni i-Ewufrathe. Lalimbiwe eminyakeni edlule ngemiyalo yendlovukazi yaseBhabhiloni uNitocris yokulawula umfula ngesikhathi sezikhukhula zasentwasahlobo. UKoresi walinda isikhathi esifanele wabe esehlasela ngobusuku bomkhosi wobuqaba ocebile. Ngesikhathi abaphezulu baseBhabhiloni, beholwa nguBelishasari, bephuza utshwala futhi bezitika ngomqondo wamanga wokulondeka, amaPheresiya akha ngasese imisele emikhulu ukuze aqondise amanzi emseleni omkhulu we-Ewufrathe aye echibini okukhulunywe ngalo ngenhla.
Lapho amadamu obumba ephuka, umsinga onamandla waqala ukungena ngamandla echibini elisha. Phakathi namahora ambalwa, izinga lamanzi e-Ewufrathe lehla kakhulu, kanti umfula, owawujule ngamamitha ambalwa ngaphambili, waba umfudlana ongajulile, ongafinyeleli kahle ethangeni lomuntu omdala. Ngaphansi kobumnyama, amabutho asePheresiya akhethekile, ehamba odakeni nasezinsaleleni zamanzi, angena edolobheni ngomfula. Adlula ngaphansi kwezingodo zensimbi ezindongeni, okwathi lapho izinga lamanzi selinciphile, azange abe yisithiyo. Onogada baseBhabhiloni abadakiwe babekhohliwe ukukhiya amasango ethusi angaphakathi avela ogwini lolwandle aye ezindaweni zokuhlala. AmaPheresiya angena enkabeni yeBhabhiloni cishe ngaphandle kokulwa, okwamangaza abavikeli ngokuphelele. INkosi eqhoshayo uBelishasari yabulawa esigodlweni sayo ngalobo busuku, futhi umbuso ongamesabi uNkulunkulu wanyamalala ngokuphazima kweso.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi iNkosi uKoresi II Omkhulu yaphambukisa uMfula i-Ewufrathe ukuze inqobe iBhabhiloni. Manje ake sibheke umfanekiso womyalezo weNkosikazi Yazo Zonke Izizwe. Kuvela ukuthi indlela yoMfula iDanube nayo yashintshwa - kulokhu nguStalin, okwakuhloswe ngayo ukumvulela indlela yokuba athole ukulawula okuphelele kwamaBalkans futhi angene shí eYurophu. Nakuba umsebenzi wokumba umsele omusha ngaphesheya kweDanube ungaqedwanga ngesikhathi sokuphila kwakhe, njengoba umashiqela ashona ngo-1953, umsele usasebenza nanamuhla futhi ekugcineni wavulwa ngo-1984.
Iminyaka ka-1950-1953 yakhunjulwa njengenkathi emnyama kakhulu emlandweni weDanube-Black Sea Canal. Kwakungaleso sikhathi, ngemiyalo kaStalin, lapho insizakalo yezokuphepha yamaKhomanisi (i-Securitate) yaguqula khona lo msebenzi waba umshini oqondile, osebenza ngohulumeni wokuqothula. Ukusungulwa okusemthethweni kwezakhiwo zekamu kwenzeka ngoJanuwari 1950. Ngaphakathi kwesakhiwo sama-gulag endawo, amaKhomanisi asebenzisa isu elibi: ukuhlukanisa abagwetshiwe babe amaqembu amabili - iziboshwa zezombusazwe kanye nalabo ababizwa ngokuthi ama-clown. Iziboshwa zezombusazwe (ezibhekwa njengabaphikisi bezinguquko) zakha iningi. Zaziboshwe zodwa kakhulu emakoloni okujezisa njengePeninsula - ezazibhekwa njengekamu elinzima kakhulu kulo lonke isakhiwo - kanye nePoarta Albă. Igama elithi "Puppets" liyigama elivamile leziboshwa ezigebengu—ababulali namasela—abaqokwa ngamabomu ngabaphathi (Securitate) njengezinduna. Umsebenzi wabo kuphela kwakuwukuhlukumeza nokushaya iziboshwa zezombusazwe, okwathi ngenxa yalokho zanikwa ukudla okwengeziwe. Ngokomongo wemiBhalo Engcwele, kubalulekile ukuthi phakathi kwezisebenzi eziphoqelelwe kwakukhona abefundisi abaningi nabantu abavamile abazinikele, uStalin alwa nabo ngonya olukhulu, ezama ukuqeda ngokuphelele ukholo futhi athathe indawo kaNkulunkulu ngehlelo lombuso wobukhomanisi.
Ngakho-ke, sibona indlela umlando ophindaphindayo ngayo—kulokhu uhlasela amaKristu. NjengeBhabhiloni lasendulo, iSoviet Union yanqoba amazwe amaKristu futhi yagqilaza abantu bakaNkulunkulu, yabaphoqa ukuba basebenze kanzima ukuze bakhe umbuso wobushiqela. Amandla aseBhabhiloni nawo akhiwa yiziboshwa eziphoqelelwe ezivela kubantu ababebanqoba.
Ake sibheke ukuthi umsebenzi kulo msebenzi wenziwa kanjani ngokoqobo. Ngo-1948, kwaba nokungezwani okukhulu phakathi kukaStalin nomholi waseYugoslavia, uJosip Broz Tito. Umashiqela waseSoviet wesaba ukuthi iYugoslavia evukelayo izothola ithonya elikhulu emazweni aseBalkans futhi isongela isikhundla se-USSR esifundeni. Umzila wamanzi wendabuko oya oLwandle Olumnyama wawuholela eDanube Delta, lapho imikhumbi yayilawulwa khona yizivumelwano zamazwe ngamazwe. Lo msele omusha wawuhloselwe ukudala umzila wamanzi ophephile, odlula ngokuphelele endaweni yeRomania yamakhomanisi, ethembekile eMoscow. KuStalin, lo msebenzi omkhulu wengqalasizinda - njengeSoviet White Sea-Baltic Canal ngaphambi kwawo - kusukela ekuqaleni wawuyisivikelo sokuqothulwa kwabantu abaningi ababebhekwa njengosongo kuhulumeni omusha. Umbusi wayala mathupha amakhomanisi aseRomania ukuthi asebenzise lo msebenzi "ekuqedweni kwezitha zesigaba" ngonya ngokusebenzisa abasebenzi abaphula izintambo.
Inethiwekhi yamakamu okufukuzwa aphoqelelwe yasungulwa endleleni, eyakha ingxenye yohlelo lwekamu lokufukuzwa laseRomania olulingiswe njengeSoviet Gulag. Izikhulu zezwe zangaphambi kwempi zalethwa kula makamu ngaphandle kokuqulwa kwecala: oprofesa, odokotela, osopolitiki bentando yeningi, abanikazi bomhlaba, kanye nokuboshwa kwabefundisi bamaKatolika nama-Orthodox ngobuningi. Ngaphakathi kweQembu lamaKhomanisi, lo msebenzi wabizwa ngokusobala ngokuthi "ithuna lonxiwankulu baseRomania." Kodwa-ke, umsebenzi phakathi kuka-1950 no-1953 wawubonakala ngokubuyela emuva okwesabekayo kwezobuchwepheshe. Nakuba inkulumo-ze kaStalin yayimemezela ngokuzwakalayo ukuthi “imishini yesimanje,” empeleni, ukumba kwenziwa kusetshenziswa izindlela ezicishe zibe sezingeni lasendulo. Iziboshwa kwakudingeka “zimbe” endaweni ephakeme zisebenzisa ama-pickaxe, amafosholo, nezandla zazo. Amatshe ayephulwa ngezando zakudala, futhi umhlaba wawufakwa ezinqoleni zamasondo noma ezinqoleni zokhuni ezidonswa amahhashi akhathele.
Indlela yaba yinhlekelele yobunjiniyela. Ebusika, umhlaba wawuqina, futhi iziboshwa zazihlushwa yiqhwa zizama ukugawula idwala eliqinile. Entwasahlobo nasehlobo, isigodi saphenduka udaka olunodaka. Imisele yayihlala ishelela, ingcwaba abantu bephila futhi ibaphoqa ukuba bambe ingxenye efanayo futhi. Ukuqinisekisa ukuthi abasebenzi bayaqhubeka betholakala, i-Securitate yayingamele amakoloni okujezisa ayishumi nane, aqhelelene kakhulu—njalo ngamakhilomitha ambalwa—ngqo emugqeni womsele. Lokhu kwakusho ukuthi ngemva kokubizwa kwamagama ekuseni, iziboshwa zazithunyelwa ngokushesha phansi komsele ezaziwumbile. Isihogo sangempela kwakuyimakoloni asePeninsula nasePoarta Albă—lapho umsebenzi wawuphula khona umgogodla kakhulu, futhi inani labafa laliphezulu kakhulu. Ukuphila komuntu lapho kwakusho okungaphansi kwefosholo - uma isiboshwa sifa ngenxa yokukhathala, isidumbu saso sasingcwatshwa ngokungaziwa ezindundumeni zobumba.
Iminyaka emine yomzamo ongenabuntu, ngenxa yokuntuleka kwemishini esindayo namaphutha okuhlela abulalayo, kwambiwa ingxenye encane kuphela yomzila ohleliwe. Lapho uJoseph Stalin eshona ngoMashi 1953, iziphathimandla eBucharest zaqaphela ukuthi umsebenzi owengeziwe wokusebenzisa le ndlela wawungenakwenzeka. Lo msebenzi wavalwa ngokushesha, amakamu avalwa, futhi umsele owawumbiwe ngaphesheya kweDobruja wagcwala ukhula iminyaka engamashumi amabili eyalandela. Ngesikhathi uphezulu (ngo-1952), iziboshwa ezingaphezu kuka-60,000 zagcinwa ngesikhathi esisodwa endaweni yokwakha, iningi lazo ezaziyiziboshwa zezombusazwe. Izibalo ezisemthethweni zamaKhomanisi zaleso sikhathi zaqopha ukufa okungu-6,355. Nokho, inani langempela lokufa liphezulu kakhulu futhi kulinganiselwa okungenani ku-10,000 kuya ku-20,000. Lokhu kuvela eqinisweni lokuthi abaphathi bekamu baqamba amanga kakhulu amarekhodi ezokwelapha. Iziboshwa ezisesimweni sokufa zazikhululwa ngamabomu ekamu usuku noma ezimbili ngaphambi kokufa kwazo, ukuze "zife zikhululekile" futhi zingagcwalisi izibalo zokufa.
Esiqeshini somyalezo okuxoxwe ngaso, iNkosazana Yezizwe Zonke ihamba eceleni koMfula iDanube. Iveza ukuthi kuzo zombili izinhlangothi zomfula, abantu baphoqeleka ukwenza umsebenzi onzima. Lokhu kuhlupheka kubenza balungele ukubuyela kuNkulunkulu, kodwa abaholi abakuvumeli.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi okuhlangenwe nakho okukhulu kokuphila kanye nobuhlungu kuyathobisa inhliziyo yomuntu—kungezikhathi zokucindezeleka okukhulu lapho isintu sikhumbula khona uMdali waso. Kodwa-ke, njengasendabeni yeBhabhiloni lasendulo, kanjalo nasezimweni zeRomania yamaKhomanisi, ngaphansi kukaStalin, umbuso wobushiqela wawungenanhloso yokukhulula abantu abathobekile nabahlazekile. Ngokusho komqondo wemiBhalo Engcwele, uNkulunkulu kufanele ngaleso sikhathi avuse ofana noKoresi wanamuhla, owayezophula umbuso wobubi futhi alethe inkululeko kumaKristu ashushiswayo.
Kulesi simo, kufanelekile ukucabangela amazwi okuqala omyalezo, lapho iNkosazana Yezizwe Zonke ibiza khona i-United States ukuba ingenelele, igcizelela ukuthi akuphathelene nokuphila kwabantu kuphela kodwa futhi nangamandla aphezulu. Khumbula ukuthi iMelika yabe isilwa empini yomhlaba wonke, yesikhathi seMpi Yomshoshaphansi yokufuna ubukhosi ne-USSR - okukhumbuza kakhulu impi yasendulo phakathi kwePheresiya neBhabhiloni. Ngala mazwi aya e-United States, iNkosazana Yezizwe Zonke yafuna ukuphakamisa "uKoresi" omusha owayezophonsela inselelo umbuso ongamesabi uNkulunkulu. Kodwa-ke, i-United States yakhetha ukungangeneleli ngokuqondile - hhayi ekuvikeleni izisulu zama-GULAG aseSoviet noma iziboshwa ezazifela eDanube. I-America yayivinjelwe ukwesaba ukubandakanyeka ngokomzimba empini eqondile ne-USSR, futhi izenzo zayo zazivame ukunqunywa yintshisekelo engokoqobo, yobugovu. I-United States yangenelela kuphela lapho ibona khona inzuzo yayo.
Lo mlando ubonisa ukuthi iMelika ayizange ibe yiPheresiya entsha, futhi abaholi bayo behlulekile ukufeza umsebenzi kaKoresi waseBhayibhelini. Nakuba i-United States - ezungezwe izilwandle ezinkulu ezazisebenza njengesithiyo sayo semvelo sokuvikela - yayingakhula ngaphandle kokuphazanyiswa futhi inezinsiza eziningi zezinto ezibonakalayo zokulwa nazo, yakhetha isu lokuzibusa, yize konke eyayinakho kwakuvela kuMdali. Njengombusi wasendulo wasePheresiya, uNkulunkulu wanika la mandla aphesheya amandla amakhulu, yize ayengamazi ngokugcwele. Lokhu kubonakala emazwini kaNkulunkulu kuKoresi encwadini ka-Isaya:
Isaya 45:5 Mina nginguJehova, akakho omunye; ngaphandle kwami akekho uNkulunkulu. Ngizokubhincisa izingalo, noma ungangazi.
Kodwa kuyini lokhu "kungazi" kukaNkulunkulu? Umyalezo ohlaziywe ngaphambilini ukhulume ngephilisi lokuvimbela inzalo, eladalwa futhi lasatshalaliswa emhlabeni wonke yi-United States. Ukukhiqizwa kwalesi sidakamizwa sokuvimbela inzalo kuwubufakazi obusobala bokuntuleka kolwazi lwangempela ngoNkulunkulu kanye nokwenqatshwa kwecebo laKhe lokuphila kwabantu. IMelika ibona futhi iqonda uMdali ngendlela yayo kuphela, ihlukanisiwe nemiBhalo Engcwele—njengoba amaPheresiya asendulo ayeqonda i-Ahura Mazda ngokwemicabango yawo.
Ekugcineni, kwakungewona amandla empi aseNtshonalanga, kodwa ukufa kukaStalin ngokuzumayo ngoMashi 1953 okwaletha impumelelo efiselekayo. Lesi sigameko sasinazo zonke izimpawu zokungenelela kwaphezulu okuqondile. Sesivele sikhulume ngerosari, efanekisela isichotho samatshe uNkulunkulu ashaya ngaso izitha zabantwana bakwa-Israyeli. Umthandazo ophikelelayo wabathembekile waba negalelo ekukhululweni kwabantu bakaNkulunkulu ezandleni zombusi. Umbusi waseSoviet wabulawa ukopha ebuchosheni—washona sengathi ushaywe yitshe elingabonakali, laphezulu.
Lesi sigameko sonke siqukethe omunye umyalezo weVangeli ojwayelekile. IVangeli likaMathewu lisitshela ukuthi akukho mandla angasinda uma edwengulwa yingxabano yangaphakathi:
Mathewu 12:25-27
12:25 UJesu, eyazi imicabango yabo, wathi kubo: “Yilowo nalowo mbuso owahlukene phakathi uyachitheka; futhi wonke umuzi noma indlu eyahlukene phakathi ayiyikuma.
12:26 Uma uSathane ekhipha uSathane, wahlukene phakathi; pho, umbuso wakhe uyakuma kanjani na?
12:27 Uma mina ngikhipha amademoni ngoBelzebule, amadodana enu awakhipha ngobani na? Ngakho-ke wona ayakuba ngabahluleli benu.
Ake siphawule ukuthi i-USSR neYugoslavia kwakuyizifundazwe zamakhomanisi, okwathi ngesikhathi esithile emlandweni, zahlukana ngamandla. Lokhu kuhlukana kwangaphakathi ngaphakathi kwe-Eastern Bloc kwaqala inqubo eyaholela ekuweni nasekuqhekekeni kwazo zombili izakhiwo. Ukuzinza kweqiniso nokungaguquki kuqinisekiswa kuphela ngokuthula—okwakhelwe ezisekelweni uKristu ahola kuzo. Ngenxa yokuthi izinhlelo zobushiqela ezinesono azikwazi ukuthula futhi zisekelwe enzondweni, ubuKhomanisi babuzowa ngokushesha noma kamuva ngaphansi kwesisindo sokuhlukana kwawo.
Amandla anika labo abasemandleni umuzwa wamanga wokuphakama ngaphezu komthetho, ikakhulukazi lapho bona ngokwabo bewusungula. Lokhu kudala umbono wokungajeziswa kanye nokuzimela okuphelele kuMdali. Umuntu obusa ngaphandle kokuphila ebunyeni noNkulunkulu unqotshwa kalula esilingweni sokulandela izifiso zezinhliziyo zakhe kuphela. Kodwa-ke, njengoba kushiwo ngaphambili, inhliziyo yomuntu engenamusa kaNkulunkulu igcina ukuthambekela okujulile ebubini.
Ngakho-ke, uhulumeni ongaqapheli ubukhulu bomthetho kaNkulunkulu uba yinhlekelele futhi ube yingozi ezizweni zonke. Abantu abavelele kuphela, abanamandla emoyeni futhi abahlangene ngokujulile noMdali, abangabusa ngobulungisa nangokuzibophezela. Yibo kuphela abakwazi ukumelana nokuhlaselwa kwezilingo zaleli zwe—izilingo ezithi, ngenxa yezikhundla zazo, zithathe isilinganiso esikhulu ngempela.
Kufanelekile futhi ukuhlola uphawu olujulile loMfula iDanube uqobo. Uqala eHlathini Elimnyama (eSchwarzwald), ezindaweni zezintaba zaseJalimane, futhi uphele oLwandle Olumnyama. Ngokomongo weBhayibheli, lobu bumnyama abunalo ukubaluleka—bubhekisela ngokomfanekiso emthini wokufa. Ngempela, ngesikhathi seMpi Yomshoshaphansi, iDanube yaletha ukuhlupheka nokufa okukhulu eYurophu. Kodwa-ke, amanzi ageleza evela ePharadesi ahlukile kakhulu—awawona asemhlabeni ngokwemvelo, kodwa afanekisela iZwi likaNkulunkulu eliphilayo, eliwukuphela kwalo elingahlanza ingaphakathi lenhliziyo yomuntu futhi liyinike ukuphila okuphakade.
Ekuqaleni kombono, u-Ida Peerdeman ubona amaconsi emvula noma izinyembezi ziwela esiqongweni seSt. Peter's Basilica. Lo myalezo usikisela ukuthi leli Zwi, eliwela livela eZulwini, livela emhlabeni eRoma – iNtaba kaNkulunkulu, lapho ligeleza khona liye enhliziyweni yomuntu, ligcwalisa umphefumulo wabo ngoMoya kaNkulunkulu. Kodwa-ke, leli Zwi alingeni enhliziyweni ngokuzenzakalelayo; Kumele kuvunyelwe ngamabomu ngokulalela ngokucophelela nokufunda imiBhalo Engcwele. IZwi likaNkulunkulu lithola amandla alo okuhlanza kuphela uma liqondwa ngokugcwele futhi lisetshenziswa ekuphileni kwansuku zonke.
INkosikazi Yezizwe Zonke yenza leli Zwi lithakazelise kakhulu kubantu. Noma ubani ohlala eceleni kwakhe uthola ukuzalwa kabusha ngokomoya nokukhula kwangaphakathi. Eqondiswa yiNkosikazi Yezizwe Zonke, umuntu ukhula okholweni njengomuthi wezithelo okhula embewini encane, ekugcineni uthela isivuno esikhulu.
Ngenxa yokuzindla kwangaphambili ngesiprofetho esivela eNcwadini kaZakariya, umsebenzi weNkosikazi Yezizwe Zonke uba sobala ngokugcwele. Umprofethi lapho umemezela:
UZakariya 12:10 “Ngizothululela phezu kwendlu kaDavide naphezu kwabakhileyo eJerusalema umoya wobungcwele.”
KungeNkosikazi Yazo Zonke Izizwe lapho uNkulunkulu ethulula khona uMoya Wobungcwele emhlabeni. Nguye ovusa ukholo kumuntu ngazo zonke izinhlobo zezambulo ezimholela ekuguqukeni.
Umuntu ube eseba “olungile ngokholo”—okungukuthi, izenzo zakhe zigeleza ebuhlotsheni obuphilayo noNkulunkulu—wenza okuhle ngoba ekholwa. Ngale ndlela, ukuzinikela kweqiniso kuzalwa, okuyisithelo sako ukuthula—kokubili enhliziyweni yomuntu nasemhlabeni wonke.
Njengoba sikhulume ngoKoresi nokukhululwa kwamaJuda ekuthunjweni kwaseBabiloni, kufanelekile ukucabangela izenzakalo ezenzeka njengamanje nxazonke zika-Israyeli njengoba elwa nezizwe ezingomakhelwane. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi i-United States idlala indima ebalulekile kule mpi, inikeza izikhali ku-Israyeli futhi iyisekela ekulweni kwayo ne-Iran—eyayiyiPheresiya lasendulo. Izenzakalo zabelusi bamaProthestani bebeka izandla zabo ekhanda likaMongameli we-United States ngesikhathi semihlangano eWhite House zasakazwa kabanzi. Lesi senzo sabonakala sibonisa indima yakhe njengomholi ogcotshiwe kaNkulunkulu, ohloselwe ukukhulula isizwe sakwa-Israyeli ezandleni zezitha zaso—njengoKoresi II Omkhulu, owagcotshwa uNkulunkulu ngokwakhe.
Ngaphezu kwalokho, kunenkulumo eningi yomphakathi mayelana nokwakhiwa kabusha kweThempeli eJerusalema, okuhlobene nalezi zenzakalo. Kodwa-ke, lokhu akuyona inketho kaNkulunkulu, kodwa kuyintando yabantu nje. AmaKristu angabantu abasha bakaNkulunkulu, kodwa abalandeli abaningi bakaKristu bayafa ezimpini zakwa-Israyeli, lapho i-United States nayo inesibopho khona. Khumbula ukuthi ngesikhathi seMpi Yomshoshaphansi, ayizange ingenelele ukukhulula abantu bakaNkulunkulu ezandleni zomashiqela, yamukela inqubomgomo "yokugodla."
I-chutzpah yenkolo iyavela phambi kwamehlo ethu, lapho i-United States kuthiwa ingumhlengi nomkhululi ka-Israyeli. Abantu abaningi namuhla bazibuza ukuthi kungani lezi zingxabano ezichitha igazi ziqhubeka—futhi yilapho kanye lapho bethola khona impendulo ecacile. Zisebenza ekwakheni indaba lapho uMongameli wase-US eqiniseka khona ukuthi unguKoresi omusha nogcotshiweyo kaNkulunkulu, esebenzisa ubuthakathaka bakhe. Ngokusobala i-United States ayimeleli abantu bakaNkulunkulu abasekelwe kuJesu Kristu nokuthula, kodwa isakhiwo esingabeki ukubaluleka okukhulu empilweni yomuntu, iphuzu eliqinisekiswa ngokuphindaphindiwe ngezitatimende eziqinile zikaNgqongqoshe wase-Israel u-Itamar Ben-Gvir, isibonelo, lapho ebiza ukubulawa kwabantu abaningi, edalula ukuhlukunyezwa kwabanye ngonya:
"Ngikholelwa ukuthi ukubulawa kwabantu okuhlosiwe kufanele kwenziwe eGaza, kuqedwe abantu abangu-30-40 njalo ebusuku.
Hhayi labo kuphela abasongela ngqo. Kukhona abantu lapho abangafaneleki ukuphila. Akufanele ngisho nokuba baphile. Ababona ngisho nabantu."
