Umlayezo 16 wangoMeyi 7, 1949

Kufanele ngiphakamise iminwe emibili, bese ngibona umbhishobhi egqoke izembatho eziphelele. Bese ngibona i-catafalque yetshe lapho umfundisi elele khona. Nalokhu, futhi, kwenziwe ngetshe. Ekhanda lale catafalque kukhona isigqoko sikakhadinali, futhi ngaphezu kwayo kukhona inkemba nomqhele. Le nkemba ilele eceleni kwesigqoko ngokuvundlile, futhi ngenxa yokuthi i-catafalque nayo ibekwe ngokuvundlile, inkemba ibheke phansi ngokuvundlile.

Ingxenye yomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke okuxoxwe ngayo lapha ibonisa ubupapa babapapa ababili, ngesikhathi esisodwa bebikezela inkambo yabo. Ngokufa kowokuqala, kuthiwa iSonto LamaKatolika liqala ukubuyela esimweni salo seVangeli. Kuthiwa lo papa uthatha izimpawu ezithile ezingezona ezeVangeli aye nazo ethuneni, ngaleyo ndlela ephendulela wonke umphakathi kuKristu, kanti owesibili kuthiwa uqhubeka nalo msebenzi. Izimpawu ezihambisana nawo azishiyi kungabaza ngokuthi kukhulunywa ngobani.
Njengoba sizobona kamuva, wonke umyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke usekelwe kakhulu eNcwadini ka-Isaya. Ngakho-ke lolu hlaka lusekelwe ngokuqinile eZwini likaNkulunkulu, luvimbela ukuchazwa kabi. Ngakho-ke ake siqhubekele ekuhlaziyweni komfanekiso walo mbono.
Isihluthulelo sokuqonda ingxenye yokuqala yombono isithombe setshe sikapapa elele phezu kwe-catafalque. Imininingwane ebekwe ngaphezu kwekhanda lakhe ikhomba ngokusobala kuPaul VI, owabusa iSonto kusukela ngoJuni 21, 1963, kuya ku-Agasti 6, 1978. Iqiniso lokuthi zonke lezi zimfanelo zenziwe ngamatshe liphethe umyalezo onamandla: uBaba Ongcwele ngokomfanekiso "wazithatha waya nazo ethuneni." Lokhu akuphathelene nokungcwatshwa ngokomzimba, kodwa kunalokho kuyingxenye engokomoya - kuvela ukuthi lo papa usehoxile ezintweni ezisemthethweni ezihlotshaniswa nehhovisi likaPetrine isikhathi eside.
Eyokuqala yalezi, etholakala ngaphezu kwekhanda lomufi, yisigqoko sikakhadinali (galero). Khumbula ukuthi ubupapa bukaPaul VI baqala ngoJuni 21, 1963 (lapho ethatha indawo kaJohn XXIII) futhi baphela ngokufa kwakhe ngo-Agasti 6, 1978, eCastel Gandolfo. Lo papa waqeda i-galero yendabuko ngoMashi 31, 1969, ngokwemiyalelo ye-Secretariat of State, i-Ut sive sollicite. Lo mbhalo welula kakhulu izembatho, iziqu, kanye nezingubo zezikhali zama-cardinal, ababhishobhi, kanye nabefundisi abakhulu. Isizathu esiyinhloko salesi sinqumo kwakuwukusetshenziswa kwezinqumo zoMkhandlu Wesibili weVatican. UBaba Ongcwele wayefisa ukuba iSonto lilahle ubukhazikhazi balo bangaphambili be-baroque likhethe ukuthobeka kanye nobulula bevangeli.
Esinye isici esingaphezu kwekhanda likaPapa yinkemba, efanekisela amabutho ahlomile. UPaul VI wawachitha ngoSepthemba 14, 1970. Ngaphambi kwalolu shintsho, iVatican yayinamabutho amane azimele agqoke iyunifomu, amathathu awo aqedwa:

  • I-Noble Guard: Iqembu elihlonishwa kakhulu neliphakeme, eladalwa ngo-1801. Lalakhiwe kuphela yizicukuthwane zaseRoma, lasebenza njengomphelezeli ohloniphekile nowomuntu siqu kaPapa.
  • I-Palatine Guard: Ibutho lezempi eliyizakhamuzi elasungulwa ngo-1850. Lalakhiwe ngamavolontiya – ikakhulukazi izikhulu zamaRoma kanye nabadwebi – lalenza imisebenzi yomkhosi kanye nokuqapha.
  • I-Pontifical Gendarmerie: Iqembu lamasosha namaphoyisa elijwayelekile elinomthwalo wemfanelo wokuphepha kwangaphakathi kanye nokuqapha indawo yaseVatican.

Iyunithi eyodwa kuphela uPapa ayishiya kwakuyiSwiss Guard – ukwethembeka kwayo okukhulu kanye nokusebenza kwayo ekuvikeleni kwansuku zonke kwakwaziswa. IGendarmerie, yona, yaguqulwa yaba yiHhovisi Lokuphepha Eliphakathi labantu, okwathi ngokuhamba kwesikhathi yaphenduka iGendarmerie Corps yanamuhla yeVatican City State. Ukuqedwa kwamabutho ahlomile aseVatican kwakuyisinyathelo esicatshangelwe ngokucophelela sezenkolo kanye nobudlelwano bomphakathi, esivela ngqo emoyeni woMkhandlu Wesibili weVatican. UPaul VI wayefuna ukukhombisa umhlaba ukuthi umsebenzi woMbhishobhi waseRoma ungowomoya kanye nowokwelusa kuphela. Ukugcina amabutho enkantolo kwakungqubuzana nesithombe seVangeli seSonto eliseduze nabampofu. Ngenxa yalokho, iVatican yanamuhla iyisifundazwe esingenalo ibutho elihlomile lesizwe, futhi okuwukuphela kwesakhiwo esiqinisekisa ukuphepha koMbhishobhi waseRoma kusalokhu kuyiSwiss Guard encane.
Esinye isiqephu esingokomfanekiso sale puzzle umqhele. UPaul VI wayengupapa wokugcina ukugqoka i-tiara. NgoNovemba 13, 1964, wasusa umqhele kathathu wawubeka e-altare. Eshukunyiswa yimibiko yendlala enkulu emazweni aseThird World, wayala ukuba uthengiswe futhi wanikela ngemali engenayo kwabampofu kakhulu. Akekho noyedwa kwabamlandelayo owavuselela isiko lokugcotshwa.
Isithombe esivela kumyalezo—esibonisa ithuna elihle kakhulu elinomfanekiso kapapa ogobile—ngokuphambene nalokho okungokoqobo, ngakho-ke simane siwumfanekiso. Kufanele kugcizelelwe lapha ukuthi ababhishobhi baseRoma bangaphambili bakha izikhumbuzo zabo zomngcwabo ngokwemodeli eyanikezwa u-Ida Peerdeman. Ngakho-ke, siyabona ukuthi ngisho nesimo sokungcwatshwa kukaPaul VI siyingxenye yezwe elidala, “aliyisa ethuneni” ngokomfanekiso—kanye nesigqoko sakhe sikakhadinali, umqhele, nenkemba.
UPaul VI washiya ukwakhiwa kwezikhumbuzo ezinhle kakhulu, ze-baroque, futhi bonke opapa abalandela banamathela ngokwethembeka kule modeli. Encwadini yakhe yefa, wacela ngokuphelele ukungcwatshwa emhlabathini. Ibhokisi lakhe lalilele ethuneni elalimbiwe phansi emihumeni yaseVatican, limbozwe ngetshe eliluhlaza le-travertine ekhanyayo. Ngakho-ke, siyabona ukuthi uPapa wayengafuni nje kuphela ukuphila kodwa nokufa ngendlela yevangeli.
Itshe lethuna alinazo igolide noma izembatho zomndeni; kuphela igama elithi PAVLVS PP. I-VI kanye ne-Chi-Rho (☧) Christogram yasendulo—uphawu lukaKristu—kubhaliwe.
UPawulu VI wachaza kabusha isithombe seSonto, eguqula amehlo eziphathimandla asuke engcebweni abhekise kubantu abavamile. Yibo labo iNkosazana Yezizwe Zonke ebabiza ngokuthi “abancane kulaba.” Laba ngabathembekile abaqondiswa ezimpilweni zabo hhayi “umoya wobuqiniso”—okungukuthi, ngesimo sengqondo sokungaboni kahle esiqaphela kuphela izinto ezibonakalayo nezibonakalayo—kodwa ngokuthembela okumsulwa, kwevangeli. Bahlukaniswa ngokuthobeka okukhulu futhi balalela ngenkuthalo futhi bagcwalise iZwi likaNkulunkulu.
 
Njengoba sesishilo kakade, umyalezo weNkosazana Yezizwe Zonke ubhekisela ngqo eNcwadini ka-Isaya. Ake sicaphune ingxenye ebhekisela ezenzweni zikaPapa Paul VI ezihlose ekugcineni ukuphula isithombe seSonto njengelicebile nelinothile (Is 66:1-2):

Isaya 66:1-2
66:1. Usho kanje uJehova: “Izulu liyisihlalo sami sobukhosi, nomhlaba uyisenabelo sezinyawo zami. Iyiphi indlu eniyakungakhela yona, noma iyiphi indawo eniyakunginika yona ukuba ngihlale kuyo?
66:2. Isandla sami senzile zonke lezi zinto, nazo zonke lezi zinto zingezami, usho uJehova. Kepha ngiyakubheka ohluphekayo nodabukileyo emoyeni, othuthumela ngezwi lami.

Leli qiniso leBhayibheli lokuthi uNkulunkulu ubheka abampofu nabacindezelwe lakha isisekelo esiphelele somphakathi wamakholwa. UNkulunkulu akakhathazeki ngengcebo yasemhlabeni, ngoba Yena kuphela uMdali wakho konke okukhona. INkosi ifuna inhliziyo yomuntu edabukile—inhliziyo eyenza umuntu athobeke futhi alalele iZwi likaNkulunkulu.
Lesi sithombe siqinisa ngokuphelele umqondo weSonto elivumelana noMoya kaNkulunkulu, uPapa Paul VI alwela kulo njalo. Ngezinguquko zakhe ezinkulu, wabonisa ukuthi umsebenzi wangempela womlandeli kaSt. Peter uwukukhonza abanye ngeqiniso, hhayi ukugcinwa kwezakhiwo eziqhutshwa umoya waleli zwe.
UKristu ngokwakhe, eqhathanisa ukuqina kukaJohane uMbhapathizi nesimo sengqondo sabaFarisi nababhali, wabhekisela esithombeni somhlanga onyakaziswa emoyeni nabantu abagqoke izingubo ezithambile. Kuyisithombe esiphelele sabantu abangenakho ukuzinza, abamemezela kuphela lokho okubafanele okwamanje futhi abazivumelanisa ngokungafanele nemikhuba evamile. Yile ndlela abathola ngayo udumo, ithonya, kanye nezingubo zokunethezeka. Kodwa-ke, bama phambi kukaNkulunkulu bengenalutho – ifa labo langempela kuphela ubugovu. Leli qiniso livezwe ngonya eVangelini likaMathewu (Mathewu 11:7-8):

Mathewu 11:7-8 
11:7 Kwathi sebehamba, uJesu waqala ukukhuluma nezixuku ngoJohane, wathi: “Naphuma naya ehlane ukuyobonani na? Umhlanga ushukunyiswa ngumoya? 
11:8 Kodwa naphuma naya ukuyobonani na? Umuntu ogqoke izingubo ezithambile? Bhekani, labo abagqoke izingubo ezithambile basezindlini zamakhosi.”

Esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke, umqondo ofanayo weVangeli ubuya ngesimo esisha - ngesimo sokusanhlamvu okupheshulwa umoya. Kodwa-ke, kukhona umehluko obalulekile ongokomfanekiso. Ngenkathi abaFarisi nababhali, njengabaphambene ngokuphelele noJohane uMbhapathizi oqinile, bafanekisa isithombe somhlanga onyakazayo emazwini kaKristu, abapristi beSonto LamaKatolika banamuhla baba izindlebe zokusanhlamvu esigijimini. Lesi sibonakaliso, esigxile ngokujulile eVangelini, sakha ukuhlaselwa okungenakuyekethisa kuleyo ngxenye yesigaba sabaphathi esikhathalela kakhulu ingcebo yezwe kanye nokuthenga kunokusindiswa kwalabo abaphathiswe bona, bephendukela nomaphi lapho umoya uvunguza khona.
Kwakuyisithombe esingesona esobuvangeli sesikhungo uPapa Paul VI ayefuna ukusibhidliza. Ngokunquma ukwenza lula kakhulu izembatho zenkonzo nokudiliza imikhosi yasenkantolo, uBaba Ongcwele wazibuyisa ngokomfanekiso nabathobekileyo nabanomoya odabukile. Wabonisa umhlaba ngokungangabazeki: umpristi kaKristu akabizelwanga ukuqoqa ingcebo yasemhlabeni, kodwa ukuhola imiphefumulo yabantu ensindisweni.
 
Manje ake siphendukele esithombeni setshe sikaPaul VI, esethulwe esigijimini, lapho izithelo zokuguqulwa kwakhe zilele khona ngokomfanekiso. Ukuze siqonde ngokugcwele ukuthi kungani lesi sikhumbuzo sibukeka sihluke kangaka ethuneni likaPapa elithobekile, langempela eVatican, kumelwe siphendukele eNcwadini ka-Isaya enguqulweni eyingqayizivele ka-Isaac Cylkow. Incazelo yangempela yesikhumbuzo esivezwe esigijimini yembulwe emazwini alotshwe ku-Isaya 56:1-7:

Isaya 56:1-7
56:1. Isho kanje iNkosi: Gcinani ukwahlulela nenze ukulunga, ngokuba insindiso yami iseduze ukuba ifike, nomusa wami wembulwe.
56:2. Ubusisiwe umuntu owenza lokhu, nendodana ka-Adamu ebambelela kukho—ogcina iSabatha ukuba lingalingcolisi, nogcina isandla sakhe ekwenzeni okubi.
56:3. Futhi umfokazi obheka eNkosini makangasho ukuthi: ‘INkosi iyakunginquma impela kubantu bayo,’ nomthenwa makangasho ukuthi: ‘Bheka, ngingumuthi owomileyo.’
56:4. Ngokuba usho kanje uJehova ngabathenwa abagcina amaSabatha ami, nabakhetha okungithokozisayo, nababambelela esivumelwaneni sami:
5 Ngiyakubamisela endlini yami, ngaphakathi kwezindonga zami, isikhumbuzo negamaelihle kunamadodana namadodakazi; ngiyakubamisela igama eliphakade, elingayikunqunywa.
56:6 Futhi abezizwe, abayozihlanganisa neNkosi, bamkhonze, bathande igama leNkosi, babe yizinceku zayo, bonke abagcina isabatha, abangalingcolisi, kodwa abagcina isivumelwano sami:
56:7 Futhi ngizobaletha entabeni yami engcwele, ngibajabulise endlini yami yomkhuleko: iminikelo yabo yokushiswa nemihlatshelo yabo iyakwamukeleka e-altare lami: ngoba indlu yami iyakubizwa ngokuthi indlu yomkhuleko yazo zonke izizwe.

EbuJudeni, ukuba nabantwana kuyinto eyisisekelo. Kakade eNcwadini kaGenesise, uNkulunkulu uyala isintu ukuba sidlulisele ukuphila, ngesikhathi esifanayo etshela u-Eva ukuthi uzozala ngobuhlungu. Lokhu kuvezwa ngamazwi aphathelene nobunye bendoda nomfazi, ababa nyamanye. Ngokwesimo somzimba, leli qiniso liyabonakala enganeni, ukuhlangana okuphilayo kukababa nonina.
Kodwa-ke, isimo sasihluke ngokuphelele kulabo ababengenabantwana. Umqondo wamaJuda waseBhayibhelini, oqhubeka kuze kube namuhla, ugxile kakhulu enkolelweni yokuthi umuntu uphila isikhathi eside njengoba inkumbulo yegama lakhe ihlala emhlabeni. Ukungabikho komntwana kwakusho ukufa okuphelele kwenkumbulo kanye "nokunqunywa" emlandweni wakwa-Israyeli. Ngakho-ke, kumaJuda, ukuba nabantwana kwakuwukugcwaliseka okuphelele komyalo kaNkulunkulu: "Zalani nande, nigcwalise umhlaba" (Genesise 1:28). Ngakho-ke ukungabi nabantwana ngamabomu noma ukungathandi ukuqala umndeni kwakubhekwa njengokuvukela okusobala intando yoMdali kanye nokubhujiswa kohlelo lukaNkulunkulu.
Nokho, kulo mongo, iNcwadi ka-Isaya inikeza okunye okumangalisayo:

Isaya 56:5. Ngiyakubamisela endlini yami nangaphakathi kwezindonga zami isikhumbuzo negamaelihle kunamadodana namadodakazi: ngiyakubamisela igama eliphakade, elingayikunqunywa.

La mazwi anesithembiso kulabo, ngezizathu ezahlukene, abangeke bashiye inzalo—kungakhathaliseki ukuthi ngenxa yezithiyo zemvelo noma ngokuzinikela ngokuzithandela kwentando yabo kuNkulunkulu kanye nenkonzo yokungashadi. Labo abathembekile—ngokukhanya kwesigijimi esijulile seNcwadi ka-Isaya—kufanele balolonge abanye, bazale ngokomoya “ngezandla zabo,” njengoba nje umbumbi eloba ubumba. Lokhu kubhekisela eNcwadini kaGenesise, lapho uNkulunkulu adala khona umuntu wokuqala ngobumba. Umpristi kaNkulunkulu ubizelwa ukulingisa uMdali ngokwakhe kulo msebenzi wokuloba izinhliziyo zabantu. Kodwa-ke, lokhu kudinga ubungcwele bomuntu siqu, ngoba uNkulunkulu uNgcwele, futhi ulalela uNkulunkulu ngokuphelele.
Ukuze siqonde umongo womfanekiso womyalezo weNkosazana Yezizwe Zonke, ake siphendukele olimini lwesiHebheru sasendulo, lapho igama elithi isikhumbuzo—yad (יָד)—lisho khona ngokuyinhloko “isandla.” Umsebenzi oyinhloko wesikhumbuzo sasendulo somngcwabo kwakuwukukhomba. Isikhumbuzo setshe sasisebenza njengesandla somuntu eseluliwe, siqondisa amehlo abantu abadlulayo emcimbini obalulekile noma esithombeni esithile kanye nezimfanelo zabo.
Kuhle ukusho lapha i-Yad Vashem Institute eJerusalema, egama layo libhekisela ngqo endimeni ecashunwe encwadini ka-Isaya futhi lisho ukuthi "Isikhumbuzo Negama." Lesi sikhungo sasungulwa yiphalamende lase-Israyeli ngo-1953. Umgomo waso oyinhloko ukugcina kungakhohlwa ubunikazi bamaJuda ayizigidi eziyisithupha abulawa ngesikhathi seHolocaust nokuhlonipha labo abawasiza.
Inhliziyo yeHolocaust History Museum yanamuhla yiHholo Lamagama. Leli gumbi elikhulu, eliyindilinga, ngaphansi kophahla oluyindilinga, lilenga izinkulungwane zezithombe zezisulu, ezibonakala emanzini phansi komthombo ojulile, oqoshwe edwaleni. Kuzungezile kunamashalofu anezibambo, lapho "Amakhasi Obufakazi" aqukethe amagama nezibongo zabantu abaziwayo eqoqwe ngokucophelela. Ngale ndlela, isithembiso sikaNkulunkulu sokuthi inkumbulo yabo iyohlala ingunaphakade siyagcwaliseka.
Ezungeze lonke iGquma Lesikhumbuzo kunendawo eluhlaza, lapho kutshalwe khona izinkulungwane zezihlahla, ikakhulukazi umnqumo kanye ne-carob. Nokho, lezi zihlahla azifanekiseli izisulu ngokwazo, kodwa zikhumbula abaLungileyo Phakathi Kwezizwe - amaqhawe asindisa amaJuda ngokuzidela eHolocaust. Isitshalo ngasinye siphethe ibhodi elinegama laso, eliba yisikhumbuzo esiphilayo sezenzo zabantu.
Uma sibuyela emfanekisweni womyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke, isikhumbuzo setshe sikaPapa Paul VI sibonakala njengokugcwaliseka okungokoqobo kwesithembiso esivela eNcwadini ka-Isaya. Lesi sikhumbuzo sixhumanisa ngokungenakuhlukaniswa isithombe soMbhishobhi waseRoma oshonile nemisebenzi ayifezile ngezandla zakhe ngesikhathi sobupapa bakhe, egcwalisa intando yoPhezukonke. Ngakho-ke sibona ukuxhumana okujulile phakathi kwesikhumbuzo nesandla sikaPapa, empeleni, esiba yisandiso sengalo kaNkulunkulu kuzo zonke izenzo zakhe - okuhlanganisa nokuzalwa ngokomoya kwabantu ngokubabumba ngomfanekiso kaNkulunkulu.
 
Nakuba imindeni ekhulisa abantwana igcwalisa uhlelo lukaNkulunkulu, inkumbulo yabo ayidluli igama lalabo abafeza intando yeNkosi ngezandla zabo. Lesi sakamuva, ngenxa yomsebenzi wabo, siba seduze noNkulunkulu. Umuntu ozinikele enkonzweni yokungashadi ugxilisa inhliziyo yakhe kuMdali kuphela, kuyilapho abazali ngokwemvelo begxila ekukhulisweni kwasemhlabeni kwezingane zabo. Ngaphezu kwalokho, njengoba uNkulunkulu asidala ngezandla zaKhe, abathembekile abasebenza ngezandla zabo kuNkulunkulu babonakalisa ukufana kukaNkulunkulu ngendlela ekhethekile.
Uma siqhathanisa amavesi aseNcwadini ka-Isaya (Isaya 56:1-7) nenkulumo kaKristu eVangelini likaMathewu (Mathewu 19:11-12), sibona ukufana okuphawulekayo. Kuyo yomibili imibhalo, uNkulunkulu ubiza abantu ngabanye ukuba babe yingxenye yabantu baKhe futhi uchaza ngokunembile indima yabo kulo mphakathi ongcwele.

Mathewu 19:11-12
19:11 Kepha waphendula wathi kubo: “Akusibo bonke abangakwamukela lokhu, kodwa yilabo kuphela abakunikiwe. 
19:12 Ngokuba kukhona abathenwa abazalwa benjalo kwasesiswini sikanina, futhi kukhona abathenwa abenziwe kanjalo ngabantu, futhi kukhona abathenwa abazenze abathenwa ngenxa yombuso wezulu. Noma ngubani ongakwamukela, makakwamukele.”

Kuzo zombili lezi zincwadi, umshado, ozithelo zawo zemvelo ziyinzalo, ubonakala njengomunye wemisebenzi eyisisekelo. Nokho, kulo mbono, ukuzala nje umntwana akwanele; umsebenzi oyinhloko usekubakhuliseni ngoMoya kaNkulunkulu, osibumba sibe ngabantu abalungile. Inzalo—ngokukhanya komyalo kaNkulunkulu owanikwa abazali bethu bokuqala—ekugcineni ihloselwe ukuchoboza ikhanda lenyoka, okungukuthi, ukunqoba umoya waleli zwe. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi, ngokombono kaKristu, umshado nokuba ngumzali kuxhumene ngokungenakuhlukaniswa—indoda ihlangana nomkayo ukuze idlulisele ukuphila. Ngakho-ke, lapho uKristu ekhuluma ngokuzithiba, ubhekisela ngesikhathi esifanayo ekuntuleni abantwana.
Kodwa-ke, kunezimo ezihlukile kulo mthetho wendawo yonke, njengoba sibona ngokucacile ezweni elisizungezile. Kukhona abantu abangenanzalo abazalwa benokukhubazeka kwemvelo noma abalimale ngokomzimba, okubavimbela ukuba babe nezingane eziphilayo. Nokho, imibhangqwana enjalo ingabamukela, ngaleyo ndlela yenze umhlaba ube indawo engcono ngokukhulisa ingane yabo eyamukelwayo ngokholo nothando. Kodwa-ke, ngisho noma bengenabantwana, ngeke bakhishwe kubantu bakaNkulunkulu. Lokhu kusebenza nakubantu abangashadile, uma nje begcina iSivumelwano neNkosi, behlonipha usuku olungcwele, futhi bemelela lokho okujabulisa uNkulunkulu. Isimo sabo sibe sesiwubizo oluhlukile, inhloso yalo iwukwembula ubuso bukaNkulunkulu kulabo abangakamazi. Lokhu kufezwa ngokuphila kwansuku zonke ngokuvumelana nomthetho kaNkulunkulu, ongumfanekiso womuntu omuhle.
 
Ake sicacise udaba olubalulekile lapha: kungani uNkulunkulu ethembisa ukumisa isikhumbuzo endlini Yakhe ngqo kubathenwa nama-castrato? Ukuhlaziya igama lesiHebheru elisho umthenwa kuyisihluthulelo sokuqonda ukujula kwalesi sigijimi. Umbhalo wokuqala usebenzisa igama elithi saris (סָרִיס). Leli gama alisilo isiHebheru somdabu; ama-Israyeli asendulo aliboleka olimini lwesi-Akkad olwalukhulunywa e-Asiriya naseBabiloni, lapho lalizwakala khona ngokuthi ša rēši. Incazelo engokoqobo, yokuqala yalesi sisho sesi-Akkad ithi "omi ekhanda" noma "omi ekhanda lenkosi." Lalimane lisho isikhulu senkantolo esithembekile, isikhulu, umfundisi, noma inceku eseduze yombusi.
Ezinkantolo zasendulo zaseMpumalanga Eseduze—eBhabhiloni, ePheresiya naseGibhithe—kwakukhona isiko eliqinile lamadoda anqunywayo ngokomzimba okwakulindeleke ukuba akhonze eduze kwamakamelo ombusi kanye nezindlu zabesifazane. Lokhu kwakwenziwa ukuqinisekisa ukuthi awabeki usongo ohlwini lwamakhosi nokugwema isilingo sokuqala imindeni yawo, okwaqinisekisa ukwethembeka kwawo okuphelele, okungenamibandela enkosini. Ngenxa yalesi sizathu, ngesiHebheru, igama elithi saris laqala ukuba nencazelo ekabili. Ngomqondo walo osemthethweni, lalisho inceku yasebukhosini—esimweni sethu ebhekisela ngqo kumpristi—kanti ngomqondo walo ongokwenyama, lalichaza i-castrato, indoda ephucwe amandla okuba nabantwana.
Ngokusebenzisa leli gama, uNkulunkulu ubhekisela encekwini yakhe ethembekile ezinikele ngokuphelele kuYe, elahla ukuzala abantwana. Yingakho efisa ukwakha isikhumbuzo somuntu onjalo futhi amnike igama elingunaphakade eMbusweni weZulu. Kodwa-ke, amaJuda enqaba ukuqonda incazelo yangempela nejulile yegama elithi saris. Ayebheka ukuze angaboni futhi alalele ukuze angezwa. Abapristi, abaFarisi, nababhali bangaleso sikhathi babenamakhosikazi nabantwana futhi babengazimisele ukuyeka la malungelo ngenxa kaNkulunkulu. Ngenxa yalesi sizathu, ukungashadi ngokuzithandela ngenxa yenkonzo ekhethekile yoMbuso weZulu kwenqatshwa yibo ngokuphelele.
Omunye wemifanekiso kaKristu, elotshwe eVangelini likaLuka (Luka 14:16-24), ukhuluma ngokuqondile ngesimo sabo sengqondo. Kuyo, uJesu ulandisa indaba yendoda eyalungiselela idili elikhulu futhi yathumela izinceku zayo ukuba zibize izivakashi ezimenyiwe. Kodwa-ke, ngamunye ngamunye, baqala ukucaphuna izindaba zomhlaba njengezaba. Impikiswano eyinhloko kulo mongo, ehloselwe ukucabanga kwabantu abaphezulu benkolo bangaleso sikhathi, iqukethwe evesini lamashumi amabili, elifundeka kanje:

Luka 14:20. Owesithathu wathi: “Ngishadile nomkakhe, ngakho-ke angikwazi ukuza.”

Ngakho-ke, siyabona ukuthi izibopho zomshado zasemhlabeni zabaholi benkolo bangaleso sikhathi zaphazamisa ukufeza kwabo umsebenzi kaNkulunkulu.
Ngokomongo weSonto LamaKatolika, le "mihlatshelo" iyizinceku zeNkosi - abapristi, kuyilapho izindelakazi, ezihlala enkantolo kaNkulunkulu engokomoya, ziphenduka "izindlu zamakhosikazi" Zakhe. Ngeshwa, eminyakeni yamuva nje, kuye kwavela amacala amaningi lapho ubudlelwano obuphambene nomoya wemiBhalo Engcwele buvele khona phakathi kwezindelakazi nabefundisi.
Kubalulekile ukukhumbula lapha indaba yenzalamizi uJakobe, indodana yakhe eyizibulo, uRubeni, eyalala noBiliha, omunye wabafazi bakayise. Lokhu kweqa kwaholela emiphumeleni edabukisayo - lapho esezokufa, uJakobe waphuca uRubeni ilungelo lakhe lokuzalwa, wamphuca isibusiso sikayise, futhi walahla ngokuqinile ukweqa kwakhe.
Uma sibuyela ekuhlaziyweni kwegama elithi "saris," kubalulekile ukuqaphela ukufana okuphawulekayo kwefonetiki okwenzeka kokubili ngesiPolish kanye nasemsindweni wokuqala wesiHebheru wamagama athi "saris" (ahunyushwe ngokuthi "tuffnut") kanye "Sarah." Lokhu kufana okuzwakalayo kudala ukudlala okumangalisayo, okungokomfanekiso emagama aseBhayibhelini. Kwaphela amashumi eminyaka, "uSara" elokhu eluphawu lokungazali ngokuphelele, futhi umzimba wakhe, eneminyaka engamashumi ayisishiyagalolunye, waba umfanekiso osobala "womuthi obunile" ka-Isaya (Isaya 56:3).

U-Isaya 56:3 Owezizwe oza kuJehova makangasho ukuthi: “Impela uJehova uyakunginquma phakathi kwabantu bakhe,” nomthenwa makangasho ukuthi: “ Bheka, ngingumthi owomileyo.”

Ngokwefonetiki, igama elithi "saris" lavusa ngokushesha ukungabi nabantwana okubuhlungu kukanina wokhokho. Nokho, ekugcineni, isibeletho esifile sowesifazane osekhulile savuselelwa ngokuyisimangaliso, iqiniso elihlobene ngqo nesithembiso sikaNkulunkulu—isiqinisekiso sokuthi inzalo ka-Abrahama yayizoba ningi njengesihlabathi esisogwini lolwandle.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi kuNkulunkulu, akukho “muthi owomile”; leli gama leBhayibheli lasetshenziswa njengesingathekiso ngokuvamile libhekisela kulabo, ngezizathu ezahlukene, abangakwazi ukudlulisa ukuphila. Ngamunye wethu ubizwa nguMdali ngendlela yakhe. KumaHebheru, umuntu ohlushwa ukungabi nabantwana wayefana nesiqu esomile, okubhekisela ngqo emthini womndeni, okuthi ngenxa yokuntuleka kwabazolandela, bume njengesitshalo esingenamanzi. Lapho umuthi womndeni ufa, igama lomuntu liyanyamalala nalo ngokungenakuguqulwa. Yingakho imiBhalo ibeka ukubaluleka okukhulu kangaka ohlwini lozalo, njengoba kuboniswe kahle yizingxenye zamaVangeli ezizinikele ngokuphelele ohlwini lozalo lukaKristu.
Kulo mongo, uPapa Paul VI, ngokukhetha ukungashadi, ngokomfanekiso ulahlekelwa umuthi womndeni wakhe wasemhlabeni, kodwa ngesikhathi esifanayo—ngokuvumelana nesithembiso sikaNkulunkulu—uthola indawo yaphakade eMbusweni weZulu. Lona umvuzo obaluleke kakhulu kunokuba namadodana noma amadodakazi asemhlabeni, ngoba ubonisa insindiso yokugcina yomuntu. Umpristi onjalo uxhunyelelwa ngokomoya emthini kaKristu, njengegatsha emvinini weqiniso, ethola kuye ijusi eliqinisekisa ukuthi alisoze labuna.
Kufanele futhi kugcizelelwe lapha ukuthi wonke umuntu unelungelo lokuba yingxenye yabantu bakaNkulunkulu uma enamathela ngokwethembeka esiVumelweni saKhe. Ngisho nomuntu osekhulile ofisa ukungena emphakathini wamaKristu, kodwa ngenxa yokuhamba kwesikhathi usevele engenalutho futhi efana “nomuthi owomile,” angafeza ubizo lwakhe ngendlela ehlukile. Masikhumbule ukuthi kunezindlela ezintathu eziyisisekelo: ubupristi, umshado, kanye nobizo lwabantu abavamile, abaphila ngokwezimiso zomthetho kaNkulunkulu, baba ubufakazi obuphilayo bokuba khona kwaKhe emhlabeni.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi uKristu, eVangelini ngokusho kukaMathewu oNgcwele, akagcini nje ngokuvusa izindaba ezifanayo ezikhulunywa ngumprofethi u-Isaya, kodwa futhi wandisa futhi acacise imiqondo ebilokhu ingaqondwa kahle amakhulu eminyaka.
Kula mavesi, sifunda ngabantu bakwamanye amazwe abangaba ngabantu bakaNkulunkulu uma belalela amazwi Akhe—futhi lokhu, phela, kuwumsebenzi kaKristu ngqo: ukumemezela uNkulunkulu weqiniso phakathi kwezizwe zonke. Bonke abantu bakaNkulunkulu, kungakhathaliseki ukuthi banjani emphakathini, babizelwe ukukhetha omunye wemisebenzi okukhulunywe ngayo ngenhla.
Bonke balindelwe endlini kaNkulunkulu, lapho iNkosi ngokwayo imemezela khona ukuthi ithempeli Layo lizobizwa ngokuthi iNdlu Yomthandazo yazo zonke izizwe. Ngakho-ke, sibona ngokucacile ukuthi yiNkosikazi Yazo Zonke Izizwe efanekisela le Ngcwele Engcwele kanye neThempeli Eliyimfihlakalo, lapho izakhamuzi zomhlaba wonke zingathola khona insindiso nokukhululwa okuphelele. Uma sicabanga ngemibono kaMariya eye yenzeka emhlabeni wonke, la mazwi agcwaliseka ngokuphelele kuYe. Ngaphezu kwalokho, inhloko-dolobha engokomoya yazo zonke lezi zambulo ihlala iyiNkosikazi Yezizwe Zonke—efana neSiboniso sikaPetru, lapho, ngentando kaKristu, yonke imiphakathi yamasonto emhlabeni kufanele ithotshelwe khona. Uma sibheka isithombe seNkosikazi Yezizwe Zonke, esidwetshwe nguHeinrich Repke, sibona ukuthi imi emhlabeni, okuyisihlalo sezinyawo zakhe.

Isaya 66:1. Usho kanje uJehova: Izulu liyisihlalo sami sobukhosi, nomhlaba uyisenabelo sezinyawo zami; iphi indlu eniyakungakhela yona, futhi iphi indawo yami yokuphumula?

Emakhasini eVangeli, sithola futhi umdwebo womuthi kanye nembazo ebekwe empandeni yawo, okukhulunywe ngawo nguJohane uMbhapathizi. UKristu ngokwakhe, lapho efuna izithelo emkhiwaneni ngeze, waxwayisa ngokungaguquki ukuthi isitshalo esingenamsebenzi sizonqunywa. Kulokhu kuqonda okujulile, umuthi ufanekisela zonke izibizo ezintathu okukhulunywe ngazo ngaphambili. Uma ungatheli izithelo—hhayi endleleni yobupristi, ethela izithelo ezinhliziyweni zabantu ezizelwe ngoMoya kaNkulunkulu, noma endleleni yomshado, eveza inzalo, noma obizweni lwezwe, oluqukethe ukufakaza ngempilo elungileyo—uba yize ngokuphelele. Isiqu esomile esinjalo asitheli izithelo ezibonakalayo, ngakho-ke asikwazi ngisho nokuqeda indlala, okubhekisela ngqo esibophweni sokusiza labo abahlushwa ubumpofu.
 
Manje ake sibuyele emfanekisweni womyalezo weNkosikazi Yazo Zonke Izizwe, lapho umboni u-Ida Peerdeman ephakamisa iminwe emibili bese ebona umpristi egqoke isihlalo esigcwele, eya ethuneni likaPapa Paul VI. Lesi sigameko kanye nesenzo sika-Ida Peerdeman sisenza sikwazi ukuhlobanisa lo mholi noPapa John Paul II, okuhambisana ngokuphelele nomyalezo womyalezo odlule.
Owandulela uKarol Wojtyła kwakunguJohn Paul I, upapa owayenesikhathi esifushane kakhulu emlandweni wanamuhla, owashona ngokuzumayo ngenxa yokuhlaselwa yinhliziyo ngemuva kwezinsuku ezingamashumi amathathu nantathu zobupapa bakhe, kodwa akazange aqhubeke nomsebenzi kaPaul VI. Ngisho nangaphambi kokuba athathe isihlalo sobukhosi, u-Albino Luciani wasekela obala i-Majority Faction, eyayifuna ukuqeda ukuvinjelwa kokuvimbela inzalo. Yena mathupha wanxusa uPaul VI ukuba aqede umthetho okhona futhi avumele ukusetshenziswa kwezindlela zokwenziwa zokulawula inzalo. UJohn Paul II wathatha isimo esihluke ngokuphelele, ekhuthaza ngokungaguquki ukugcinwa komthetho okhona, enikela ngokuqondile ekuhlanganisweni kwencwadi ethi Humanae vitae. Ngakho-ke sibhekene nobupapa abathathu, phakathi kwabo—okuphawulwe ngomzamo wokushintsha umyalo kaNkulunkulu—kwaphazanyiswa ngokuzumayo ukufa. Isimo esifanayo senzeka ePharadesi, lapho u-Adamu no-Eva, bephula umthetho kaNkulunkulu, babebhekene nesigwebo sokufa. Ngakho-ke, uKarol Wojtyła ubonakala njengomlandeli ofanele kanye nopapa wesibili ngemva kukaPaul VI.
Ngesikhathi esenguMbhishobhi Omkhulu waseKraków, uKarol Wojtyła wadlala indima ebalulekile ekudalweni nasekuvikelweni kwencwadi ethi Humanae vitae (1968), eyayisekela imfundiso yeSonto LamaKatolika mayelana nokungaqhekeki kwesenzo somshado kanye nokuba ngumama. Lo mbhalo usikhumbuze ukuthi umshado kumelwe uhlanganiswe ngokungenakuhlukaniswa nokuzala inzalo kanye nokudluliselwa kokuphila okusha, hhayi ukushiywa kwawo. Wasekela ukuvinjelwa kokuvimbela inzalo okwenziwe, okwakungewona ukwethulwa komthetho omusha kodwa kunalokho ukuvuselelwa okujulile nokuqinisekiswa kweSivumelwano saphakade phakathi komuntu noNkulunkulu. Ngakho-ke uPaul VI waba yisisulu sokuhlaselwa okunonya nokulahlwa okuvela emibuthanweni yobuNkulunkulu, abathembekile, ngisho nokuphikiswa ngaphakathi kweSonto uqobo.
Ikomidi eliqokwe ukuthi linqume ukuthi liqhubeke yini nokuvimbela lokhu kwahlukaniswa ngamaqembu amabili aphikisanayo. Iqembu Eliningi, elakha cishe u-90% wekhomishini, lavotela ukuvumela ukuvimbela inzalo. Ukube bekungengenxa yesimo esinqumayo kanye nomnikelo wezimfundiso wopapa wasePoland wesikhathi esizayo, lesi simiso cishe ngabe senqatshiwe. Njengomlandeli kaSt. Peter, uJohn Paul II waqhubeka ngokuzimisela nalo msebenzi, ephatha uPaul VI njengegunya lakhe eliphakeme kunawo wonke.
Lokhu kusiletha ephuzwini elibalulekile ekuhlaziyeni. Ngesikhathi sokuphumula kwakhe kwaminyaka yonke kweLenten, upapa wazihlukanisa ngokuphelele nomhlaba wangaphandle izinsuku eziningana. Leli siko lokuthandaza wedwa kanye nokumiswa kwezindaba ezisemthethweni laliphawulwa yimithetho eqinile:

  • Ukuzihlukanisa ngokuphelele nezindaba zomhlaba: Phakathi nesonto lonke lokuhoxa, uPapa akazange amukele noma yiziphi izithunywa, osopolitiki, ababhishobhi, noma izihambi; kokubili izethameli ezizimele kanye nezethameli ezivamile zamasonto onke zakhanselwa. UMbhishobhi waseRoma wabe esehoxa ekubuseni kweSonto kwansuku zonke, enikela lezi zinsuku ekuthuleni, ekuzileni ukudla nasekuzindleni komuntu siqu kuphela.
  • Izwi elikhethekile lomholi wokuhoxa: Umuntu okuwukuphela komuntu uPapa kanye namakhadinali ahlangene ahlangana naye phakathi nalesi sikhathi kwakungumholi wokuhoxa oqokiwe. Ngokwesiko, uBaba Ongcwele wayemema isazi semfundiso yenkolo esidumile, umbhishobhi, noma ukhadinali ovela noma kuphi emhlabeni, owayeyisikhulumi kuphela, enikeza izimfundiso kuPapa kanye nabangane bakhe abaseduze esontweni laseVatican.

Kwakungesikhathi sokuzila kwakhe kokuqala kweLenten lapho uJohn Paul II, ecabanga ngokujulile, ehla khona waya eMigedeni yaseVatican ukuyothandaza ethuneni likaPaul VI. Kwakungaleso sikhathi, ngenkathi ehlola kabusha itestamente elithinta inhliziyo lomanduleli wakhe, lapho athola khona ubufakazi bomuntu siqu, obamholela ekubeni aqale ukubhala intando yakhe—isenzo uBaba Ongcwele aqhubeka naso futhi wasisabalalisa eminyakeni engamashumi amabili nanhlanu eyalandela yobupapa bakhe. Ngakho-ke, siyabona ukuthi uPapa oshonile waba cishe umshumayeli womuntu siqu womlandeli wakhe wasePoland, lowo ayefisa ukumlalela buthule, ebuyela ethuneni lakhe ukuze athandaze yedwa.
Itestamente likaPaul VI laliqukethe ubufakazi bomuntu siqu ngalokho ayelokhu ekulwela kulo lonke ubupapa bakhe, ekugcineni eletha umyalezo wakhe wokuthobeka ekuphileni. Ngesikhathi esifanayo, lo mbhalo wahlala ubizo olushisekayo lokubuyela esithombeni sevangeli seSonto LamaKatolika – umphakathi ozihlukanisa ngokusobala nokunethezeka kwezwe futhi ugxile kulabo “abancane kulaba” abaseBhayibhelini, ababonakala ngokuthobeka nokwesaba uNkulunkulu ngeqiniso.

Bese ngithuthwa ngiyiswe esangweni elikhulu. Liyavuleka, bese kufanele ngingene ngaphakathi. Othile ogqoke ingubo ende umi phambi kwesango. Ngiyathuthumela ukuze ngeqe umbundu. Kungazelelwe, ngibona ukuthi yiNkosikazi. Ithi,
"Thatha leso sinyathelo!"
Bese singena endaweni enkulu, eyindilinga. Kulesi sikhala kukhona ukujula nobumnyama obungenamkhawulo. INkosikazi ithi,
"Lena indawo emnyama. Kumelwe uye lapho, kujule kakhulu. Lokhu ukujula nobumnyama besikhathi."

Ingcezu yomyalezo ocutshungulwayo, ngakolunye uhlangothi, ibonisa isimo sokuziphatha sezwe lanamuhla, kanti ngakolunye, yakha isiprofetho esingavamile. Ibhekisela ekutholakaleni kwesayensi okwakuzokwenzeka eminyakeni eminingi ngemva kokuqedwa kwemibono yeNkosikazi Yezizwe Zonke. Umgodi omnyama kanye namandla adonsela phansi kwasetshenziswa yiNkosikazi Yezizwe Zonke njengezifanekiso zesimo esingokomoya sesintu. Lokhu kuqhathanisa okumangalisayo kunikeza wonke umyalezo umlingiswa othakazelisayo kakhulu.
Ake siqale ukucabanga kwethu ngokucaphuna amazwi ka-Ida Peerdeman, aqoshwe ku-audio tape, achaza ngokucacile isithombe asibonile:

9:31 (…) Ngabe sengibekwa futhi phambi kwesango elikhulu
, ngo-9:40 futhi kwakumi othile ogqoke ingubo ende. Ekuqaleni angibonanga ukuthi ubani, kodwa lapho
ngo-9:46 ngabona uNkosikazi emi lapho wathi kimi, "Thatha leso sinyathelo." Bese kuthi
ngo-9:53 singene ngaphakathi, bese ngibona indawo enkulu eyindilinga, indawo emnyama kakhulu, emnyama, yayingavamile kakhulu,
ngo-10:04 ubumnyama nokujula okungenamkhawulo. Futhi lapho uNkosikazi wathi, "Kumelwe ungene ujule kakhulu kuyo, futhi lo
10:11 ukujula nobumnyama bezikhathi." Futhi ngakuzwa futhi, njengento esindayo kakhulu,
ngo-10:21 futhi... Yebo, kwakunjengokungathi kwehlela phezu kwami, akunjalo? Njengokungathi ngizwa lesi sisindo kanye nalobu bumnyama bonke
, ngo-10:27 Bese kuthi kamuva, Ukhuluma ngegama elithi "ukubola" esintwini. Yebo, ngacabanga, kuyini
ngo-10:34 , akunjalo? Ngaleso sikhathi, ngo-'48 [unyaka owanikezwa ngekhanda ngu-Ida], sasingazi ukuthi liyini igama elithi "inkohlakalo".

Ake siqale ngesenzakalo sembobo emnyama, bese siqhathanisa nezenzakalo ezenzeka ezweni lanamuhla. Ucwaningo ngalezi zinto eziyimfihlakalo luye lwavela phakathi namakhulu eminyaka. Ekuqaleni ngokusekelwe ekucabangeni okungokwemfundiso kuphela ngekhulu leshumi nesishiyagalombili, izibalo zezibalo ngo-1916 zaholela ososayensi ekutholakaleni okungokoqobo kwephuzu lokuqala elinjalo emkhathini ngo-1971.
Enhliziyweni yalolu cwaningo kwakukhona umbuzo olula, ogxile ku-physics yakudala ka-Isaac Newton: ingabe amandla adonsela phansi angabamba ukukhanya? Ngaleso sikhathi, kwakukholelwa kabanzi ukuthi ukukhanya kwakuhlanganisa izinhlayiya zezinto ezinobukhulu, futhi uma kunjalo, kumelwe kube ngaphansi kokukhangwa okudonsela phansi. Ngo-1783, umfundisi nososayensi waseNgilandi uJohn Michell wenza ucwaningo lokucabanga oluqabulayo. Njengoba azi ukuthi yonke into yasezulwini inejubane lokuphunyuka elibizwa ngokuthi i-escape velocity, elicishe libe ngu-11.2 km/s, nokuthi leli jubane liyakhula ngobuningi bento, uMichell wenza izibalo ezimangalisayo. Wabonisa ukuthi uma inkanyezi enobukhulu beLanga yayikhulu ngokuphindwe kangamakhulu amahlanu, ijubane lokuphunyuka ebusweni bayo lalizodlula ijubane lokukhanya. Ngenxa yalokho, ukukhanya bekungeke kukwazi ukuphunyuka emzimbeni onjalo wasezulwini, okwenza kungabonakali ngokuphelele kumbukeli wangaphandle.
Ngokomongo womyalezo weNkosazana Yezizwe Zonke, sibona ngokucacile ukuthi, emi eduze kwechashaza elimnyama elichaziwe, u-Ida Peerdeman wezwa isisindo salo esikhulu ngokomzimba. Ngokubona kwesayensi yanamuhla, lokhu kwakuwukuhlangenwe nakho okubonakalayo kwamandla adonsela phansi anamandla. Umboni ugxila kakhulu kulokhu okuhlangenwe nakho, ekuchaza njengesimo lapho ubumnyama obukhulu nobumnyama obukhulu buwela khona, bumnqoba imizwa yakhe.
Ngaphambi kokuba uJohn Archibald Wheeler asakaze igama elithi "umgodi omnyama" ngo-1967, lezi zinto zazaziwa ezincwadini zesayensi ngokuthi "izinkanyezi ezimnyama," "izinkanyezi eziqandisiwe," "izinkanyezi eziwile," noma "ubuningi beSchwarzschild." Kubalulekile ukuqaphela ukuthi igama elisemthethweni alizange liqanjwe kwaze kwaba sekupheleni kwawo-1960, kuyilapho umyalezo weNkosazana Yezizwe Zonke wathunyelwa ekuqaleni kuka-1949.
Kulo mongo, inkolelo-mbono yobuningi ibalulekile. Ichaza iphuzu elingaphakathi komgodi omnyama lapho yonke inqwaba icindezelwa khona ibe yizilinganiso ezincane kakhulu, futhi ubuningi kanye namandla adonsela phansi kufinyelela amanani angenamkhawulo. Sekungamashumi eminyaka, izazi zefiziksi zawulahla lo mqondo, ziwubheka njengephutha lezibalo kuphela ezilinganisweni zika-Einstein.
Impumelelo yafika ngo-1965, lapho isazi sezibalo nesazi sefiziksi saseBrithani uRoger Penrose esungula i-singularity theorem eyisisekelo.
Wafakazela ukuthi uma inkanyezi efayo idlula umkhathi womcimbi, awekho amandla aziwayo endaweni yonke angavimba ukuwa kwayo okunamandla adonsela phansi. Izinto zingqubuzana ngokungenakugwenywa endaweni eyodwa, ephakathi. Ngakho-ke, ubunye bubonakala buyinto engokoqobo, futhi uPenrose ngokwakhe wanikezwa uMklomelo weNobel ngo-2020 ngalokhu kutholwa okuyisisekelo.
Manje ake siphendukele esigijimini seNkosazana Yezizwe Zonke. Kuyo, u-Ida Peerdeman uthuthwa phambi kwesango elikhulu, elivulekile. INkosazana Yezizwe Zonke, egqoke ingubo emhlophe, imholela entweni eyindilinga, ehlanganisa ukujula okungenamkhawulo nobumnyama. INkosazana Yezizwe Zonke ibiza lesi sikhala ngokuthi "indawo emnyama," lapho umboni kufanele azicwilise khona ngokujulile. Lo mgobo uqhathaniswa ngqo "nobumnyama besikhathi."
Ukuze siqonde ngokugcwele lo myalezo, kumele siqhathanise lesi sikhala esiyimfihlakalo nesakhiwo esibonakalayo somgodi omnyama. U-Ida ungena ekujuleni kwawo, afinyelele emhumeni oqukethe uJesu Osemusha lapho eya khona (funda isiqephu esilandelayo esivela kumyalezo). Kuleli qophelo, umyalezo uqinisekisa ngokumangalisayo umbono wesayensi wezinto eziyingqayizivele. Lokhu kuyingqayizivele okungokomoya enhliziyweni yobumnyama kuphenduka kube uJesu Osemusha, umthombo wokukhanya kwezwe elicwile ebumnyameni. INkosazana Yezizwe Zonke nayo ingumthombo wokukhanya kwezwe elicwile ebumnyameni, njengoba kufakazelwa yingubo yakhe emhlophe.
Ngakho-ke, sinikezwa isithombe somgodi omnyama njengendawo eyindilinga yokujula okungenamkhawulo, enkabeni yayo kukhona ukungavamile okukhanyayo. Uma sibheka ekujuleni kwendawo yonke ngemishini ekhethekile, umgodi omnyama nawo uvela njengendawo eyindilinga, emnyama esibhakabhakeni esigcwele izinkanyezi. Ngenxa yamandla awo amakhulu adonsela phansi, ukukhanya okukhishwa lapho akunakuphuma; kunalokho, kubuyela njalo emthonjeni wawo. Lokhu kubhekisela ngqo, okuhlelekile eNcwadini ka-Isaya, eyakha isisekelo somyalezo wonke (Isaya 55:10-11):

Isaya 55:10-11 
55:10 Ngoba njengoba imvula neqhwa kwehla kuvela ezulwini futhi kungabuyeli khona kuze kube yilapho sekunisile umhlaba, kuwenze uvunde futhi uthele, ukuze uthele imbewu yomhlwanyeli nesinkwa sodlayo, 55:11 kanjalo izwi eliphuma emlonyeni wami ngeke libuyele kimi lize, kodwa lizofeza engikufisayo futhi liphumelele ekufezeni engikuthumelé kona.

Njengoba u-Ida Peerdeman ehlehla ngethemba lokungena ebumnyameni obungapheli, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhuluma naye ngesikhalo esicacile: "Thatha leso sinyathelo." Kulokhu kuhumusha, umkhawulo weBhayibheli uba olingana nomkhathi wesenzakalo—umngcele ongenakuguqulwa womgodi omnyama. Kwakuyisinyathelo esincane kumboni uqobo, kodwa empeleni kwakuyisinyathelo esibalulekile kubo bonke abantu.
Lokhu kuchazwa kulindelekile ngokumangazayo amazwi kaNeil Armstrong ngo-1969, owathi, emi enyangeni, washo isimemezelo esidumile: "Leso isinyathelo esincane somuntu, igxathu elikhulu lesintu." Ukube thina, njengesintu, sasihlaziye lo myalezo ngokucophelela ngonyaka owamenyezelwa ngawo (1949), ulwazi lwethu ngendawo yonke ngabe lungaphambi kwesikhathi salo. Phela, ubufakazi bokuqala obubonakalayo bokuba khona kwemigodi emnyama abuzange buvele kwaze kwaba sekupheleni kwawo-1960.
IZwi likaNkulunkulu lingokomoya kuphela, ngakho-ke, alinawo amandla abonakalayo—ngokungafani neZwi Eliphilayo, elathatha isimo sangempela somzimba. Nakuba amashumi eminyaka izazi zezinkanyezi zendabuko zazibheka ubunye njengento engabonakali, iphuzu elincane kakhulu levolumu engu-zero, ukutholwa kwamuva ku-loop quantum gravity kuwuchitha ngokuphelele lo mbono omdala. Isayensi yanamuhla ifakazela ukuthi enkabeni yomgodi omnyama kumele kube nento ebonakalayo, egcwele kakhulu enesimo esithile somzimba, ebizwa ngokuthi inkanyezi ye-Planck.
Le nto incane ngendlela engenakucatshangwa ngesikhathi sokwakheka kwayo, eyaziwa ku-physics njengobude be-Planck. Kodwa-ke, ayilutho; isisindo esikhulu senkanyezi ewile sigcwele kuleli phuzu elincane kakhulu, sifinyelela ekuxineni okukhulu. Okuthakazelisa kakhulu, ngaphansi kwethonya lamandla adonsela phansi amakhulu anciphisa kakhulu ukuhamba kwesikhathi lapho, lesi sakhiwo se-quantum ngaphakathi komgodi omnyama siqala ukukhula nokukhula ngokushesha ngemva kokuwa, ekugcineni sibonakalise ukuba khona kwaso ngokuqhuma okunamandla.
Leli qiniso lesayensi liqinisekisa ngokumangalisayo ukuqonda komyalezo futhi liziphatha njengomuntu. Ukuba khona komuntu kuqala endaweni engabonakali - umbungu - bese kukhula kube umzimba wangempela owakhiwe ngokugcwele, okuthi, ngaphakathi kwalasha elimnyama - isibeletho sikanina - siqhubeke sikhula bese sifika emhlabeni. Ngokomongo womyalezo, kubalulekile ukuthi iNkosazana Yezizwe Zonke izithole kuqala kulobu bumnyama, futhi kamuva kuphela, lapho ingena emhumeni, lapho usana uJesu lubekwe otshanini, olubonisa ngqo isikhathi sokuzalwa. Ngakho-ke ukukhanya kwakubekwe ngaphakathi komgodi omnyama, njengokungathi kuvikelwe yisisu sikamama ngenkathi umntwana engakazalwa. Khumbula ukuthi iNkosazana Yezizwe Zonke igqoke ingubo emhlophe, ebhekisela eThenteni Lolwazi leBhayibheli, futhi ngaphakathi kwesibeletho sayo kukhona umbungu waphezulu.
Inqubo yokuzalwa kweZwi likaNkulunkulu ibonakala sengathi ukukhanya okungenamkhawulo kukaNkulunkulu kucindezelwe kusukela ngobukhulu obungacatshangwa kuya endaweni encane, ekhombisa ngokunembile indlela yokwakheka kwembobo emnyama. Umyalezo ogeleza kulesi sithombe somyalezo ubhekisela ngqo ephilisini lokuvimbela inzalo, esesixoxe ngalo kakade, elishaya umbungu womuntu ongakazalwa, okubangela ukufa kwawo.
Uma sibuyela emgodini omnyama, enkabeni yawo ngokungangabazeki kukhona isisekelo esiqinile, esibonakalayo esikhiqiza amandla anamandla futhi sikhiphe ukukhanya. Ngokomongo womyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke, lokhu kukhanya, okuvela endaweni encane kakhulu, okungukuthi, kusukela ezingeni lombungu, uJesu ukhula esibelethweni sakhe. Ngemva kwezinyanga eziyisishiyagalolunye, uzalwa njengomntwana, aze abe mdala eminyakeni edlule, futhi ekupheleni kokuphila kwakhe kwasemhlabeni, uqhuma ekukhanyeni okukhulu, njengoba kwenzeka emhumeni wovuko. Leli qiniso liqinisekiswa kakhulu yiShroud of Turin. Isayensi yanamuhla ikhombisa ukuthi umzimba kaKristu ohlanganiswe kuwo kumelwe ukuba ukhiphe ukushaya kwamandla okukhanya okunamandla, ngenxa yalokho isithombe esihlala njalo saqoshwa endwangu - sathathwa nge-negative, njengoba kwenzeka enkambisweni yokudala isithombe esidala. Ngakho-ke, siyabona ukuthi umjikelezo wokuphila kwendawo yonke womgodi omnyama - kusukela ekuweni kwawo kuya ekuhwamukeni kwawo kokugcina ngokukhanya kwamandla - ubonakalisa kahle imfihlakalo yasemhlabeni yokuzalwa kweZwi likaNkulunkulu: kusukela kumbungu omncane, ngokukhula, kuya ekuqhumeni kokunqoba kovuko.
Isifaniso "sobumnyama bezikhathi" sisibhekisa emuva esiprofethweni sika-Isaya (Isaya 60:1-2):

Isaya 60:1-2 
60:1. Vuka, ukhanye, ngokuba ukukhanya kwakho sekufikile, nenkazimulo yeNkosi iphumele phezu kwakho.
60:2. Ngokuba bheka, ubumnyama buyasibekela umhlaba, nobumnyama obukhulu buyasibekela izizwe; kepha uJehova uyaphuma phezu kwakho, nenkazimulo yakhe ibonakale phezu kwakho.

Kokubili eNcwadini ka-Isaya nasemilayezweni yeNkosikazi Yezizwe Zonke, ubumnyama bendawo yonke busho inkinga yokuziphatha emhlabeni. U-Ida Peerdeman wehlela enkabeni yalo mgoqo ongokomoya ukuze aqondise ukunaka komhlaba ekukhanyeni okungasusa lobu bumnyama.

Bese ngibona uNkosikazi ehlezi egqoke izingubo zokulila, egqoke indwangu emhlophe ekhanda lakhe. Unezimpawu ezindala kakhulu ebusweni bakhe futhi ugobile phambili. Uthi,
"Silapha ebumnyameni; lokhu kungukuwa kwesintu."
Bese ngibona isiphambano phambi kwami. Isithombe sikaKristu siyawa, sishiya isiphambano singenalutho. UNkosikazi uthi ngokudabuka okukhulu,
"Indlela yokufela ukholo iqala kabusha."
Ngibona imisele ejulile nezinyembezi ezinkulu ebusweni boNkosikazi. Manje sengingena ebumnyameni naye ngokujulile. Siyaqhubeka phambili, futhi angiboni lutho ngaphandle kobumnyama. "Yima, kuyini lokhu?" Ngibuza. Singena emhumeni. UNkosikazi ungenza ngizizwe sengathi yitshe; umhume owenziwe ngetshe lemvelo. Bese ngokuzumayo kuvela utshani obuncane kuwo, bese kubekwa umntwana kuwo. Isixuku sabantu, abantu abavamile impela, singena sivela nxazonke. UNkosikazi uthi,
"Abantu abalula. Izingane zami. Akukho ndawo yabo. Izixuku eziphelele."
Bese enezela,
"Izingane zami."
Manje ngokuzumayo umhume uguquka phambi kwamehlo ami ube yisonto. Ngemva kwalokhu, ngibona imigqa engapheli yamasonto, bese kuba yilelo bandla elilodwa futhi. Njengasemhumeni, kukhona utshani, bese kubekwa umntwana kuwo. Futhi futhi, akuyona nje ingane evamile, kodwa yingane yasezulwini, ekhazimulayo, engokomoya.
Manje iNkosazana iyangithatha ingihole kuwo wonke amasonto. Ikhomba izihlalo ezingenalutho ngokuphelele, ithi,
"Uyalibona iphutha? Ukungabi nalutho."
Manje kuvela amabhodi amhlophe kulawo mabhodi, njengokungathi anamagama. INkosazana ithi futhi,
"Uyalibona iphutha?"
Manje iNkosazana igijimisa isandla sayo emigqeni yamabhodi, bese ngibona lawo mabhodi angenamagama; wonke amabhodi anyamalele.
"Bantwanyana bami," kusho lelo Zwi futhi. Futhi manje sekunjengokungathi iNkosazana ifuna ukugcwalisa lawo mabhodi ngabantu.
Bese ngibona umbhishobhi. INkosazana ithi,
"Yisho, yisho!"—futhi ikhomba lawo mabandla. Bese ithi,
"Umhlaba kumele ukhululeke kukho konke, futhi ngaphezu kwakho konke, iSonto."

Ingxenye yomyalezo okuxoxwe ngawo lapha iphethe imizwa enamandla, egxile kakhulu emibhalweni yeTestamente Elidala neLisha. Isizinda salo lonke umyalezo isithombe seNkosikazi Yethu Yosizi, lapho umyalezo ocacile ugeleza khona kithi. Njengoba iNkosikazi Yezizwe Zonke inguMama wabantu bakaNkulunkulu—njengoba yena ngokwakhe ememezela ngamazwi athi: “Bazongibiza ngokuthi Nkosikazi noMama”—khona-ke izinsizi eziyisikhombisa ayezizwile, ekhathazekile ngeNdodana yakhe futhi eqaphela usizi lwakhe, zisebenza ngqo kuwo wonke amalungu omphakathi wamaKristu namuhla. Futhi yilokho kanye ukukhathazeka kukamama ngabantwana bakhe okuvela kuyo yonke imiyalezo ayidluliselayo.
INkosikazi Yezizwe Zonke ifisa ukwamukela wonke umuntu ngobumama bakhe, okudinga ukushunyayelwa kwevangeli okuphumelelayo nokuphumelelayo. Yilo msebenzi womhlaba wonke uNkulunkulu awumemezelayo eNcwadini ka-Isaya (Isaya 56:7-8), ememezela ukuthi uzoletha zonke izizwe zomhlaba eThempelini lakhe. Kulesi simo, uMariya, njengeNkosikazi Yezizwe Zonke, uba yiThempeli likaNkulunkulu eliphilayo nelingokomoya. Ngaphakathi kwezindonga zayo, wonke umuntu ungumfundi weNkosi, futhi labo abangamalungu ayo bamiselwe ukuba ngabalungile esikhathini esizayo—uma nje befeza intando yeNkosi.
Kodwa-ke, lokhu akuphathelene nobuhlobo phakathi kwenkosi nesigqila, kodwa kunalokho ukulalela okugxile ekukhathaleleni inhlalakahle yethu, ngoba uNkulunkulu wenza umhlaba ube muhle. Ukubusa kwakhe akuhlangene namandla aqondwa ngokomoya waleli zwe, oxhaphaza ngonya izinceku zalo. Ngakho-ke, siyabona ukuthi ngokuyisisekelo kumayelana nobuhlobo phakathi kukaBaba nendodana yomuntu.
Ngale kwabantu uNkulunkulu asebaqoqe eThempelini, ufisa nokuletha abanye: labo abangakamazi.

Isaya 56:7-8
56:7. Ngiyakubaletha yami engcwele , ngibajabulise endlini yami yomkhuleko. Iminikelo yabo yokushiswa nemihlatshelo yabo iyakwamukeleka e-altare lami, ngokuba indlu yami iyakubizwa ngokuthi indlu yomkhuleko yazo zonke izizwe. 
56:8. Isho iNkosi uJehova, eqoqa abaxoshiweyo bakwa-Israyeli: Ngiyakubabutha abanye futhi ngaphandle kwalabo asebebuthene kakade.

Ukuzinikela komlando kuNkosikazi Wethu Wezinsizi Eziyisikhombisa kwavela eNtshonalanga Yurophu yasendulo futhi kwakhula ngezigaba ezimbili. Isigaba sokuqala senzeka ngasekupheleni kwekhulu le-11 ezindlini zezindela zaseBenedictine naseCistercian eJalimane naseFrance yanamuhla. Izindela—kuhlanganise noSt. Bernard waseClairvaux noSt. Anselm—zaqala ukugxila empilweni yasemhlabeni kaJesu kanye neqiniso lokuhlupheka kwakhe, okwabangela isidingo semvelo sokuzwelana noMariya phansi kweSiphambano. Nokho, ngaleso sikhathi, ukuzinikela kwakuhlanganisa kuphela izinsizi ezinhlanu, ezihambisana ngqo namanxeba amahlanu kaKristu.
Isigaba sesibili saqala ngo-Agasti 15, 1233, eFlorence. Abathengisi abayisikhombisa abacebile baseFlorentine (kamuva abagcotshwa njengabaNgcwele Abayisikhombisa) bashiya izimpilo zabo zangaphambili kanye nengcebo yasemhlabeni. Basungula umphakathi wenkolo ozinikele, owagcina uthuthele egqumeni eliseduze laseMonte Senario, okwadala uhlelo olusha – amaServites (Izinceku zikaMariya). Ngokwesiko, uMama wethu wabonakala emadodeni ayegqoke izingubo zokulila ezimnyama, ewanika uMthetho kaSt. Augustine futhi ewayala ukuba andise ukuzindla kwawo ngokuhlupheka kuze kufike enombolweni yesikhombisa - uphawu lweBhayibheli lokugcwala. Okuphawulekayo ukuthi, ngendlela efanayo eyimfihlakalo - futhi ezigqokeni zokulila ezimnyama - uMama weZizwe Zonke uvela esigijimini esixoxwa ngaso.
KwakungamaServites aba ngabasakazi abakhulu balokhu kuzinikela eYurophu, bedala, phakathi kwezinye izinto, iChaplet ekhethekile yezinsizi eziyisikhombisa.
Usizi ngalunye kweziyisikhombisa zeNkosikazi yeZizwe Zonke lubonakala emfanekisweni womyalezo. Sizoxoxa ngazo kancane kancane, njengoba sicabangela izingcezu ngazinye zombhalo. Okokuqala, ake sikhumbule ukuthi yiziphi izinsizi esibhekisela kuzo:

  • Usizi Lokuqala – Isiprofetho SikaSimeyoni
  • Usizi Lwesibili – Ukubalekela EGibhithe
  • Usizi Lwesithathu - Ukulahlekelwa NguJesu EJerusalema
  • Usizi Lwesine – Ukuhlangana NeNkosi UJesu Endleleni Yesiphambano
  • Usizi Lwesihlanu – Ukubethelwa Nokufa KweNkosi UJesu
  • Usizi Lwesithupha – Ukususwa Komzimba KaJesu Esiphambanweni
  • Usizi Lwesikhombisa – Ukubekwa Komzimba WeNkosi UJesu Ethuneni

Ake sibheke lesi siqeshana somyalezo ngeso lomsebenzi omusha kaMariya, lapho eba uMama kubo bonke amaKristu abavela kuzo zonke izizwe zomhlaba.
Umbono ochazwe kulesi sigaba sombhalo ubhekisela ngqo osizini lwesihlanu lukaMariya, ukubethelwa esiphambanweni nokufa kweNdodana yakhe. U-Ida Peerdeman ubona iNkosazana Yezizwe Zonke igqoke isililo esimnyama kanye nesembozo esimhlophe. Uhlezi egobile, futhi imibimbi ebusweni bakhe ikhombisa ukuvuthwa. Lesi sigameko sibonisa ukulila ngemva kokufa kweNdodana yakhe esiphambanweni. Kodwa-ke, kumongo weNkosazana Yezizwe Zonke njengoMama wethu, ubumnyama obumzungezile bufanekisela izwe eliwile eligcwele isono. Umyalezo ovela kulesi sithombe ukuthi yisono esiletha ukufa esintwini. Lokhu kuhambisana ngokuphelele neNcwadi kaGenesise, lapho uNkulunkulu exwayisa khona u-Adamu no-Eva ukuthi bazokufa uma bephula umyalo waKhe futhi badle isithelo esenqatshelwe. UKristu naye wafa ngokomzimba, yize kwakungekho sono kuYe. Yonke imizimba yasemhlabeni izobuyela othulini, kodwa akuwona wonke umphefumulo oyovuselwa ekuphileni okuphakade. Kuleli qophelo
, sifinyelela enhliziyweni yempikiswano yonke. Ingubo kaMariya yokulila yasemhlabeni yayihlotshaniswa nokufa kukaKristu ngokomzimba. Kodwa-ke, iNkosazana Yezizwe Zonke, egqoke ingubo yayo yokulila, isivele ingumuntu ongokomoya, ngakho-ke izingubo zayo zibonisa ukufa okungokomoya kwabantu banamuhla. Yilapho kuvela khona izinyembezi zayo - ukukhala kukaMama ngokufa okungokomoya kwezingane zakhe. Izinyembezi zayo ngayinye imelela umphefumulo olahliwe.
Enye yezinsizi zikaMariya, ezithathwe kulesi sambulo, ukwehla kukaJesu esiphambanweni - okuboniswe emyalezweni njengomzuzu lapho umzimba wakhe obuthakathaka ushelela ezingalweni zeSiphambano. Ngokwesimo seNkosazana Yezizwe Zonke njengoMama wethu, amazwi akhe ngalesi sikhathi aba abalulekile. Uthi indlela yokufela ukholo iqala kabusha, futhi isiphambano sihlala singenalutho. Njengoba isintu siphenduka kuKristu nezimfundiso Zakhe, umuntu ngamunye kuzodingeka ahambe le ndlela yokuhlupheka ngendlela yakhe. Akusekho Oyedwa othwala umthwalo wobubi bethu - labo abakha isiqalekiso nesijeziso sezono zabantu. Umuntu ngamunye kuzodingeka ahlawulele izono zakhe.
Ngenxa yalesi sizathu, isintu sibhekene nochungechunge lwezinhlupho, ezabikezelwa ezithombeni zesiprofetho zeNkosazana Yezizwe Zonke. Lezi yizijeziso zokwephula isivumelwano sikaNkulunkulu, okufanele abantu bakaNkulunkulu bazi ngokugcwele, ngoba konke lokhu kulotshwe emiBhalweni Engcwele, ikakhulukazi eNcwadini yoMthetho kaMose naseVangelini likaKristu. Sithola le miphumela eziprofethweni ezimangalisayo ezimemezela ukuwa, izinhlekelele, kanye nezimpi.
Konke lokhu kubangela ukuthi umphefumulo weNkosikazi Yezizwe Zonke uphinde uhlatshwe yinkemba yosizi njengoba ebuka ukuhlupheka kwezingane zakhe. Ngale ndlela, umbhalo ubhekisela ezinhlungwini ezine zokugcina zeNkosikazi Yezizwe Zonke. INkosazana Yezizwe Zonke ihlangana nesintu sanamuhla endleleni yaso yokufika esiphambanweni: ibona ukuhlupheka nokufa kwezingane zayo, kuze kube sesithombeni esimangalisayo sendoda eshelela ethuneni.
 
Ngesikhathi umzimba kaKristu uwela esiphambanweni, ukukhanya kwezwe kuyanyamalala, futhi umuntu ubuyela ekubhekaneni nemiphumela yesono enyameni yakhe. Sesivele sishilo ngesivumelwano uNkulunkulu asenza nabantu bakhe. Sabhalwa phansi eNcwadini yoMthetho kaMose sabe sesivuselelwa phansi kweNtaba iGerizimu neNtaba i-Ebali eShekemi.
KumaKristu anamuhla, leli phuzu eliyinhloko seliyiVatican, kanye neSt. Peter's Basilica, etholakala phakathi kwamagquma amabili aseRoma: iJaniculum neMonte Mario. Kodwa-ke, uma sicabangela yonke imibono kaMarian phakathi namakhulu eminyaka, sibona iphethini ethakazelisayo: cishe njalo yenzeka eduze kwamagquma amabili, phakathi kwawo kukhona idolobha elizinikele ekuvuseleleni isibopho somuntu noNkulunkulu. Lokhu kuboniswa ngokucacile yisibonelo sikaMedjugorje. Phakathi kweNtaba Yezimo Ezibonakalayo (ehambisana neNtaba iGerizim yasendulo) neNtaba Yesiphambano (esibonisa iNtaba i-Ebal), kumi isonto lesifunda. Lonke leli dolobha lakha iShekemi yanamuhla, futhi ithempeli lalo liba yindawo yokuvuselelwa kweSivumelwano noNkulunkulu.
Lokhu kuwubufakazi obucacile bokuthi iSivumelwano noNkulunkulu sifinyelela kuwo wonke amaKristu—sihlanganisa zonke izizwe nemizi ethile, sifinyelela kude kakhulu kwemingcele yakwa-Israyeli. Ngokwamukela umthwalo wezono zethu, uJesu wathatha phezu kwakhe isiqalekiso sesono esasisinda esintwini. Kodwa-ke, akazange asisindise ngokuzenzakalela nangaphandle kwemibandela ngesenzo sokufela ukholo. Kunalokho, wasinika isikhathi nethuba lokuhlanzwa kwangaphakathi, okuholela ekugcineni ensindisweni. Isimo sihlala sikhona sokuthi silalele amazwi Akhe futhi simlandele ngokwethembeka. EVangelini, sithola ukubhekisela kulesi simiso emazwini ompristi omkhulu: "Kungcono kini ukuba umuntu oyedwa afele abantu kunokuba isizwe sonke sibhubhe." Kodwa-ke, lapho uKristu engekho esiphambanweni, Lowo owasivikela ebulungiseni bukaNkulunkulu kanye nezahlulelo ezinzima ezibhalwe eMthethweni uyanyamalala. UJesu wehla esiphambanweni ngoba akekho ofuna ukumlalela, futhi isintu sifulathele izwi Lakhe - iqiniso eliboniswe ngokucacile ubumnyama bezikhathi, obulethwa yiNkosikazi Yezizwe Zonke ku-Ida Peerdeman.
Ngemuva kwalokho, ngenxa yamaphutha abantu, indlela ebuyela kuMdali igcwele ameva nokhula oluletha ubuhlungu. Indlela ebuhlungu yokufela ukholo, uNkulunkulu ayimaka ku-Adamu e-Edene, ivuleka kabusha phambi komuntu. Lokhu kufanekisela ukuthi isintu sizolima umhlaba, oveza amakhakhasi nameva, kuze kube yilapho ukufa, lapho igobolondo lomhlaba libuyela othulini futhi umphefumulo ubuyela kuNkulunkulu. Nokho, isihluthulelo ukuthi lo mphefumulo, ngenkathi uhlala emzimbeni, ufunde yini ukuhlukanisa okuhle nokubi nokuthi ngabe uqondiswe uthando, ubulungisa, nokulunga empilweni yawo yasemhlabeni. Masingakhohlwa ukuthi ngemva kokufa, bonke abantu bakaNkulunkulu balindele isahlulelo sokugcina nesilungile.
 
UJesu weza emhlabeni emhumeni wawushiya emhumeni. Uphawu lwale ndawo luhlanganisa kokubili ukuzalwa Kwakhe nokuvuka Kwakhe, okuwukuzalwa ngoMoya kaNkulunkulu. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi umbuzo wendawo yokuzalwa kukaKristu usaphakamisa ukungaqondi okuthile. Emasikweni okuqala amaKristu, kwakucatshangwa ukuthi kwakuwumhume wamadwala, hhayi isitebele sokhuni - izakhiwo ezinjalo ezizimele zazingavamile kuleyo ndawo. AmaVangeli nawo awacacisi le ndaba, ekhuluma ngomkhombe kuphela, kamuva owahlonzwa ngesitebele.
Umkhombe, ngokwencazelo, uyinto lapho izilwane zidla khona ukudla. Kodwa-ke, lo msebenzi wawungenziwa ngumhume ngokwawo noma indawo efihliwe eqoshwe ngaphakathi kuwo. Lokhu kuqinisekiswa yizehlakalo zaseLourdes, lapho iNcasakazi uMariya yabonakala khona kuBernadette Soubirous emgodini owawukhonza abelusi bendawo njengendawo yokuphephela nokondla. U-Ida Peerdeman ubona isithombe esifanayo: emgodini wamatshe, otshanini obusakazeke ngqo emhlabathini, kuhlezi uJesu Osemusha. EBetlehema uqobo, uMhume Wokuzalwa KukaJesu usahlonishwa kuze kube namuhla, otholakala ngaphansi kweBasilica Yokuzalwa KukaJesu, eyakhiwa ngekhulu lesi-4 ngomyalo woMbusi uConstantine.
Uphawu lomhume alunalo nje kuphela uhlangothi lomlando kodwa, ngaphezu kwakho konke, olungokomoya ngokujulile. Lukhanyisa imibhalo yeVangeli: umhume omnyama umelela umhlaba ogcwele ubumnyama—futhi kulobu bumnyama lapho ukukhanya, uMsindisi osafufusa, kukhanya khona. Umhume uyindawo futhi uKristu ayishiya ngemva koVuko, esishiyela iVangeli lakhe njengomhlahlandlela ocacile nokukhanya.
 
Emfanekisweni womyalezo, sibona izinyembezi ebusweni beNkosazana Yazo Zonke Izizwe. Ziyisibonakaliso sobuhlungu bakhe obujulile, obungokomoya, obubangelwa amanxeba awenziwe kuye yisintu ngesono. Ukuhlupheka kukaMariya ngqo ezandleni zesintu kwase kubikezelwe kakade nguSimeyoni omdala, owakhuluma naye amazwi angasoze alibaleke ethempelini: "Bheka, lo muntu umiselwe ukuwa nokuvuka kwabaningi kwa-Israyeli, nesibonakaliso esizophikiswa. Inkemba izohlaba umphefumulo wakho, ukuze kwambulwe imicabango yezinhliziyo eziningi." Nokho, lezi zinyembezi ziphethe okunye okwengeziwe. Zembula usizi oluzobhekana nabantwana bakhe, abazoqala ngalo iNdlela Yesiphambano, kanye nobuhlungu bokulahlekelwa yilawo madodana namadodakazi, aphikelela esiphithiphithini nasesonweni, aya ekufeni okungokomoya.
Kufanelekile ukucabangela iqiniso lokukhala kwakhe lapha. Abaningi bakholelwa ukuthi uMariya akazange akhale izinyembezi ngesikhathi iNdodana yakhe ihlupheka esiphambanweni. Kodwa-ke, njengoba wakhala njengeNkosikazi Yazo Zonke Izizwe—futhi ngaleyo ndlela enguMama wawo wonke umuntu ongowomphakathi wamaKristu—kumelwe ukuba wakhala nalapho uJesu ezwa ubuhlungu bakhe. Umuntu ongokomoya, phela, ungumfanekiso womuntu wenyama futhi unomuzwa wakhe ophelele. Ngakho-ke, uma umuntu engakaze akhale ephila emhlabeni, isimo sakhe esingokomoya naso besingeke, ngoba isipho sezinyembezi besizohlala singajwayelekile kuso.
U-Ida Peerdeman udonsela ukunaka komunye umniningwane: ubuso beNkosikazi Yezizwe Zonke bumbozwe imibimbi ejulile. Igama alisebenzisa ukuchaza le mibimbi lithi "groeven,"okusho imifantu, amanxeba, noma ukusikeka. Uma lokhu bekuyimibimbi nje ehlotshaniswa nobudala, umbhali ubezosebenzisa igama elithi "rimpels"—njengoba enza esikhathini esidlule lapho echaza ukubukeka okuvamile kweNkosikazi Yezizwe Zonke. Lawa manxeba ajulile abonisa ukuhlupheka okwabikezelwa ngumprofethi uSimeyoni. Wabikezela kuMariya ukuthi inkemba izomgwaza umphefumulo wakhe, ukuze imicabango yezinhliziyo eziningi yembulwe. Lesi senzakalo siwukuqala kosizi oluyisikhombisa lukaMama kaNkulunkulu.
Esinye sezibonakaliso ezibonakalayo zokugcwaliseka kwalesi siprofetho isithombe sikaMadonna Omnyama ovela endaweni engcwele kaJasna Góra ePoland. Ukusikeka okuphawulekayo kubonakala ngokucacile esihlathini sesithonjana (isithombe 1). Kodwa-ke, akusiwo umbono wobuciko womdwebi - umsebenzi wokuqala wawusikwe ngesabula. Kodwa-ke, la manxeba, njengoba ebangelwe uMama kaNkulunkulu, akufanele alinganiselwe kuleli phuzu elilodwa emephini – isiprofetho sikaSimeon sigcwaliseka nsuku zonke kuzo zonke izizwe, ngendlela ecishe ingabonakali.
Amamaki ebusweni bukaMadonna Omnyama awubufakazi bokuhlaselwa okunonya nokuhlambalazayo kwango-Ephreli 14, 1430, okwenzeka ngeSonto lePhasika uqobo.
Sekungamakhulu eminyaka, icala lalesi senzakalo lalibekwa kuphela kumaHussite aseCzech. Kodwa-ke, iqiniso lomlando, elichazwe ngumlobi wezindaba uJan Długosz, phakathi kwabanye, libonisa ukuthi abagqugquzeli abaphambili balokhu kuhlasela kwakungabaholi basePoland abaphelelwe yimali. Bezwa izinganekwane zengcebo okwakuthiwa ifihliwe esigodlweni sezindela sikaPauline eJasna Góra, baqoqa amasosha ukuze baphange indawo engcwele. Ngakho-ke lokhu kuhlasela kwakuhlobene nokuphanga kuphela, futhi iqembu lalinamaqhawe ezigelekeqe zezizwe ezahlukene: amaPoland, amaSilesian, amaCzech, namaMoravian.
Lapho abahlaseli bengena esigodlweni sezindela, bahlangana nokudumala okukhulu – izindela zikaPauline zazingenazo ingcebo enkulu. Abaphangi abathukuthele bagijimela e-altare ukuyokhumula isithonjana seminikelo eyigugu, imiqhele, namatshe ayigugu. Omunye wabaphangi, ethukuthele ngenxa yokuntuleka kwempango eyayilindelekile, wakhipha inkemba noma isabula waqala ukusika ebhodini elinesithombe sikaMariya nosana uJesu. Wasika izicucu ezimbili ezijulile esihlathini, kanti owesithathu, omfushane, wazihlanganisa ekhaleni. Umbono ka-Ida Peerdeman, lapho kuvela khona imisele ejulile ebusweni beNkosikazi Yezizwe Zonke, ufana kakhulu nobuso bukaMadonna Omnyama.
Ngaphansi kwekhanda lakhe, isithonjana siqukethe nokusikwa okuncane okwengeziwe - amamaki ashiywe yinkemba esetshenziselwa ukuklebhula ngonya umgexo esifubeni sakhe. Ngokubheka isiprofetho sikaSimeyoni mayelana nenkemba ehlaba umphefumulo kaMama kaNkulunkulu, iqiniso lokuthi wagwazwa izikhathi eziningana liwukugcwaliseka okuthinta inhliziyo kwalesi siprofetho.
Kufanele kwenezelwe ukuthi isithombe sanamuhla sikaMadonna Omnyama, empeleni, singumdwebo omusha ebhodini elidala, lokuqala. Ngemva kokuhlaselwa, ngesicelo seNkosi uWładysław Jagiełło, kwenziwa umzamo wokubuyisela isithonjana eKrakow. Kodwa-ke, abalondolozi ngaleso sikhathi babengenazo izindlela zokusebenzisa i-wax ezazisetshenziswa abadwebi baseByzantine basendulo, okwabangela ukuthi upende osetshenzisiwe uphume esisekelweni. Ekugcineni, kwenziwa isinqumo sokukhuhla ungqimba olulimele bese kwakhiwa kabusha isithombe kusukela ekuqaleni, beqopha ngamabomu izimpawu zokukhumbula izingcezu ezindala emdwebweni omusha.
Isiprofetho sikaSimeon sibonisa ngokucacile isizathu sokuthi kungani inkemba kwakufanele ihlabe umphefumulo kaMariya: "ukuze kwembulwe imicabango yezinhliziyo eziningi." Kulo mongo, ukuhlaselwa kwendawo engcwele kwadalula iqiniso elibuhlungu mayelana nezikhulu zasePoland. NjengamaKristu, ingxenye yezikhulu zamaKatolika zasePoland ngaleso sikhathi, kwakufanele babe ngabaqaphi bokholo, kodwa empeleni, babengenasithakazelo ezindabeni ezingokomoya, kodwa kuphela ezinzuzweni ezivamile kanye nesifiso sokuzicebisa ngokushesha. Lokhu kuhlasela kuwukugcwaliseka okubuhlungu kwesiprofetho sikaSimeon. Umphefumulo kaMariya wahlatshwa ngenkemba ngokuqondile ukuze izinhloso nemicabango yangempela yalaba bantu kwembulwe. Lesi senzo sonya saba ukubonakaliswa kwangaphandle kokonakala kwabo kwangaphakathi. Yibo lapho iNkosazana Yazo Zonke Izizwe ikhalela khona—inzalo yayo, ehlala ebumnyameni, ibheke ekubhujisweni okuphakade.

Isithombe 1. Ikhophi yomdwebo we-Our Lady of Częstochowa e-Jasna Góra.

Ngokomongo wengxenye yokuqala yomyalezo, echaza uPapa Paul VI, le ndaba ayisabonakali kangako. Ake sikhumbule ukuthi wayefuna ukushintsha isithombe seSonto - wayefuna ukwenqaba ukunethezeka esikhundleni sokukhonza abampofu. Emyalezweni wakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke ibachaza "njengabancane kunabo bonke kwabancane bayo," kanti u-Ida Peerdeman ubabona njengabantu abathobekile nabavamile. Kodwa-ke, ukuze babakhonze, bobabili abapristi kanye neSonto lonke kumele baqale babe bancane bona. Izikhulu okukhulunywe ngazo azizange ziphathe ithempeli njengendawo yokuthandaza, kodwa zalibona njengendawo nje yokuceba. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi ngesikhathi semibono emhlabeni wonke, uMariya uvela egqoke izingubo ezihloniphekile. Lokhu kwembula iqiniso elijulile: njengoba eyiThempeli Eliphilayo, le Ndlu ihlala ilula ngokwemvelo futhi ingenazo izinto zokuceba. Isithombe sesakhiwo esiconsa igolide asimjabulisi uNkulunkulu futhi asimkhonzi nhlobo isintu. Ezimweni eziningi, siba yimbangela yokukhubeka futhi sibangele isono. Lokhu kuphikiswa kwaphezulu kuvezwa ezenzakalweni zeVangeli, lapho uKristu ngokwakhe egumbuqela khona amatafula ababhange nabathengisi abathengisa ethempelini. Isithonjana sikaMadonna Omnyama saphucwa ngonya igolide kanye nemihlobiso abantu ababemgqokise yona. Ukube bekungengenxa yalezi zinto eziyigugu, isithombe ngabe sihlale sithobekile, futhi isenzo esinjalo sokucekela phansi cishe besingeke senzeke. Ukuziqhenya kanye nesimo semali ngaphakathi kwezakhiwo zesonto kunegalelo ekuhambeni kwabathembekile, umphumela obonakalayo yizihlalo ezingenalutho emasontweni namuhla. Njengoba iNkosazana Yezizwe Zonke imema abancane kithi—abathobekile nabazisolayo—iSonto alikwazi ukwakha isithombe esiphikisana nalokhu. Wonke umphakathi kufanele ugxile emisebenzini yawo enzuzweni yangaphakathi yesintu, hhayi enzuzweni yezinto ezibonakalayo. Inkinga efanayo yathinta iThempeli lasendulo eJerusalema, ngaleso sikhathi elaliseduze nesikhungo samabhange kanye nemakethe kunendlu yomthandazo. Abapristi bangaleso sikhathi—ngokungafani nabaprofethi abaqinile—baziphatha njengomhlanga onyakaziswa umoya. Esikhundleni sokukhonza abantu ababephathiswe bona, babaxhaphaza ngonya. Ukuma kwabo kwashintshashintsha kusuka kwesokudla kuya kwesobunxele, kwembula ukungazinzi kwabo okukhulu. Baveza imibono yabo ngokuvumelana nomoya ovunguzayo ngaleso sikhathi, ukuze nje balondoloze isimo sabo kanye nokuphila okunethezekile. Esikhundleni sokwabelana nabaswele, bona ngokwabo bazitika ngokunethezeka. UNkulunkulu akafuni ukubona izimo zengqondo ezinjalo, njengoba abaprofethi baKhe bebememezela amakhulu eminyaka.
Esigijimini, umhume onzima nompofu wokuzalwa kukaKristu uhluke kakhulu nezakhiwo zenkolo zanamuhla. Kule ndawo ephansi, inqwaba yabantu abalula iyabuthana—labo “abancane kunabo bonke.” Okwamanje, amasonto, izindawo zokuceba, aya ngokuya engenalutho. Ngaphezu kwalokho, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhona emhumeni wokuzalwa kukaJesu, kanye nezingane zayo ezivela kuwo wonke umhlaba. Okwamanje, emasontweni, abathembekile abaswele nje kuphela, kodwa kuyize ukuzifunela lapho, njengoba isikhungo seSonto siphikisa futhi senqaba izambulo nemiyalezo yaso. Lesi simemo esikhulu sihloselwe ukukhumbula izimiso zoMkhandlu Wesibili weVatican: iNkosazana Yezizwe Zonke ibiza ukwabelana ngengcebo yakho nabaswele esikhundleni sokuyichitha ngokuphila okunethezekile. Futhi kuyisicelo sokulalela amazwi ayo njengoba evela kuNkulunkulu uqobo. Amasonto anamuhla ayaphela ngoba abathembekile—abahlazekile ngengcebo namaphutha alabo ababizelwe ukukhonza—bayafulathela iSonto. Esikhundleni sokuletha umyalezo weVangeli kubantu, abefundisi abaningi namuhla balandela umoya waleli zwe.
Njengoba iNkosazana Yezizwe Zonke ihola u-Ida Peerdeman emasontweni ashiywe dengwane, amapuleti amhlophe avela eduze kwezihlalo ezingenalutho. Lokhu kuyisibonakaliso esitshelayo: umphakathi awugcini nje ngokuheha amakholwa amasha kodwa futhi ulahlekelwa yilabo asebevele bengabawo. Izindawo ezake zabelwa abantu abathile manje azinalutho. Amagama alabo abalotshwe eNcwadini Yokuphila kodwa ekugcineni benqaba ubizo lukaNkulunkulu ayasulwa. Lokhu kubhekisela ngqo emazwini kaNkulunkulu eNcwadini ka-Eksodusi: "Noma ngubani owona kimi, ngiyakumsula encwadini yami" (Eksodusi 32:33). Lo mlando oyimfihlakalo uqukethe amagama alabo abalungiselwe indawo ezulwini, futhi ukususa indawo yokungena kuyo kusho ukuthi amasango oMbuso Wezulu avalelwe umuntu onjalo. Lo mbono usenza siqonde kangcono amazwi kaKristu ngesono ngokumelene noMoya oNgcwele, esingeke sithethelelwe (Mathewu 12:31).
Kuyini lokhu kweqa umthetho? Kuwukwenqaba ngamabomu isimemo sikaNkulunkulu edilini elinikeza ukuphila—okuyimfundiso yaKhe—ngenxa yokunamathela ngokweqile ezintweni zaleli zwe (Luka 14:15-24). Phakathi naleli dili, umuntu uthola imfundiso kanye neSithelo Sokuphila. Noma ubani owenqaba lesi simemo akenzi nje kuphela ngokumelene noMoya oNgcwele kodwa futhi uzibhubhisa yena ngokwakhe. Umuntu onjalo udela ithuba lokuhlanzwa esonweni kanye nensindiso yokugcina, okuyinto elimaza ngokuqondile uhlelo lukaNkulunkulu lokuhlenga.

Luka 14:15-24
14:15. Ezwa lokhu, omunye wabamenyiwe wathi kuye: “Ubusisiwe lowo oyodla embusweni kaNkulunkulu.” 
14:16. UJesu waphendula wathi: “Umuntu othile wenza idili elikhulu, wamema abaningi.” 
14:17. Kwathi isikhathi sedili sesifikile, wathuma inceku yakhe ukuba itshele abamenyiweyo ukuthi: “Wozani, ngokuba konke sekulungisiwe. 
” 14:18. beqala bonke. Omunye wathi kuye: “Ngithengile insimu; kumelwe ngiphumengiyoyibona. Ngicela ungixolele.” 
14:19. Omunye wathi: “Ngithengile izinkabi eziyishumi, ngiya ukuzilinga. Ngicela ungixolele.” 
14:20. Omunye wathi, 'Ngishadile nomfazi, ngakho-ke angikwazi ukuza. 
14:21. Inceku yabuya yabika lokhu enkosini yayo. Khona-ke umninindlu, ethukuthele, wayala inceku yakhe, wathi: "Phuma masinyane uye emigwaqweni nasezindaweni ezikude zomuzi, ulethe abampofu, abakhubazekile, izimpumputhe, nezinyonga!" 
14:22Inceku yaphendula yathi: "Nkosi, sekwenziwe njengokuyala kwakho, futhi kusenendawo." 
14:23 Inkosi yathi encekwini: "Phuma uye emigwaqweni nasezintangweni, ucindezele abantu ukuba bangene, ukuze indlu yami igcwale. 
14:24 Ngoba ngithi kini: Akekho noyedwa kulabo bantu abamenyiwe oyozwa idili lami."

Emfanekisweni kaJesu, labo abangasinakanga isimemo sedili bayasuswa eNcwadini Yokuphila. Isiphetho esifanayo sehlela labo abangekho emasontweni ashiywe dengwane uNkosikazi Wezizwe Zonke abonisa u-Ida Peerdeman - lapho, futhi, labo abenqaba ubizo balahlekelwa yindawo yabo ephakadeni. Isimo sihlukile emfanekisweni womyalezo, obonisa uNkosikazi Wezizwe Zonke ezungezwe isixuku sabantu abavamile. Baningi kakhulu kangangokuthi abakwazi ukungena emhumeni. uNkosikazi Wezizwe Zonke ubabiza ngokuthi "bancane kunabo bonke," okubhekisela kumongo weVangeli ngokusho kukaSanta Luka obhekisela kwabampofu, abakhubazekile, abayizimpumputhe, kanye nabakhubazekile, uNkulunkulu ayala ukuba balethwe eNdlini yakhe edilini. Lapho kusenendawo eningi, iNkosi iyala izinceku zayo ukuba ziphume ziye emigwaqweni nasezintangweni futhi zibaphoqe ukuba bangene, ukuze indlu yayo igcwale abantu ngokuphelele (Luka 14:23).
Izinganekwane eziningi kanye nezimpikiswano ziye zavela emlandweni ozungeze igama elithi "cindezela." Incazelo engokoqobo nehlanekezelwe yalomyalo ilethe imiphumela ebuhlungu. Kusukela ngekhulu lesihlanu, uSt. Augustine wasebenzisa leli vesi elivela eVangelini likaLuka ukuze athethelele ukusetshenziswa kwamandla kahulumeni kumaKristu ayengavumelani ngezindaba zomthetho nezemfundiso yenkolo. Nakuba uSanta ngokwakhe wayephikisana ngokuphelele nokuhlushwa kanye nesigwebo sokufa, imfundiso yakhe "yokuphoqelelwa kokusindisa" yavula umnyango oyingozi. Emakhulwini eminyaka kamuva, iNkantolo Yokuhlubuka kanye nabanqobi baseSpain basebenzisa igunya lakhe, ngaleyo ndlela benza ukuguqulwa ngenkani okwenziwa ngenkemba nokuhlushwa kwabaningi. Kodwa-ke
, ake sicabangele ukuthi leli gama lisho ukuthini ngempela uma kubhekwa iVangeli lonke. Isihluthulelo sokuqonda lokhu "kuphoqelelwa" sisezenzweni zikaKristu ngokwakhe. Akunandaba nokushayela abantu ngenkani eSontweni. UKristu uyiSinkwa sikaNkulunkulu futhi, ngesikhathi esifanayo, idili uBaba amema kulo isintu. Ngokwesiko nangokwesakramente, ukhona eSidlo SeNkosi, kodwa kulo mongo, ngokuyinhloko yiZwi laKhe, eliyisiyalo nemfundiso.
Abavangeli babonisa ukuthi uKristu waphulukisa abantu abangaphezu kwamashumi amathathu abagulayo, isikhathi ngasinye ngomyalo waKhe. Ngendlela efanayo—ngezwi laKhe elinegunya—Wakhipha imimoya engcolile kubantu.
Ake sicabangele indaba ethile yokuphulukiswa eChibini laseBethesda (Johane 5:1-9). Indoda yayihlupheke lapho iminyaka engu-38. Yayingenamuntu wokuyiqondisa emanzini lapho ingelosi yeNkosi yehla iwashukumisa—iqiniso elaqinisekisa ukuphulukiswa komuntu wokuqala ukuzicwilisa. Lapho uKristu emi phambi kwalesi sishoshovu esingenakusiza, akazange asebenzise ubudlova kodwa wakhuluma ngomyalo oqinile: “Vuka, thatha uhlaka lwakho, uhambe!” (Johane 5:8). Nakuba le ndoda eyayigula yayingakwazi ukufinyelela endaweni yokukhulekela amashumi eminyaka, ngemva kwala mazwi yabonakala eThempelini eJerusalema. Ngakho-ke uKristu “wayiphoqa” ukuba ingene—hhayi ngamandla angokwenyama, kodwa ngomyalo waKhe. UJesu usebenzisa ithoni efanayo, enegunya kwabanye abantu abagulayo.
Umbhalo wesiGreki weVangeli ngokukaLuka (Luka 14:23) usebenzisa igama elithi “ἀνάγκασον” (anánkason) lapha, uhlobo olubalulekile lwesenzo esithi “ἀναγκάζω” (anankázo). Kusho ukuthi “ukuyala,” “ukunxusa,” noma “ukubiza ngegunya.” NgesiPolish, lihunyushwa ngokuthi “zmuszać,” okuthi, ngokomongo kaNkulunkulu, lifanekisela umyalo obanzi. Ngenxa yokuthi uKristu uyiZwi Eliphilayo, sibona lesi sifaniso sigcwaliseka empilweni Yakhe yasemhlabeni. Ngakho-ke, “ukuphoqa” labo ababambeke emigwaqweni naphakathi kwezicingo kusho ukubanika umusa namandla ukuze baphinde basebenzise izinyawo zabo futhi bangene ethempelini ngamandla abo.
Labo abangaphandle kwezindonga zomuzi babefanekisela labo abakhishwe emphakathini ngenxa yokukhubazeka kwabo. Ngokuvamile, laba babengabantu abanochoko, ababenqatshelwe ukungena emzini. Ngesikhathi sikaKristu, kwakukholelwa kabanzi ukuthi ukugula kwakuyisibonakaliso esibonakalayo sesijeziso sesono, okwaholela ekujezisweni ngonya kwalaba bantu yizikhulu zenkolo zangaleso sikhathi. Kodwa-ke, imiBhalo Engcwele ifundisa into ehluke ngokuphelele – isono ngokwaso, emehlweni ezulu, siyisifo uNkulunkulu afisa ukusiphulukisa kuso. Singafunda ngaleli qiniso eNcwadini ka-Isaya, lapho uNkulunkulu ethi ngabantu bakhe: “Ngizibonile izindlela zakhe, kodwa ngizomphulukisa” (Isaya 57:18). Lokhu kuqinisekiswe naseNcwadini ka-Eksodusi, lapho iNkosi ikhuluma nabantu bayo ngqo, imemezela: “Mina, iNkosi, ngiyoba ngumphilisi wenu” (Eksodusi 15:26).
Ngakho-ke, imiyalo nemithetho kaNkulunkulu ayilutho olungaphansi komuthi osindisayo, isibonelo esiphelele sawo yiMiyalo Eyishumi. Ukuyilandela kwenza umuntu abe nempilo futhi ahlanzwe esonweni. UJesu uyala abagulayo ukuba bavuke, ngaleyo ndlela ebaphulukisa ekukhubazekeni nasekubuthakathakeni okungokomoya. Ngakho-ke, iqembu lesibili iNkosi eyala ukuba baliyise edilini layo besuka emigwaqweni nasezintangweni lihlanganisa izoni okumele zizithobe emiyalweni kaNkulunkulu. Futhi lapha sifika enhliziyweni yenkulumo ethi “phoqa ukuba bangene.” Lokhu akukhona ukungena ngenkani eNdlini kaNkulunkulu nokubeka ukholo ngezimpi zenkolo noma ukunqoba, kodwa kunalokho umyalo osindisayo osekelwe emiyalweni kaNkulunkulu. Izinceku zikaNkulunkulu kufanele “ziphoqe” abantu ukuba bangene hhayi ngenkemba, kodwa ngokubanika imiyalo kaNkulunkulu, okuyimithi. Lomuthi welapha isono futhi unikeza umuntu amandla okungena edilini likaNkulunkulu eyedwa, anambithe isithelo sokuphila, ngaleyo ndlela angene eMbusweni weZulu.
Kubalulekile ukukhumbula ukuthi ngemva kokuphulukisa umuntu okhubazekile, uJesu wamyala wathi, "Ungaphinde wone" (Johane 5:14). Noma ubani olalela imiyalo nemiyalo kaNkulunkulu ugcwalisa intando yaKhe, futhi kunoma ubani owenza intando kaBaba, amasango ezulu ahlala evulekile. Indoda egulayo yalalela umyalo kaKristu yavuka - ngakho-ke, siyabona ukuthi yagcwalisa intando yaKhe. UNkulunkulu uguqula leli zwe ngeZwi laKhe, hhayi ngenkemba.
Endabeni yomhume, umyalo kaNkulunkulu wokugcwalisa iThempeli laKhe uyagcwaliseka, kuyilapho amasonto ehlala engenalutho. Ababangela lesi simo yizinceku zikaNkulunkulu - abapristi, abakhetha ukunaka izindaba zabo, esikhundleni sokuletha abantu ethempelini.
Ingxenye yomyalezo okhuluma ngama-beach angenalutho ifana kakhulu nezindaba eziseNcwadini ka-Isaya (Isaya 59:15-16). UNkulunkulu futhi akaboni bantu eThempelini laseJerusalema ngaleso sikhathi, noma yimuphi umlamuleli obamema ngaphakathi. Ngaphezu kwalokho, akawuboni uMthetho lapho, okuwukwelapha. Abaholi abangokomoya bangaleso sikhathi bazinikela kuphela enjabulweni nasekuphileni okunethezekile, bemshaya indiva ngokuphelele uNkulunkulu nemiphefumulo abayiphathisiwe. Ngenxa yalesi sizathu, iThempeli laseJerusalema, njengoba lihlulekile emsebenzini walo, lahlangana nobulungiswa baphezulu. Isenzakalo esifanayo senzeka namuhla eSontweni LamaKatolika, lapho isimemezelo esivela emapulpiti sokuthi uMthetho usuqediwe sivame kakhulu. Ngaphezu kwalokho, ukuncenga kukaMama kaNkulunkulu kuyanqatshwa, futhi izihlalo zesonto seziqala ukuba yize. Abefundisi abafundi emaphutheni abangaphambi kwabo, ngakho-ke uma kungekho lutho olushintshayo, bazobhekana nesiphetho esifanayo.

Isaya 59:15-16
59:15 Ngakho-ke ukwethembeka kwakuntuleka, futhi bambalwa abantu abagwema okubi. INkosi yabona, futhi kwakukubi emehlweni ayo ukuthi akukho ubulungisa.
59:16 Futhi yabona ukuthi akukho bantu, futhi yamangala ukuthi akukho mlamuleli. Khona-ke ingalo yayo yamlethela ukunqoba, nokulunga kwayo kwaba yinsika yayo.

Encwadini ka-Isaya, sifunda ukuthi uNkulunkulu uyaqaphela ukuntuleka kwabantu eThempelini eJerusalema nasesigcawini salo futhi uyamangala ukuthi akekho umlamuleli okhona. Akekho ongamema abantu, okhulumela uMdali, futhi okhulumela iThempeli uqobo, ngaleyo ndlela elivikela. Ngomqondo ojwayelekile, umlamuleli ungumkhulumeli, umgqugquzeli, umvikeli, noma umsakazi wenani elithile—umuntu osekela ngokuzwakalayo isizathu esithile futhi okhuthaza abanye ukuba benze okufanayo. Ngokomoya, ngumuntu omemezela amazwi kaNkulunkulu futhi amema abantu ukuba bajoyine umphakathi, enze umzamo wokushumayela ivangeli. Futhi ungumlamuleli, umlamuleli, noma umsizi okhulumela uNkulunkulu egameni labanye, esebenza njengezwi lakhe phambi koMdali. Ngakho-ke, ukungabikho komlamuleli kulo mongo kusho ukungabikho okuphelele komuntu omema abantu endlini kaNkulunkulu—ukungabikho komuntu olungile, ngezenzo zakhe, owayezovimba ingalo ejezisayo yoMninimandla onke. Yilokhu kanye okuthinta iThempeli eJerusalema kanye nabantu bakaNkulunkulu ngokwabo ngoba, ngesikhathi senkonzo yabo, bashiya ukubizwa kwabo ngezinto zasemhlabeni.
Umprofethi u-Isaya, ekhuluma ngeJerusalema neNdlu kaNkulunkulu, usebenzisa ubulili besifazane ukuwachaza. Endabeni yamadolobha namazwe, lokhu kungokwemvelo, njengoba ngesiHebheru kungabesifazane ngokwemvelo. Indlu kaNkulunkulu ngokwayo, ngakolunye uhlangothi, ngokwegrama, iwuhlobo lwabesilisa, kodwa ngendlela ehlosiwe kakhulu, ihlonzwa ngobulili besifazane ngu-Isaya. Lokhu akuyona ingozi. Ithempeli, phela, yindawo lapho umuntu ezalwa khona nguMoya kaNkulunkulu ekuphileni okuphakade. Njengoba emhlabeni wasemhlabeni kunguwesifazane ozalayo, lesi sici sowesifazane sibaluleke kakhulu lapha. Lapho uNkulunkulu ebona ukuthi iThempeli eJerusalema alisatheli izithelo futhi alinabo abalungileyo, liba yize esintwini. Alisekhonzi kuphela izimpisi ezingalawuleki ezigqoke izingubo zemvu. Yingakho iNkosazana Yezizwe Zonke iyiThempeli likaNkulunkulu elisha elingokomoya. Njengoba nje yazala uJesu uqobo, nanamuhla izala ngamunye wethu ekuphileni okusha, okuphakade.
 
Ake sibuyele futhi esithombeni sezihlalo zesonto ezingenalutho ezivela esigijimini seNkosazana Yezizwe Zonke. Baphethe amagama alabo abamenyiwe edilini, abagcina benqabile ngenxa yezinto zasemhlabeni. Bese kuthi, lapho kungekho mlamuleli, iNkosazana Yezizwe Zonke ibonise ingalo yayo phezu kwalezi zibhebhe, njengokungathi iyazishaya phansi noma izisule—ngaleyo ndlela ikhombisa lokho okungenzeka maduze. Masikhumbule ukuthi iThempeli laseJerusalema nalo lalingenamlamuleli, futhi kwakungekho muntu owayengavimba ingalo kaNkulunkulu elungile, njengoba sifunda eNcwadini ka-Isaya. Namuhla, amasonto aya ngokuya engenalutho, futhi iNkosazana Yezizwe Zonke yenqatshwa yisigaba sesonto, ingashiyi mlamuleli lapho. Lesi sithombe sifihla isiprofetho senkinga kanye nokuwa kweSonto LamaKatolika, lapho siya khona ngesivinini esikhulayo. Abapristi abazami ngisho nokulalela amazwi eNkosazana Yezizwe Zonke aqukethwe yimiyalezo yakhe. Njengoba behluleka ukuqaphela uMoya kaNkulunkulu ngaphakathi kwabo, bayamenqaba njengoMlamuleli Ohlangene, uMlamuleli, noMmeli, okubashiya bengenakuzivikela ngokuphelele phambi kobulungiswa bukaNkulunkulu obuzayo.
Kusemthandazweni onikezwe yiNkosikazi Yezizwe Zonke lapho simcela khona ukuba abe nguMmeli wethu—Lowo ongahlala eyingalo yoMdali elungile, uma nje umuntu eqala ukulalela lokho akushoyo.
Manje ake siphendukele esithombeni seNkosikazi Yezizwe Zonke, ebonakala njengeThempeli likaNkulunkulu Eliphilayo nelingokomoya. Umprofethi u-Isaya umemezela ukuthi ekupheleni kwesikhathi, intaba yethempeli leNkosi iyophakama ngaphezu kwamagquma:

Isaya 2:2-3
2  : 2 Kuyakuthi ezinsukwini zokugcina intaba yendlu yeNkosi ime iqine esiqongweni sezintaba, iphakame ngaphezu kwamagquma.  Zonke izizwe ziyakugobhozela kuyo;
2:3 izizwe eziningi ziyakuhamba, zithi : “Wozani, masikhuphukele entabeni yeNkosi, endlini kaNkulunkulu kaJakobe; uyakusifundisa izindlela zakhe, sihambe emikhondweni yakhe. Ngokuba umthetho uyakuvela eSiyoni, nezwi leNkosi livela eJerusalema.”  

UMariya, ovele ngaphansi kweziqu ezahlukahlukene ngesikhathi semibono emhlabeni wonke—kufaka phakathi neNkosikazi Yezizwe Zonke—uza kithi ikakhulukazi emagqumeni aphakeme, ephakama ngaphezu kwawo ekupheleni kokuhlangana ngakunye. Izenzakalo eMedjugorje ziyisibonelo esiphelele salokhu. INkosikazi yethu yabonakala lapho ePodbrdo, eyaziwa ngokuthi i-Apparition Hill, yabe isikhuphukela ezulwini, ikhuphukela phezulu emazulwini. Lapha sibona ukugcwaliseka okumangalisayo kwamazwi ka-Isaya njengoMariya. Yena ngokwakhe uyiThempeli Eliphilayo likaNkulunkulu, lapho—eMedjugorje nakwezinye izindawo eziningi—abantu abavela kuzo zonke izizwe zomhlaba beza khona. Njengoba
sesivele sibonisile, umyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke uvela ngqo eNcwadini ka-Isaya. Inkinga yeJerusalema lasendulo kanye nengalo kaNkulunkulu elungileyo eshaya kuyo kuyisithombe sesibuko sobuKristu banamuhla, obulahlekelwa ngokushesha ngabathembekile balo. ISonto liyayeka ukuthela izithelo ezithokozisayo kuNkulunkulu futhi ngaleyo ndlela liba yize. Kodwa-ke, kulesi sikhathi esinzima, uMariya, owaziwa ngamagama amaningi ahlukene, uyasiza. Ngenxa yomsebenzi wakhe, amasonto—ikakhulukazi lawo akhiwe ezindaweni zemibono—aphinde agcwale abantu. Lokhu kumele kushiwo ngokusobala: ngaphandle kwakhe, isiphetho somphakathi wanamuhla besingeke siqiniseke nhlobo. UMariya, njengoMmeli wethu, udlulisela ukuhlakanipha kukaNkulunkulu kubantu ngendlela edonsela ukunaka futhi ivuse isithakazelo sangempela. Yikho kanye lokhu lapho evuselela futhi evuselela ukholo kuNkulunkulu emhlabeni, enikeza ugqozi lokubuyela emphakathini. Lo msebenzi uvezwa endaweni evela emyalezweni, lapho iNkosazana Yezizwe Zonke idlulisela ku-Ida Peerdeman isifiso sayo sokugcwalisa zonke lezo zihlalo zesonto futhi ngazo zonke izindleko. Futhi lesi sifiso siyagcwaliseka phambi kwamehlo ethu namuhla, ngenxa yezambulo zakhe kanye nokunxusa kwakhe.
Umprofethi u-Isaya wabikezela ukuthi iThempeli laseJerusalema lizodelelwa futhi lilahlwe. Kodwa uNkulunkulu uthembisa ukuthi lizophinde lihlalwe futhi liphinde lithole ubuhle balo bangaphambili. UNkulunkulu ngokwakhe uzokufeza lokhu. Izinceku zakhe zizoletha kubantu bazo zonke izizwe, ngoba le ndawo izovulekela bonke ngaphandle kokukhetha. La mazwi agcwaliseka phambi kwamehlo ethu ezindaweni ezingcwele zaseMaria. Ngenxa yezixuku ezinkulu, cishe akunakwenzeka ukungena emnyango. Noma ubani owake waya lapho uzibonele ngamehlo akhe izixuku zabantu abaningi ezenza uhambo lokuya eNkosazaneni Yethu. Isithombe seNkosazana Yezizwe Zonke, esibonisa izandla ezivulekile nezeluliwe, siveza kahle umsebenzi wakhe. Kuyisenzo sesimemo esihloselwe ukugcwalisa kabusha amasonto alahliwe. INkosazana Yezizwe Zonke isibizela edilini elinika ukuphila. Ifisa ukuthi wonke umuntu athole isithelo sokuPhila futhi ajabulele iphakade. Lokhu kuwukugcwaliseka okuqondile kwesiprofetho sika-Isaya (Isaya 60:1-22). UNkulunkulu uyaligcina izwi lakhe: izixuku ezingenakubalwa ezivela kuzo zonke izizwe zomhlaba zithutheleka eThempelini Eliphilayo - uMariya - elihlonishwa ngamagama amaningi.
 
Ekupheleni kwengxenye yomyalezo oxoxwa ngawo, u-Ida Peerdeman ubona umbhishobhi-upapa. INkosazana Yezizwe Zonke imcela, njengenhloko yeSonto LamaKatolika, ukuba amemezele kwabangaphansi kwakhe kuwo wonke amasonto iqiniso eliyisisekelo: "Umhlaba kumelwe ukhululeke kukho konke, futhi ngaphezu kwakho konke, iSonto." Lokhu kubhekisela ngqo emfanekisweni wedili elikhulu lapho izivakashi ezimenyiwe zazithethelela khona ngezinto zasemhlabeni. Umphakathi wamakholwa kumele uzihlukanise nethonya lomoya waleli zwe futhi uqale ukuphila ngokugcwele kuMoya kaNkulunkulu. Namuhla, abapristi abaningi banesithakazelo esikhulu engcebweni kunezinto zikaNkulunkulu. Ngenxa yalokho, izimvu zishiywa zingenamalusi futhi zihamba ngendlela yazo—noma ngabe umoya uvunguza kuphi. Lona umthombo wamasonto angenalutho. Kodwa-ke, inkinga ithinta izinhlangothi zombili. Abathembekile bayazithethelela ngokufanayo ekuyeni esontweni, bezivumela ukuba bathathwe umoya waleli zwe. Okwamanje, abantu abavamile nabapristi kumele balahle imithwalo ebadonsela emhlabeni, ibavimbele ekukhuphukeleni kuNkulunkulu. Phela, umuntu ongokomoya, hhayi owenyama, ongena eMbusweni kaNkulunkulu. Lokhu akukhona ukushiya ngokuphelele imisebenzi yansuku zonke, kodwa kumayelana nokubaluleka okuphelele koMoya kaNkulunkulu ezimpilweni zethu. Yilabo kuphela abafunda ukuhlukanisa okuhle nokubi futhi baqale ukuqondiswa ukuhlakanipha kukaNkulunkulu empilweni yansuku zonke abayozuza imizimba yabo—noma ngokunembile, isithombe salo.
ISonto elihileleke kwezombusazwe, emandleni, engcebweni, noma ezifisweni zabantu lilahlekelwa ubunjalo balo ngokungenakuguqulwa. Amandla ayo awakaze abe sesakhiweni somuntu, kodwa ebunyeni noNkulunkulu.
Ekumemezeleni Izindaba Ezinhle, abafundi bakaJesu kwakungafanele bahambe nalutho—ubizo olucacile lokukhululeka ngokuphelele emoyeni waleli zwe. Noma yikuphi ukunamathela ezintuthuzelweni zaleli zwe kuba yisithiyo ekulandeleni uKristu: kusebenza njengeketanga elingabonakali elibopha umuntu emhlabeni. Umyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke uqondiswe kuwo wonke umuntu. Inhliziyo ekhululekile ngokuphelele kuphela engasabela ngempela esimemweni sikaNkulunkulu.
Wonke umuntu kumelwe aphule njalo izibopho ezimbopha emhlabeni. Isono, ukuphishekela imali, noma induduzo eyimpumputhe kuvimbela umphefumulo futhi kuwuvimbele ukuba ungakhuphuki. Ukuziqhenya, ukulutheka, isifiso samandla—konke lokhu kusidonsela phansi ngokungenakugwenywa. Emfanekisweni wensizwa ecebile (Mathewu 19:16-22), uJesu ukwenza kucace: umuntu onamathele ngokuphelele ezintweni ezibonakalayo ngeke akhethe uNkulunkulu, ngoba akukho ndawo esele kuye. Ngokumangalisayo, isoni somphakathi, esiqaphela ubumpofu baso, sizosheshe siphendukele kuMdali ngemva kokulahla izibopho zaso kunomuntu okuthiwa ulungile. Isicebi sibanjwe emhlabeni yingcebo yaso enkulu, kanti isoni sibanjwe yisono saso kuphela. Ngakho-ke, lapho lesi soni silahla ijoka lesono, sithola inkululeko ephelele. Okwamanje, isicebi sihlala siboshwe yizibopho eziqine kakhulu - izinto zaso ezibonakalayo.
Yingakho ukudalula isono kuyisisekelo kangaka. Ngaphandle kwaso, ngeke siqaphele ukuthi umoya waleli zwe usibophe kangakanani. Labo abangaziboni izibopho zabo ngeke bazame ukuziphula. Labo abangaziboni izono zabo ngeke baze baqale nokulwela insindiso. Ngakho-ke, ukumemezela ukuthi wonke umuntu usindiswa ngokuzenzakalelayo futhi akudingeki enze lutho oluningi kuyingozi kakhulu. Kubangela umuntu ukuba ayeke ukubona isidingo sokulwa nesono sakhe.

Manje ngibona iSt. Peter's Basilica kanye noPapa, ohlezi ekhothamise ikhanda lakhe. Uzungezwe unogada wakhe. Konke lokhu kubekwe kulo mhume. INkosikazi ibhala uhlamvu olukhulu u-P futhi ngalo, u-X. Lokhu ikubeka ezinyaweni zikaPapa, futhi phambi kwayo kukhona isiphambano, umsebe omude ubheke phezulu, ngakho-ke ngokuphambene. INkosikazi ithi,
"Aphi amasosha akho?"
UPapa uhleli ephakamise iminwe yakhe, futhi ngaphezu kwekhanda lakhe kukhona umbhalo othi: "Yilwa." Ngibona ukulwa okuningi. Bese ngokuzumayo ngibona amasosha agqoke izigqoko eziphakeme emi ngemuva kukaPapa. Aphakamisa iminwe emibili.

Lesi siqeshana esingenhla, nakuba sifushane, sibonakala ngezinga eliphakeme kakhulu lobunzima. Sicebile ngezimpawu futhi siqukethe izibikezelo eziningana zesiprofetho ezigcwaliseke ngokugcwele. Ngakho-ke ake siqhubekele ekuhlaziyeni umbhalo.
U-Ida Peerdeman ubona iSt. Peter's Basilica kanye noPapa ekhothame ikhanda, ezungezwe umlindi wakhe. Enkulumweni yeshumi nanhlanu, sibone uJohn Paul II emi phambi kwethuna likaPaul VI. Inkulumo okuxoxwa ngayo iwukuqhubeka kweyangaphambilini, yingakho uPapa ovezwe kulesi sithombe senkulumo kunguJohn Paul II. Isigcawu sokuqala sibonisa umzuzu ngemuva nje komzamo wokubulala uBaba Ongcwele, okwenzeka eSt. Peter's Square eVatican ngoMeyi 13, 1981. UPapa, emi emotweni ye-popemobile, wadutshulwa kabili wabe esewela esihlalweni sakhe ekhothame ikhanda. Amaphoyisa ahlangana ngokushesha nxazonke zakhe, njengoba kuboniswe esithombeni 2. Indawo kanye nokuguquguquka kwalesi sigameko esibuhlungu kubonakalisa ngokunembile isithombe ngokombono ka-Ida Peerdeman.

Isithombe 2. UPapa uJohn Paul II ngemuva nje kokudutshulwa ngumbulali u-Ali Agca.

Ngemva nje kokudubula okudutshulwe ngumuntu owayefuna ukuba ngumbulali, unogada kapapa wagijimela emotweni kapapa. Amaphoyisa azama ukuvikela upapa kunoma yiziphi izinhlamvu ezengeziwe, akha intambo eqinile emzungezile.
Manje ake siqhubekele ekuhlaziyweni kophawu olukulesi siqeshana somyalezo. Okokuqala, isithombe u-Ida Peerdeman asibonayo sibekwe emhumeni woKuzalwa kweNkosi. Lokhu kuyisibonakaliso esicacile sokuthi kuseSontweni LamaKatolika lapho uKristu esebenzisa khona indima yakhe ephakeme kunayo yonke eminye imiphakathi, futhi upapa uphakeme kakhulu emhlabeni. Sizobuyela kulesi sihloko ezingxenyeni ezilandelayo zombhalo. Umbono
ubona upapa, lapho uNkosikazi Wezizwe Zonke ebeka khona i-monogram kaKristu ezinyaweni zakhe. Lesi sibonakaliso, esakhiwe ngezinhlamvu zesiGreki u-X no-P (uChi noRho), singenye yezimpawu ezindala kakhulu zobuKristu. Ngaphambi kwaso kubekwe iSiphambano esiphendukezelwe. I-monogram elele ezinyaweni zomlandeli kaSt. Peter iyisimemo sokuba iSonto libe lincane, lizivumelanise "nomuntu omncane" uNkulunkulu amema edilini laKhe. Ngendlela efanayo, uKristu ngokwakhe wazithoba kuleli zwe ukuze akhulume ulimi lwabo. Umthetho wendawo yonke ungaphakathi kwalokhu: ukuze umuntu azuze abathobekile, kumelwe azithobe; ukuze anqobe ukuhlupheka, kumelwe angene ekuhluphekeni kwabo. Kungaleso sikhathi kuphela lapho kungakhiwa khona isibopho sokuqonda okuphelele phakathi kwabo.
Ukuthobeka kuphela okuvumela umuntu ukuba abone ukuthi leli zwe liyini ngempela nokuthi lidinga ukulungiswa kangakanani. Umuntu ohlukunyeziwe, ongenamakhaya, esikhundleni sokuthola usizo emphakathini obhekana nokuhlupheka nokuthukwa kuphela, uhlola ngokungenaphutha uhlobo lweqiniso elimzungezile. "Abakhulu baleli zwe" bayahluleka ukubona lokhu, ngoba ingcebo ibanikeza injabulo ekhohlisayo futhi ibenza babukele phansi konke.
UJesu, ewazi umoya waleli zwe, uzithoba phambi kwabafundi bakhe futhi ugeza izinyawo zabo, ukuze nabo baqale ukubuka iqiniso elibazungezile ngalo mbono. Ngoba umfundi akamkhulu kuneNkosi yakhe. Yiqiniso, umfundi waleli zwe angalingana noma adlule ngisho nomfundisi wakhe. Nokho, ngokombono kaKristu, lokhu kungasho ukuthi kumelwe azithobe ngisho nangaphezu kukaKristu. Iphuzu lakho konke lokhu ukuqaphela ukuthi izinto zasemhlabeni zimbi futhi azilungile, nokuthi umhlaba udinga ukulungiswa. Lokhu kungaqondwa ngokugcwele kuphela uma kubhekwa ngokombono wabancane kakhulu—umuntu ovame ukuhlushwa umoya waleli zwe. Uma umuntu engahlupheki kuleli zwe, uyahluleka ukubona ukushiyeka kwalo. Ngakho-ke, omncane kakhulu, lowo iNkosazana Yezizwe Zonke ekhuluma naye, angabona ububi ngokungenakuphikwa—usekwazi ngobuhlungu nemiphumela engokwenyama ababhekane nayo.
Ukuba “mncane” kusenza sibone ubuso bangempela beqiniso, okubangela isidingo sokuvuselelwa kwalo—futhi lokhu kufezwa nguNkulunkulu uqobo. Kodwa-ke, uNkulunkulu akasebenzi ngokungenamsebenzi, kodwa ngabantu. Esinye isizathu salokhu ukuthi weza emhlabeni njengoJesu, ukuzosungula umphakathi wabantu ababizelwe ukuguqula leli zwe nokuletha ukuhleleka kukaNkulunkulu kulo. Kungale ndlela kuphela lapho uMbuso kaNkulunkulu ungafika khona emhlabeni.
Ngakho-ke le mpikiswano yonke iyisimemo sokuzidela ngandlela thile ngenxa yezizathu zikaNkulunkulu nokwenza leli zwe libe lihle—njengoba nje uKristu enza. Ngokomthetho, labo abakhanyiselwa nguKristu, labo ababona ububi baleli zwe, kwakufanele babe ngabafundi baKhe. Kodwa-ke, ukuze umuntu abone lobu bubi, kumelwe abe mncane, iqiniso eliphikiswa ngokusobala yimpilo yabo yobukhazikhazi, ebaphuphuthekisayo.
Khumbula ukuthi umhlatshelo wegazi owanikelwa kuNkulunkulu ngamaHebheru wawudinga ukugezwa kwamathumbu nezinyawo kusengaphambili. UKristu wageza umoya wabaPhostoli bokuqala ngeZwi likaNkulunkulu, futhi ukuqedwa kwalesi siko kwakuwukugezwa kwezinyawo zabo. Ngale ndlela, uJesu walungiselela abafundi ukuba banikele umhlatshelo ngenxa yezizathu zikaNkulunkulu. Kodwa-ke, lokhu akuphathelene nomhlatshelo wegazi, kodwa mayelana nomzabalazo wansuku zonke wokuhle kuleli zwe eliwile. Phakathi naleso sikhathi, iSonto, lilandela umoya waleli zwe futhi lijabulela ukunethezeka nenduduzo, liyayeka ukubona ububi futhi, ngenxa yalokho, lilahlekelwa yisidingo sanoma yisiphi isenzo.
 
Ukubuyela emfanekisweni womyalezo weNkosikazi Yethu Yazo Zonke Izizwe, ukuhlupheka kukaJohn Paul II okuhlobene nomzamo wokubulala kwamvumela ukuba abone ukuthi leli zwe libi futhi kwavula ngaphakathi kuye intando yokulwela injongo kaNkulunkulu. Emfanekisweni womyalezo oxoxwa ngawo, igama elithi "ukulwa" livela ngaphezu kwekhanda lakhe.
Ngaphambi kokuba sixoxe ngokuthi le mpi izoqhutshwa kanjani ngoPapa John Paul II, ake siqale sichaze uphawu lweSiphambano esiphendukezelwe.
Kuhlobene nendaba kaSt. Peter, owabethelwa esiphambanweni - ngesicelo sakhe - ebheke phansi. Lesi senzakalo senzeka ngo-64 AD, lapho kuqubuka ukushushiswa okunegazi kwamaKristu eRoma, futhi uMbusi uNero wabamba iMidlalo Yendlala engadini yakhe. KwakuseCircus of Nero yasendulo, etholakala endaweni yeDolobha laseVatican lanamuhla, lapho upapa wokuqala agwetshwa khona ukufa. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi eduze nje, eSt. Peter's Square, emakhulwini eminyaka kamuva, kwenzeka umzamo wokubulala uJohn Paul II. USt. Peter wacela ababulali bakhe ukuba baguqule isiphambano, bezizwa bengafanele ukufa njengeNkosi. Eduze neCircus of Nero yangaphambili kuvela iJaniculum Hill, lapho kwakhiwa khona isigodlo sezindela nesonto laseSan Pietro eMontorio. Kukule gceke lapho kukhona umgodi edwaleni, lapho, ngokwesiko, kwabekwa khona isiphambano nomphostoli obethelwe esiphambanweni. Ngakho-ke kulezi zenzakalo sibona ukufana okuphawulekayo nokuhlupheka kukaKristu, owabethelwa eGolgotha, eduze kweThempeli eJerusalema. Ababhali bemilando yasendulo kanye nezazi-mlando bachaza ukufa kukaSt. Peter ngamafuphi, begxila emaqinisweni: usuku, indawo yokubulawelwa, kanye nesihloko sokuthobeka okungenamkhawulo koMphostoli:

  • U-Origen (cishe ngo-185–254 AD) wabhala umusho omfushane kodwa ohlaba umxhwele ngoPetru: “UPetru, ngemva kokushumayela iVangeli ePontu, eGalathiya, eBithiniya, eKhaphadosiya, naseFrigiya kumaJuda ayehlala lapho, ekugcineni wafika eRoma wabethelwa esiphambanweni ebheke phansi, ngoba yena ngokwakhe wayecele ukuhlupheka ngale ndlela.”
  • Umlobi olandelayo wezindaba omibhalo yakhe yayihlanganisa ulwazi ngoSt. Peter kwakungu-Eusebius waseKhesariya (cishe ngo-260–339 AD). Echaza ubuhlanya boMbusi uNero kanye nokushushiswa kuka-64 AD, waphawula: "Ngakho uNero, owamenyezelwa obala njengesitha esikhulu sikaNkulunkulu, waphoqeleka ukuba abulale abaphostoli. (...) UPawulu wanqunywa ikhanda eRoma uqobo, kwathi uPetru wabethelwa esiphambanweni ngesikhathi sokubusa kwakhe. Le ndaba iqinisekiswa iqiniso lokuthi kuze kube namuhla amagama kaPetru noPawulu alotshwe emathuneni lapho. (...) UPetru wabethelwa esiphambanweni ebheke phansi, njengoba yena ngokwakhe ayecelile."
  • USt. Jerome (cishe ngo-347–420 AD) Encwadini yakhe yomlando edumile, ethi “On Illustrious Men,” wafingqa impilo yonke kapapa wokuqala futhi wacacisa isizathu sokubulawa kwakhe okungavamile: “UPetru wathola isigwebo sokufa kuNero futhi wabethelwa esiphambanweni, wathola umqhele wokufela ukholo ikhanda lakhe libheke phansi nezinyawo zakhe ziphakanyisiwe emoyeni. Waphikelela kulolu hlobo lokufa, ethi wayengafaneleki nhlobo ukubethelwa esiphambanweni ngendlela efanayo neNkosi yakhe.”

Akwaziwa ukuthi yiziphi izinto ezazisetshenziswa yilaba babhali bomlando ukubhala ngoPetru—kungenzeka ukuthi babethembele emasikweni adluliselwa ngomlomo kusukela esizukulwaneni kuya kwesinye. Kodwa-ke, kukhona incwadi engengcwele, ethi "Izenzo ZikaPetru," eyabhalwa ngekhulu lesibili AD, echaza indaba yabaPhostoli kanye nomongo weSiphambano esiphendukezelwe. ISonto LamaKristu okuqala lenqaba lo mbhalo njengophefumulelwe futhi alizange liwufake ohlwini lwezincwadi zeBhayibheli ngoba, ngokusho kwabo, wawuqukethe imibono eyiphutha yokuthi umhlaba wezinto ezibonakalayo nomshado kwakukubi ngokwemvelo.
Noma kunjalo, uMphostoli usifundisa kulo msebenzi ukuthi labo abadliwe umoya waleli zwe babona iqiniso ngamanga. Ukuthobeka okuphelele kanye nokukhululeka ekuzihlanganiseni nezwe kuphela okusivumela ukuba sibone izindaba zaphezulu ngendlela efanele—futhi lesi kwakuyisizathu esikhulu sokuthi uSt. Peter wayefuna ukulenga ebheke phansi esiphambanweni. Umsebenzi we-apocryphal uhlanganisa ngisho nenkulumo kaSt. Peter. UPetru esixukwini esasikhala, asikhuluma ngesikhathi elenga esiphambanweni:
 
"Ngoba lokho okubhekwa njengokulungile kuphendukezelwe phansi. Ngoba umuntu wokuqala (...) ngokuwa ngekhanda kuqala, wembula uhlobo lokuzalwa olwalungakaze lube khona ngaphambili. (...) Ngoba lolu hlelo, aluqala ngokwehlisa umuntu, lubangele ukuthi wonke umhlaba uzibone ungaguquki, kanti empeleni uphendukezelwe phansi. Kuwo, okuhle kuphambaniswa nokubi, nokubi kube ngokuhle. (...) Ngakho-ke, nina eningilalelayo kumelwe nenqabe lokho enikubonile kuze kube manje futhi niqale ukubheka iqiniso njengoba ngenza manje - kusukela esiphambanweni siphendukele ezulwini."
 
Manje ake sibuyele ekuhlaziyweni komyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke. Esiqeshini esixoxwa ngaso, ubhekisa kuPapa umbuzo omangalisayo mayelana nokuthi ibutho lakhe likuphi. Ake sicabangele ukuthi la mazwi angase asho ukuthini. Encwadini ka-Isaya, sifunda ukuthi abaqaphi bethempeli likaNkulunkulu bangabapristi balo, okumele basekele ukugcinwa koMthetho. UNkulunkulu, ngomprofethi (Isaya 56:10-12), uchaza abaholi abangokomoya bangaleso sikhathi njengezinja eziyizimungulu ezilala usuku lonke, zingasiboni isidingo sokwenza lutho.

Isaya 56:10-12
56:10. Bonke abalindi bakhe  bayizimpumputhe, ababoni lutho. Bonke bayizinja 
eziyizimpumputhe, abakwazi ukukhonkotha; bayaphupha, balala embhedeni, futhi bathanda ukulala.
56:11 .  Kodwa lezi zinja ziyadla, azineliswa . Zingabelusi  abakwazi ukuqonda. Zonke ziphendukele ezindleleni zazo, yilowo nalowo efuna inzuzo yakhe.
56:12.  "Wozani! Ngizothatha iwayini; masiphuze utshwala obunamandla! Kusasa kuzoba njenganamuhla, ngaphezu kwakho konke."

Amazwi ka-Isaya ashiwo ngenhla abhekisela engxenyeni yangaphambilini yomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke, othi “umhlaba kumelwe ukhululeke kukho konke, futhi ngaphezu kwakho konke, iSonto.” ISonto njengenhlangano kumele lizihlukanise nokunamathela empahleni, futhi abapristi kumele bazikhulule emoyeni waleli zwe. Ngaphandle kwalokho, ngeke bafeze kahle inkonzo yabo futhi bazoba yize ngokuphelele.
Umyalezo oyinhloko odluliselwa kubefundisi kulesi sithombe ukuthi kumele babe bancane—njengoba “bancane” beNkosikazi Yezizwe Zonke. NguNkulunkulu oletha zonke izimpahla eBandleni. Kodwa-ke, akenzi lokhu ukuze abefundisi bakwazi ukuzithathela lezi zimpahla, kodwa ukuze bakwazi ukuzabela labo abaswele kakhulu. Kuphela lapho lezi zimpahla zisetshenziswa ngokuvumelana nentando kaNkulunkulu, futhi umehluko obonakalayo phakathi kwabaphathi nabathembekile unyamalala, lapho le nhlangano izophinde ithole igunya layo langempela. Ngoba lapho abefundisi bekhuluma kakhulu ngokusiza abampofu kuyilapho bona bejabulela ukunethezeka, baba abangathembekile emehlweni omhlaba, futhi amazwi abo azwakala njengobuzenzisi obumsulwa. Muva nje, sizwile ngabelusi bekhokhisa imali eningi kakhulu ngezinkonzo ezingcwele njengemishado nemingcwabo. Lokhu kuvame ukuthinta okuncane kwalokhu, futhi abaningi babo, bebona lo mkhuba, bayahlazeka futhi ekugcineni bafulathele iSonto. Abapristi abanjalo basho into eyodwa kodwa benza into ehluke ngokuphelele.
UKristu wasola abaphezulu benkolo ngalesi sikhathi ngalokhu konakala okufanayo emakhasini eVangeli (Mathewu 7:1-6). Abelusi abazenzisayo basusa kalula itshatshazi esweni lomunye, benganaki ugongolo olusezandleni zabo, kodwa bakhohlwa ukuthi bazokwahlulelwa ngesilinganiso esifanayo abasisebenzisayo. Umuntu ovamile uzolandisa ngetshatshazi lakhe elincane, kodwa umalusi uzobhekana nesijeziso esinzima ngenxa yogongolo olukhulu aluphethe ngaphakathi kubo. UJesu ubiza ukudalulwa kwamanga nokuqashelwa kwabantu ngezithelo zabo. Njengoba nje umuthi omubi ungenakukhiqiza izithelo ezinhle, nomuntu owonakele ngaphakathi akanakukwazi ukwenza okuhle kwangempela. Angase aveze isithombe sobungcwele, kodwa imibala yakhe yangempela iyohlala yembulwa ngasese. Kulokhu kukhanya, kuyacaca ukuthi kungani uKristu ebiza ngokusobala izinja nezingulube zabaqondisi abanjalo babaFarisi.
Kwa-Israyeli wasendulo, izinja zazingezona izilwane ezifuywayo ezinobungane. Ngokuvamile zazihlala ezixukwini zasendle emaphethelweni amadolobha futhi ziphumule ezindaweni zokulahla udoti. Zazingabantu abavamile abadla imfucumfucu—bedla udoti, inyama ebolile, futhi, ezimpini ezingokoqobo, bedabula izidumbu zabantu. Kulesi sifaniso, inja imelela isoni, noma ngokunembile, umpristi ongathembekile. Lolu limi olunamandla lukaJesu luqondakala ngokuphelele uma sicabangela amavesi ashiwo ngenhla avela eNcwadini ka-Isaya (Isaya 56:10-12) futhi siwaqhathanisa nenkulumo kaKristu eVangelini likaMathewu (Mathewu 7:6).

Mathewu 7:6 Ninganiki izinja okungcwele, ningaphonsi amaparele enu phambi kwezingulube, funa ziwanyathele phansi kwezinyawo zazo, ziphenduke, ziniklebhule.

Ezikhathini zasendulo, amaHebheru ayeletha imihlatshelo yezilwane ethempelini ukuze abonge uNkulunkulu noma azihlanze esonweni. Umsebenzi wabapristi kwakuwukunikela e-altare ngokwemikhuba elotshwe emiBhalweni Engcwele. Phakathi naleso sikhathi, abaholi abangokomoya abahahayo babesebenzisa isikhundla sabo, beguqula le mikhosi ibe ibhizinisi elinonya nelinenzuzo. Umndeni wabapristi abakhulu wadala ubukhosi obunonya ethempelini: abahloli bawo babenqaba ngamabomu izilwane ezinempilo ezazilethwa ngabantu bangaphandle abampofu, bebaphoqa ukuba bathenge iminikelo "eqinisekisiwe" esigcawini sethempeli ngamanani aphezulu kakhulu. Ngaphezu kwalokho, inyama eningi eningi kanye nezikhumba eziyigugu ezivela ezinkulungwaneni zezilwane ezibulewe, esikhundleni sokukhonza abaswele, zazithengiswa ngasese ezimakethe zedolobha futhi zithengiswe kubahlabi, okwenza inzuzo enkulu kubapristi abaphezulu. Ngokwaba ngendelelo izipho uNkulunkulu ayezilethe ethempelini ukuze kuzuze abampofu nabalambile—futhi babebaningi ababeseJerusalema ngaleso sikhathi—laba bantu ababi baziphatha njengezinja ezidla inyama efile. Yingakho uJesu ekhuluma amazwi angenasihawu kangaka eVangelini likaMathewu (Mathewu 7:6). Umyalo wokunganiki izinja okungcwele ukhuluma ngqo ngalo mkhuba oyihlazo nohlambalazayo. Ngeshwa, izigcawu ezifanayo zenzeka kumongo weSonto LamaKatolika. UNkulunkulu uletha izipho ezilethwa ngabathembekile emphakathini, futhi abefundisi bazithatha ngezidingo zabo, esikhundleni sokuzabela abaswele. Lo mkhuba ufakazela ukuthi, nakuba bebukeka, bayehluleka ukubona ukuthi leli zwe lidinga ukulungiswa kangakanani—ngoba balibukela phansi kuphela.
 
Ngokwesiko lamaJuda, imihlatshelo yezilwane—njengeminikelo yokuthula noma iminikelo yokubonga—yaba ngcwele ngesikhathi umuntu enquma ukuyinikela. Lokhu kwenzeka ngisho nangaphambi kokuba umnikelo uthinte i-altare. Lo mzuzu wokungcweliswa ngezwi nangenhloso (ngesiHebheru: hakdashah) wawusho ukuthi lapho umlimi ekhomba isilwane esithile egcekeni futhi ememezela, “Lo ngumnikelo wami,” wathola isimo sobungcwele obungenakuchithwa. Kungalesi sikhathi lapho kwembulwa khona incazelo ejulile yamazwi kaKristu: ukunganiki izinja okungcwele (Mathewu 7:6). Kulesi singathekiso esingokwesiprofetho, izinja zingabefundisi abangathembekile, futhi okungcwele umhlatshelo wabantu abaphathiswe bona.
Ngokusho koMthetho KaMose, abefundisi babengathatha le minikelo emincane baye nayo ekhaya ukuze babelane nabathandekayo babo. Encwadini kaNumeri, sifunda:

Numeri 18:11. Iminikelo yayo yonke iminikelo yokuzuliswa yama-Israyeli  iyakuba ngeyakho  . Ngiyinike wena namadodana akho namadodakazi akho njengesabelo esiphakade ; noma ngubani ohlanzekile emndenini wakho angadla.  

ImiBhalo Engcwele isikhumbuza ukuthi amaHebheru avela kubaba oyedwa – u-Abrahama, ukhokho wawo wonke ama-Israyeli. Igama lamadodana ka-Israyeli lavela egameni lomzukulu wakhe, uJakobe (u-Israyeli). UNkulunkulu wamemezela ku-Abrahama ukuthi uzodala kuye abantu abaningi njengesihlabathi sogwini lolwandle noma izinkanyezi esibhakabhakeni. Ngakho-ke wonke amaJuda ayengabafowabo nodadewabo – babengumndeni owodwa omkhulu. Lo mbono uphinda kakhulu indaba kaNowa, owathi, ngokuyala kukaNkulunkulu, wahola abathandekayo bakhe emkhunjini. Kuleli lungiselelo, u-Abrahama uba ngolungileyo, onzalo yakhe nazo zonke izizukulwane ezizayo zingangena naye emkhunjini wensindiso – uma nje zikhuliswe kahle nguye. Lo mkhumbi wasemhlabeni wawuyiThempeli lesikhathi esizayo eJerusalema. Kodwa-ke, umprofethi u-Isaya uchaza ukuthi wonakele, wabangela abantu ukuba bawushiye. Lapho ingalo kaNkulunkulu ejezisayo iwela eJerusalema, futhi umuzi ungenaye umkhulumeli wokuwubamba, iSonto LamaKristu lathatha indawo yalo njengesiphephelo salo sangaphambili. Lo mphakathi omusha, ovulekele wonke umhlaba, wasungulwa esisekelweni sikaKristu. YiSonto ngokwalo eliyiMphongolo Entsha – ehlotshaniswa neNkosikazi Yezizwe Zonke uqobo lwayo. Ngaphakathi kwayo, zonke izizwe zomhlaba zingathola insindiso namuhla, kufaka phakathi u-Israyeli, iqiniso eligxile kakhulu emiBhalweni Engcwele. Ngabaprofethi, uNkulunkulu ubikezela ukuthi iThempeli elisha lizovulekela bonke abantu bomhlaba, futhi noma yisiphi isizwe esingafuni ukulikhonza sizoshabalala. Kufanele kuqashelwe ukuthi umphakathi wamaJuda wasendulo ngokuhamba kwesikhathi wavalwa kakhulu, iqiniso eliphambene kakhulu nentando kaNkulunkulu.
Abapristi bamaJuda behluleka ngokuphelele ukuqonda lo moya ojulile womphakathi. Ngakho-ke, bathatha imihlatshelo eyayinikelwa ama-Israyeli baya emakhaya abo bayidla kuphela ngaphakathi komndeni wabo oseduze. Nokho, uNkulunkulu wayengenandaba nokudla kwangasese, kodwa ngokwabelana ngalezi zimpahla nabo bonke amalungu alambile nabaswele alowo mphakathi. Umyalezo ofanayo usebenza kumaKristu anamuhla, okuzokhulunywa kuwo enye yezingcezu ezilandelayo zomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke. Njengoba inyama yemihlatshelo, kanye neminikelo yokudla, yaba impahla yompristi, wayenenkululeko ephelele yokuyabela abafowabo nodadewabo abampofu ukuze kube ngcono kakhulu. UNkulunkulu wayefuna ukukhombisa leli qiniso ngesibonelo sikaDavide. Lapho uDavide, ebalekela ingozi, ezithola eswele kakhulu, umpristi u-Ahimeleki wamnika isinkwa sokubukwa esingenakuphuzwa ukuze ondle abangane bakhe abakhathele (1 Samuweli 21:2-7).
Yingakho uKristu esibiza ukuba siqaphele ngokucophelela izenzo zabelusi futhi, uma kudingeka, sibakhiphe emphakathini. Uma umalusi othile ebonakala engafaneleki, akufanele ahlanganyele empilweni yabathembekile. Inja enjalo edla kakhulu ngeke nje ithathe okungcwele kodwa ekugcineni izodla abaphayo ngokwabo. Lokhu kubhekisela endleleni umpristi ongathembekile axhaphaza ngayo abantu ngonya ukuze afeze imigomo yakhe, into ebonakala kakhulu ezweni lanamuhla. Namuhla, siyazi ngezimo eziningi ezibuhlungu lapho abantu bethemba khona umfundisi wabo ngokungaqondile, babelana ngezithelo zomsebenzi wabo onzima naye, kodwa baxhashazwa futhi balinyazwe nguye. UMsindisi usixwayisa ngokusobala ngokufika kwezimpisi ezinjalo ezigqoke isikhumba semvu. Nokho, lokhu akusho ukuthi kufanele sifulathele iSonto ngokwalo – inhloso kaKristu ukuthi sifunde ukuqaphela ngokufanele abapristi abangafaneleki ngokusekelwe ezenzweni zabo futhi sibasuse njalo ezinhlwini zabathembekile.
 
Ngaphambi kokuqhubekela enkingeni yesibili, ephathelene nezingulube namaparele, kufanelekile ukukhuluma ngenye indaba yeVangeli, ephathelene nezinja (Mathewu 15:21-28), kodwa iziveza ngendlela ehlukile ngokuphelele. Lena indaba yowesifazane waseKhanani owayenengane egula kakhulu. Umama wanxusa uKristu ngesicelo esisuka enhliziyweni sokuba indodakazi yakhe iphiliswe, futhi waphendula ngokuthi umuntu akathathi isinkwa sezingane ukuze asiphonse ezinjeni. Njengoba kushiwo ngaphambili, amaHebheru ayebheka inja njengesidalwa esingcolile ngoba yayithinta ukungcola. Ngesizathu esifanayo, amaJuda ayebheka amaqaba njengabangcolile, ebasola, isibonelo, ngokudla ukudla okwenqatshelwe uMthetho.
Lapho owesifazane waseKhanani ephendula kuKristu ngokuziqhathanisa nezinjana ezazithola imvuthuluka etafuleni lamakhosi azo, ngesikhathi esifanayo wenza uvumo olujulile lokuba yizoni kwakhe. Njengoba inja ifanekisela isoni kulesi siko, yona—ngokwamukela lokhu kuqhathanisa—ivuma isono sayo phambi kukaNkulunkulu kuKristu. Lokhu, nakho, kubonisa ukuthi usefundile ukuhlukanisa okuhle kokubi. Ukuma kwangempela eqinisweni kubonisa ukuqonda kwethu isono. Ezwa la mazwi athobekile, uKristu uyaqaphela ukholo lwakhe olukhulu futhi ekugcineni uphulukisa indodakazi yakhe.
 
Manje ake sibheke endabeni yamaparele aphonswa engulubeni. Lesi silwane sasibhekwa njengesingcolile emasikweni amaJuda ngoba sasidla zonke izinhlobo zemfucuza. Ngakho-ke, ngokomfanekiso, sibhekisela kumoni. UKristu uxwayisa ngokuphonsa amaparele phambi kwezingulube, ngoba zizowanyathela bese, ziphenduka, zidwengule onikelayo abe yizicucu (Mathewu 7:6). Lesi sithombe sinezimpande ezijulile eTestamenteni Elidala, eNcwadini ka-Esteri, futhi sihlotshaniswa neNkosi uXerxes - umashiqela owayephatha abantu abanqotshiwe ngonya. Amakamelo akhe ayenephansi lamaparele, ngokungangabazeki elenziwe ngezimpahla ezazilethwa yizikhonzi zakhe (Esteri 1:6).
Lo mbusi wayedumile ngonya lwakhe olukhulu. Isazi-mlando esingumGreki uHerodotus sichaze izenzakalo zangempela empilweni yakhe ezibonisa kahle izenzo ezimbi kakhulu azenza. Lapho isikhonzi esicebile okuthiwa uPytius sibamba ibutho lasebukhosini futhi sinikeza umbusi ingcebo enkulu, wacela into eyodwa esikhundleni salokho: ukuba indodana yakhe endala ikhululwe emkhankasweni wayo wezempi ukuze imnakekele esekhulile. UXerxes wabheka lokhu njengokuhlambalaza. Wayala ukuba intsha inqunywe phakathi, futhi izingxenye ezimbili zomzimba wayo zibekwe ohlangothini ngalunye lomgwaqo ukuze ibutho elihambayo lidlule phakathi.
Ngakho-ke singabona ngokucacile ukuthi umuntu akufanele anike omashiqela izinto eziyigugu noma izipho, ngoba ekugcineni bazonyathela konke ukucwebezela futhi baklebhule abaphayo babe yizicucu—njengoba kwenzeka endodaneni kaPytius. Ngakho-ke, ngokuvumelana nemfundiso kaKristu, umuntu kufanele ahlale eqaphela izithelo zomholi noma amabhere abelusi abanikiwe. Ngokomoya, lokhu kusho ukuthi ungalokothi nanini ngaphansi kwanoma yiziphi izimo uzinikele embusweni wamandla obumnyama, ngoba maduze noma kamuva bazosiphendukela, futhi umphefumulo wethu uzosikwa ngokoqobo yibo. Omashiqela abanjalo bathola inhlonipho emhlabeni kuphela ngenxa yabantu ababaphakamisa ngokungaboni nangokungacabangi. U-Adolf Hitler noJoseph Stalin bayizibonelo eziphawulekayo emlandweni wamuva nje – bobabili bathole amandla aphelele ngoba nje babesekelwa yizixuku. Ngaphandle kokuzinikela kwabo okungaboni, bebengeke bakwazi ukwenza uphawu lwabo emlandweni.
 
Manje njengoba sesiyazi ukuthi abaqaphi beSonto bangabapristi, ababizelwe ukusekela umthetho, ubulungiswa, nothando emphakathini, ake sicabangele ukuthi kufanele benze kanjani. Ngaphezu kwekhanda likaPapa, kuvela igama elithi “ukulwa”, futhi ezinyaweni zakhe kukhona isiphambano esiphendukezelwe, esifana nenkemba. Abefundisi kufanele balwele okuhle, ngoba lokho kuyintando yoMdali. Lapho uNkulunkulu edala umhlaba ekuqaleni, wathi muhle. Kodwa-ke, lokhu kwakuwumgomo okwakumelwe ufezwe, ufezeke ngesandla saKhe emhlabeni – futhi lokhu kungaba yiwo wonke umuntu, futhi ngaphezu kwakho konke, umpristi. Masikhumbule ukuthi uNkulunkulu udala iqiniso ngeZwi laKhe. Ngakho-ke, “isikhali” sompristi kuphela kufanele kube yiZwi likaNkulunkulu, ogama lakhe linguJesu Kristu. Uma kungasekho abantu emhlabeni uNkulunkulu angasebenza ngabo, ukuphela kuzofika—njengoba nje kwenzeka ezinsukwini zikaNowa.
 
Ake sicabangele nesenzakalo lapho uKristu, emi phambi kukaPilatu, exoxa naye ngendlela ephawulekayo (Johane 18:33-37):

Johane 18:33-32
18:33 UPilatu wangena futhi esigodlweni, wabiza uJesu, wathi kuye: "Ingabe uyiNkosi yamaJuda?" 
18:34 UJesu waphendula wathi: "Usho lokhu ngokwakho, noma abanye bakutshelile ngami?" 
18:35 UPilatu waphendula wathi: "NgingumJuda yini? Isizwe sakini nabapristi abakhulu bakunikele kimi. Wenzeni?" 
18:36UJesu waphendula wathi: "Umbuso wami awusiwo owaleli zwe. Uma umbuso wami ubungowaleli zwe, izinceku zami ngabe zilwa ukuze nginganikelwa kumaJuda. Kodwa manje umbuso wami awusiwo owalapha." 
18:37 UPilatu wathi kuye: "Ngakho-ke uyinkosi?" UJesu waphendula wathi: "Yebo, ngiyinkosi. Ngazalelwa lokhu, futhi ngizelé lokhu ezweni, ukufakaza iqiniso. Wonke umuntu ongoweqiniso uyalilalela izwi lami." 

UKristu usho ngokusobala ukuthi uMbuso Wakhe awusiwo owaleli zwe, futhi ukube ubunjalo, abalindi Bakhe bebezolwa ukuze bamvimbe ukuthi anganikelwa kubapristi abakhulu. Akukho ndawo yempi evamile eMbusweni Wezulu, futhi akekho osebenzisa ubudlova lapho, ngoba isisekelo saleli qiniso nguMthetho kaNkulunkulu, ubulungisa, nothando lomakhelwane. Lokhu ukugcwaliseka kombono ka-Isaya wesiprofetho, lapho bonke behlala ndawonye: impisi idla nezimvu, nengonyama nendluzele (Isaya 65:25). Ngenxa yemikhuba yabantu, engcoliswe yisono, lolu hlelo lwaphezulu lubonakala luphambene ngokuphelele.
Amazwi kaKristu athi uMbuso Wakhe "manje awusuki lapha" achaza ngasikhathi sinye injongo yomsebenzi Wakhe wokusindisa. Ufisa ukufaka lolu hlelo lwasezulwini kuleli qiniso lesikhathi, ukuze isintu siphile ngokuthula. UKristu weza emhlabeni ukuzosibonisa ukuthi lunjani eMbusweni Wezulu—wasembulela izimiso ezikhona endlini kaBaba. Noma ubani olandela izwi Lakhe angakha loMbuso lapha, kuleli qiniso lasemhlabeni. Lezi zindinganiso azizona izinto ezicashile kithi. Ngamunye wethu uyaqonda kahle ukuthi ukuthula, ubulungiswa, ukulunga, nothando kuyini. Isihluthulelo sihlala siwukuqaphela kwabo kwangempela ekukhetheni kwansuku zonke.
 
Manje ake sibuyele emfanekisweni kaPapa John Paul II. Sesivele siqinisekisile ukuthi amehlo akhe avulekela ububi baleli zwe lapho ebona imiphumela yalo mathupha ngesikhathi sokuhlaselwa kweVatican. Ngokufanayo, amehlo ka-Adamu no-Eva avuleka lapho bezwa ukuhlupheka komzimba—ihlazo nokubanda okwabangelwa ukuhamba ze. Abazali bethu bokuqala balwa nalesi simo ngokumboza imizimba yabo, okwabalethela okuhle ngesimo sokufudumala nokukhululeka ehlazweni elivuthayo. U-Adamu no-Eva babengakaqapheli ngaphambili ukuthi ukwembula ubunqunu babo kwabanye—ngaphandle komshado—kwakungalungile kwaze kwaba yilapho bezwa ukubanda, bese kuba yihlazo, elihambisana nokuza kukaNkulunkulu. Ngokufanayo, uBaba Ongcwele wabhekana nomongo wemfundiso yokungamesabi uNkulunkulu, ezwa imiphumela yalo mathupha lapho edutshulwa kabili ngomyalo wombuso wobukhomanisi. Ethintwe yilesi senzakalo esimangalisayo, amehlo akhe avulekela ububi obukhona emhlabeni, futhi waqala ukulwa nabo—kodwa kulokhu, ngezinga lomhlaba wonke. Lesi sithombe sibonisa kahle umyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke okuxoxwe ngazo lapha.
Wonke umuntu olandela uSt. Peter unesibopho sokushumayela ivangeli emhlabeni. Kodwa-ke, uJohn Paul II, owazibonela mathupha ukungabikho kukaNkulunkulu, okuwumphumela wobudlova, walwa ngentshiseko enkulu kulo lonke ubupapa bakhe ukuze ashumayele ivangeli ezizweni, eziletha ekwazini uNkulunkulu. Njengoba sazi kahle, wayengumalusi owavakashela cishe yonke indawo yomhlaba ukuzomemezela iZwi likaNkulunkulu nokubuyisana nabantu abalwayo. Noma ubani owazi uNkulunkulu uphila ngokuthula.
 
Kuleli qophelo, ake sibuyele emfanekisweni womyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke. Ngemuva kukaPapa kuvela amasosha amabili agqoke izigqoko eziphakeme, ephakamisa iminwe emibili ezandleni zawo. Lolu hlobo lwezigqoko eziphakeme lugqokwa yiBritish Royal Guard (isithombe 3), izikhulu eziphezulu ebuthweni laseSoviet (futhi manje elaseRussia), kanye namasosha aseCossack akhonza kuqala e-USSR futhi manje akhonza eRussian Federation (isithombe 4).

Isithombe 3. Izigqoko ezinde zesikhumba sebhere (ezibizwa ngokuthi izigqoko zebhere) zeBritish Royal Guard.
Isithombe 4. Izigqoko zoboya obude bendabuko (ezibizwa ngokuthi ama-papakha) zamasosha e-Cossack.

Iminwe emibili ephakanyisiwe yamasosha okukhulunywa ngawo—iminwe yokukhomba neyephakathi, ehlangene ngesenzo esikhumbuza isifungo sempi—kubonakala sengathi ibhekisela ngqo ezibhamini ezibekwe phezu kwamahlombe azo. Kodwa-ke, njengoba sizobona maduze, amasosha amabili agqoke izigqoko ezinde amelela izimpi ezimbili.
UJohn Paul II wayengumalusi wokuqala emlandweni ukubeka unyawo eGreat Britain selokhu kwaqubuka uqhekeko olwabangelwa yiNkosi uHenry VIII ngoNovemba 3, 1534, okwamisa inkosi njengenhloko yeSonto laseNgilandi. UPapa waqala uhambo oluya e-United Kingdom ngoMeyi 28, 1982, unyaka owodwa nje ngemva komzamo wokubulala owahluleka. Ngakho-ke, izenzo zakhe zibonisa umuzwa wokuphuthuma. U-Elizabeth II wayesesihlalweni sobukhosi saseBrithani ngaleso sikhathi, futhi uBaba Ongcwele wahlangana naye mathupha.
Phakathi nalesi sikhathi, nokho, ubukhosi babuhileleke ezimpini ezimbili. Eyokuqala kwakuyimpi enegazi eNyakatho Ireland yamaKatolika. Ukuhlukaniswa kwesiqhingi kwakusho ukuthi amaKatolika akha iqembu elincane esifundazweni, esasiyingxenye ye-United Kingdom, esasibandlululwa yiziphathimandla zamaProthestani, sibhekene nokuntuleka kwemisebenzi, izimo zokuhlala ezingezinhle, kanye nokuphucwa amalungelo okuvota kwabaningi kuhulumeni wendawo. Ngo-1968, abantu base-Ireland bangena emigwaqweni, baqala ingxabano yeminyaka engamashumi amathathu eyaziwa ngokuthi "The Troubles." I-Irish Republican Army (IRA), eyakhiwa amabutho amaKatolika afuna ukuhlangana neNingizimu Ireland ebusayo, yajoyina impi. Umzuzu omangalisayo kakhulu walo mzabalazo kwaba ukucindezelwa kwegazi ngamabutho aseBrithani komkhankaso wokuthula wamaKatolika eDerry ngoJanuwari 30, 1972. Lo mcimbi, kamuva owaziwa ngokuthi iBloody Sunday, wabangela ukungena okukhulu kwabasebenzi abasha kwi-IRA. Lokhu kuhlanganiswa kwathuthela imisebenzi endaweni yesitha, kwaqhuma amabhomu amakhulu, okuhlanganisa nalawo asezindaweni zokuphuza utshwala eBirmingham naseGuildford (1974) kanye nasezifundeni zezimali zaseLondon (Bishopsgate, 1993). Kwaphinde kwahlasela ihhotela laseBrighton ngo-1984, lapho uNdunankulu uMargaret Thatcher wasinda khona ngokulambisa ekufeni.
Lapho uJohn Paul II efika eziQhingini zaseBrithani ekupheleni kukaMeyi 1982, kungakapheli nezinyanga ezimbili ngaphambili - ngo-Ephreli 2 - kwase kuqubuke enye impi, kulokhu phezu kwamaFalklands, ehilela i-Argentina yamaKatolika. Sibona ukuthi lezi zingxabano ezimbili zazibikezelwe ngokunembile esiprofethweni esilotshwe esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke.
Ebhekene nesiphithiphithi esikhulu kangaka esasigubuzele umbuso, uJohn Paul II wadikibala kakhulu ukuba ahambe, futhi uhambo lokuya empini ngokwalo lwalusesilinganisweni kwaze kwaba umzuzu wokugcina. Ukumelana okunamandla kwavela kwiRoman Curia, eholwa nguNobhala Wezwe uCardinal Stefan Wyszyński. U-Agostino Casaroli ehola. Lapho kuqala iMpi yaseFalklands, osopolitiki baseVatican bancenga uPapa ukuba akhansele uhambo lwakhe oluya eLondon. Baphikisana ngokuthi ukuvakashela iBrithani ngenkathi amabutho ayo ebulala amasosha avela e-Argentina yamaKatolika kwakuzolimaza ukungathathi hlangothi kwe-Holy See. Baxwayisa ngokuthi iLatin America izobheka isinyathelo esinjalo njengokukhaphela, okwakuzoholela enkingeni enkulu ngaphakathi kweSonto.
Ngokuthakazelisayo, ukuphikiswa okunamandla kwakukhona nasekhabhinethini laseBrithani. Abanye abeluleki bakahulumeni bacebisa ukungamamukeli uPapa ngaleso sikhathi, besaba ukuthi uJohn Paul II uzosebenzisa izinkonzo eziningi (isib., eWembley Stadium) ukuze agxeke kakhulu imisebenzi yesikhathi sempi yaseBrithani futhi acele ukumiswa komlilo ngokushesha, okwakuzolimaza inkulumo-ze kaMargaret Thatcher yesikhathi sempi.
Kodwa-ke, uPapa wenqaba zonke izimfuno zokukhansela uhambo, ephikisana kafushane: "Angikwazi ukujezisa amaKatolika aseBrithani ngezenzo zikahulumeni wabo." Ukuze athulise imibhikisho yabameli bakhe futhi enze ukulungisa nabantu base-Argentina, wenza isinqumo esingakaze sibonwe: wayezondiza aye eNgilandi, kodwa ngokushesha lapho ebuya, wayezogibela indiza aye e-Argentina, ngaleyo ndlela egcina ubulungiswa obuphelele kanye nokulinganisela. Ngenxa yalesi simo esingaguquki, ukuvakasha okungokomlando kwaba yimpumelelo.
Lesi sinqumo sasiwumphumela oqondile wokuvula kukaPapa amehlo akhe ebubini obabuvezwa emisebenzini yezempi—ububi ayesanda kubhekana nabo mathupha. Ngakho-ke, umgomo oyinhloko womsebenzi wakhe kwakuwukumisa ngokushesha ukuchitheka kwegazi. Ngesikhathi ese-United Kingdom, uJohn Paul II waqala umzamo womphakathi nowezombusazwe onamandla ngokungavamile wokumisa iMpi yaseFalklands eqhubekayo. Nakuba ohulumeni baseLondon naseBuenos Aires babebheka le ngxabano njengendaba yokuhlonishwa futhi benqaba ukuyeka, uPapa wasebenzisa zonke izinsuku zohambo lwakhe lokuhambela ukuze ancenge izinhlangothi zombili ukuba zizinikele.
Enkulumweni yakhe yokuqala ngemuva kokufika, wavuma obala ukuthi isithunzi sengxabano eNingizimu ye-Atlantic sagcwalisa inhliziyo yakhe ngosizi olujulile futhi wanxusa abantu baseBrithani ukuba bathandazele ukuthula. Waphinde wahlanganyela ekukhulumeni ngasese - ngaphambi nje kokufika eLondon, wathumela izincwadi ezikhethekile, zomuntu siqu kuNdunankulu uMargaret Thatcher kanye noMongameli wase-Argentina uLeopoldo Galtieri, efuna kube nokuphela kwempi ngokushesha kanye nokulethwa kwengxabano ekuxazululeni amacala omhlaba wonke.
Izingxenye ezilandelayo zenkulumo yeNkosikazi Yezizwe Zonke zizoxoxa ngamasonto ase-Anglican, Orthodox (Russian), kanye nase-Armenia. Lokhu kuwukuqhubeka ngqo kwengxoxo okuxoxwe ngayo ngenhla. Manje njengoba sesihlaziye isimo eNgilandi, ake sibheke eSontweni Lama-Orthodox LaseRussia. Njengoba kushiwo ngaphambili, eRussia, izikhulu eziphezulu zigqoka izigqoko zoboya ezinde, ezihlukile ezibizwa ngokuthi ama-papakha. Lezi ngokuyinhloko ziyingxenye yeyunifomu yendabuko yamaCossacks akhonza ebuthweni lempi lendawo.
Akekho upapa emlandweni – kuhlanganise noJohn Paul II, uBenedict XVI, noma uFrancis – owake wenza uhambo lokuya kuleli zwe. Uhambo olunjalo aluzange lwenzeke, naphezu komongameli baseRussia abalandelanayo (uBoris Yeltsin, uVladimir Putin, uDmitry Medvedev) bevakashela iVatican izikhathi eziningana futhi bamema ngokusemthethweni inhloko yeSonto LamaKatolika eMoscow. Ukuphikisa okukhulu kweMoscow Patriarchate kuye kwahlala kuyisithiyo esikhulu nesingenakunyakaziswa amakhulu eminyaka. Abaholi baseRussia baphatha izwe labo "njengendawo engcwele" ekhethekile futhi benqaba ukuvumela ukuvakashelwa okusemthethweni nguMbhishobhi waseRoma, besola iVatican ngokuzama ukuphuca abathembekile babo (okuthiwa ukuguqulela abanye abantu esontweni). Ngaphandle kwesimemo esivela ku-Orthodox patriarch, akukho uhambo lokuya ePapa olungenzeka ngezizathu zezombusazwe.
UJohn Paul II, ngasekupheleni kokuphila kwakhe, wayelufisa kakhulu lolu hambo, kodwa iSonto Lama-Orthodox nezinhlangano zobuzwe zaluvimba ngempumelelo. AmaCossacks adlale indima ebalulekile lapha, ezibheka njengabavikeli abashisekayo bobu-Orthodox ngenkathi ebheka amaKatolika njengezitha zawo. Embonweni womyalezo, u-Ida Peerdeman ubona amasosha amabili kuqala, aphakamisa iminwe emibili ngemva nje komzuzwana. Ngakho-ke, siyabona ukuthi laba balindi abafanayo, izandla zabo ziphansi (nezibhamu zisesandleni), bamele iBritish Royal Guard, evumela uPapa ukuba angene “ethempelini.” Kodwa-ke, lapho bephakamisa izandla zabo, okubonisa ukuthi amaCossack aphakamisa izikhali zabo, bavala ngokomfanekiso ukungena eSontweni Lobu-Orthodox.
 
Ngokuphathelene nobudlelwano phakathi kweSonto Lama-Armenian Apostolic neVatican, okwamanje bahle kakhulu, futhi bayisibonelo, futhi babhekwa njengabaseduze kakhulu emhlabeni wonke wamaKristu. Womabili la maSonto aqaphela ngokusemthethweni ubhapathizo lomunye nomunye, ukuqinisekiswa, kanye nesakramente lomshado. Izingxabano zakudala zemfundiso yenkolo yesikhathi esiphakathi ziye zabekwa eceleni, futhi abaholi bamemezela ukusondelana okungokomoya okuphelele. UJohn Paul II wenza uhambo oluya ezweni lase-Armenia ngoSepthemba 2001, oluphawula ukuvakasha kokuqala kombhishobhi waseRoma. UPapa waphula zonke izinqubo futhi wahlala ngqo esigodlweni sikaPatriarch wase-Armenia (wamaKatolika) uKarekin II e-Etchmiadzin, uphawu olunamandla lobuzalwane. Ngakho-ke, siyabona ukuthi uJohn Paul II wayengumfundisi, okokuqala emlandweni, owavakashela imiphakathi yama-Anglican nama-Armenia. Lokhu kwaba yindlela yokulwela kwakhe okuhle komhlaba kanye nokubuyisana kwamaKristu, okubalulekile ukuthi iphuzu lawo lifane kuKristu noMariya. EVangelini, uKristu washo ngokucacile: "Noma ubani owamukela engimthumayo uyangamukela mina. Futhi noma ubani ongamukelayo uyamamukela ongithumileyo" (Johane 13:20). Kulokhu, kuba sobala ukuthi iSonto Lobu-Orthodox LaseRussia, ngokwenqaba ukwamukela uPapa, lifulathele ngokuphelele uNkulunkulu, futhi konke elikwenzayo kumane nje kuwukubukisa. Yilokhu kanye okukhulunywa ngakho engxenyeni elandelayo yomyalezo.

INkosikazi ithi,
"Kuzoba nokwahlukana okukhulu emhlabeni."
Ngibona amandla amabili emi ebhekene.
Ngokungazelelwe ngibona insimu yokusanhlamvu inyakaza, ihamba kancane kancane.
Ngibe sengizwa iNkosikazi ithi kabili,
"Ukuwa!"
Bese ithi,
"IRussia izokwenza konke ngenxa yokubonakala. Kuzoba nokuphazamiseka okuphelele."
Manje sengibona uMhlaba, futhi kunjengokungathi umthelela udlule kuwo. INkosikazi ithi,
"Imvelo nayo izoshintsha."
Ngiyezwa,
"UKristu akasekho."
Ngihambahamba, ngiphenya nxazonke, futhi ngizwa,
"Ubuqiniso, umoya wobuqiniso."
Ngempela, ngiyawubona lowo moya.

Ngaphambi kokuba siqale ukuhlaziya umbhalo, ake siqale sicaphune indaba ka-Ida Peerdeman ekhomishini ephenya ngemibono, njengoba indaba esemthethweni iqukethe ukungaqondakali okuthile. Isiqephu esilandelayo siwumbhalo wamagama okuqala omboni, oqoshwe kusukela ku-tape recorder owaqopha zonke izincazelo zezithombe nemiyalezo ayibona:

15:09 Bese kufika igebe elikhulu emhlabeni, uNkosikazi ungikhombisa lona. Futhi ngibona
ngo-15:14 ephikisana, bese kuba nokuma okufushane. Futhi ngokuzumayo ngibona insimu yonke
ngo-15:23 enohlamvu olujikelezayo, olunyakazisa kancane kancane. Bese isithombe siyanyamalala futhi. Zonke lezi yizithombe ezihlukene,
ngo-15:30 umuntu akufanele acabange ukuthi konke lokhu kwenzeka ngokulandelana okukodwa, ngoba nami nginohlobo oluthile
-15:34 , akunjalo? Lapho isithombe esisodwa sinyamalala, ngokuzumayo isithombe esisha sivela kabusha. Bese ngizwa
ngo-15:40 ethi... bese ngibona nohlobo oluthile lokubola, kusho yena. Ukusho kabili ngo
-15:46 yingakho ngithi "kabili." Uthi kabili ngokulandelana: "ukubola, ukubola." Futhi ngibone leso
esingu-15:53 , akunjalo? Ngemva kwaleso sithombe esijikelezayo esasibukeka sijabule futhi sihle kakhulu,
ngo-16:00 ngibona lokhu... yebo, isithombe esingavamile. "Inkohlakalo," usho kabili. Bese ekhombisa iRussia
u-16:09 bese ethi, "iRussia izokwenza konke ukuze ibukise," bese kufika isiphithiphithi esiphelele. Kodwa kwakubukeka
esingu-16:16 emhlabeni wonke, umhlaba wonke, akunjalo? Ngoba ngabe sengibona uMhlaba u
-16:23 futhi ngiwubona ujikeleza ngokushesha okukhulu. Kwakungathi uMhlaba ngokuzumayo
u-16:29 uyema, uma singasho kanjalo. Bese kuthi uNkosikazi athi, "Imvelo nayo iyashintsha." Yebo, kusho ukuthini lokho - angazi noma
u-16:39 ukuthi kuyini ... bese kuba khona okunye ukuphumula, bese ngizwa, "UKristu akasekho
u-16:46 ." Bese ngizwa futhi ubuze obubi kuleli zwe, futhi sengathi kufanele ngifune
u-16:54 ... bese ngizwa igama elithi "ubuqiniso." Yebo, angazi ... bese ngizwa "umoya wobuqiniso"
u-16:59 Yebo, kodwa empeleni kuyini ubuqiniso - angazi lokho nhlobo. Angikwazanga ukukunikeza incazelo yokuthi
ngo-17:07 , ukuthi kuyini. Futhi ngibona lo moya ngendlela ebambekayo, yilokho engikushoyo-ke, akunjalo? Futhi
u-17:13 yilokho engakwenza. Ngibone umoya wobuqiniso, kodwa angikwazi ukuwuchaza.

Isithombe esingenhla esivela kumyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke sibikezela izehlakalo ezenzeka ngesikhathi seMpi Yomshoshaphansi, lapho amazwe amabili amakhulu ebanga ubukhosi bomhlaba wonke. Sikhuluma nge-United States kanye ne-USSR. Nalapha futhi, lo myalezo uzibonakalisa uyisiprofetho esigcwaliseke ngokugcwele, usinikeza isifundo esijulile. Lesi sithombe siphethe nezimpawu zeBhayibheli ezicebile, esizohlola kabanzi.
Umncintiswano wezikhali zenuzi waba yindawo eyinhloko yokuncintisana phakathi kwamazwe amakhulu. Bobabili iSoviet Union kanye namaMelika benza konke okusemandleni ukuqinisekisa ukuthi izikhali zabo zidlula ezabaphikisi babo. Ekufikeni kwayo, i-USSR yayinezikhali zenuzi ezingaba ngu-40,000, kuyilapho i-United States yayinezikhali zenuzi ezingaphezu kuka-22,000, yize lezi zazithuthuke kakhulu kunezamaSoviet. Ukuze kwenziwe lesi sikhali esibhubhisayo sibe sesimanje, kwenziwa ukuhlolwa kwenuzi okulawulwayo. Ukuqhuma okunjalo kubhalwe encwadini egciniwe ("Imiphumela Yezikhali Zenuzi Ezihlahleni"), okubonisa, kusetshenziswa ihlathi njengesibonelo, lapho igagasi elihle lishintsha laba elibi. Embhalweni womyalezo, sibona umphumela ofanayo, oboniswa ngokuhamba kancane ensimini yokusanhlamvu. Eqinisweni, le nsimu inokubaluleka okujulile kweBhayibheli, esizobuyela kukho.
Ngesikhathi sokushaya, igagasi lokuqala lokucindezela okungaphezu kwamandla, ukuqhuma okukhulu komoya ophuma endaweni eyinhloko kutshekisa yonke insimu ngendlela enamandla ngakwesinye isiqondiso - izinhlamvu zigoba ngamandla, bese kuthi ingxenye yomzuzwana kamuva, lapho igagasi lilahlekelwa amandla alo, kudalwe i-vacuum. Ingcindezi yehla kakhulu, futhi izixuku zomoya ziqala ukubuyela ngamandla amakhulu enkabeni yokuqhuma. Kuleyo ngxenye yomzuzwana, kwenzeka ukuphenduka okusheshayo: yonke insimu yokusanhlamvu ishukunyiswa ngamandla futhi igobe ngendlela ephambene ngqo, ibheke efwini lamakhowe e-athomu.
Isici esivamile esixhumanisa lezi zivivinyo zenuzi nengxenye elandelayo yomyalezo amandla okubhubhisa e-athomu. Le ngxenye yembula isiprofetho sesibili, esihlobene ngqo nenhlekelele eyenzeka eChernobyl e-Ukraine yanamuhla. Lapho, iyunithi yesine yesitshalo samandla yabhujiswa, kwakhishwa i-radiator fallout enkulu eyamboza iplanethi yonke - njengoba nje u-Ida Peerdeman akubona. Lokhu kungcola kwaholela ezinguqukweni ezibalulekile emvelweni yomhlaba, njengoba kwabikezelwa ngokunembile ngamazwi eNkosikazi Yezizwe Zonke.
Igama elithi "inkohlakalo" libe selishiwo kabili yiNkosikazi Yezizwe Zonke. Njengoba sizobona kamuva, lokhu kuphindaphinda okuphindwe kabili kubhekisela emandleni amabili ancintisanayo. Kule ngxenye yesambulo, sizogxila e-USSR, kanti ekugcineni—engxenyeni yokugcina yomyalezo—sizokhuluma nge-United States.
Ukusetshenziswa kabili kwegama elithi "inkohlakalo" kubhekisela nasekuqhumeni okubili okwenzeka eyunithi yesine yesitshalo samandla saseChernobyl—okokuqala iyunithi yomusi, bese kuba iyunithi yokushisa i-hydrogen. Ngenxa yamaphutha omqhubi, ukuphuma kwamandla kwe-reactor kwanda ngokuzumayo, kwadlula okujwayelekile izikhathi ezingaphezu kwekhulu. Amanzi apholisa umongo ngokushesha aguquka aba umthamo omkhulu womusi oshisayo kakhulu ngaphansi kwengcindezi enkulu. Lokhu kwaqhumisa isakhiwo ngaphakathi, kwaphephula i-slab yesihlangu sekhonkrithi esingaphezulu, esinesisindo samathani ayizinkulungwane ezimbili. Lapho i-reactor iqhekeka yilokhu kuqhuma kokuqala, i-zirconium ne-graphite, ezishiswe ngamadigri ayizinkulungwane, zangena ekusabeleni kwamakhemikhali okunamandla nomoya nomoya. Lokhu kwaholela ekukhululweni ngokushesha kwe-hydrogen, okwathi lapho ixutshwe nomoya-mpilo, yaqhuma ngamandla, yabhubhisa uphahla lwesitshalo futhi yathumela izingcezu ze-graphite ezivuthayo zindizela.
Unyaka ka-1986 - unyaka wenhlekelele yaseChernobyl - waphawula iphuzu elibalulekile emlandweni wombango wenuzi phakathi kwe-USA ne-USSR. Kokubili ngokwenani lama-warhead akhiqizwayo kanye nenani lokuhlolwa kwezikhali zenuzi okwenziwe, umbango wafinyelela amazinga amakhulu, angacabangeki. Inhlekelele yangomhlaka-26 ku-Ephreli yaba umphumela oqondile wokungqubuzana okunonya kwezobuchwepheshe, ezempi, kanye nodumo phakathi kwamandla amabili eMpi Yomshoshaphansi. Ingcindezi yezombusazwe evela eMoscow yokwephula amarekhodi okusebenza yabangela abenzi bezinqumo baseSoviet ukuba bangazinaki ngamabomu izinqubo zokuphepha, futhi lesi sitshalo ngokwaso sanikwa amaphutha amakhulu okuklama. Umthelela walo mbango wazibonakalisa ekuphishekeleni ukukhiqizwa kwamandla okwephula amarekhodi kanye nodumo lwamandla amakhulu ngazo zonke izindleko. Isitshalo sikagesi saseChernobyl sasihloselwe ukuba amandla enuzi amakhulu kunawo wonke emhlabeni, ngakho-ke i-USSR yashesha ukwakha amayunithi alandelayo ukuze imemezele impumelelo phambi kweKhomishini YamaKhomanisi. Ngenxa yalokhu kushesha, i-Unit 4 yamenyezelwa ngokusemthethweni ukuthi iqediwe futhi yaqaliswa ukusebenza ngasekupheleni kukaDisemba 1983, yize yehluleka ukuhlolwa kokuphepha okubalulekile futhi ukuqedwa kwayo kwahlehliswa. Okuxakayo ukuthi, kwaba ukuzama ukwenza lokhu kuhlolwa okudlulelwe yisikhathi - okwenziwe eminyakeni emibili kamuva, ngo-Ephreli 1986 - okwadalula amaphutha okuklama kwe-reactor futhi, ngenxa yamaphutha omqhubi, kwaholela ekuqhumeni okubi kakhulu.
Ngaphezu kwalokho, ukwakheka kwe-reactor ye-RBMK-1000 kwakuhlobene kakhulu nezidingo zempi. Lawa ma-reactor ayenzelwe hhayi nje ukukhiqiza ugesi oshibhile kubantu abavamile kodwa futhi nokukhiqiza i-plutonium-239 - ingxenye ebalulekile ekwakhiweni kwama-warhead enuzi aseSoviet.
 
Esithombeni okukhulunywa ngaso, iNkosazana Yezizwe Zonke imemezela ukuthi iRussia izokwenza konke ngokubukeka, futhi kuzokwenzeka ukuphenduka okuphelele. U-Ida Peerdeman ube esebona uMhlaba futhi uzizwa sengathi umthelela udlule kuye. Ngaphezu kwalokho, wengeza ngokuthi imvelo nayo izoshintsha. Ukushaqeka, okwaholela ekushintsheni okukhulu kwenqubomgomo yaseSoviet kanye nokuhoxa emncintiswaneni wezikhali, kwakuwukuqhuma kwesitshalo samandla enuzi saseChernobyl. Eminyakeni eminingi kamuva, umholi waseSoviet ngaleso sikhathi uMikhail Gorbachev wavuma ukuthi le nhlekelele yayiyinguquko yangempela eyaholela ekuweni kombuso, ethi ngokungagwegwesi:
"Mina ngokwami, ngazizwa nginesibopho sokuqeda umncintiswano wezikhali. Kodwa iChernobyl yavula amehlo ami ngendlela engakaze ibonwe: yangibonisa imiphumela emibi yamandla enuzi, ngisho nalapho isetshenziselwa izinjongo ezingezona ezempi. Manje umuntu angacabanga ngokucace kakhulu ukuthi ngabe kwenzekeni ukube ibhomu le-athomu laliqhumile."
Ngakho-ke, siyabona ukuthi iziphathimandla zaseKremlin zavula amehlo azo kuphela lapho iSoviet Union ibona mathupha imiphumela yenhlekelele yenuzi eyayiyilethile. Lesi sitatimende sifanelana nomongo wenkulumo yonke, lapho umbono ovela embonweni wokuhlupheka—ukuphoqa umuntu ukuba awe esuka endaweni ephakeme nokumenza abe mncane—kusenza sibone ukuthi leli zwe lonakele kangakanani. Ezinyangeni eziyisithupha ngemva kwenhlekelele yaseChernobyl, ngo-Okthoba 1986, uMikhail Gorbachev wahlangana noMongameli wase-US uRonald Reagan eReykjavík, e-Iceland. Kwakulapho, nezifundo zokuqhuma kwe-reactor zisha engqondweni yakhe, lapho umholi waseSoviet ngokungazelelwe anikeza khona amaMelika izivumelwano ezinkulu. Nakuba le ngqungquthela yaphela ngokwehluleka ngenxa yokwehluleka ukuxazulula izinkinga ezithile eziphikisanayo, yavula indlela yokusayinwa kweSivumelwano se-INF esalandela. Ukubhujiswa kwezikhali zenuzi okungokoqobo, okukhulu ngaphansi kwalesi sivumelwano kwaqala ngokusemthethweni ehlobo lika-1988.
Emizuzwini yokuqala ngemva kwengozi yaseChernobyl, iKremlin yafihla iqiniso ngonya emhlabeni. Kuphela lapho iziteshi zokulinganisa eSweden zithola amazinga emisebe engaphezu kwamazinga anconyiwe cishe izikhathi eziyingxenye yesigidi lapho iYurophu ne-Eastern Bloc baqala khona ukuthatha izinyathelo zokuzivikela. Kufanele kuqashelwe ukuthi nakuba i-Eastern Bloc yayikhona ngokusemthethweni, iziphathimandla eMoscow zazinesibopho esiqondile sobudedengu obukhulu. Abasebenzi bakahulumeni baseSoviet basebenzise ukuvimbela, ukuvimbela ulwazi, ukubhala imibhalo engamanga, futhi badala ngamabomu umbono wokuthi izinto zivamile - konke kwenziwa ngenxa yokubonakala kuphela. Ezinsukwini ezimbalwa zokuqala, benza sengathi akukho okwenzekile, babeka impilo yezigidi engozini enkulu. Izakhamuzi zasePripyat eziseduze zazingenalo ulwazi ngemisebe ebulalayo: izingane zazidlala ezindaweni zokudlala ngoMgqibelo wonke, futhi abantu abadala babehamba bephefumula uthuli olungcolile. Iziphathimandla zasika ngokushesha imigqa yocingo kulo lonke isifunda, futhi amaphoyisa avala imigwaqo ukuvimbela noma ubani ukuthi angavuzi ulwazi oluya eKyiv noma kwamanye amazwe.
Isenzo esibi kakhulu solwazi olungalungile kwaba ukuhlela imikhosi yoSuku Lwabasebenzi eKyiv naseMinsk ngoMeyi 1, 1986—ezinsukwini ezinhlanu nje ngemva kokuqhuma. Ngisho noma umoya wawuvunguza ifu elinomsakazo ngqo eKyiv, futhi ama-counters aseGeiger emahhovisi ezikhulu zamakhomanisi ayevutha, iKremlin yavimbela ukukhanselwa kwemikhosi. Amakhulu ezinkulungwane zabantu abadala nezingane bahamba amahora amaningi elangeni elishisayo. Lokhu kwenziwa ukuze kuboniswe kuphela, ukukhombisa abezindaba bakwamanye amazwe ukuthi isimo sasilawulwa. Lapho izinkulungwane zabakhi bomlilo (abacimi bomlilo, amasosha, abasebenzi) beqala ukugula, umbuso wathatha izinyathelo ezihlelekile zokufihla imiphumela yezokwelapha yokungcola. UMnyango Wezempilo wase-USSR wakhipha umyalelo oyimfihlo owayala odokotela ukuba baqambe amanga amarekhodi eziguli: kwakunqatshelwe ukufaka "ukugula ngemisebe" ohlwini njengembangela yokulaliswa esibhedlela noma ukufa. Kwayalwa ukuba kuthathelwe indawo yizifo ezijwayelekile ezifana ne-"vegetative vascular dystonia," isifo senhliziyo, noma umkhuhlane ovamile. Lokhu kwavumela izibalo ezisemthethweni zaseSoviet ukuthi zisho ngendelelo iminyaka eminingi ukuthi abantu abangu-31 kuphela abafa ngokuqondile ngenxa yale nhlekelele. Ngesikhathi esifanayo, ama-ejenti e-KGB athatha zonke izithombe eziyimfihlo kanye namarekhodi, kwathi izithombe ze-helicopter ze-Unit 4 ebhujisiwe zakhethwa kakhulu futhi zaphinde zathintwa. Ngenkathi i-Radio Free Europe kanye ne-BBC bezama ukwazisa izakhamuzi ngengozi kanye nokungcola kokudla, iziteshi zokuminyana zaseSoviet zazisebenza ngamandla aphezulu.
Njengoba kwaprofethwa esigijimini se-Lady of All Nations, imvelo yashintsha kakhulu ngemva kokuqhuma, ikakhulukazi ngaphakathi kwerediyasi engamakhilomitha angu-30 ukusuka esiteshini sikagesi. Ezinyangeni zokuqala, imithamo ephezulu yemisebe e-ionizing yabangela izinqubo zokuwohloka okukhulu ezitshalweni nasezilwaneni. Ihlathi likaphayini elimboze indawo engaba amakhilomitha-skwele ayi-10, elikhula eduze kwe-reactor, lamunca umthamo omkhulu wemisebe kangangokuthi zonke izihlahla zafa ezinsukwini ezimbalwa. Izinaliti zazo zaphenduka zaba bomvu obubomvu, okwathola igama lesidlaliso elithi "iHlathi Elibomvu." Iziqu zemithi ezingcolile kwadingeka zifakwe i-bulldoze futhi zingcwatshwe emiseleni. Phakathi naleso sikhathi, izilwane zasemapulazini nezilwane zasendle ezizalelwe endaweni evalelwe zatholakala zineziphambeko ezinkulu zofuzo - ukufiphala, ukuqina, ubumpumputhe, izitho ezengeziwe, kanye nokwakheka kwekhanda. Izitshalo zabhekana nokuphazamiseka kokukhula okuqhubekayo, okwabangela ukuthi iziqu namagatsha ezihlahla ezintsha akhule ngokuphambene futhi aguquguquke ngendlela engavamile.
Kubalulekile futhi ukugcizelela ukuthi umoya wadlala indima ebalulekile kulesi sigameko esibuhlungu, wanquma indlela amafu anemisebe asakazeka ngayo. Emfanekisweni womyalezo, sibona okusanhlamvu kushukuma kwesobunxele nakwesokudla emoyeni. Kwavela isimo esifanayo nomoya, owashintsha kakhulu indlela yokuwa kwenyukliya. Ngokushesha ngemva kwengozi yesitshalo samandla, umoya wavunguza ngasempumalanga, wasunduza ukungcola ngqo eKyiv. Kodwa-ke, kwabe sekwenzeka ukuphenduka okubukhali - imisinga yomoya yaqondisa ifu elinemisebe ngasenyakatho-ntshonalanga, ekugcineni yalisunduza laya eYurophu. Uthuli olunemisebe lwahamba cishe kuyo yonke iNyakatho Yenkabazwe, okuhambisana ngokuphawulekayo nesithombe esivela kumyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke, lapho u-Ida Peerdeman ebona khona umhlaba wonke ujikeleza ngokushesha. Njengoba sizobona ezingxenyeni ezilandelayo zomyalezo, umboni kanye neNkosikazi Yezizwe Zonke bazobe bemi phezu kwale ndawo, eduze kwezinsika zamagnetic nezendawo zoMhlaba - phezu kwenkabazwe eyathintwa kakhulu ukungcola kwenuzi.
 
Ifu, eliqhutshwa umoya, lahamba cishe kulo lonke elaseYurophu nase-Asia, lihlanganisa ama-bloc aseMpumalanga naseNtshonalanga enkathini yeMpi Yomshoshaphansi. Ngakho-ke, wonke umuntu, eMpumalanga naseNtshonalanga, wahlupheka ngale nhlekelele.
EPoland, eyayiphakathi kwamazwe athinteke kakhulu yi-radioactive fallout, ukuphathwa kwe-iodine kaLugol kwaqaliswa. Lokhu kwaba negalelo elikhulu ekunciphiseni imiphumela yokungcola futhi kwanciphisa ukukhula okulandelayo kwesifo se-thyroid. Kuhle ukusho lapha ukuthi iPoland, yize yayiyingxenye ye-Eastern Bloc—ngaphandle kokufakwa ngenkani—yavinjelwa ngokuphelele ukusetshenziswa kabanzi kwe-iodine kaLugol yiziphathimandla zaseSoviet. Umgomo weMoscow kwakuwukufihla iqiniso nokukhombisa umhlaba ukuthi inhlekelele yaseChernobyl yayingeyona into embi kakhulu. Kodwa-ke, iziphathimandla zasePoland People's Republic zephule lo mthetho, zanikeza lesi sidakamizwa izakhamuzi ezingaba yizigidi ezingu-17, amaphesenti angu-95 azo ayengabantwana.
Lapha, enye yezimfundiso zikaKristu iba yinto ebaluleke kakhulu: ungalahli amaparele akho ezingulubeni, ngoba azowanyathela futhi aklebhule onikelayo abe yizicucu (Mathewu 7:6). Asikwazi ukunikezela ubukhosi kubabusi abangondlovukayiphikiswa, njengoba lobu bushiqela buzosiphendukela maduze noma kamuva.
Inhlekelele yaseChernobyl nayo yaba nemiphumela emibi ekudleni. Ukungcola okubangelwa imisebe kwaguqula ukudla okuyisisekelo kwaba usongo olubulalayo. Isithombe sokusanhlamvu emoyeni manje sithatha indawo eshaqisayo nengokoqobo. Khumbula ukuthi lapho u-Ida Peerdeman ebona ukusanhlamvu kuphazima, iNkosazana Yezizwe Zonke isho igama elithi "inkohlakalo" kabili.
Ngemva kokususwa kwabantu endaweni yaseChernobyl ngoMeyi nangoJuni 1986, izitshalo zashiywa. Inhlabathi, amanzi, nezitshalo endaweni zazishiswa kakhulu kangangokuthi ukungena emasimini kwakujeziswa ngokufa. Ukuvunwa endaweni yokukhishwa kwakhanselwa ngokuphelele, futhi amakhulu ezinkulungwane zamahektha okusanhlamvu kwamane kwafa futhi kwabola emasimini.
Emasontweni okuqala, imifino enamaqabunga abanzi njengelethisi, isipinashi, iklabishi, ama-chives, iparsley, ne-kale yaba ubuthi obuphelele. Emazweni aseNtshonalanga Yurophu, ohulumeni babeka umthetho oqinile wokuthengiswa nokusetshenziswa kwale mifino. Izitshalo zonke zaziphathwa njengemfucuza ebangelwa imisebe futhi zikhiqizwa ngobuningi emasimini. Ubisi nalo lwalungcolisiwe. Izinkomo ezidla otshanini obungcolile zamunca ngokushesha ama-isotope anobuthi, angena ngokushesha emikhiqizweni yobisi.
 
Manje ake siqhubekele engxenyeni elandelayo yomyalezo okuxoxwa ngawo. INkosazana Yezizwe Zonke, ekhuluma no-Ida Peerdeman, ithi uKristu akasekho lapho, lapho umbono esabela khona ngokwesaba nangokumfuna ngokuxhamazela. Lesi senzakalo sihambisana ngqo nosizi lwesithathu lukaMariya, sibhekisela esenzakalweni empilweni yoMndeni Ongcwele, lapho uJesu oneminyaka eyishumi nambili ubudala elahlekile esixukwini. Ngesikhathi sokungabikho kweNdodana yakhe, uMariya uyahlupheka, kodwa lolu sizi luyaphela lapho emthola ezinsukwini ezintathu kamuva ethempelini. Phakathi nalokhu kuhlukana, ubhekana nesikhathi esibuhlungu sobumnyama obungokomoya. Njengoba ukukhanya kukaNkulunkulu kungekho emhlabeni ngaleso sikhathi, ubumnyama obungokomoya buqala ukubusa enhliziyweni yakhe.
Uma siqhathanisa lesi senzakalo seVangeli nomyalezo okuxoxwa ngawo, sibona ukufana okuphawulekayo. Ngesikhathi senhlekelele yaseChernobyl, abantu, njengo-Ida Peerdeman noMary, babhekana nokwesaba nokukhathazeka. Kuvela ukuthi lezi zinsuku ezintathu zobumnyama zihambisana namaqiniso ezulu kusukela ngo-1986.
Nakuba ukungcola kwasakazeka kulo lonke izwekazi cishe amasonto amabili, ngokombono wezwe elilodwa, ifu elinomsakazo lasibekela isibhakabhaka cishe izinsuku ezintathu. Kwamanye amazwe amaningi aseYurophu, ukudlula kwengxenye ejulile kakhulu negxile kakhulu yalesi siphepho senuzi ngokuvamile kwathatha isikhathi eside kangaka. Njengoba imimoya yayisunduza umoya ongcolile phambili, umkhathi phezu kwezwe elithile wakhululeka egagasini eliyinhloko, futhi isiphepho saqhubekela kwenye indawo. Kodwa-ke, kufanele kuqashelwe ukuthi inani nje lezinsuku ezintathu alibalulekile njengokuhlangenwe nakho kwesikhathi sobumnyama obungokomoya ngokwaso.
Ngakho-ke, kuzo zonke lezi zizwe, kwalandela isikhathi sobumnyama obungokomoya, sezinsuku ezintathu, lapho ukwesaba nokwesaba okukhulu kwabusa khona. Besaba imisebe, abantu babengazi ukuthi benzeni noma badleni. Wonke umuntu wazama kanzima ukuthola ukudla okuphephile. Akekho owayengabikezela imiphumela yalesi siphepho kubo nasemindenini yabo.
Phakathi nalesi sikhathi sobumnyama, abaningi baqala ukufuna uKristu ngokuya esontweni, okuyindlu yomthandazo. Umlayezo ogeleza kulezi zenzakalo ezinzima, esizizwele ngempela ekuphileni kwethu, uwubizo lokulandela uKristu nokuqondisa izinyathelo zethu eBandleni. Kulapho, ngokusondela kuNkulunkulu, lapho umuntu angathola khona ukuKhanya okungokomoya okuzosusa bonke ubumnyama.
Lo myalezo wabonakala ngqo eqinisweni lesikhathi. Ngesikhathi senhlekelele, eKyiv, eMinsk, nasemadolobheni amancane azungeze indawo yokuxoshwa, amasonto obu-Orthodox agcwala abathembekile ubusuku bonke. Abantu ababefihle ukholo lwabo embusweni ongakholelwa kuNkulunkulu iminyaka eminingi baqala ukubhapathiza izingane ngobuningi, baya ekuvumeni izono, futhi bacele imithandazo yokuphulukiswa. Kwavela inkolo ejulile phakathi kwezakhamuzi ezazisusiwe. Eminyakeni eminingi kamuva, isithonjana esidumile esithi "uMsindisi waseChernobyl" saze sadwetshwa esontweni laseChernobyl, sibonisa eceleni kukaJesu, uMariya, noJohane uMbhapathizi imiphefumulo yabashonile kanye nezihlahla zikaphayini ezishiswe ukuqhuma - ubufakazi obuphathekayo bokuthi isintu sasithole uNkulunkulu kulolo bumnyama obubi. Isimo
esifanayo senzeka ePoland. Lapho umsakazo nethelevishini kusakaza izimemezelo ezimfushane mayelana nengozi, futhi abazali ababethukile bagijimela emitholampilo beyofuna i-iodine kaLugol, amasonto kulo lonke izwe ayevinjezelwe kusihlwa. Izixuku zazikhona ezinkonzweni zoSuku LukaMeyi ngobuningi, zifuna uNkulunkulu.
Kubalulekile ukuqaphela ukuthi ukube abantu babefuna ukuKhanya kukaNkulunkulu nsuku zonke futhi balandela intando yaKhe, inhlekelele efana neChernobyl yayingeke yenzeke. Ngeshwa, ngokuvamile kuba sezikhathini zobumnyama nokwesaba kuphela lapho siqala ukumfuna nokuya esontweni - kodwa ngaleso sikhathi, sekuphelile kakade. Ezinye izinto azinakulungiswa.
 
Uma sicabangela usizi lwesithathu lukaMariya ngokwesimo seNkosikazi Yezizwe Zonke—onguMama wethu—sizobona ukuthi ukungabikho kwethu ethempelini kuba umthombo wokuhlupheka kwakhe, ngoba akasitholi lapho athola khona iNdodana yakhe. Esigabeni sokuqala somyalezo, sibone iNkosikazi Yezizwe Zonke ihlala ebumnyameni, okwakusho ukwehla ngokomoya komuntu. Lesi simo simelela ukulahlekelwa okuphelele kwesintu, okuyinto iNkosikazi Yezizwe Zonke ehlupheka futhi ekhala ngayo, njengoba sibona esithombeni somyalezo.
INkosikazi ayiboni muntu esontweni. Zonke izihlalo azinalutho, okubonisa ngokusobala ukuthi akekho ofuna ukuKhanya kukaNkulunkulu uma nje konke kuhamba kahle empilweni yakhe. Umfanekiso wedili likaJesu, okukhulunywe ngawo eVangelini, ubonisa nokuthi izivakashi ezimenyiwe azizange zimnake umninindlu futhi azizange ziye edilini ngoba zazikhululekile ngezindaba zazo zansuku zonke.
Umuntu uzilahlekele emoyeni waleli zwe futhi akatholakali ethempelini, okuyinhlekelele eyisisekelo. Njengoba isintu singasafuni ukuKhanya okungokomoya futhi ngokuzigqaja sikushiya, uKristu akasekho emhlabeni ngenxa yesintu. Ngakho-ke, akekho ozothatha iziqalekiso zethu, eziwumphumela wokwephula kwethu isivumelwano noMdali. Ngakho-ke, le miphumela iwela ngqo kithi - njengoba kuboniswe ngokudabukisayo yinhlekelele yaseChernobyl. Konke okwenzeka eduze kwesitshalo samandla ngaphambi nangemva kwenhlekelele kwaba umphumela oqondile wesiphithiphithi nokungalaleli umthetho, ngakho-ke ukubonakaliswa kokuntuleka kokukhanya.
 
 
Manje ake sihlole ngombono weBhayibheli insimu yokusanhlamvu, emfanekisweni womyalezo, egeleza emoyeni. Isithombe sibhekisela eVangelini likaMathewu (Mathewu 11:7-15).

Mathewu 11:7-15
11:7.  Njengoba behamba, uJesu waqala ukukhuluma nezixuku ngoJohane: "Naphuma naya ehlane ukuyobonani? Umhlanga onyakaziswa umoya ? 
11:8.  Kodwa naphuma naya ukuyobonani? Indoda egqoke izingubo ezithambile? Bhekani, labo abagqoke izingubo ezithambile basezindlini zamakhosi. 
11:9 Pho-ke naphuma naya ukuyobona umprofethi? Yebo, ngithi kini, okungaphezu komprofethi.  
11:10.  Lona nguye okulotshwe ngaye ukuthi: ' Bheka, ngithuma isithunywa sami phambi kwakho ukuba silungise indlela yakho . 
' 11:11.  Ngiqinisile ngithi kini: Phakathi kwabazelwe ngabesifazane akuvelanga omkhulu kunoJohane uMbhapathizi. Kodwa omncane embusweni wezulu 
Kusukela ezinsukwini zikaJohane uMbhapathizi kuze kube manje umbuso wezulu ubhekene  nobudlova, futhi abanamandla bayawuthatha ngamandla. 11:13 
 noMthetho baprofetha kwaze kwaba nguJohane. 11:14 Futhi uma  Futhi
nithanda ukukwamukela, khona-ke lo ngu-Eliya owaprofetha kwaze kwaba nguJohane. 11:15 uma nithanda ukukwamukela, khona-ke lo ngu-Eliya owathi: "  . 
11:15  Onendlebe makezwe

UJesu, ekhuluma nabantu, ukhuluma ngoJohane uMbhapathizi, owasola abantu ngokungaguquki ngesono, egcwalisa indima yomprofethi kaNkulunkulu. Uhluke kakhulu kubapristi bethempeli laseJerusalema, uJesu abafanisa nomhlanga onyakaziswa emoyeni. Kodwa-ke, umfanekiso womyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke ubhekisela ensimini yokusanhlamvu enyakaziswa emoyeni, okumanje imelela abapristi beSonto LamaKristu. Njengoba nje izikhwebu zokusanhlamvu zikhiqiza okusanhlamvu kwesinkwa kwabalambile, kanjalo nabefundisi babela ukudla kwabathembekile, okuyisinkwa esingokomoya. Kuwuphawu oluqondile lweZwi likaNkulunkulu, eliyimfundiso yethu nokukhanya. UKristu ngokwakhe usikhumbuza ukuthi umuntu akaphili ngesinkwa sodwa, kodwa ngamazwi onke avela emlonyeni kaNkulunkulu (Mathewu 4:4).
Nokho, insimu yokusanhlamvu esiyibona emfanekisweni womyalezo ibhekisela kakhulu kubaholi beSonto Lama-Orthodox laseRussia, abenqaba igunya likaPapa. Njengoba nje ngemva kwenhlekelele yaseChernobyl, amasimu okusanhlamvu ahlala engavunwanga futhi abolile nje, ngakho izwi labefundisi bama-Orthodox lonakaliswa. Esikhundleni sokushumayela iZwi likaNkulunkulu elimsulwa—ukulandela uJohane uMbhapathizi—badlulisela kuphela lokho okwakubazuzisa bona ngaleso sikhathi. Njengabapristi baseJerusalema lasendulo, ababegcina amalungelo abo ngezivumelwano neziphathimandla zamaRoma, ubuholi beSonto balondoloza amalungelo abo kanye nokuphila okunethezekile ngokuvumelana nombuso waseSoviet.
Esigabeni esedlule, siphawulile ukuthi uJohn Paul II wayefisa ukuya e-USSR ngomsebenzi wokuthula, isicelo lapho ubuholi bendawo benqaba ngokuphelele. Ake sikhumbule lapha amazwi kaKristu: "Noma ubani owamukela engimthumayo uyangamukela mina. Futhi noma ubani owamukela mina uyamamukela ongithumileyo" (Johane 13:20). ISonto Lobu-Orthodox LaseRussia, ngokwenqaba ukwamukela uPapa, laba yisikhungo nje esingenaMoya kaNkulunkulu.
INkosazana Yazo Zonke Izizwe yamemezela ukuthi iRussia izokwenza konke ukuze ibukise, iqiniso elibonakala nasemisebenzini yabefundisi bobu-Orthodox bendawo. Abapristi bendawo – belandela isibonelo sobuholi basendulo eJerusalema – bagcina kuphela ukubonakaliswa kobungcwele ngezinjongo zabo zokugxeka, bexhaphaza abathembekile.
Ngesikhathi seMpi Yomshoshaphansi, iSonto Lobu-Orthodox LaseRussia elisemthethweni (iMoscow Patriarchate) lasebenza njengethuluzi elithembekile nelilawulwa ngokuphelele lenqubomgomo yezangaphandle yaseSoviet kanye nenkulumo-ze kahulumeni.
Ngemva kwesikhathi sokushushiswa okunegazi ngawo-1920 nawo-1930, ngo-1943, uJoseph Stalin wenza isivumelwano esisebenzayo neSonto - laphinde lathola ubusemthethweni balo ngokushintshana nokuzithoba ngokuphelele kuhulumeni ongakholelwa kuNkulunkulu. Lokhu kuhlangana okuyingqayizivele kwaqhubeka kuyo yonke iMpi Yomshoshaphansi. Emhlabeni jikelele, iMoscow Patriarchate yasebenza njengethuluzi lezokuxhumana nobuhlakani baseSoviet, iqhubekisela phambili imigomo ye-Kremlin yezombusazwe. Abaphathi bayo babesebenza kakhulu ezinhlanganweni zokuthula ezaziholwa yiMoscow; bahlanganyela emihlanganweni yamazwe ngamazwe, bekhuthaza imizamo yokunciphisa izikhali zaseSoviet, begxeka ngokuzwakalayo "ububusi baseMelika" kanye nemfundiso yenuzi ye-NATO, kuyilapho behlala bengakhulumi ngokuhlasela kweSoviet.
Ngo-1961, ngemvume nokusekelwa yiKremlin, iMoscow Patriarchate yajoyina iWorld Council of Churches (WCC). Umgomo oyinhloko wezithunywa zabefundisi kwakuwukuvimba noma yiziphi izinqumo ezilahla ukwephulwa kwamalungelo abantu kanye nenkululeko yenkolo eMpumalanga Bloc. Wonke umbhishobhi noma isikhulu esiphezulu kwakudingeka ukuthi sihlolwe nguhulumeni, futhi abaningi babo baba ngabalingani abaqondile ne-KGB. Izingobo zomlando ziqukethe imibiko efakazela ukuthi i-curia yedolobha elikhulu yaphoqa abapristi ukuba baphule uphawu lokuvuma izono futhi babike ngabathembekile ngesimo sengqondo sokulwa namaSoviet.
Kodwa-ke, lesi sikhundla esisemthethweni, esithembekile kwiKremlin, asizange simele bonke ubuKrestu eMpumalanga. Ngesikhathi seMpi Yomshoshaphansi, i-USSR yabona ukunyakaza okunamandla okungaphansi komhlaba, okubizwa ngokuthi iCatacomb Church. Lawa kwakungamaKristu ama-Orthodox enqaba ukuvumelana namakhomanisi, ebheka ubuphathi obusemthethweni njengesikhungo esikhohlisayo. Babenezinkonzo eziyimfihlo emakhaya abantu, emahlathini, nasezindlini ezingaphansi komhlaba, lapho babhekana khona nezigwebo zejele ezinde.
 
Umprofethi u-Isaya ukhuluma ngovivinyo olukhulu (u-Isaya 17:5-6) lapho abantu bakaNkulunkulu babezobhekana khona. Lawa mazwi ahambisana kahle nesiphetho salaba bapristi bama-Orthodox, abangazange baphambuke eNdleleni kaNkulunkulu, ngisho noma bebhekene nokuhlupheka okukhulu kakhulu. Umprofethi umemezela ukuthi bambalwa abanjalo abaqinile abazosala, ebaqhathanisa nezikhwebu zommbila ezisele ensimini ngemva kokuvuna, noma nezithelo zomnqumo ezimbalwa ngemva kokuvuna ezisindile esiqongweni sesihlahla.

Isaya 17:5-6
17:5. Kuyakuba njengalapho umvuni ebamba okusanhlamvu okusamile, ingalo yakhe inquma amakhanda, nanjengalapho bebutha izikhwebu zamabele eSigodini samaRefayimi,
17:6 ukuze kuhlale okusanhlamvu kukho; noma njengalapho kushaywa umuthi womnqumo, kusele amagilebhisi amabili noma amathathu engxenyeni ephezulu, amane noma amahlanu emagatsheni omuthi othelayo, kusho uJehova uNkulunkulu ka-Israyeli.

Ngokomongo wabapristi beSonto Lobu-Orthodox LaseRussia, lezi zikhwebu zommbila ezivuniwe ziyoba abapristi abenza konke ukuze babonakale. Labo abangazange bamkhaphele uNkulunkulu, bona babhekisela kulokho okubizwa ngokuthi iSonto LaseCatacomb.
Abapristi beThempeli lasendulo eJerusalema babonakalisa ngokwethembeka abaholi banamuhla baseMoscow, kodwa hhayi lokho kuphela. Kunabelusi abaningi abafanayo eSontweni LamaKatolika, iqiniso lokuthi uPapa Paul VI kanye noJohn Paul II kamuva bazama ngamandla ukushintsha. Abapristi abaphezulu eJerusalema ngesikhathi sikaKristu benza ngendlela efanayo: ukuzivumelanisa nesimiso sobuqaba nokusebenzisana naso ngokuphelele. Ekhulwini lokuqala CE, isikhundla sompristi ophakeme sayeka ukuba yisikhundla senkolo esingcwele, sokuphila konke futhi saba yisikhundla sezombusazwe esizuzisa kakhulu nesinokonakala eJudiya. Ngokusho koMthetho KaMose, lesi sikhundla sasibanjwe impilo yonke ngenxa yozalo lozalo luka-Aroni. AmaRoma kanye nenkosi yabo engaphansi, uHerode Omkhulu, bakushintsha ngokuphelele lokhu. Ababusi bamaRoma—njengoPontiyu Pilatu—bamisa futhi baxosha abapristi abaphakeme ngokubona kwabo, beqinisekisa ukuthi akekho othola amandla amaningi phezu kwabantu. Lesi sikhundla saya kumuntu onikela ngemfumbathiso omkhulu kunabo bonke, okwenza abapristi abaningi abaphakeme baqhubeke unyaka owodwa kuphela.
Kungakhathaliseki ukuthi ngesikhathi somsebenzi kaKristu wasemhlabeni (isivumelwano seSanhedrin neRoma), ngesikhathi seMpi Yomshoshaphansi (ubudlelwano phakathi kweSonto ne-KGB), noma eRussia yanamuhla, ukuziphatha kweqembu elikhethekile lenkolo kusalokhu kufana: inkolo ejulile egxile enzuzweni nasekuvikelweni kwesikhundla sabo ngokwethembeka okuphelele emandleni ezombusazwe anamandla. Ezikhathini zaseSoviet, iziphathimandla zaziqinisekisa ukuthi ababhishobhi abathembekile kwi-KGB baphila amazinga aphezulu okuphila. Banikezwa ama-limousine kahulumeni, izindawo zokuhlala zesigodlo, ilungelo lokuthenga ezitolo ezivaliwe ezigcinelwe izikhulu zamakhomanisi, kanye nohambo olukhethekile oluya ezindaweni zokungcebeleka zakwamanye amazwe.
Namuhla, lobu butyebi buqhume ngamandla aphindwe kabili. UPatriarch Kirill wamanje, umlingani oyimfihlo ne-KGB ngaphansi kwegama elithi "Mikhailov" ngesikhathi seSoviet, useyisibonakaliso sengcebo engenakucatshangwa. Kube khona amahlazo asakazekile mayelana nokusulwa kwewashi likanokusho elibiza u-$30,000 ezithombeni zakhe ezisemthethweni, kanti ubuphathi bombuso ngokwawo buqhosha ngezikebhe zikanokusho, amajethi azimele, nezindawo zokuhlala ezigcwele igolide.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi iSonto Lobu-Orthodox LaseRussia, ngesimo salo esisemthethweni, aliyona iNdlu kaNkulunkulu kodwa liyithempeli nje elingamanga. Izibalo zibonisa ukuthi bambalwa kakhulu abantu baseRussia abaya ezinkonzweni, futhi izihlalo emasontweni endawo azinalutho. Abantu abahlala ebumpofwini obukhulu bayenqaba ukubona ukuceba okunjalo noma ukulalela inkulumo-ze ekhulunywa yilaba bapristi. UMoya kaNkulunkulu uthatyathelwe indawo eRussia umoya wobuqiniso, umoya osuqala ukuthelela abaseNtshonalanga. Abantu sebeqala ukukholelwa kuphela kulokho abakubonayo ngamehlo abo enyama. Lokhu akulona iphutha labo kuphela, kodwa ikakhulukazi iphutha labelusi, abashiya umsebenzi wabo wobuvangeli futhi baphatha iSonto njengendawo yokuphila okunethezekile nokuchumayo.
Kunemimoya eminingi emhlabeni—yonke imicabango, yonke izwi ingumoya. Kulwiwa kakhulu ngokuthi ubani esizomkhetha: lowo onikeza ukuphila okuphakade, noma lowo oholela ekugugeni, ekuboleni nasekufeni—umoya owenziwe ngezandla zabantu.
 
UKristu wathi ngoJohane uMbhapathizi wayengumprofethi, futhi ngaphezu kwalokho—u-Eliya owabikezelwa, omemezela ngqo ukufika kukaMesiya. Nakuba imibhalo yeBhayibheli inganikezi imininingwane eminingi ngaye, idweba isithombe somuntu onolimi olubukhali noluvuthayo. UJohane wembula ngokungaguquki izono zabantu bakaNkulunkulu, engabashiyi abantu abaphezulu benkolo bosuku lwakhe. Ngamazwi aqinile, waqhathanisa abaSadusi nabaFarisi “nenzalo yezinyoka” (Mathewu 3:7-10). Kwakuyilolu hlobo lokungaguquki namazwi akhe aqinile okwamtholela inhlonipho enkulu phakathi kwabantu.
Emsebenzini wakhe, uJohane uMbhapathizi wahlala ezimele ngokuphelele kunoma yimuphi umuntu. Kokubili izingubo zakhe nokudla kwakhe kwansuku zonke kwakuhlinzekwa yimvelo—umhlaba owadalwa nguNkulunkulu ngokuqondile. Kukhona ukufaniswa okuphawulekayo lapha neNcwadi kaGenesise, lapho uNkulunkulu aletha khona zonke izilwane ku-Adamu. Ngokufanayo, uMdali waletha izidalwa kuJohane ehlane, ngenxa yalokho umprofethi wathola izingubo ezenziwe ngoboya bekamela nokudla ngesimo soju lwasendle nezinkumbi. Ephila ngaphandle kwempucuko yabantu, ondliwe futhi egqokiswa uNkulunkulu ngqo, uJohane waba umprofethi Wakhe wangempela nezwi eliqinile.
Ngokubhapathiza abantu emanzini aseJordani, uJohane wafuna ukufaka kubo ukwesaba uNkulunkulu okujulile. Lesi senzo sasibhekisela ngokusobala kuzamcolo wesikhathi sikaNowa, owake wahlanza bonke ububi ebusweni bomhlaba. Kulo mbono, ubhapathizo lwathatha isimo sesixwayiso ngenhlekelele kanye nolaka lukaNkulunkulu olwalungase lwehlele izoni ezihlubukayo. Ngesikhathi esifanayo - ngokufana namanzi ezamcolo - umfula wawunamandla okuhlanza ububi, waba yindlela yokuhlanzwa esonweni.
Kuyafaneleka ukuqaphela lapha ukuthi ubhapathizo lwanamuhla luhluke kakhulu kolwezikhathi zeBhayibheli. Ekuqaleni, lwaluhilela ukucwiliswa ngokuphelele emanzini. Umuzwa ohambisanayo wokuminza kanye nokuxubha ukufa kwakuhloswe ukushaqisa ababhapathizwayo, ukufaka kubo ukwesaba uNkulunkulu okusindisayo, futhi ekugcineni kushukumise ushintsho olukhulu ekuziphatheni kwabo kwangaphambilini.
UJohane uMbhapathizi wamemezela ngokungakhathali ukusondela koMbuso kaNkulunkulu ozayo futhi wabiza abantu ukuba baphenduke. Ngomsebenzi wakhe, wayefuna ukwenza abantu baqaphele ukuthi uNkulunkulu angafika noma nini. Nokho, ukube ukuwohloka kokuziphatha kwakubuse emhlabeni ngesikhathi sokufika Kwakhe, isintu ngabe sabhekana nesiphetho esibuhlungu, esifana nalesi esehlela isizukulwane sikazamcolo ezinsukwini zikaNowa.

Math 3:7-10
3:7 Kwathi ebona abaningi kubaFarisi nabaSadusi beza ukuzobhapathizwa, wathi kubo: “Nzalo yezinyoka, ngubani onixwayisile ukuba nibalekele ulaka oluzayo na? 
3:8 Ngakho-ke vezani izithelo ezifanele ukuphenduka, 
3:9 ningacabangi ukuthi nithi phakathi kwenu: ‘Sino-Abrahama ongubaba wethu,’ ngokuba ngithi kini: UNkulunkulu angamvusela u-Abrahama abantwana kulawa matshe. 
3:10 Ngisho namanje izembe selibekwe empandeni yemithi; ngakho-ke yonke imithi engatheli izithelo ezinhle iyakunqunywa, iphonswe emlilweni.

Ake sicabangele amazwi kaKristu awakhuluma ebhekisele kuJohane uMbhapathizi ngesikhathi ekhuluma nabantu:

Mathewu 11:11 Ngiqinisile ngithi kini, phakathi kwabazelwe ngabesifazane akuvelanga omkhulu kunoJohane uMbhapathizi; kepha omncane embusweni wezulu mkhulu kunaye. 

La mazwi asalokhu ephikisana kakhulu kuze kube namuhla, futhi kuye kwavela izinganekwane eziningi ezizungezile. Kodwa-ke, sizobona ukuthi angena ngokuphelele emsebenzini kanye nemfundiso kaJesu iyonke.
Izinguqulo ezivamile zevesi elingenhla ezivela esiGrekini sokuqala ziyafana. Kodwa-ke, ziqukethe ukuhlanekezelwa okuthile, ekuqaleni, okucashile, kodwa njengoba sizobona, kuthinta kakhulu ukuqonda umbhalo.
Ake siqale sihlole isenzo sokuqala esithi " ἐγήγερται" (egēgertai), esivame ukuhunyushwa ngokuthi "rose." Leli gama liwuhlobo lwesenzo esithi " egeirō ," okusho ukuthi "wavuswa," "wavuswa," noma "wavuswa." ETestamenteni Elidala, uNkulunkulu uhlala evusa abaprofethi. Njengoba uKristu ngokwakhe ekhuluma ngoJohane uMbhapathizi njengomprofethi, kunengqondo ukuthi kumelwe ukuba wavuswa nguBaba. Ingxenye yokuqala yevesi okukhulunywa ngalo kufanele ifundeke kanje:
"Ngiqinisile ngithi kini, phakathi kwabazelwe ngabesifazane uNkulunkulu akakavuswa omkhulu kunoJohane uMbhapathizi (...).
Ngaphambi kokuba siqhubekele ekuhlaziyweni kwengxenye yesibili yalesi sitatimende, kubalulekile ukugcizelela iqiniso elibalulekile lomlando: ngesiGreki sasendulo, imibhalo yamaVangeli yayibhalwe ngaphandle kwezimpawu zokubhala futhi ngaphandle kokuhlukanisa phakathi kwezinhlamvu ezinkulu nezincane. Ama-codex aseBhayibhelini amadala kakhulu futhi abaluleke kakhulu (kusukela ekhulwini lesi-4 nelesi-5, isibonelo, i-Codex Sinaiticus ne-Codex Vaticanus) abhalwa ngokuphelele ngombhalo we-uncial—okungukuthi, umbhalo oqhubekayo owakhiwe kuphela ngezinhlamvu ezinkulu, ngaphandle kwezikhala phakathi kwamagama. Izinhlamvu ezincane (minuscule) azizange zifakwe esiGrekini kwaze kwaba yikhulu lesi-9 CE, eminyakeni engamakhulu ambalwa ngemva kokubhalwa kweTestamente Elisha.
Ngokombono wokubhala kwanamuhla, okubonisa inhlonipho ngoNkulunkulu ngezinhlamvu ezinkulu (okuthiwa i-maiestaticum), umehluko onjalo ungokwemvelo kithi. Kodwa-ke, uma samukela ngokungagxeki izinqumo zabahleli bakamuva, amaphutha angangena, afihle umyalezo weqiniso kaKristu. Ngakho-ke, lapho sihumusha, kumelwe sihlale sinake kakhulu umongo weVangeli lonke. Manje ake sibhale leli vesi ngendlela ebamba incazelo yalo yangempela, bese sembula umyalezo walo:
"Ngiqinisile ngithi kini, phakathi kwabazelwe ngabesifazane uNkulunkulu akakho  omkhulu kunoJohane uMbhapathizi. Kodwa omncane  mkhulu kunaye embusweni wezulu." ὁ δὲ  μικρότερος
Izinguqulo eziningi ezisemthethweni ziyayisusa ngokuphelele indatshana ekhona embhalweni wesiGreki, esiyibhale ngosonhlamvukazi ngenhla ngokuthi "Yena ." Encwadini yokuqala, lo musho uqala ngamazwi athi: " ..." (ho de mikroteros...).
Igama elithi " ὁ" (ho) liyindatshana yohlelo lolimi lwesiGreki. Kodwa-ke, ezindaweni eziningi emaVangelini—ikakhulukazi ngendlela ethile yomvangeli uMathewu—lapho indatshana ilandelwa yi-" δὲ" (de – kanti/kanti), yonke i-"conjunction" ayisho nje ukuthi "nalena," kodwa isebenza njengesabizwana sokubonisa esinomqondo oqinile womuntu siqu. Ukuhumusha okufanele wukuthi “Lona...”, “Lona...”, noma “Yena, nokho...” . UJesu usebenzisa isakhiwo lapha esikhomba kumuntu othize, oseduze—Yena uqobo.
EmaVangelini, uKristu uvame ukubhekisela kuye njengomuntu wesithathu. Isibonelo esivame kakhulu yisiqu esithi “iNdodana yoMuntu,” esivela izikhathi ezingaphezu kuka-80 embhalweni ophefumulelwe. Cishe kuzo zonke izimo, uJesu usisebenzisela ukuchaza kude ukuhlupheka kwakhe kwesikhathi esizayo, umsebenzi wakhe wasemhlabeni, noma inkazimulo yasezulwini. Isibonelo, uchaza umongo womsebenzi wakhe wokuba mncane emhlabeni ngendlela efanayo:
“...njengoba nje iNdodana yoMuntu ingezelanga ukukhonzwa, kodwa ukukhonza, nokunikela ngokuphila kwayo kube yisihlengo sabaningi” (Mathewu 20:28).
Evesini elakhiwe kabusha (Mathewu 11:11), sifaka ngamabomu ikhefana ngemuva kwegama elithi “okungenani .” Nakuba kungadingeki, ngesiPolish kunikeza amazwi kaKristu ukucaca kwawo okufanele, kuhlukanisa futhi kuvikele incazelo yangempela yalesi sitatimende.
Ngalesi sihumusho samazwi aKhe esilungisiwe, singahlola ngokugcwele incazelo yawo. UKristu ubonisa ukuthi phakathi kwabaprofethi, akekho omkhulu kunaye owaphakanyiswa nguNkulunkulu kunoJohane uMbhapathizi, embiza nangokuthi u-Eliya, omemezela ukufika koMsindisi. Ngakho-ke uJohane uMbhapathizi wathola umsebenzi onamandla kunabaprofethi beSivumelwano Esidala - ngaphezu kokuba ngumprofethi, waba ngumanduleli oqondile kaKristu, okubonisa ukuthi unguMsindisi.
Abanye bangase baphikise: uKristu ngokwakhe akamkhulu yini kunoJohane? Vele, unguye, kodwa uJesu unguNkulunkulu ozelwe enyameni. NjengoMuntu ovusa abanye ekuphileni, akanakusho ukuthi "uvusiwe nguNkulunkulu" ngendlela efanayo naleyo abaprofethi abavuswa ngayo nguYe.
Ngaphezu kwalokho, icebo likaYise elingunaphakade kwakuwukuba uKristu abe ngomncane kuleli zwe - okuyisisekelo somsebenzi Wakhe wakamuva. UJesu uphinda ngokuphindaphindiwe ukuthi labo ababa bancane emhlabeni bayoba bakhulu eMbusweni weZulu. Usibiza ukuba simlingise kulokhu.
Isihluthulelo lapha ukuthobeka. Ukuthobeka okwenza umuntu alalele futhi amukele izimfundiso zikaNkulunkulu. Okuphambene nalesi simo sengqondo "umoya wokuzikhukhumeza" ongokoqobo. Umuntu ophethwe yilo moya uba unkulunkulu kuye. Ukholelwa ukuthi konke kuncike kuye kuphela, ngaleyo ndlela ezivala ezwini leQiniso, eqiniseka ngokungaphambuki kwakhe.
Lesi sithombe sitholakala emilayezweni yeNkosikazi Yezizwe Zonke, eyalethwa kumboni u-Ida Peerdeman. Emhumeni, ubona izixuku zabantu iNkosikazi Yezizwe Zonke ebabiza ngokuthi “abancane kunabo bonke.” Laba bangabalandeli bakaKristu bangempela. Ukuthobeka kwabo kubavumela ukuba bavume izono zabo, bafise ukuthuthukiswa, futhi bamukele izimfundiso zikaNkulunkulu ngokuzithoba. Nokho, ngaphandle komhume, u-Ida Peerdeman uhlangana nomoya wobuqiniso obubonakalayo nobonakalayo.
Ngakho-ke sibona ukuvumelana okuphawulekayo: amazwi kaMathewu 11:11 ahambisana kahle nomyalezo weVangeli lonke kanye nomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke. UJesu—njengoba emkhulu kunabo bonke ezulwini—kwadingeka abe ngomncane emhlabeni ngenxa yesintu kanye nensindiso yaso. Abantu abanjalo kuphela, njengoba okuqukethwe ngumyalezo kubonisa, abakwazi ukulalela nokubona kahle uJesu kanye neNkosikazi Yezizwe Zonke. Abantu abaziqhenyayo bahlala bazi kangcono, yingakho bengagcini nje ngokubalahla kodwa empeleni balwa nabo.
Ngenxa yalezi zicabango, iNkosazana Yezizwe Zonke ivela njengomuntu omsebenzi wakhe ufana nokubizwa kukaJohane uMbhapathizi. Emilayezweni yayo, ikhomba ngokungaguquki amaphutha omhlaba futhi ibiza isintu ukuba siphenduke. Ngaleyo ndlela igcwalisa indima yomprofethi, futhi iziprofetho eziqukethwe emilayezweni yayo zigcwaliseka ngokuhlelekile. Isithombe esihambisana nemibono sibonisa iNkosazana Yezizwe Zonke embuthanweni omnyama, obonisa isimo esingokomoya sesintu. Lokhu kubonisa ngokusobala ukuthi izikhathi zethu zikhumbuza isikhathi sikaJohane uMbhapathizi. Ukuze kugwenywe inhlekelele enkulu, ukungenelela kukaNkulunkulu kuyadingeka - ukufika koMkhululi esonweni, ozoba ngukukhanya kwezwe.
Kodwa-ke, ukuze uJesu afeze umsebenzi wensindiso yabantu, kwadingeka aqale athathe indlela yokunqoba ububi - indlela efanayo okufanele siyilandele ngamunye wethu. Lokhu kuqinisekiswa ngesikhathi sokubhapathizwa kwakhe eJordani, lapho uMoya oNgcwele wehlela phezu kwakhe. Kusukela ngaleso sikhathi kuphela, ngemva kokudlula esivivinyweni sokulingwa ehlane, lapho uKristu angaqala khona ukufeza umsebenzi wakhe emhlabeni. Ngakho-ke akumangazi ukuthi lapho esondela kuJohane ukuze abhapathizwe, umprofethi uqala ngokuphika, eqaphela isidingo sakhe sokuhlanzwa. Nokho, uJesu uchaza ukuthi ukuhamba ngale ndlela kuyadingeka ukuze kugcwaliseke konke okuphathelene nobulungiswa—ukuze kusishiyele isibonelo esiphelele sokusilandela. Ngalokhu, ngamunye wethu angaba njengaye.
UKristu uphinde amemezele ukuthi kusukela ngesikhathi sikaJohane uMbhapathizi, uMbuso weZulu unqotshwe abantu abanobudlova—okungukuthi, abantu abanesibindi abaye balwa ngokuzimisela nobuthakathaka babo. Abantu abanobudlova kuphela, abalwa nobubi ezinhliziyweni zabo, abangangena kuwo. ISonto lasungulwa ngqo ngale njongo, ukuze sihlale sihlanza ubuntu bethu bangaphakathi. Lena indima eyisisekelo yalo mphakathi: kuyo yonke inqubo, isikhathi sibonakala simi njo kithi, njengoba noma yikuphi ukweqa umthetho kungaletha ukuhlupheka nokufa ngokushesha. Phakathi nalesi sikhathi, uma nje sisebenza ngenkuthalo ezonweni zethu, ubulungiswa bukaNkulunkulu abuweli phezu kwethu—sinikezwa isikhathi sokulungisa, futhi uKristu, ngaphandle kwalokho, uzithathela iziqalekiso zethu. Leli qiniso livela eTestamenteni Elidala, lapho uNkulunkulu emisa khona ukuhamba kwelanga nenyanga ukuze uJoshuwa nabantwana bakwa-Israyeli bakwazi ukususa isono eZweni Elingcwele (Joshuwa 10:12-14).
Elinye iqiniso elibalulekile kufanele liphawulwe lapha. Esiprofethweni sikaKristu mayelana nokuphela komhlaba kanye nokuBuya Kwakhe Kwesibili, isibonakaliso esandulela lezi zenzakalo kuthiwa umlilo owehla uvela ezulwini. Lesi sici sibhekisela ngqo kumfanekiso ka-Eliya, owayengumprofethi, owayenamandla phezu kwalesi sici. U-Eliya wakwazi ukwehlisa amalangabi ngamandla ezwi lakhe, njengoba kufakazelwa yindaba eku-2 AmaKhosi, lapho, ngokuyala kwakhe, umlilo wadla amabutho athunyelwe kuye (2 AmaKhosi 1:9-12). ITestamente Elidala limchaza ngokucacile njengalowo owayesebenzisa la mandla - iNcwadi kaSiraki ifingqa umsebenzi wakhe ngala mazwi: "U-Eliya umprofethi wavuka njengomlilo, nezwi lakhe lavutha njengesibani (...).
Lo mlilo ufanekisela ubulungiswa bukaNkulunkulu kanye nengalo Yakhe ejezisayo, okuthi, ngenxa yokuncenga kweNkosikazi Yezizwe Zonke, imiswe. Ngale ndlela, umsebenzi wakhe unikeza isintu isikhathi sokuguquka. Ukube bekungengenxa yokuncenga kwakhe, ulaka lukaNkulunkulu olufanele ngabe selufikile kudala esintwini. Nguye, enxusa uMdali umusa wesikhathi lapho isintu safulathela uKristu, ovela "njengeNkosikazi Yesikhathi." Ngokufanayo, eKhana laseGalile, kwakunguMariya owabonisa isikhathi lapho inkonzo kaKristu yomphakathi yayizoqala khona, ivalwe ngesimangaliso sokuqala. Ngokomfanekiso, iwayini elingathandeki, bese kuba ukungabikho kwalo ngokuphelele, kumelela ubumnyama bezikhathi obuphucwe iZwi likaNkulunkulu. Kulobu busuku obungokomoya, nguMariya ophawula isikhathi sokwembulwa komsebenzi kaKristu, oLizwi lakhe liba yiwayini lekhwalithi engcono kakhulu esintwini.
Uma sikhuluma ngeNkosikazi Yezizwe Zonke njengommemezeli omemezela ukuza kukaJesu, sisho ukuza kwakhe kwesibili—hhayi emzimbeni wenyama, kodwa ngesimo esingokomoya. Ngokomongo womfanekiso womlilo, kufanelekile ukuqaphela izingubo zakhe: indwangu yegolide, isikhafu sekhanda segolide, nokukhanya okukhanya ngemuva kwakhe, okufana nebhola lomlilo. Ngokwesiko leBhayibheli, umprofethi u-Eliya wayehlala ehlotshaniswa nalesi sici, futhi ekupheleni kohambo lwakhe lwasemhlabeni, wathathwa waya ezulwini ngenqola yomlilo (2 AmaKhosi 2:11).
Ukuza Kwesibili KukaKristu kuxhunyaniswe ngokungenakuguqulwa nokwahlulela, futhi ngenxa yalokho, ekupheleni kwesikhathi sasemhlabeni. Nokho, kulo mbono, akukhona nje kuphela ngokubhujiswa okumangalisayo, kwezinto ezibonakalayo zomhlaba, kodwa ngaphezu kwakho konke, mayelana nomzuzu wokufa komuntu othize, ophawula ukuqala kokuba khona kwabo endaweni yokomoya. Kungaleso sikhathi, ngemva kokushiya umzimba, lapho isahlulelo esiningiliziwe senzeka khona phezu komphefumulo, lapho kwenziwa khona isinqumo sokugcina mayelana nesiphetho sawo. Nokho, lo mbono awuphiki nganoma iyiphi indlela iqiniso mayelana nokuphela komhlaba, lapho bonke abantu, ngemva kokufa komzimba, bezombona efika emafwini ezungezwe izingelosi, futhi umlando uzoqedwa ngesahlulelo sendawo yonke.
 
 
 
 
 
 
 

Bese ngibona isithombe esihle kakhulu. Siphinde singene emhumeni, futhi ngibona sengathi zonke izithelo nengcebo yomhlaba zibekwe lapho. Manje uNkosikazi ubonakala ejabule kakhulu ebusweni bakhe futhi uthi kimi,
"Sizokwabelana."
Kodwa ngokuzumayo uNkosikazi uba nesibindi kakhulu athi,
"UMoya wawunjalo kangangokuthi abazange bawuqonde."
Kodwa-ke kubonakala sengathi uyabelana.
Manje uNkosikazi ungivumela ukuthi ngibone isiphambano esingenalutho futhi usibeke phansi emhumeni.

Umyalezo womyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke ubhekisela ngqo endabeni yeBhayibheli yeNtaba Yezibusiso. Kwakusesiqongweni sayo lapho imifudlana yesibusiso sikaNkulunkulu yehlela khona emphakathini wabantwana bakwa-Israyeli—uma nje abantu behlala bethembekile eSivumelwaneni. Lesi simiso seTestamente Elidala asishintshi: Impumelelo kaNkulunkulu ihlala ihamba nabantu bakaNkulunkulu abakhetha okuhle ekuphileni kwabo kwansuku zonke. Kodwa-ke, uma ingxenye enkulu yomphakathi wamakholwa noma umphakathi iphula umthetho kaNkulunkulu, imiphumela yalesi sono ithinta wonke umuntu. Lezi zibonelo zibonisa ukubaluleka okubalulekile kokuqapha ngokomoya nokususa ububi ngaphambi kokuba busakazeke emphakathini wonke. Njengabantu bakaNkulunkulu, ngamunye wethu uhlanganyela ohlelweni lukaNkulunkulu lwensindiso, futhi ngamunye uba umprofethi waKhe, ngakho-ke unesibopho sokuvikela abafowethu nodadewethu. Encwadini kaHezekeli, sifunda ukuthi ukuthula lapho sibhekene nesono somunye umuntu kusenza sibe nomthwalo wemfanelo wokubambisana naso. Okwamanje, eVangelini ngokukaJohane, kuMathewu, uKristu uchaza ngokucacile inqubo: Amalungu eSonto kufanele akhuzane, futhi uma umuntu ophambukayo enqaba ngenkani izwi lomphakathi, kufanele akhishwe. ISonto LamaKatolika lanamuhla kufanele liqondiswe yisimiso esifanayo sokulwa nobubi ngokunamandla. Lapho, esikhundleni sokususa isono ezinhlwini zaso, siqala ukufihlwa, ububi buthelela yonke into ephilayo, futhi ubulungisa bukaNkulunkulu bugcina buthinta umphakathi wonke.
Kubalulekile ukukhumbula ukuthi izibusiso zesikhashana aziveli ndawo. Umprofethi u-Isaya wabikezela ukuthi, ngomusa kaNkulunkulu, ingcebo nezipho ezivela kwabanye abantu kuzoqala ukugeleza eThempelini elilungisiwe eJerusalema (Isaya 60:1-22). Lesi sithombe sigcwaliswa yiTestamente Elisha. EVangelini likaMathewu, sifunda ngeZazi ezafika endaweni yokuzalwa kweNkosi, ziholwa ukukhanya kweNkanyezi yaseBetlehema. Lapho, phambi kukaMariya, owathi njengoba uMama ebheke uMntwana, babeka izipho ezibizayo ezinyaweni zikaKristu. NguNkulunkulu uqobo owaletha laba bantu abavela kwamanye amazwe ukuze izipho zabo zisekele umphakathi ovuselelwe, oholwa uMndeni Ongcwele.
Ngezizwe ezahlukahlukene, uNkulunkulu uthulula izibusiso noma—ngezikhathi zenhlekelele nokufulathela uMdali—ubulungiswa obufanele emphakathini wabathembekile. Namuhla, izindawo eziningi zokukhulekela zaseMaria emhlabeni wonke sezibe yizindawo zokuhlala zokuhlangana kwezizwe. Kodwa-ke, ukubonakala kweNkosikazi yethu kwakungeyona imizamo yokwakha isikhungo esisha, esincintisanayo, kodwa kwakuyithuluzi elinamandla lokuvuselela nokuqinisa iSonto LamaKatolika. Kwakungenxa yalokhu kungenelela okungokomoya kukaMariya ukuthi umphakathi wabathembekile uvuke ngokuphindaphindiwe ebuthongweni bawo. Lokhu kubonakala kusikhumbuza ukuthi uMariya uyiThempeli likaNkulunkulu elivuselelwe, elinesihlalo salo iNkosazana Yezizwe Zonke. INdodana yakhe, uJesu Kristu, ihlala inguMpristi Ophakeme kuphela wabo bonke abantu.
Kuleli Thempeli kungabantu bakaNkulunkulu, abaqala ukwakheka kusukela ngesikhathi uJesu eqala umsebenzi wakhe womphakathi. Yena ngokwakhe, njengeZibulo leThempeli Elisha, waba ngowokuqala futhi ngesikhathi esifanayo iNhloko yalo mphakathi omusha, thina, njengabafowabo Bakhe, esingamalungu awo. Lokhu kuwukugcwaliseka okuqondile koMthetho kaNkulunkulu, oyala ukuthi wonke amadodana angamazibulo azinikele kuNkulunkulu.
Isihluthulelo sokuqonda ngokugcwele isimiso sesibusiso sikaNkulunkulu yiNcwadi yoMprofethi u-Isaya. Kuyo, umprofethi ubikezela usuku lapho uNkulunkulu ezovuselela ngokuphelele iThempeli lakhe futhi alinike igama elisha nelingcwele ngokuphelele (Isaya 62:1-4). Lizobonwa abanye abantu ngenxa yenkazimulo nenjabulo elinikezwe yona nguMdali uqobo.

Isaya 62:1-4
62:1. Ngenxa yeZiyoni angiyikuthula, ngenxa yeJerusalema angiyikuphumula, kuze kufike ukuchuma kwayo njengokusa, nokusindiswa kwayo njengesibani esivuthayo.
62:2. Khona izizwe ziyakubona ukuchuma kwakho, nawo onke amakhosi inkazimulo yakho; uyakubizwa ngegama elisha, eliyomiswa ngumlomo weNkosi.
62:3. Uyoba ngumqhele wenkazimulo ngamandla eNkosi, nesigqoko sobukhosi ngesandla sikaNkulunkulu wakho.
62:4. Awusayikubizwa ngokuthi uyincithakalo, nezwe lakini aliyikubizwa ngokuthi incithakalo; kepha uyakubizwa ngokuthi ungothandiweyo wami, nezwe lakho liyisithembiso sami; ngokuba uJehova uyathokoza ngawe, nezwe lakho liyoba yisithembiso sami.

Kubalulekile ukukhumbula ukuthi isijeziso esifanele sokwephula iSivumelwano sihlala siphela. Umprofethi u-Isaya uchaza ngokuningiliziwe umzuzu lapho isikhathi sokuphenduka siphela khona futhi uNkulunkulu ebonisa isihawu kubantu bakhe. Yilapho-ke zonke izizwe ziqala ukukhonza indawo ezelwe kabusha futhi zakha kabusha izindonga zayo (bheka u-Isaya 60:10).
Lesi siprofetho sibonisa ukuthi emanxiweni eThempeli likaNkulunkulu elidala, kuvela elisha, elamiswa eNtabeni engcwele iZiyoni. Ngenxa yemibono kaMariya, leli gquma eliyimfihlakalo namuhla lithatha ubuso obuhlukahlukene emhlabeni jikelele. Isibonelo, eMedjugorje, uMama kaNkulunkulu wabonakala egqumeni lapho isikhumbuzo sakhe simi khona manje. Izimpawu ezifanayo zokuba khona kwakhe zingatholakala emhlabeni wonke - isithombe ngasinye esinjalo sibonisa iThempeli Elisha Lomzimba KaMariya.
Ngaphakathi komphakathi kaNkulunkulu, ngokusekelwe kakhulu esikweni seTestamente Elidala, amalungu amaningi alo ayaphikisana nokuthi iTestamente Elidala, eziThebheni zeMiyalo kaNkulunkulu, liqukethe umyalo owenqabela ukukhulekelwa kwezithombe nezithombe:
 
"Ungazenzeli isithombe esibaziweyo, noma umfanekiso wanoma yini esezulwini phezulu, noma esemhlabeni phansi, noma esemanzini ngaphansi komhlaba. Ungazikhothameli noma uzikhonze; ngokuba mina Jehova uNkulunkulu wakho nginguNkulunkulu onomhawu..." (Eksodusi 20:4-5).
 
Ngaphandle kweqiniso lokuthi lo mthetho usebenza kuphela konkulunkulu bezinye izizwe, eNcwadini kaLevitikusi sithola nomyalo ocacile wokukhulekela iThempeli likaNkulunkulu. Ngakho-ke, njengoba uMzimba kaKristu noMariya beyithempeli likaNkulunkulu eliphilayo, ukubanika udumo nokudumisa kuwukugcwaliseka okuqondile kwalo mthetho weTestamente Elidala:
 
"Gcinani amaSabatha ami, nihloniphe ithempeli lami: NginguPhakade." (Levitikusi 19:30 noLevitikusi 26:2).
 
UNkulunkulu uqondisa zonke izizwe kuleli Thempeli likaNkulunkulu elivuselelwe, njengoba sibona ngokucacile ezibonelweni zezindawo lapho kwavela khona iNkosazana yethu. Kanye nazo kuza umusa wesikhashana – hhayi, nokho, ukuze bambalwa kuphela abazuze kuzo, kodwa ukuze isibusiso sikaNkulunkulu sihlale kubo bonke abantu abafeza intando yaKhe.
Ngokomoya, le Ndawo Engcwele entsha nguMariya – lowo owazala uKristu. Ngale ndlela, iNkosazana Yezizwe Zonke, ogama layo elisha uNkulunkulu ngokwakhe alinike lona, ​​​​izalela uMbuso weZulu. Kodwa-ke, lokhu kwenzeka kuphela uma sizivumela ukuholwa nguKristu futhi sizihlanze ezonweni. Phela, wonke umuntu kumelwe azalelwe ekuphileni okuphakade ngoMoya nangamanzi (Johane 3:5). Lesi siprofetho sigcwaliswa ngamazwi ka-Isaya mayelana nokunakekelwa kukamama nenduduzo uNkulunkulu ayigcinele umphakathi ozelwe kabusha:

Isaya 60:10. Abezizwe bayakwakha kabusha izindonga zakho, namakhosi abo ayokukhonza. Ngokuba ngikushayile ngentukuthelo yami, kodwa ngomusa wami ngikubonisile isihawu.
 
Isaya 66:10-13
66:10. Thokozani neJerusalema, nijabule ngalo, nonke enilithandayo; thokozani nalo ngenjabulo yalo, nonke enilililela lona.
66:11. Yondlani nisuthe ngamabele alo, nincele nijabule ngokugcwala kwenkazimulo yalo.
66:12. Ngokuba usho kanje uJehova: Bhekani, ngiyakulethela impumelelo njengomfula, nengcebo yezizwe njengesifufula esikhukhulayo; niyakwaneliswa; niyakuthwalwa lapho njengasezingalo, nibanjwe lapho njengasemadolweni.
66:13. Njengomuntu oduduzwa ngunina, ngiyakuniduduza; yebo, eJerusalema niyoduduzwa.

Lonke leli gquma elingcwele, kanye neThempeli eliphezu kwalo, livela njengeNtaba kaNkulunkulu Yezibusiso—iZiyoni elisha. Umprofethi u-Isaya, ngendlela ebhalwe kahle, uqhathanisa le ndawo nesifuba. Uma sicabanga ngesimo sentaba nendawo engcwele esiqongweni sayo, lesi sithombe ngokwemvelo sisikhumbuza isifuba sikamama lapho abantwana bakhe bethola khona ukondliwa. Encwadini ka-Isaya, sifunda ngabantu bakaNkulunkulu, okuthi eThempelini elilungisiwe basuthe futhi bondliwe ngobuningi bale ndawo. UNkulunkulu ubiza abantu bakhe ngokuqondile ukuba bancelise futhi bajabulele ukugcwala kwenkazimulo yayo (Isaya 66:11). Lokhu kubhekisela engcebweni engokomoya nengokwenyama uMdali azoyiletha eThempelini kuzo zonke izizwe zomhlaba.

Isaya 66:11. Yondliwa futhi waneliswe ngamabele enduduzo yayo, ncela futhi ujabule ngokugcwala kwenkazimulo yayo.

Umbhalo usho ngokusobala ukuthi lezi zipho kufanele zijatshulelwe yibo bonke abantu bakaNkulunkulu, hhayi nje izikhulu zasethempelini noma abapristi. Lena yincazelo ejulile yeNtaba Yezibusiso: izimpahla ezilethwa ngabathembekile zizuzisa ibandla lonke, ikakhulukazi labo abaswele kakhulu. Uma sibheka izwe lanamuhla, sithola lo mbono ubonakala emisebenzini yezinhlangano ezifana neRed Cross kanye nemisebenzi eminingi yokusiza eyenziwa abefundisi nezindelakazi. Lezi zikhungo, ngokuvumelana nezimiso zazo, kufanele zahlukanise futhi zabelane ngokulinganayo izimpahla ezivela kubantu, zilethe insindiso kwabampofu phakathi komphakathi wamaKristu. Ngakho-ke, ingcebo yeSonto, eqoqwe ngokuphana kwabathembekile, ayisoze yasetshenziswa yiqembu elivaliwe labantu abazoyisebenzisela izinjongo zabo zangasese. Noma yikuphi ukusetshenziswa kabi okunjalo kuwukwephulwa okusobala komthetho kaNkulunkulu.
 
Esinye isingathekiso esijulile esasetshenziswa umprofethi u-Isaya ukuchaza iTabernakele elisha ukuqhathanisa intaba yethempeli nengubo (Isaya 49:18). Kulesi sithombe, indawo engcwele ngokwayo, ehlezi esiqongweni, iba yinhloko yayo. Kufanele kugcizelelwe lapha ukuthi emibhalweni yeBhayibheli, iThempeli likaNkulunkulu, ezingeni elijulile lencazelo, lihlotshaniswa nobulili besifazane. Liletha imiphefumulo yabantu eMbusweni weZulu—njengoba nje owesifazane ebeletha abantwana kuleli zwe. Ngakho-ke, ingubo yalo, noma ingubo engcwele, iba yingubo egqokwa yibo bonke abathembekile abakhuphuka intaba, endleleni yabo eya eThempelini likaNkulunkulu. Ubumsulwa bale ngubo buhlobene ngqo nesimiso seNtaba Yezibusiso, lapho uNkulunkulu enikeza khona umusa Wakhe esintwini ukuze sibe ngcwele. Ngakho-ke, yilabo kuphela abazihlanzile ezonweni okufanele bakhuphukele kule ntaba—ngaphandle kwalokho, ingubo izongcoliswa.

Isaya 49:18 Phakamisa amehlo akho nxazonke, ubone; bonke babuthana, beze kuwe. Kuphila kwami, kusho uJehova, uyakubagqokisa bonke njengengubo, uzibeke umqhele wabo njengomlobokazi.

Isifaniso sotshani, abantu bakaNkulunkulu abaqhathaniswa naso, sinencazelo efanayo. Siniselwa nguNkulunkulu, ngaleyo ndlela sigcina umbala waso oluhlaza okhanyayo. La manzi anika ukuphila anguMoya oNgcwele, othululwa kubo bonke abafeza intando yoMdali ngokwethembeka futhi ngaleyo ndlela babe ngabantu baKhe. Izwi leNkosi lenza lobu tshani bube luhlaza, njengokungathi bukhula ogwini lomfula (Isaya 44:3-4). Uma sibheka iVangeli, sithola isithombe esifanayo esijulile: UKristu, efundisa izixuku bese ephindaphinda izinkwa nezinhlanzi, uyala wonke umuntu ukuba ahlale phakathi kotshani. Ngale ndlela, uyabondla, enza imiphefumulo yabo ibe luhlaza njengotshani obuluhlaza futhi ibe mihle njengezimbali zasendle.
Kuhle ukukhumbula ukuthi iNtaba iGerizimu, ngokwesiko leBhayibheli, yayifanekisela isivuno esinjalo esiluhlaza. Ngokungafani neNtaba i-Ebali, eyahlala ingenalutho futhi yomile, iNtaba iGerizimu yayigcwele izimila eziluhlaza. Lesi sithombe sibhekisela ngqo esibusisweni sikaNkulunkulu kanye nobuningi obugeleza kubantu abalalela futhi bamukele amazwi kaBaba waseZulwini ngokuthobeka.

Isaya 44:3-4
44:3 Ngokuba ngiyakuthela amanzi emhlabathini owomileyo, nemithombo emhlabathini owomileyo;
ngiyakuthulula uMoya wami phezu kwenzalo yakho, nesibusiso sami phezu kwenzalo yakho.
44:4 Bayakuhluma njengotshani phakathi kwamanzi, njengemipopula ngaseceleni kwamanzi agelezayo.

Manje ake sibheke umyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke. Kuwo, sibona umhume ofanekisela iThempeli likaNkulunkulu eNtabeni Yezibusiso, ogcwele inqwaba yezithelo nayo yonke ingcebo yomhlaba. Ngesinye isikhathi, iNkosikazi Yezizwe Zonke iyakhazimula futhi—ifisa ukududuza abantu bakaNkulunkulu—imemezela ukuthi sizokwabelana ngalezi zimpahla. Ibe isitshengisa sengathi yenza lokhu kwabelana ngaleso sikhathi. Igama elithi “njengokungathi” liyisisekelo lapha. Lidonsela ukunaka ekungabini okukhulu endaweni engcwele, lembula umhlaba ogubuzelwe ubumnyama. Ngesizathu esithile, akekho emhumeni ozosabela kulesi simemo. Okubaluleke ngokufanayo, kukhona ukuntuleka kwabantu abagcina iSivumelwano sikaNkulunkulu ngokwethembeka, ngoba iSonto alinawo uMthetho. Esinye isizathu esenza abathembekile bafulathele iSonto ubukhazikhazi balo nengcebo, okufanele kwabelwe amaKristu ampofu—ngoba lokho kunguMoya weNtaba Yezibusiso.
Lesi senzakalo siphinde sibe yisimemo esimangalisayo kubefundisi ukuba balingise isimo sengqondo seNkosikazi Yezizwe Zonke, efisa ukwabelana nabantu bakaNkulunkulu. Ukuziphatha kwamanje kwabapristi kuphambene kakhulu - esikhundleni sokwabelana ngezimpahla nabathembekile, bazigcina bona. Lesi simo sengqondo asibacasuli abampofu kuphela kodwa nabanikelayo ngokwabo. Kodwa lokhu akusikho ukuthi ukuphathwa kwengcebo kaNkulunkulu kufanele kube njani. INkosikazi Yezizwe Zonke, njengoba isiba nzulu kakhulu, ikhombisa ukungaqondi kahle ngaloMoya, okusebenza kokubili kubefundisi nakuwo wonke umphakathi. Izimpahla ezilethwe nguNkulunkulu eThempelini zazingenzelwanga nje kuphela inzuzo yabaphathi, kodwa kwakufanele zabiwe ngokulinganayo phakathi kwabathembekile njengesibusiso kulabo abagcina iSivumelwano. Ngale ndlela, inkazimulo kaNkulunkulu yayizokwembulwa, futhi abantu babezozwa induduzo yangempela.
Ngaphezu kwalokho, abekho abathembekile emhumeni iNkosikazi Yezizwe Zonke eyayingabanika lezi zipho. Ngokudabukisayo, kumelwe kushiwo ukuthi abefundisi nabo banecala ngalesi simo. Sibona ukuthi kukhula kangakanani ukungabaza mayelana nemibono kaMariya, ephikwa kakhulu abapristi. Ngokuvamile, abazikhathazi ngokuhlaziya amazwi eNkosikazi Yezizwe Zonke ngokukhanya koMbhalo Ongcwele, okuphefumulelwe uMoya kaNkulunkulu, phela. Ngokufanayo, njengoba nje abapristi beThempeli laseJerusalema bake behluleka ukuqaphela uNkulunkulu kuKristu nasemazwini Akhe, manje abapristi beSonto LamaKristu behluleka ukuqaphela uNkulunkulu ngamazwi nangezenzo zeNkosikazi Yezizwe Zonke.
Njengoba bengenalo ukuqonda okujulile nolwazi lweZwi likaNkulunkulu, laba befundisi abanalo ulwazi ngoNkulunkulu nangoMoya Wakhe. Ngoba uma kuyintando kaNkulunkulu ukuthi ingcebo Yena ngokwakhe ayilethele iSonto ifinyelele kwabaswele kakhulu kubantu bakaNkulunkulu, futhi behluleka ukwenza kanjalo, ingabe uMoya kaNkulunkulu uhlala ngempela ngaphakathi kubo? Umphumela walobu bumpumputhe yimpi yabefundisi evulekile noMariya kanye nokwenqaba kwabo izithunzi zakhe. Lokhu kuvala indlela yabathembekile yokugcwaliswa ngoMoya kaNkulunkulu, onesithombe sakhe ezweni lanamuhla esihlanekezelwe - njengaseKhana eGalile, lapho izivakashi zaphelelwa yiwayini, futhi iwayini ezazilinikwe ngaphambili lalinambitheka kabi kakhulu. Esinye sezenzo ezingenamsebenzi kakhulu zobuholi ukufihla izithunzi zikaMariya amashumi eminyaka. Ngokusho kwabo, uma ziyiqiniso, inkumbulo yazo ngeke iphele ngisho nangeminyaka eyikhulu.
Ngale ndlela, izizukulwane zonke zabantu, ngenxa yalezi zibonakaliso zeNkosikazi yethu, ezazingathola indlela eya kuNkulunkulu, zilahlwa kalula ukuba zilahlekelwe ngokomoya. Ngale ndlela, amazwi kaKristu aphila ngokugcwele, njengoba esola ababhali ngokungangeni eMbusweni ngokwabo kanye nokungavumeli abanye ukuba benze kanjalo (Mathewu 23:13).

Mathewu 23:13 Maye kini, babhali nabaFarisi, bazenzisi, ngokuba nivalela abantu umbuso wezulu; nina ngokwenu aningeni , nabangenayo anibavumeli ukuba bangene.

Sekuyiminyaka eminingi, izingxoxo ezishubile ziqhubeka ngaphakathi kweSonto lanamuhla mayelana nokuthi uMariya unelungelo lokusabalalisa umusa phakathi kwabathembekile, njengoba uNkulunkulu uqobo lwakhe ehlala enguMniki wabo kuphela. Le mpikiswano yemfundiso isanda kuthatha indawo enkulu lapho i-Vatican's Dicastery for the Doctrine of the Faith ikhipha inothi lemfundiso elithi "Mater Populi Fidelis." Lo mbhalo wavimbela ngokusemthethweni ukusetshenziswa kwesiqu esithi "Mediatrix of All Graces" ngokubhekisele kuMariya, uphikisana ngokuthi isitatimende seBhayibheli mayelana nokulamula kukaKristu okukhethekile siqinisekile, nokuthi ukugcizelela ngokweqile indima kaMariya kuyingozi yokufihla ukukhulekelwa kukaNkulunkulu uqobo.
Kodwa-ke, lesi sinqumo sabangela ukuphikiswa okusheshayo nokuzwakalayo okuvela kubabhishobhi abaningi kanye ne-International Theological Commission of the Marian Society. Izazi zeMarios ezivelele zasola izikhulu zamaRoma ngamaphutha nangokunqotshwa yimikhuba yamaProthestani, zikhumbula ukuthi opapa abayishumi nambili bangaphambilini—kuhlanganise noJohn Paul II noPius XI—babefundise okuphambene nalokho: ukuthi, ngentando kaNkulunkulu, uMariya ungumamukeli wemusa waphezulu. Leli qiniso, eligxile kakhulu emasikweni eSonto ePoland naseSpain, limemezela ukuthi izipho ezivela ezulwini zehlela kubantu ngqo ngezandla zakhe zobumama.
Isithombe somyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke, esiqinisekiswe ukugcwaliseka kweziprofetho, siqeda ukungabaza kweVatican futhi siveza iqiniso ngokungenakuphikwa. Njengoba iNkosikazi Yezizwe Zonke iyiThempeli likaNkulunkulu eliphilayo – iNtaba entsha Yezibusiso – yileli tabernakele elingcwele lapho izithelo nomusa kungathululwa khona kwabathembekile. Kungaphakathi kwayo lapho wonke amasakramente nengcebo abathembekile abayiletha eNkosini njengezipho nemihlatshelo kufihliwe khona.
 
Ekupheleni kwengxenye yomyalezo okuxoxwe ngayo, u-Ida Peerdeman ubona iSiphambano esingenalutho, esibekwa yiNkosikazi Yezizwe Zonke phansi. ISiphambano esingenalutho, uphawu lokuhlupheka, sibikezela ukugcwaliseka kweNcwadi yoMthetho KaMose. Kukule Ncwadi lapho kokubili izijeziso ezehlela umuntu ngokwephula iSivumelwano noNkulunkulu kanye nezibusiso zokusigcina zilotshiwe. Umoya walo Mthetho, oqukethwe emiBhalweni Engcwele, ubopha wonke umKristu, ngakho-ke amarekhodi alezi zincwadi kufanele aziwe yibo bonke abantu bakaNkulunkulu. Njengoba engekho uKristu esiphambanweni ozothatha ngokuzithandela lezi ziqalekiso phezu kwakhe, izahlulelo zobulungiswa zenziwa ngqo esintwini. Ukungabikho koMsindisi kusho ukubuyela emthethweni kaMose onzima. Kuphela lapho umuntu eqaphela isono sakhe futhi efisa ukuzihlanza kuso lapho imiphumela yalo Mthetho isuswa khona kuye.
Ngemiyalezo yakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke ibonisa ukuthi isintu simfulathele uKristu, nokuthi ukonakala kokuziphatha kuyabusa emhlabeni—futhi ngenxa yalokho, iSiphambano sihlala singenalutho. Isenzo sokusibeka phansi simemezela ngokusobala ukuthi ukuhlupheka kuzokwehlela emhlabeni owonakele ngenxa yemvelo namandla ayo anamandla, okuxoxwa ngawo esigabeni esilandelayo somyalezo.
Kubalulekile ukuqaphela isimiso esibalulekile: lapho kuphela amacala ngamanye okwephulwa komthetho kaNkulunkulu akhona emphakathini othile, wonke umphakathi awuzwa imiphumela ebanzi yobulungiswa, futhi imiphumela ithinta kakhulu abantu ngabanye. Kodwa-ke, lapho ingxenye enkulu yomphakathi wamaKristu inqotshwa ukonakala, isahlulelo sikaNkulunkulu siqala ukuzwakala yiwo wonke umuntu—kokubili abalungile nababi. Ngakho-ke, kubalulekile ukuthi ukuqapha okungokomoya kunqobe phakathi kwabathembekile, nokuthi wonke amalungu eSonto aphathane njengomndeni owodwa. Kule mpilo, asinankinga yokusindisa labo abaseduze nathi, kodwa siphatha labo abangaphandle kwalesi sigungu njengabantu esingabazi. Umphumela walokhu kusondelana ukuthi, ekugcineni, sonke sibhekana nemiphumela yesono somphakathi wonke. Abalungile babenecala lokuhlala bengenzi lutho lapho bebhekene nesono, kuyilapho ababi benecala lokuziphatha kwabo.
 
Uma sibhekisela ekucabangeni kwethu kwangaphambilini ngomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke, kufanelekile ukukhumbula ukuthi ubupapa bukaPapa Paul VI baphawulwa ukuqaliswa kwezinguquko zoMkhandlu Wesibili weVatican. Kwakuyilo mkhandlu owakhipha isimemo esiphuthumayo kubapristi ukuba banikele ngengcebo yabo ukuze kuzuze okuncane. Kufanele sikhumbule lapha imfundiso yomkhandlu ngenhloso yezimpahla ezigeleza eSontweni ngenxa yokuphana kwabathembekile. Izwi loBaba boMkhandlu laliqinile kakhulu futhi lingaguquguquki kule ndaba: iSonto labizelwa ebumpofwini obukhulu, ukwenqatshwa kokunethezeka, kanye nokukhululwa okuphelele emoyeni waleli zwe. UMkhandlu wahlasela ngqo ubumbano oluhlazisayo phakathi kwe-altare, imali, kanye nethonya lezombusazwe, wakhipha isixwayiso esinesibindi: iSonto kumele lilahle ngokushesha wonke amalungelo aphathekayo uma lilimaza ukwethembeka kofakazi balo:
 
"ISonto (...) alibeki ithemba emalungelweni eliwanikezwe yigunya lomphakathi; empeleni, lizolahla ukusetshenziswa kwamalungelo athile atholwe ngokusemthethweni lapho kuba sobala ukuthi ukusebenzisa kwawo kwehlisa ubuqotho bobufakazi balo, noma ukuthi izimo ezintsha zokuphila zidinga ilungiselelo elihlukile lobudlelwano."
 
OBaba BoMkhandlu bakhumbula ukuthi lesi sikhungo sasungulwa nguKristu, owakhetha ubumpofu obukhulu. Ngakho-ke, abelusi abanalo ilungelo lokujabulela inala:
 
"Njengoba nje uKristu afeza umsebenzi wokuhlenga ebumpofwini naphakathi kokushushiswa, kanjalo neSonto libizelwa ukulandela indlela efanayo, ukunikeza abantu izithelo zensindiso. (...) ISonto lamukela ngothando bonke abathintwe ubuthakathaka bomuntu; ngaphezu kwalokho, kwabampofu nabahluphekayo libona umfanekiso woMsunguli walo, ompofu nohluphekayo, lilwela ukunciphisa usizi lwabo futhi kubo lifuna ukukhonza uKristu."
 
Esinqumweni Senkonzo Nokuphila Kwabapristi, uMkhandlu ubhekisele ngqo emalini engenayo kanye nempahla eqoqwe ngabelusi:
 
"Izimpahla ezibonakalayo (...) kufanele ziphathwe abapristi ngendlela yokuthi zivumelane nesimiso seVangeli. (...) Izimpahla zesonto, ngomqondo oqinile, kufanele ziphathwe abapristi ngokwemithetho yesonto (...) futhi noma yini abayiqoqayo ekusebenziseni inkonzo ethile yesonto okufanele bayisebenzisele ukusekela abampofu noma inzuzo yeSonto."
 
Ukuthobeka kokuphakanyiswa kukaSt. Peter esikhundleni sokuba "ongaphansi kwabo bonke" - okuvezwe esicelweni sakhe sokubethelwa esibheke phansi - kuhambisana kakhulu nomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke. Ubiza abapristi ukuba babe "abancane kakhulu" njengoba "bengabancane kunabo bonke," ngoba isimo sengqondo esinjalo kuphela esisivumela ukuba sibone isimo sangempela sezwe lanamuhla. Uma sibheka ngombono wokuhlupheka umuntu abhekana nakho kusukela kuleli qiniso lasemhlabeni, uqala ukuqaphela isono salo futhi athole ulwazi lokuthi angenza kanjani ukuze enze leli zwe libe yindawo engcono. Umuntu ohlala enduduzo ephelele futhi ethokomele uvame ukwehluleka ukuqaphela ububi obumzungezile, ngoba ubukela phansi umhlaba. Okunye ukubonakaliswa kwalokhu kuqonda okuhle ukwabelana ngengcebo yeSonto nabathembekile abaswele.
Lesi siphetho sihambisana ngokuphelele nezinqumo zoMkhandlu Wesibili weVatican. Kodwa-ke, ingabe sinomthelela wangempela eqinisweni? Noma ingabe lezi zimane nje ziyizimemezelo ezingenalutho? Kwesinye semiyalezo yakhe yangaphambili, iNkosazana Yezizwe Zonke ibiza ngokusobala abefundisi ukuba banamathele kulokho bona ngokwabo abakubhalile futhi bakusungula ngaphambilini. Kule ndawo, umehluko obuhlungu uyabonakala namuhla: abapristi basho into eyodwa futhi benze into ehluke ngokuphelele. Lokhu kufana okuphawulekayo nesimo sengqondo uKristu asilahla kanzima phakathi kwababhali nabaholi beThempeli laseJerusalema.

Kungazelelwe, ngiphakanyiswa ngaphezu koMhlaba. Imbulunga ingaphansi kwethu. Ngibona into engavamile kakhulu manje, into esingayazi. Ngaphakathi kukhona ubuso, obuluhlaza okwesibhakabhaka futhi obujulile obungenamkhawulo. Kuvela izindandatho ezingizungezile, iziyingi zemibala emihle ezihlangana. Lena imibala esingayazi.
Njengoba ngintanta esikhaleni, ngidonswa phansi ngokuzumayo, njengokungathi ngidonswa yimagnethi. Inkosikazi ithi,
"Lawa amandla emvelo. Uzophinde uzwe ngawo."
Ngicabanga ukuthi lokhu kuzokwenzeka kamuva. Bese siqhubeka futhi singena ngaphezu kwalezi zindandatho, noma iziyingi, ekukhanyeni okungapheli, ukukhanya okungavamile kakhulu nokuhlukile. Bese sifika kwenye indilinga, ebonakala inzima kakhulu. Izingalo zami nomzimba wami wonke kuba ndikindiki. Kunjengokungathi ngiyantanta noma ngiyawa. Bese ngiba nobuhlungu, ubuhlungu obukhulu. Angazi ukuthi konke kuhlobene kanjani.
Isithombe siyanyamalala, futhi manje ngibona inkosikazi ikhomba okuthile. Ithi,
"Lena yiNgcelele Ekhanyayo."

UNkulunkulu wabumba iqiniso elisizungezile ukuze abantu, ngokucabangela ukuhleleka kwalo okujulile, bakwazi ukumthola. Isibonelo esiphelele salokhu imithetho yendawo yonke elawula izinkathi zomhlaba kanye nesigqi semini nobusuku. Uma lokhu kuhleleka kwendawo yonke kungaphazanyiswa eduze koMhlaba, iplanethi yethu nokuphila kwabantu kuzophela ngokushesha. Okufanayo kusebenza emithethweni kaNkulunkulu eqondiswe esintwini - ukuyiphula kuzoholela ekufeni ngokushesha noma kamuva.
Isibonelo esiphelele sokufuna uNkulunkulu ezweni elisizungezile ngamazwi eNkosikazi Yezizwe Zonke, eyaqhathanisa isimo sokuziphatha sezwe lanamuhla nesimo somgodi omnyama. Lesi sifaniso esijulile siveza ngokunembile isono isintu esizicwilise kuso. Ngokufulathela uNkulunkulu, abantu bazihlukanisa nomthombo wokukhanya futhi ngokungangabazeki behlela ebumnyameni obujulile. Ngokuthakazelisayo, kulokhu kuqhathanisa singabona imithetho ethile elawula umgodi omnyama, abantu ababengakawazi ngesikhathi salo myalezo.
Kuze kube ngu-1949, lapho sathola umyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke ngo-Ida Peerdeman, ulwazi lwemigodi emnyama lwalumane nje luwukucashunwa kwezibalo. Ngaphezu kwalokho, u-Albert Einstein ngokwakhe wayebheka lezi zinto njengephutha elikhulu ezilinganisweni, elahla ukuthi kungenzeka ukuthi zikhona ngempela endaweni yonke. Ngaleso sikhathi, isayensi yayingenalo ubuchwepheshe bokuzibona, futhi igama elithi "umgodi omnyama" lalingekho, elaqanjwa eminyakeni eyishumi nesishiyagalombili kamuva. Ngakho-ke singabona ukuthi okuqukethwe kwesambulo kwandulela ukuqwashisa kwesintu jikelele ngaleli thambo elidonsela phansi amashumi eminyaka.
Ingxenye yomyalezo ohlaziywayo ayihlukile. Isithombe sendawo yonke u-Ida Peerdeman asibona ngeke siveze nje amaqiniso esayensi angaziwa ngaleso sikhathi kodwa, ngaphezu kwakho konke, sembule izimfihlo ezijulile zamazulu. Ngakho-ke, ake sibheke ngokujulile indaba yakhe yesikhathi lapho ephakanyiswa khona emkhathini yiNkosikazi Yezizwe Zonke.
Ngenxa yokuthi u-Ida Peerdeman wakuthola kunzima ukuchaza ngamazwi akhe isithombe sendawo yonke asibonayo, izincwadi ezisemthethweni eziqukethe imiyalezo akulula ukuziphinda. Ngaphezu kwakho konke, azinazo imininingwane—njengoba sizobona kamuva—ebalulekile. Kodwa-ke, sinamarekhodi alalelwayo lapho u-Ida Peerdeman echaza khona imibono ayibona ngokuningiliziwe. Ngakho-ke ake sinikeze umbhalo oqoshiwe ka-Ida Peerdeman, ohlobene ngqo nengxenye yomyalezo okukhulunywa ngawo:

18:11 Bese ngibona into esingayazi, ngisho lokho ngoba kwakuyinto engavamile kakhulu.
18:17 Ngokungazelelwe ngima phezu koMhlaba, uma singasho, akunjalo? Embulungeni, noma eMhlabeni,
18:26 bese ngibona isikhala esiphakathi, esiluhlaza okwesibhakabhaka kakhulu, esinobunzulu obungenamkhawulo. Kodwa akulona oluhlaza okwesibhakabhaka esilwaziyo.
18:32 Uyazi, oluhlaza okwesibhakabhaka oluhle kakhulu nolujulile kakhulu. Akunakuqhathaniswa. Kungumbala ohlukile ngokuphelele oluhlaza okwesibhakabhaka,
18:40 ojulile kakhulu, ojulile ngokungenamkhawulo. Futhi nxazonke kwaqala kwavela izindilinga zemibala emihle, kodwa kwakukhona nemibala esingayazi ngo
-18:51 - imibala ehlangana komunye nomunye, engingakwazi ukuyichaza,
18:58 lowo mbala. Futhi lawa macala akufanele acatshangelwe njengento eqinile... ubungayibiza ngokuthini
19:04 , akunjalo? Yebo, kwakuyini... kwakuyizindilinga ezingavamile kakhulu. Njengoba kufanele uchaze...
19:15 uthingo, kodwa luqondile, futhi lokhu... ngingalubiza ngokuthini, kwakuyindiza, akunjalo? Lezi zindandatho
19:21 zaziyisicaba. Ngabe sengidwetshwa. Lapho ngima kulezi zindandatho—ngimi noma ngintanta, empeleni ungathi
19:30 ngoba besingami, besintanta nje emoyeni (esikhaleni). Kwabe sekufana nokuthi
19:37 bengidonswa njengomagnethi, akunjalo? Ukuthi ubunomuzwa onjalo wamagnetic emuva kulo Mhlaba, akunjalo?
19:44 Wabe esethi uNkosikazi, "Lawa amandla emvelo." Kodwa konke kwakungixaka kakhulu ukuthi ngimane
ngima lapho ngibheke ngokumangala okukhulu. Wabe esethi futhi, "Uzozwa ngalokhu kamuva." Futhi kwabonakala kimi
ngo-19:58 ukuthi lokhu kwakungokwesikhathi esizayo, akunjalo? Ukuthi kwakungesona isikhathi samanje, ngo-'48, akunjalo?
20:05 Sabe sesiqhubeka nokuhamba futhi ngokuzumayo sangena ekukhanyeni futhi. Ngaphezu kwalezi zindilinga, ngokuzumayo sangena ngo
-20:14 ukukhanya okungenamkhawulo, futhi lesi sici, ukukhanya okungavamile, akunjalo? Bese sifika ku-
20:21 esinye isiyingi. Ngizibiza nje ngokuthi iziyingi ezahlukene; angazi ukuthi ngingakuchaza kanjani okunye.
20:26 Kwakukhona futhi, ngempela, iziyingi ezinemibala futhi. Ngafika esiyingini esasinzima kakhulu, kwathi ngo
-20:34 ngaba nokungezwani (ukuntuleka kwemizwa) ezandleni zami, kodwa futhi nasemzimbeni wami wonke. Kwakufana nokuntanta noma
ngo-20:41 noma ngabe kwakuyini—akukho mizwa nje, njengokukhuphuka nokuhla, akunjalo? Ngabe sengizizwa njengobuhlungu
-20:48 , ubuhlungu obukhulu. Lokho kwakusho ukuthini, ukuthi kwakuhlobene kanjani—angazi.
20:54 Futhi yileyo yileyo yindilinga ekhanyayo. Ngabe sengibona ngokuzumayo… ngoba kwase kuphelile… Ngangingasami
kulomhlaba , ngabe sengibona ngokuzumayo uNkosikazi ekhomba okuthile. Wabe esethi,
9:08 : "Le yindilinga ekhanyayo." (...)

Uma ebheka uMhlaba phezulu, u-Ida uwuchaza njengonophahla oluhlaza okwesibhakabhaka olujulile ngendlela emangalisayo. Emhlabeni wonke, ubona izindandatho ezinhle, ezinemibala eminingi ngemibala ayengakaze ayibone ngaphambili. Uchaza ngokusobala lesi senzakalo sonke njengesakhiwo esingavamile nhlobo kokuhlangenwe nakho komuntu. Ngenxa yokuthi ukuhlola isikhala esiseduze noMhlaba kwaqala eminyakeni yakamuva, abantu ngaleso sikhathi babengenalo ulwazi lokuthi umhlaba wethu ubukeka kanjani ngempela usemkhathini.
Ukuze sikuqonde ngokugcwele lokhu, ake sibheke imvelaphi yezithombe zasemkhathini nokuthi kancane kancane sathola kanjani ukubukeka kwangempela kweplanethi yethu. Umyalezo we-Lady of All Nations wethulwa ngoMeyi 7, 1949. Phakathi naleso sikhathi, isintu kwadingeka silinde kuze kube ngu-Okthoba 5, 1954, ukuze sithole isithombe sokuqala sombala soMhlaba. Yilapho irokhethi locwaningo laseMelika i-Aerobee-Hi lafika khona ekuphakameni okungaphansi komjikelezo, futhi ikhamera ebekwe kuyo yathwebula isithombe sokuqala sombala. Kodwa-ke, lesi sithombe—ngenxa yokusondela kwaso ebusweni—sasibonisa ingxenye encane nje yobuso boMhlaba. Nakuba ubuchwepheshe besathelayithi buhlinzeke ngedatha enembile ngokwengeziwe eminyakeni eyalandela, asibonanga isithombe esigcwele nesivelele kakhulu seplanethi eluhlaza okwesibhakabhaka kwaze kwaba nguDisemba 1972, ngenxa yabasebenzi be-Apollo 17, abathwebula isithombe esidumile se-Blue Marble (isithombe 5). Umyalezo we-Lady of All Nations wandulela lesi sithombe esingokomlando ngeminyaka engaphezu kwengu-23.

Isithombe 5. Iplanethi Eluhlaza Okwesibhakabhaka - I-Marble Eluhlaza Okwesibhakabhaka

Kuyafaneleka ukuqaphela ukuthi isithombe sokuqala soMhlaba usuka emkhathini, esathathwa ngo-Okthoba 24, 1946, sisemkhathini werokhethi yaseMelika i-V-2, saqoshwa kufilimu emnyama nomhlophe. Lezi zithombe zazibonakala ngomehluko omkhulu—zabonisa kahle imichilo yamafu amhlophe ngokumelene nesizinda esimnyama qhwa sesikhala, kodwa azizange zinikeze lwazi mayelana nemibala yangempela yeplanethi.
Kodwa-ke, umhlaba kwadingeka ulinde kuze kube ngu-Ephreli 12, 1961, isikhathi lapho amehlo abantu abona khona uMhlaba okokuqala ejikeleza. Yilapho umkhumbi-mkhathi waseSoviet uYuri Gagarin eqala khona ukuhlasela esuka eBaikonur Cosmodrome egibele iVostok 1, eba ngumuntu wokuqala emkhathini. Nansi indlela achaza ngayo lo mbono omangalisayo:
 
"Ngiyawubona uMhlaba! Ngiyawabona amafu, amahle kakhulu! Yeka umbono omuhle... Isithombe sicacile kakhulu. (...) Ukuguquka kusuka ebusweni obukhanyayo kuya esibhakabhakeni esimnyama qhwa kuhle kakhulu. Umhlaba uluhlaza okwesibhakabhaka!"
 
Emfanekisweni womyalezo, u-Ida Peerdeman uchaza lona kanye lolu luhlaza okwesibhakabhaka. Kuhle ukukhumbula ukuthi ngo-1949, isintu sasingaqiniseki ngombala weplanethi yaso. Nakuba abanye ososayensi babesola ukuthi iplanethi yethu ingase ibe nombala oluhlaza okwesibhakabhaka, lokhu kwakuwumbono nje wemfundiso, owaqinisekiswa eminyakeni embalwa kamuva ngezithombe zombala ezithathwe emkhathini.
U-Ida Peerdeman uchaza lo mbala oluhlaza okwesibhakabhaka njengombala ojulile ngendlela engavamile. Uma sibheka izithombe zesimanje ezivela ekujikelezeni koMhlaba, injabulo yomboni ngalo mbala iyaqondakala ngokugcwele (Isithombe 6).
Manje ake sicabangele uhlobo lwamasongo anemibala, u-Ida Peerdeman awachaza njengengavamile kakhulu. Ngokusho kwakhe, ayengaqinile kodwa ayebonakala elenga esikhaleni, futhi imibala yawo ihlangana kahle, engenazo izinkomba ezicacile nezihlala njalo. Ngolwazi lwanamuhla, siyazi ukuthi izenzakalo ezinjalo esikhaleni esiseduze noMhlaba noma emkhathini ngokwawo zingabangelwa ukuhlakazeka kokukhanya noma umoya welanga, onezinhlayiya ezishajayo—ezihamba ensimini yamagnetic yoMhlaba—zihlangana namagesi emvilophini yethu yegesi, okubangela ukuba akhanye. Mhlawumbe umboni wabona ububanzi bezenzakalo zemvelo ezinjalo. Ake sihlole izenzakalo okungenzeka ukuthi uzibonile.

Isithombe 6. Umkhathi woMhlaba ubonakala usuka emkhathini woMhlaba.

Amasongo u-Ida Peerdeman awabona kungenzeka ukuthi empeleni ayengamasongo anegesi. Umhlaba uhlala uzungezwe yizakhiwo ezinemibala enjalo ezibonakala emkhathini, yize ngosuku umyalezo owalethwa ngalo, abantu babengenalo ulwazi ngesimo sawo sangempela sejometri noma ukubukeka kwawo endaweni yonke. Namuhla, izazi zezinkanyezi ezijikeleza umhlaba zibuka futhi zithwebula izithombe zalezi zenzakalo ezimangalisayo zokukhanya, zakha izindilinga eziphelele nezinemibala ezizungeze iplanethi yethu noma ezikhazimulayo ezingqimbeni zayo eziphezulu. Isibonelo esiyinhloko salokhu yizingqimba zokukhanya komoya ezakha izingqimba ezihlala njalo nezikhanyayo emhlabeni wonke (isithombe 7, isithombe 8).

Umfanekiso 7. Ukubuka kusuka ekuzungeni okubonisa ukukhanya kwe-earlight okuzungeze umhlaba.
Isithombe 8. Ukukhanya okuzungeze umhlaba woMhlaba – isithombe esithathwe eSiteshini Somkhathi Samazwe Ngamazwe (ISS).

Ngokombono we-physics yanamuhla, siyazi ukuthi la macala akhanyayo abonakala emoyeni ongaphezulu abunjwe ngamandla emvelo anamandla. Ukukhanya komoya okumibalabala kudalwe ukusebenzisana okuthakazelisayo phakathi kweLanga nomoya woMhlaba. Ngenkathi imisebe yelanga iphula ama-molecule egesi ku-mesosphere kanye ne-ionosphere emini, ebusuku ayahlangana futhi. Kungale miphumela yemvelo yamakhemikhali lapho kukhishwa khona ukukhanya okunemibala. Kuye ngokuphakama kanye nohlobo lwezinto ezikhona, la macala e-cosmic akhanya ngemibala eyingqayizivele. Ukusabela okwenzeka kuma-molecule e-oxygen kukhiqiza ukukhanya okuluhlaza okotshani nokubomvu okujulile, kuyilapho ukuba khona kwama-athomu e-sodium kubangela imibala ephuzi ne-orange. Lezi zinqubo eziqhubekayo zibangela ukuthi kwakheke amasongo ajwayelekile, anemibala emhlabeni wonke.
Kusukela esikhaleni, lokho okubizwa ngokuthi "umphumela wenkazimulo," ovela emafwini noma enkunguni, nakho kungabonakala. Lawa angamasongo anemibala eminingi, afana nothingo lwenkosazana adalwe ukuphambuka kokukhanya emaconsi amanzi (isithombe 9, isithombe 10, isithombe 11). Lo mphumela ubonakala lapho iLanga likhanya ngqo ngemuva komqapheli futhi ifu noma inkungu eyakhiwe amaconsi amancane, alinganayo iphambi kwawo. Imisebe yelanga ishaya lezi zinhlayiya eziyindilinga, ezigoba ukukhanya ngama-degree angu-180 bese zikuqondisa ngqo kumbukeli. Ngenxa yalokho, amagagasi abuyayo ayahlangana futhi ahlukane, okwenza ukwakheka kothingo esweni lomqaphi eduze kwesithunzi sakhe.

Isithombe 9. Isenzakalo senkazimulo esithathwe enkungwini ephakeme, esakha lokho okubizwa ngokuthi isenzakalo saseBrocken noma inkohliso yezintaba.
Isithombe 10. Isazi sezinkanyezi se-European Space Agency u-Alexander Gerst wathwebula isenzakalo somkhathi esaziwa ngokuthi i-Gloria esiteshini sasemkhathini ngoSepthemba 14, 2018. (Umthombo wesithombe: ESA/NASA)
Isithombe 11. Umphumela wenkazimulo owakheka uzungeze isithunzi sendiza.

Esinye isenzakalo esingavamile yi-aurora borealis, ebonakala kokubili kusukela ekuzungeni nasezindaweni ezithile zeplanethi yethu (Isithombe 12). Lesi simo sokukhanya esithakazelisayo senzeka emaphethelweni esikhala lapho izinhlayiya ezishajiwe ezivela emoyeni welanga zishayisana namagesi asemkhathini woMhlaba. Ngokombono wobuso boMhlaba, sihlotshaniswa kakhulu "namakhethini" aguquguquka esibhakabhakeni sasebusuku sezifunda ze-polar. Ukungena kuphela ku-orbit okusivumela ukuthi siqonde isakhiwo saso sangempela, somhlaba wonke - kusukela emkhathini, ama-aurora angabonakala akha ama-oval amakhulu, anobuthi azungeze izifunda ze-polar zeplanethi yethu.

Isithombe 12. Izibani zaseNyakatho ezibonakala zisemkhathini

Ake sihlole ukulandelana okulandelayo komyalezo. INkosikazi Yezizwe Zonke ihola u-Ida Peerdeman phambili ekukhanyeni, ishiya ama-hoops anemibala ngemuva. U-Ida uchaza lokhu kukhanya njengokuhlukile nokungavamile. Ekugcineni, bafika komunye umbuthano, umboni ochaza ngokuthi "usindayo." INkosikazi Yezizwe Zonke ibiza le nto ngokuthi "uMbuthano Okhanyayo," futhi u-Ida uqaphela ukuthi nezinye izimbuthano ezinemibala nazo ziyizungezile.
Kubalulekile ukuqaphela izici zolimi nezendawo zalo mbono. Emarekhodini okuqala esiDashi, igama elithi "kring" (isiyingi) liyavela. Nakuba lisikisela isimo sejiyometri esiyisicaba, ngokombono wezinkanyezi, isakhiwo esichazwe empeleni siyinto eqinile enezinhlangothi ezintathu—isiyingi. Uma sibheka iLanga noma iNyanga evela eMhlabeni, nazo zibonakala kithi njengama-disc ayisicaba.
Njengoba u-Ida esondela "kuMbuthano Okhanyayo," uqala ukuzwa ukungabi namizwa okukhulu. Lesi simo simphuca umuzwa, kuqala ezandleni zakhe, bese kuba kuwo wonke umzimba wakhe, ngenkathi ehamba kancane enyuka futhi ehla. Yile ndlela umboni ochaza ngayo isimo sokudonsa umoya. Uma sibheka le ncazelo ngokombono wesimiso sethu selanga, ukukhanya okuphawulekayo kuvela ukuthi yiLanga. Njengoba u-Ida esondela kule nkanyezi, uzwa ubuhlungu obukhulu, obungabonakala ngokukhishwa okunamandla kokushisa noma ukuvutha kwelanga okunamandla.
Ngaphezu kwalokho, ucwaningo lwanamuhla luqinisekisa ukuthi amasongo amakhulu akhiwe uthuli lwendawo yonke nama-athomu e-ionized asakazeka azungeze inkanyezi yethu. Isayensi okwamanje ifunda izifunda ezimbili ezinjalo: okuthiwa i-dust corona (F corona) kanye ne-electron corona (K corona). I-F corona yakhiwe ngezinto ezinothuli (izingcezu zamatshe ezivela kuma-comet nama-asteroid) azungeza iLanga. Lapho ukukhanya kwelanga kushaya lezi zinhlayiya, kuyahlakazeka, kudala indandatho enkulu, ekhanyisiwe emkhathini. I-K corona yangaphakathi, nayo, iyindandatho eshisayo kakhulu ezungeze iLanga, eyakhiwe igesi elula kakhulu endaweni yonke—i-hydrogen—eye yaphulwa ngokuphelele ngaphansi kwethonya lokushisa elifinyelela kuma-degree Celsius ayizigidi.
INkosikazi Yezizwe Zonke ichaza le nto ngokuthi "Indandatho Ekhanyayo." Emkhathini, iLanga libonakala limhlophe, licwebezela (Isithombe 13). Emhlabeni, kubonakala kuphuzi noma ku-orenji ngoba imisebe edlula emkhathini iyahlungwa, ishintsha umbala wayo wokuqala ngokungenakugwenywa. U-Ida Peerdeman uxoxa ngalesi simo, ethi le mibala esingavamile ukuyibona.

Isithombe 13. Ukubukwa Kwelanga "njengeSiyingi Esikhanyayo" kusuka ekuzungelezeni uMhlaba.

Ngakho-ke, siyabona ukuthi umbono ka-Ida Peerdeman ubonakala kahle eqinisweni lethu elibonakalayo, uchaza amaqiniso esayensi isintu ngaleso sikhathi esasingazi lutho ngawo. Isithombe esivezwe esigijimini sifihla nomyalezo ojulile ongokomoya, ohambisana kakhulu nemiBhalo Engcwele futhi ugxile ezweni elibonakalayo. UMdali uhlala embula izinto ezingaphezu kwemvelo ngezinto ezibonakalayo nezibonakalayo. Lesi sithombe sendawo yonke siphethe nesiprofetho esagcwaliseka eminyakeni engaphezu kweyishumi ngemva kokumenyezelwa kwaso. Futhi yilesi siprofetho esingavamile lapho sizoqala khona ukucabanga kwethu okwengeziwe.
NgoMashi 13, 1989, esinye seziphepho ezinkulu kakhulu zelanga emlandweni wanamuhla senzeka, okwaholela ekukhubazekeni okuphelele kwegridi yamandla eCanada, eyaziwa ngokuthi i-Quebec blackout. Ngemizuzwana engama-90 nje kuphela, abantu abayizigidi eziyisithupha basala bengenawo ugesi, ukushisa, namanzi agelezayo amahora angaphezu kwayisishiyagalolunye, kwaphazamisa izikole, izikhumulo zezindiza, kanye nesitimela esingaphansi komhlaba. Ukucima kwaqala ngo-2:44 ekuseni ngesikhathi sendawo. Ukuqhuma kwelanga kwe-
X15-class kwenzeka ezinsukwini ezimbalwa ngaphambili - ngoMashi 10. Ukushaya kwemisebe okunamandla okuhambisana nakho kwafika eMhlabeni ngesivinini sokukhanya ngemizuzu eyisishiyagalombili kuphela, kwabangela ukuphazamiseka komsakazo okusheshayo kodwa okungabonakali. Kodwa-ke, isenzakalo esibalulekile saba yifu elikhulu lezinhlayiya ezishajelwe (ukukhishwa kwe-coronal mass), elagijima emkhathini cishe amahora angama-54. Leli gagasi lamagnetic lashaya iplanethi yethu ngobusuku bangoMashi 12 kuya ku-13.
Ngesikhathi izakhamuzi zaseQuebec zilele, imisinga enamandla ebangelwa yisiphepho yaqala ukugeleza ngaphansi komhlaba. Ngenxa yokuthi amatshe endawo ayizikhombisi zikagesi ezingezinhle, amandla abhubhisayo aqongelela emigqeni yamandla enamandla aphezulu, agcwalisa ngokweqile futhi akhubaza igridi yamandla yonke ngokushesha.
Ngalobo busuku, enye yama-aurora amahle kakhulu futhi amakhulu emlandweni wanamuhla yakhanyisa umhlaba. Lesi simo sasinamandla kangangokuthi sadlula imingcele yaso yemvelo, engaphansi komhlaba, sakhanyisa isibhakabhaka kude eningizimu - sabonwa izakhamuzi zaseCuba, eJamaica, eBahamas, eMexico, naseFlorida. Ukukhanya okukhulu, okubomvu njengegazi kwabonakala ngokucacile kulo lonke elaseYurophu. Njengoba i-aurora ithatha umbala obomvu ongavamile, ojulile, ukwesaba kwabamba izigidi. Beqiniseka ukuthi impi yenuzi noma umlilo omkhulu usuqalile, izakhamuzi ezesabekayo zamadolobha amaningi e-United States naseYurophu zaxwayisa kakhulu amaphoyisa kanye neminyango yomlilo.
Manje ake sibheke isakhiwo somyalezo ngokwawo, esibikezela ngokuphawulekayo inhlekelele ezayo. INkosazana Yezizwe Zonke ivela ngokuphindaphindiwe emhlabeni wonke ijikeleza ngaphansi kwezinyawo zayo. Lokhu kubonisa ukuthi imi endaweni yokujikeleza yoMhlaba - eNyakatho Pole. Uma sibheka isithombe esidwetshwe ngokwemiyalelo eqondile ka-Ida Peerdeman, leli qiniso liqinisekiswa ngokugcwele.
EmiBhalweni Engcwele, le ndawo ayiyona into eyenzekile ngengozi, ngoba kuvela enyakatho lapho inkazimulo namandla kaNkulunkulu avela khona, futhi INkosazana Yezizwe Zonke ivela lapha njengeThempeli lapho uMoya kaNkulunkulu ubonakala futhi usebenza khona. Njengoba u-Ida Peerdeman ehamba ngaphezu komphetho womkhathi woMhlaba, ubheka phakathi koMhlaba. Ngakho-ke umboni akakho ngqo endaweni yezwe, kodwa useduze nayo. Kuleli qophelo, uqala ukuzwa amandla amdonsela ebusweni bomhlaba, awuchaza njengokungathi udonsa ngamandla amakhulu. Imizwa yomzimba ka-Ida Peerdeman ihlala idlala indima ebalulekile ekuhlaziyeni imiyalezo, njengoba ihloselwe ukusiqondisa encazelweni yayo ejulile. Kulokhu, le mizwa ikhombisa ukuthi umboni utholakala ngqo ngaphezu kwe-magnetic north pole. Kufanelekile ukugcizelela ukuthi, ngokungafani ne-geographic pole, i-magnetic pole yeplanethi yethu ishintsha njalo minyaka yonke. Uma sihlaziya imephu yalolu hambo (Isithombe 14), sithola iqiniso elibalulekile: ngo-1948 nango-1949, lapho lo myalezo udluliselwa, i-magnetic pole yoMhlaba yayitholakala ngqo endaweni yaseCanada. Lokhu kuhlangana okuphawulekayo kuba yisiqondiso esiqondile esikhomba eCanada, lapho eminyakeni eminingi kamuva kwenzeka khona inhlekelele yamandla ekhumbulekayo, ebangelwa yilanga.
Ukube besingabuka uMhlaba sisemkhathini ngobusuku bangoMashi 13, 1989, besizobona umbukwane ongakaze uthathwe yisintu ngaphambili ezithombeni zesathelayithi. Umkhathi woMhlaba wawubukeka njengesakhiwo esivuthayo. Okuphawulekayo ukuthi i-American space shuttle Discovery (STS-29 mission) yayijikeleza uMhlaba ngaleso sikhathi. Nakuba osomkhathi, ngenxa yokujikeleza kwabo okuphansi, bakubona lokhu kudlala kwemibala eduze njengezindonga ezinkulu zokukhanya ezibomvu, ukwakheka okugcwele kwalesi simo kwaqoshwa ngezinsimbi zokulinganisa. Amasathelayithi ezempi kanye nesimo sezulu aveze ukuthi esikhundleni sendandatho eluhlaza ejwayelekile, emincane ezungeze isigxobo ngokwaso, i-oval ye-auroral yayisinwebekile futhi yaphambuka kakhulu. Ukusuka phezulu, kwabonakala indilinga enkulu, evuthayo yebomvu elijulile, isuka kude ngendlela engavamile eningizimu, ihlanganisa lonke iCanada ne-United States, futhi yehla yaze yafika eCaribbean. Lokhu kubusa kobomvu, okubangelwa ukukhushulwa kwama-athomu e-oxygen ezindaweni eziphakeme ngaphezu kwamakhilomitha angu-200, kwenza iplanethi yabonakala ngombono wendawo yonke njengokungathi imbozwe yi-halo enegazi. Ngaphezu kwalokho, ukungena kwamandla amakhulu avela eLangeni kwabangela ukuthi amasongo avamile angabonakali okukhanya komoya womkhathi abe mhlophe kakhulu futhi ahlaba umxhwele.

Isithombe 14. Indlela yokufuduka kwe-north magnetic pole yoMhlaba.

Ngakho-ke, sibona ukuthi lesi senzakalo somlando sihambisana kanjani nombono ka-Ida Peerdeman, awuchaza ngendlela efanayo, ecacile kakhulu, yezindilinga ezinemibala.
Njengoba umboni ephuma ngokuthula eduze kwelanga, ngokuzumayo uzwa ubuhlungu obukhulu. Lokhu okuhlangenwe nakho kuhlobene ngqo nokukhanya kwelanga kanye nokuqhuma okunamandla kwezinhlayiya kanye ne-plasma okwaqala inhlekelele echazwe ngenhla. Imiphumela yalo mthelela wendawo yonke yembulwa ekuqaleni komyalezo. Lapho iNkosazana Yezizwe Zonke no-Ida Peerdeman bezithola besebumnyameni obuphelele, lesi senzakalo siveza ngokuphawulekayo ukucima kukagesi okukhulu eQuebec. Ukuphela kukagesi kwathatha amahora angaphezu kwayisishiyagalolunye. Nakuba ugesi waqala ukubuya kancane kancane, ukuhlanzwa nokulungiswa kwengqalasizinda kwaqhubeka amasonto amaningi.
 
Manje ake sibhekisele ezindabeni ezingokomoya kuphela. Njengayo yonke imiyalezo yeNkosazana Yezizwe Zonke, lena ibhekisela ngokusobala emiBhalweni Engcwele—ikakhulukazi, iNcwadi kaHezekeli (Hezekeli 1:1-28). Ngesikhathi esekudingisweni eBhabhiloni, eMfuleni iChebar, umprofethi uchaza inqola kaNkulunkulu, ememezela ukuza kukaNkulunkulu kanye nokuphathiswa umsebenzi wakhe wokuprofetha. Ngokufanayo no-Ida Peerdeman, uzama ukuveza ngamazwi akhe lokho akubonayo, eqopha lezi zithombe emakhasini eNcwadi yakhe. Ngenxa yokuthi lezi zithombe zintsha ngokuphelele engqondweni yomuntu, azicaci njalo futhi azicaci. Izincazelo zanamuhla zinikeza ukuqagela okuningi mayelana nokuthi lo mjikelezo wasezulwini wawubukeka kanjani nokuthi wawusho ukuthini ngempela. Kodwa-ke, okubaluleke kakhulu akuyona indlela yawo yangaphandle, kodwa incazelo ejulile efihliwe ngaphakathi kwezinto zawo ngazinye. Ngomyalezo wakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke ifisa ukusisondeza hhayi nje kuphela endleleni yombono kaHezekeli, kodwa ngaphezu kwakho konke ekufanekiseni kwayo okujulile kanye nomyalezo ongokomoya. Ngakho-ke ake sibheke kabanzi incazelo etholakala eNcwadini kaHezekeli, kusukela ekuqaleni (Hezekeli 1:4):

UHez 1:4 Ngabuka, bheka, kwavela umoya onamandla enyakatho, ifu elikhulu nomlilo ovuthayo. <oraz blask dokoła niego>, a z jego środka [promieniowało coś] jakby połysk stopu złota ze srebrem, <ze środka ognia>. 

Abacwaningi abaningi nososayensi bebelokhu behlaziya uphawu lodwendwe lukaNkulunkulu kanye nezenzakalo zasezulwini ezihambisana nalo iminyaka. Isazi se-geophysicist saseMelika uSolwazi uGeorge Siscoe kanye nethimba lakhe benze ucwaningo ukuze bafakazele ukuthi incazelo ekuHezekeli 1:4 ngezithombe ifana ne-aurora borealis ephansi, ebangelwa yisiphepho esinamandla se-geomagnetic. Inselele enkulu yabacwaningi kwakuwukuchaza ukuthi lesi simo sasibonakala kanjani eBhabhiloni (i-Iraq yanamuhla). Behlaziya amasampula amatshe asendulo nobumba olubhakiwe oluvela eMpumalanga Ephakathi, ososayensi bahlola izinhlayiya zensimbi "eziqandisiwe" zibheke ensimini yamagnetic yanamuhla. Bathole ukuthi cishe ngo-593 BC, i-axis yamagnetic yoMhlaba yayishintshelwe kakhulu e-meridian yaseBabiloni. Lokhu kusho ukuthi i-magnetic north pole yayiseduze kakhulu neBhabhiloni kune-north pole yendawo, okudala izimo ezifanele zokwakheka kwe-aurora. Ngaphezu
kwalokho, ososayensi bahlaziya amasongo ezihlahla zasendulo kanye nama-ice cores avela eGreenland ukuze bathole amazinga e-carbon-14 kanye ne-beryllium-10 isotopes. Lezi zinkomba ziqinisekisile ukuthi ukuphenduka kwekhulu lesi-6 nelesi-7 BC kwakuyinkathi yalokho okubizwa ngokuthi "iBabiloni Eliphezulu"—inkathi yomsebenzi welanga owedlulele. Isiphetho sacaca kubacwaningi: UHezekeli wayengaqambi amanga noma engenzi lutho. Ukuhlaziywa kwezambulo zanamuhla kuholela eziphethweni ezifanayo. Umlayezo weNkosikazi Yezizwe Zonke ukhanyisa umbono wasendulo womprofethi kanye nokufika kwenqola kaNkulunkulu. Siyazi ukuthi ngesikhathi seziphepho ezinkulu zamagnetic, okuthiwa i-coronal aurora yakha esibhakabhakeni, ukukhanya kwayo kwakha izakhiwo ezikhazimulayo. Isenzakalo esifanayo senzeka ngo-1989, lapho isiphepho esinamandla samagnetic sihlasela iCanada. Sasihambisana nokukhanya okubomvu, okwaboniswa yiNkosikazi Yezizwe Zonke ku-Ida Peerdeman eminyakeni engamashumi amane ngaphambili. Kubalulekile ukukhumbula ukuthi ezinyangeni ezimbalwa ngaphambi kokugqashuka kweMpi Yezwe II, i-aurora ebomvu njengegazi nayo yakhanya esibhakabhakeni, imemezela ukuhlupheka okuzayo. Ngakho-ke, ukufika kwenqola kaNkulunkulu kwakunenjongo ejulile - kwakuyisimemo sokuphenduka kubantu bakaNkulunkulu, abamlamuleli wabo kwakungumprofethi uHezekeli. Ngakho-ke kusobala ukuthi i-aurora ebomvu ifanekisela ukufika kwesijeziso sikaNkulunkulu, kuyilapho ukubonakala kothingo kukhombisa isibusiso Sakhe. Sizoxoxa ngokufanekisela kothingo ngokuningiliziwe kamuva kulo mbhalo.
Umprofethi uHezekeli uchaza uNkulunkulu njengokhona endilinga ekhanyayo, efana ne-alloy yesiliva negolide, lapho umlilo wawuqhuma khona njalo. Ilanga - njengoba sesishilo kakade - liwuphawu loMdali. Kodwa-ke, akayena ukukhanya okubonakala emehlweni, kodwa ukukhanya okungokomoya okwenzelwe ukuqondisa umphefumulo womuntu. Ilanga lasemhlabeni likhanyisa indlela yomzimba womuntu kuphela, kodwa akuwona umzimba kodwa umphefumulo okufanele uwuqondise. Lesi sithombe esiyimfihlakalo sibonisa kahle okwenzeka eLangeni ngo-1989. Ngenxa yokukhanya okukhulu kwelanga, isifundazwe saseCanada iQuebec sabhekana nokuphazamiseka kukagesi okukhulu, kwanqamula ugesi futhi kwafaka le ndawo ebumnyameni. Inani elikhulu le-plasma nezinhlayiya ezishajelwe zakhishwa eLangeni (isithombe 15), ezifana nomlilo ophilayo - uhlobo umprofethi uHezekeli alubona embonweni wakhe.

Isithombe 15. Ukukhanya kwelanga okunamandla.

Ngakho-ke, ukukhanya kwelanga akuvezi ulaka lukaNkulunkulu kangako kodwa ubulungisa bukaNkulunkulu, njengoba kulotshwe emakhasini oMthetho KaMose. Khumbula ukuthi abantu bakaNkulunkulu bavuma ngokuzithandela imigomo yawo. Lokhu kwakusho ukwamukela kokubili izibusiso ezithembisiwe zokugcina iSivumelwano kanye neziqalekiso ezibangelwa yisono somuntu, ngokwephula isivumelwano sikaNkulunkulu.
Kukhona futhi impikiswano ngombala owasetshenziswa umprofethi uHezekeli ukuchaza indilinga yomlilo ezungeze uNkulunkulu. Umehluko ekuhunyushweni kwalesi sigaba uvela emizamweni yokuhumusha igama elilodwa lesiHebheru eliyingqayizivele - i-chashmal (חַשְׁמַל). Incazelo yalo eqondile yafiphala endulo. Ngokwesiko lamaJuda, leli gama kwakukholelwa ukuthi lichaza insimbi yegolide ekhazimulayo ngendlela engavamile, ngisho nevuthayo - yingakho "i-spectre yegolide elikhazimulayo" enamandla, ekhanyayo ezinguqulweni zorabi zakudala. Abahumushi abangamaKristu, nabo, balandela ukuhola kwenguqulo yesiGreki yasendulo, i-Septuagint. Izazi lapho zahumusha i-chashmal yesiHebheru egameni elithi elektron (ἤλεκτρον). Ezikhathini zasendulo, lalibhekisela ku-alloy yegolide nesiliva eyenzeka ngokwemvelo, ekhanyayo, noma i-amber. Izinguqulo zanamuhla, njenge-Millennium Bible, ezifisa ukuhlala zithembekile kule nkolelo yamaGreki nesiLatini, zithatha indawo yegama lasendulo elithi "elektrum" ngencazelo yalo elula: "ukukhanya kwengxube yegolide nesiliva."
Ngekhulu le-19, ngokutholakala kukagesi, imbongi engumJuda uYehuda Leib Gordon yafuna igama elisha lala mandla amangalisayo. Yaphawula ukuthi i-electron yesiGreki yaveza igama lesiNgisi elithi ugesi. Ngakho-ke yenza ukuhumusha kolimi futhi yaphetha ngokuthi i-chashmal yeBhayibheli yayifanelana kahle nencazelo yala mandla emvelo asanda kutholwa, anamandla. Ngenxa yalokho, ngesiHebheru sanamuhla, igama elithi chashmal (חשמל) lisho ugesi.
 
Ngakho-ke yimiphi imibala umprofethi uHezekeli ayibona ngempela? Eqinisweni, kwakuyinto eyodwa enkulu yombala. Umprofethi uchaza indawo ebanzi ekristalu, eyakha indawo enkulu, ngaphansi komlilo okhazimula njengengxube yegolide nesiliva. Okuzungeze lokhu kukhanya okuvuthayo kwakunokukhanya okumangalisayo okufana nothingo (Hezekeli 1:28).

UHezekeli 1:28. Njengokubonakala kothingo emafwini ngosuku lwemvula, kwakunjalo ukubonakala kobuhle obuzungezile. Kwakunjengokubonakala kwenkazimulo kaJehova; ngakubona. Ngase ngiwa ngobuso bami, ngezwa izwi lomuntu okhulumayo.

Kuhle ukukhumbula ukuthi ikristalu likhanya ngokuphelele – ​​igama lesiHebheru elisetshenziswe lapha yi-kerach (קֶרַח), elisho iqhwa ngokwezwi nezwi, okubonisa ukwakheka kwekristalu yedwala elihlanzekile. Lapho ukukhanya okumhlophe okukhishwa ngumlilo kaNkulunkulu (obizwa ngokuthi "i-Bright Circle" esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke) kushaya lo mbala wekristalu, kuyahlukana. Lokhu kudala yonke imibala yothingo, lapho kuvela khona bonke abalandeli baphezulu. Lo mbono uhambisana nesihlalo sobukhosi esimi phezu kwekristalu, sifana netshe lesafire (ngesiHebheru: isappi). Ezikhathini zasendulo, leli gama lalibhekisela ku-lapis lazuli – iminerali eluhlaza okwesibhakabhaka enamachashaza egolide acwebezelayo e-pyrite, edala isithombe semvelo sesibhakabhaka sasebusuku, esigcwele izinkanyezi, njengokungathi sibonisa yonke indawo (isithombe 16).
Amasondo odwendwe nawo afanelana kahle nalo mbono wombala, ukubukeka kwawo kuqhathaniswa nokukhanya kwe-chrysolite (ngesiHebheru: itarshish). Ezikhathini zasendulo, leli gama lalibhekisela kumaminerali ayigugu, aluhlaza okwegolide anokukhanya okukhulu, cishe okuvuthayo. Okuluhlaza, okuhlotshaniswa nokuzala, kufanekisela ubungcwele lapha.
Uma sibuyela esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke, siphawula ukuthi u-Ida Peerdeman uchaza izimo eziyindilinga njengezindilinga—njengokungathi ulahlekelwe ikhono lokubona ngezinga ezintathu. Ngokufanayo, umprofethi uHezekeli uchaza amasondo njengezindilinga ezinezilinganiso ezimbili, nakuba esakhiweni sawo sangempela ziyizindilinga, yize zikhanya. Udwendwe lukaNkulunkulu lungokomoya ngokwemvelo, futhi imiphetho yalo yembulwa kuphela ngokukhanya. Lokhu kungafaniswa nesimo lapho into esobala, engabonakali emehlweni omuntu, ifafazwa ngesihlabathi noma izungezwe intuthu—izinhlaka zayo ziyabonakala, kodwa isikhungo sihlala sicacile.

Isithombe 16. Itshe lesafire (sappir) – okwamanje libizwa ngokuthi idwala le-lapis-lazuli eliluhlaza okwesibhakabhaka elinezinhlanganisela ze-pyrite.

Ukuthi lezi zindilinga kumelwe ukuba empeleni zaziyimbulunga kubonakala ngophawu olujulile lwesakhiwo sonke. Amakherubi amelela amandla emvelo, akhulunywa yiNkosikazi Yezizwe Zonke esigijimini esixoxwa ngaso, ekhomba ngqo kumagnetism yasemhlabeni. Izimbulunga ezine ngaphansi kwezinyawo zazo, empeleni, ziyimbulunga eyodwa—eluhlaza okotshani, ukuze kuboniswe ukuchuma kwayo nobuningi bayo. Uma amazwekazi ebebonakala kulezi zakhiwo ezixhumene, akha into eyodwa eqinile, ngayinye yezimbulunga ezine ibizobonakala ishintshiwe ngamadigri angu-90 ngqo. Uma besingamelela lezi zinkomba ezine ezinkulu emhlabeni owodwa, wendabuko, ikherubi elilodwa kuphela elizoma mpo, okungeke kubukeke kumangalisa kakhulu. Yingakho indilinga efanayo iboniswa ngezilinganiso ezine—ukuze ngayinye ime phezu kwayo ihlale iqondile.
INkosikazi Yezizwe Zonke ifisa ukubonisa lokhu ngokuma ngqo eNyakatho Pole, nomhlaba ngaphansi kwezinyawo zayo. Ayilona ikherubi, kodwa ifisa ukusisondeza encazelweni ejulile efihliwe kulezi zinto. Khumbula ukuthi enye yobuso obune beKherubi, phela, yayingumuntu. Ngakho-ke singabona ngokucacile ukuthi lokho u-Ida Peerdeman akubona esikhaleni esiphambene noMhlaba kwakuyindlela efanayo naleyo umprofethi uHezekeli ayicabanga emakhulwini eminyaka edlule, ngaphandle kokuthi kithi, kwakubonakala umhlaba kuphela, lapho iNkosazana Yezizwe Zonke.

Isithombe 17. Uthingo oluningi.

Uma sikhuluma ngothingo (Isithombe 17), kufanelekile ukubhekisisa incazelo yalo engokomfanekiso. Kusukela esikhaleni, u-Ida Peerdeman ubona izindilinga ezimibalabala ezibonakalayo emhlabeni, okungenzeka, ngokombono wesayensi, kube yinto yenkazimulo noma amasongo akhiwe nxazonke zoMhlaba ngenxa yokusabela kwamakhemikhali agesi. Inkazimulo ingabonakala esikhaleni uma kukhona umqaphi phakathi kweLanga namafu—okuyi-Ida Peerdeman kulokhu. Wonke umuntu ujwayelene nesenzakalo sothingo esivamile, esibangelwa ukusabalala kokukhanya emathonsini emvula. Ngakho-ke, uma sikhuluma ngokubuka izinto ezibonakala ngemibala yothingo, kungakhathaliseki ukuthi zakhiwe kanjani—kungakhathaliseki ukuthi kungenxa ye-halo, inkazimulo, noma ukusabalala kokukhanya ngama-molecule amanzi noma amakristalu eqhwa antanta emoyeni—sibhekene nezinqubo zemvelo ezenzeka emhlabeni wethu. Uthingo, ngokwemithetho yemvelo, luzohlala luvela esibhakabhakeni ngaphansi kwezimo ezithile zomkhathi. Uma lezi zinto zemvelo zingaphela ngokuzumayo, kungasho ukuthi imithetho eyisisekelo yefiziksi elawula indawo yonke iphazanyisiwe. Ngokomoya
, lokhu kubhekisela eMthethweni kaNkulunkulu. Ukwephula isivumelwano noMdali kuphumela ekuphazamisekeni kwezimiso eziyisisekelo ezingokomoya zomhlaba. Lokhu kuhleleka kumele kubuyiselwe, njengoba ukungabikho kwayo ngokungenakugwenywa kuholela enhlekeleleni. Uma imithetho yemvelo ingayeka ukusebenza, umphumela ubuyoba ncamashi.
Ngaphambilini, sixoxe ngokuphazamiseka komthetho wemvelo we-magnetism yoMhlaba. Ukunyamalala kwale nsimu noma ukuguqulwa kwezinsika kungaholela ezimeni ezingavamile ezinamandla ezingaholela ekubhujisweni kwesintu. Kuwo wonke umlando weplanethi yethu, isinsika sikagesi siguqule indlela yaso izikhathi eziningi. Kodwa-ke, akuyona ukuguqulwa kwensimu ngokwayo okuyingozi, kodwa izinqubo ezihambisana nayo. Ukuguqulwa kwe-polarity yoMhlaba kuthatha iminyaka - akuyona into eyenzeka ngokushesha - futhi kule nqubo, insimu kagesi iba buthaka ngamaphesenti angama-95. Lokhu kushiya iplanethi yethu ingenakuzivikela ngokuphelele emisebeni yelanga neyendawo yonke ebulalayo. Lokhu kulahlekelwa isihlangu semvelo kuholela ekubhujisweni komkhathi kanye nokwanda okukhulu kwemisebe ye-UV. Kubangela ukuphela kancane kancane kwezitshalo, njengoba kwabonwa ezikhathini zasendulo ngabantu bomdabu base-Australia kanye namaNeanderthal aseYurophu.
Manje kukholelwa ukuthi abantu bangaleso sikhathi kwakudingeka bacashe emihumeni besuka emisebeni yelanga ebhubhisayo eyayishisa kakhulu ubuso bomhlaba. Kuleli qophelo, kumelwe sibuyele emyalezweni weNkosikazi Yezizwe Zonke. Ekuqaleni kwalesi sithombe somyalezo, u-Ida Peerdeman wazithola, kanye neNkosikazi Yezizwe Zonke, endaweni ekhombisa isimo sokuziphatha esimangalisayo sezwe lanamuhla. Lesi sikhala sasingenakukhanya nhlobo. Base beya emhumeni lapho usana uJesu lwabekwa khona otshanini – isithombe kamuva esaba yiSonto. Kulo mhume, uphawu lweSonto, abantu abaningi abavamile babuthana, bethola indawo ephephile lapho. Lesi sithombe siphethe umyalezo ojulile kakhulu. Njengoba nje abantu basendulo bake bathola insindiso emihumeni emiphumeleni eyinhlekelele yokuvikela kwemvelo yoMhlaba, kanjalo nasesilinganisweni esingokomoya iSonto liba yindawo enjalo – uMphongolo wensindiso womphefumulo womuntu. Lokhu kukhomba ngqo kuNkosikazi Yezizwe Zonke uqobo. NguMariya uqobo lwakhe oyindawo eyimfihlakalo lapho kwavela khona iNdodana yokuqala yomuntu, engazange ilandele intando yenyoka, kodwa yagcwalisa ngokugcwele nangokungenamibandela intando kaNkulunkulu. Bonke abazalelwa kuleli Thempeli elingokomoya bazozalelwa ekuphileni okuphakade ngendlela efanayo.
Uma, ngokucabangela, inhlekelele enjalo yamagnetic ibingenzeka namuhla phezu kwe-Antarctica ebandayo - lapho ngo-1949 i-south magnetic pole yoMhlaba yayisekhona, futhi namuhla umgodi omkhulu we-ozone uyanda, ubhebhethekiswa ukuntuleka kwensimu yamagnetic yoMhlaba - imiphumela ibiyoba yinto eyokwenzeka esikhathini esizayo. Igagasi elingacabangeki lemisebe ye-cosmic lingaphula ngokuphelele isithiyo somoya we-polar, livule indlela yokugcwala okukhulu komoya oshisayo. I-Antarctic ice sheet engavikelekile (South Pole), ehlukile eqhweni elintantayo le-Arctic (North Pole), elihlala ezwenikazi futhi livale cishe amaphesenti angamashumi ayisishiyagalolunye eqhwa leplanethi yethu, lizoqala ukuncibilika ngokushesha. Isici samanzi esikhulu esikhishwa ngaleyo ndlela besizophahlazeka olwandle, siphakamise amazinga olwandle ngamamitha ayishumi nambili futhi sibangele uzamcolo womhlaba wonke. Kulinganiselwa ukuthi amanzi olwandle abese ekhuphuka ngamamitha afinyelela ku-58. Kodwa-ke, uma lonke iqhwa lase-Arctic lincibilika, kanye neqhwa laseGreenland emhlabeni, amazinga olwandle angakhuphuka ngamamitha angu-7 engeziwe. Ngale ndlela, imvelo ngokwayo yayizonikeza ubulungiswa ezweni elonakele.
Lesi sihloko sizoxoxwa ngokuningiliziwe encazelweni yengxenye yokugcina yomlayezo.
 
Ngokomoya, lo mdwebo onemibala eminingi uba ngummemezeli kaNkulunkulu, ngaphambi nje kokuza Kwakhe. Lapho uNkulunkulu ebheka uNowa nomndeni wakhe, wabona uthando, ukulunga, nobulungiswa—futhi lezi yizimiso Zakhe eziyisisekelo mayelana nengokomoya lomuntu. UMdali ufisa ukuthula phakathi kwesintu, umphumela wemvelo walezi zindinganiso ebudlelwaneni phakathi kwabantu. Uma lezi zimiso zingaphazanyiswa, njengemithetho yemvelo, bekuzosho isiphithiphithi nokuphela kwesintu.
Kunoma ikuphi, isibonakaliso sothingo sihlala sibonakala njengesibonakaliso sokuza kukaNkulunkulu, futhi uMprofethi u-Isaya uchaza lokhu kuza ngendlela ethakazelisayo kakhulu (Isaya 52:7-10).

Isaya 52:7-10
52:7. Yeka ukuthi zinhle kangakanani izinyathelo zesithunywa, esimemezela ukuthula, esiletha izindaba ezinhle, esimemezela usizo, esimemezela eSiyoni ukuthi, “UNkulunkulu wakho uyabusa!”
52:8. Izwi labalindi bakho—yeka ukuthi baphakamisa kanjani amazwi abo, yeka ukuthi bamemeza kanjani kanyekanye! Ngoba iso neso bayayibona iNkosi ibuyela eSiyoni.
52:9. Phumani, nihlabelele kanyekanye, nina zincithakalo zaseJerusalema! Ngokuba uJehova uyabaduduza abantu bakhe; Uhlenga iJerusalema.
52:10. UJehova wembule ingalo yakhe engcwele emehlweni abantu bonke; yonke imikhawulo yomhlaba ibonile insindiso kaNkulunkulu wethu.

Amavesi angenhla avela eNcwadini ka-Isaya anikezwe ekuhunyushweni ngu-Isaac Cylkow, owasebenzisa inkulumo ethi “izinyathelo ezinhle zommeleli” ukuchaza isithunywa. Ngakolunye uhlangothi, izinguqulo ezidumile zasePoland zisebenzisa igama elithi “izinyawo ezinhle.” Ake sihlole imvelaphi yegama lesiHebheru elithi regel (רֶגֶל). Livela empandeni yasendulo yamaSemite, eyayinencazelo yokuqala ethi “ukunyathela,” “ukuhamba,” noma “ukunyathela umhlabathi.” Ngomqondo ongokoqobo nowokwakheka komzimba, lisho umlenze nonyawo, njengoba amaHebheru asendulo ayephatha wonke umlenze ongezansi njengesitho esisodwa, esihambisanayo sokunyakaza. Ngakho-ke, siyabona ukuthi, empeleni, zonke lezi zinguqulo zihlala zilungile.
Manje ake sibuyele emavesini avela eNcwadini ka-Isaya okuxoxwa ngawo. Ummeleli, ohamba phezu kwezintaba noma oma eziqongweni zawo, uchazwa abalindi beThempeli eJerusalema njengonezinyawo nemilenze emihle, kanye nezinyathelo ezinhle. Ukuvela kwalesi sithunywa kumemezela ukufika kukaNkulunkulu, oletha ukuthula nosizo. Ukubuyela enkondlweni—njengoba kushiwo ngaphambili—yilo kanye lolu thingo olumemezela ukufika koMdali. Kulo mbono, le milenze emihle, izinyawo, noma izinyathelo empeleni azilutho ngaphandle kokubonakala okumangalisayo kothingo esibhakabhakeni.
Manje ake sibuyele esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke. UnguMmemezeli wokufika kukaNkulunkulu, ngoba nguye owazala uNkulunkulu kuKristu. Uma sibheka isithombe seNkosikazi Yezizwe Zonke, sibona ukuthi imi emhlabeni onezinyawo zombili ezibonakala ngokucacile, ezifana nothingo olumemezela ukufika kweNkosi. Uma sibuyela ezithombeni zikaMarian ezenzeke emhlabeni wonke, sibona ukuthi wayevame ukubonakala emi efwini noma—njengoba kwenzeka eLourdes—enezimbali ezinyaweni zakhe, okubhekisela ngqo ezinyaweni ezinhle zommemezeli weBhayibheli. Ngale ndlela, umemezela ukufika kukaNkulunkulu, oletha ukuthula nosizo kubantu bakhe. UMariya wayevame nokubonakala phakathi kwezimbali ezinemibala eminingi, okubhekisela nemibala emihle yothingo.
Uthingo, ngaphezu kwakho konke, luwuphawu lokuthula phakathi kukaNkulunkulu nesintu. Ngakho-ke kumemezela ukuphela kobulungiswa bukaNkulunkulu, imigomo abantu bakaNkulunkulu ababevumelene ngayo ngokukhululekile. Uthingo olunjalo lwabonwa uNowa ngemva kukazamcolo, okwakuwubulungiswa bukaNkulunkulu. Abantu bakaNkulunkulu babazi ukuthi ngokwephula iSivumelwano babezoqalekiswa futhi bajeziswe, futhi ngokusigcina, babusiswe. Ngakho-ke, ubulungiswa bukaNkulunkulu abuyona isibonakaliso solaka lukaNkulunkulu, kodwa bumane buwukugcwaliseka kwemiBhalo Engcwele. Ukuba khona kukaNkulunkulu kuqinisekisa ukuthi ukulunga, ubulungiswa, nothando sekuqala futhi ukubusa phakathi kwabantu.
 
Ingxenye yomyalezo okuxoxwe ngawo lapha inesakhiwo esinezingqimba eziningi. Iphinde ibhekisele enkondlweni kaDante Alighieri ethi "The Divine Comedy," okwenza umlayezo weNkosazana Yazo Zonke Izizwe ube oyingqayizivele ngokuphelele.
Njengoba singabona, uNkulunkulu ukhuluma nathi ngazo zonke izindlela ezingacatshangwa—ngokwakhiwa kwesimiso selanga kanye nemisebenzi yamakhosi amakhulu ezincwadi, ingasaphathwa eyeSonto uqobo. "The Divine Comedy" yinkondlo enkulu kakhulu, ebhalwe ngokuphelele ngamavesi, isekelwe ngokuqinile emiBhalweni Engcwele.
Lo msebenzi wakhelwe phezu kohlelo oluyinkimbinkimbi lwemilolozelo, olwasungulwa ngumbhali ngokwakhe, okwenza kube umbhalo onzima futhi ngezinye izikhathi onzima ukuwufunda. Kulokhu, ubhalwe ngendlela efana kakhulu neNcwadi ka-Isaya, lapho umprofethi asebenzisa khona ulimi oluphakeme noluyinkimbinkimbi lwezinkondlo olugcwele izingathekiso ezijulile—njengokungathi uDante wayengu-Isaya ophinde wazalwa.
Kufanele kucaciswe kuleli phuzu ukuthi, ngokwemithetho yesikhathi esiphakathi, lo msebenzi wahlukaniswa njengehlaya, yingakho ukuchazwa kwawo okucacile kokuphila ngemva kokufa ngezinye izikhathi kukhuliswa kakhulu. Manje ake sifingqe indaba yale nkondlo ngemisho embalwa, bese siqhubekela engxenyeni ebhekisela ngqo embonweni ka-Ida Peerdeman wendawo yonke.
Le nkondlo ichaza uhambo lukaDante olungavamile ezindaweni ezintathu ezingokomoya, aluqala ngoLwesihlanu Oluhle ngonyaka ka-1300. Ngesimangaliso esingavamile, uNkulunkulu uvumela uDante ukuba ehlele esihogweni futhi adlule ekuphileni ngemva kokufa esemzimbeni wenyama, ukuze lapho ebuya agcwalise konke ngokubhala njengesixwayiso kwabanye.
Iqhawe lilahlekile ehlathini elimnyama, liphucwe ukukhanya kukaNkulunkulu, lisindiswa umoya kaVirgil. UVirgil wayengumbongi odumile waseRoma owaphila ngaphambi kokuzalwa kukaKristu. Ngenxa yokuthi wafa engumhedeni futhi wayengenakubhapathizwa, umphefumulo wakhe wavinjelwa eZulwini lobuKrestu. UDante wambeka eSigodlweni Sokuqala Sesihogo, esibizwa ngokuthi iLimbo—indawo eyingqayizivele lapho imiphefumulo yabantu abalungile ingahlushwa khona ngokomzimba kodwa izwa usizi lwaphakade ngenxa yokuqhelelana kwayo noMdali. Ngokuphawulekayo
 
, lesi siqeshana senkondlo sibonakala ngqo emyalezweni weNkosikazi Yezizwe Zonke. Embonweni ka-Ida Peerdeman, ingaphakathi lomgodi omnyama liba lilingana nehlathi elimnyama. Kungale ndawo engenalutho nobumnyama, okufanekisela ukonakala kwezwe lanamuhla, lapho iNkosikazi Yezizwe Zonke ihola khona umboni emhumeni lapho ukukhanya kosana uJesu uqobo kukhanya khona. Kulo mongo, u-Ida udlala indima kaDante wanamuhla, oholwa empilweni yangemva kokufa eya kuKristu, isibani esiphilayo sikaNkulunkulu. INkosikazi Yezizwe Zonke ithatha indima kaVirgil.
Kamuva enkondlweni, uDante nomqondisi wakhe behlela ekujuleni kwesihogo esifana ne-funnel, bahlukaniswe baba yizindilinga eziyisishiyagalolunye ezigxile, lapho bebona khona izijeziso ezesabekayo zezoni ezilahliwe. Ukusuka lapho, abahambi bafika egqumeni lasePurgatory eliselwandle. Bakhuphuka ama-terraces ayisikhombisa alandelanayo, lapho imiphefumulo ephendukayo yenza khona ukuzisola ngokuzithandela ukuze izihlanze esihlazweni sezono zayo ezinkulu. Esiqongweni sentaba, ePharadesi Lasemhlabeni, uBeatrice—uthando lwakhe oluqanjwe kusukela ebusheni bakhe—uthatha isikhundla sembongi. Kulokhu, iNkosazana Yazo Zonke Izizwe ithatha indima kaBeatrice. Ngaphansi kwesiqondiso sakhe, uDante ushiya indilinga yasemhlabeni futhi uqala ukukhuphukela kwakhe kuMdali ngePharadesi elikhanyayo, elihlukaniswe laba yizindilinga eziyisishiyagalolunye ezihambayo zasezulwini.
Ukuze afinyelele ebukhoneni bukaNkulunkulu, umphefumulo kaDante kumelwe ukhuphuke izinyathelo ezingamashumi amabili nesikhombisa zesakhiwo esingokomoya, esinwetshwe phakathi komgodi ojulile kakhulu nezulu eliphakeme kakhulu. Lonke uhambo luphelela e-Empyrean, lapho umhambi ohlanziwe ehlangana khona ngqo nenkazimulo kaNkulunkulu kubantu abathathu, ebonakala ngesimo sezindilinga ezintathu zejometri, ezikhanyayo.
Manje ake sibheke ingxenye yenkondlo kaDante ekhombisa ukuxhumana okuqondile nengxenye ehlaziyiwe yesithombe somyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke. Ngokukhethekile, iphathelene nesikhathi lapho uDante ekhuphuka ngaphezu kwesiyingi sokugcina sePurgatory ukuze ame esiqongweni sentaba—ePharadesi Lomhlaba, i-vestibule eya ezindilinga zasezulwini.
Kusukela kulo mzuzu kuqhubeke, okuhlangenwe nakho kukaDante no-Ida Peerdeman kwenzeka ngendlela efanayo. Njengoba uDante ebuka esiqongweni sePharadesi Lomhlaba, ubona udwendwe lukaNkulunkulu lusondela kude. Lo mbono ufana kakhulu nemifanekiso u-Ida Peerdeman ayibona ngenkathi esesiqongweni soMhlaba. Udwendwe lwasezulwini luzungezwe izidalwa ezine ezinamaphiko, kanti udwendwe olusondelayo lulandelwa isibani esikhulu, esinamagatsha ayisikhombisa, esishiya ngemuva imicu enemibala eminingi, ekhazimulayo njengothingo lwenkosazana. UBeatrice ukhona kulo dwendwe, ohloselwe ukuhola uDante ezindilinga zasezulwini, futhi lonke ulwazi luhambisana nobuhle obungenakucatshangwa benkazimulo kaNkulunkulu.
Njengoba uDante noBeatrice behamba emkhathini, uDante uyazibuza ukuthi lokhu kungenzeka kanjani, njengoba esenomzimba wenyama. Kuleli qophelo, uBeatrice umsola ngokhahlo ngokucabanga kwakhe kwasemhlabeni kuphela. Uchaza ukuthi umthetho ongokomoya wamandla adonsela phansi usebenza endaweni yonke: njengoba nje amandla adonsela phansi edonsela phansi izinto ezisindayo eMhlabeni, umphefumulo omsulwa, ohlanziwe esonweni, uphakama ngokwemvelo kuNkulunkulu—njengelangabi lomlilo elidubula esibhakabhakeni. U-Ida Peerdeman naye wabhekana nalezi zimo ezimbili zomzimba. Esondela kulokhu kukhanya okuyindilinga, wahamba eduze kwakho, elahlekelwa ngokuphelele yimizwa emzimbeni wakhe. Kwabonakala ku-Idzie Peerdeman ukuthi wayehamba phezulu naphansi ngokuphelele engenakuzisiza, elenga esikhaleni sendawo yonke futhi ehluthwe wonke umzimba. Nokho, ubuhlungu obamlandela ngokushesha bubhekisela ekukhanyeni kwelanga esixoxe ngakho ngaphambili.
INkosazana Yazo Zonke Izizwe isibonisa iSihogo, Umhlaba, nePharadesi ngendlela ehluke kancane. Isihogo siqhathaniswa nomgodi omnyama, lapho ukuphunyuka kungenzeki khona uma kungenwa. Le nto igoba isikhala-isikhathi ngendlela yokuthi ngisho nokukhanya akukwazi ukuphunyuka ngaphakathi kwaso. Lokhu kunengqondo ejulile uma sikhumbula ukuthi inkondlo kaDante iqhathanisa umphefumulo womuntu nelangabi, eliwukukhanya. Nakuba kuyiqiniso ukuthi endabeni kaDante, uNkulunkulu wamnika imvume ekhethekile yokuba angene esihogweni okwesikhashana abuye, isakhiwo senkondlo kaDante sisebenza futhi ngesimiso sokungaguquki ngokuphelele kokulahlwa kanye nokungakwazi ukubaleka. Endabeni ka-Ida Peerdeman, naye angangena futhi aphume esihogweni, ngoba uNkulunkulu ukhona naye kuMuntu weNkosikazi Yezizwe Zonke, oyiThempeli Lakhe.
Ngakolunye uhlangothi, uMhlaba uhambisana neSihlanzo esivela enkondlweni kaDante. Kuleyo nkondlo, itholakala esiqhingini esingesodwa esizungezwe ulwandle olukhulu. Isithombe esifanayo sivela emyalezweni weNkosikazi Yezizwe Zonke, ohamba phezu kweNorth Pole - indawo embozwe yiqhwa phakathi kolwandle, efana kakhulu nesiqhingi esibandayo. Isihlanzo, kulokhu, simele le ndawo enzima, enezingqimba. Khumbula ukuthi lapho u-Adamu no-Eva bephula umyalo kaNkulunkulu, baba makhaza. Ngakho-ke, iSihlanzo empeleni impilo yomuntu yasemhlabeni, ebonwa nguDante ngokombono womphefumulo, lapho kufanele inqobe ububi futhi izikhulule ekunamatheleni ezintweni.
Ukuze ufinyelele esiqongweni sentaba futhi uthole ukufinyelela ezindilinga zasezulwini ngeThempeli leNkosikazi Yazo Zonke Izizwe, umuntu kumelwe akhuphukele phezulu njalo kuNkulunkulu. Ayikho indlela yokufinyelela ezingeni eliphakeme ngaphandle komzamo. Ukukhuphukela kuNkulunkulu akuyona into engaqondakali ngokomongo weBhayibheli. ETestamenteni Elidala, kuvela isitebhisi sikaJakobe, lapho izingelosi zikhuphukela khona eZulwini futhi zehle emhlabeni, zixhumanisa umhlaba wezinto ezibonakalayo nowokomoya. Ngaphezu kwalokho, uNkulunkulu uhlala ehlezi eNtabeni, futhi ukungena ebukhoneni baKhe kudinga umzamo. Kodwa-ke, lokhu akuphathelene nokukhuphuka izintaba okuvamile, kodwa mayelana nokuphelelisa amandla omoya ngokugcwalisa intando yoMdali, okungukuthi, ukuhlakulela ukuthula, umthetho, ubulungiswa, nothando ngomqondo omuhle wegama.
Ekubhaleni inkondlo yakhe, uDante ubheka isintu ngokombono womphefumulo, kodwa lo mphefumulo awulwi endaweni engenamuntu, kodwa ngaphakathi komzimba. Ngakho-ke, iSihlanzo ukuphila emhlabeni, lapho umuntu kumelwe azikhulule khona esonweni nasekunamatheleni ezintweni. Umhlaba uyinkundla yempi lapho umphefumulo, usesemzimbeni, ubhekana novivinyo. Ukuhlolwa okuphumelelayo kuphela okuvula amasango ezindaweni zasezulwini.
Ibhuloho eliholela ePharadesi likaNkulunkulu yiNkosikazi Yezizwe Zonke, futhi ngaYe kuphela lapho umuntu angangena khona eMbusweni weZulu, njengoba kunjalo, ezelwe kuYe. NguYe, njengoba kunjalo endabeni kaDante noBeatrice, ohola isintu kusukela esigabeni sokugcina sasemhlabeni kuya endaweni yasezulwini - iSiyingi Esikhanyayo. UnguMama walabo abakha uthando oluqotho nolunjengolwabazali ngaYe.
UKristu, naye, unguKukhanya okuholela abantu ezingeni eliphakeme kakhulu, elisesiqongweni sePurigatori yasemhlabeni, ukuze lapho - ngoMama Wakhe - bangeniswe ezindaweni zasezulwini. UKristu uvela njengoMalusi ehola izimvu kwiNkosikazi Yezizwe Zonke. Yena, naye, uqondisa labo abeze kuYe kodwa abangakahlanzwa ngokuphelele esonweni babuyele eNdodaneni, ukuze abafake ekuhlanzweni kokugcina. Ngoba imiphefumulo emsulwa kuphela - okungukuthi, labo abanqobe ububi - engaholwa yiNkosikazi Yezizwe Zonke ebukhoneni benkazimulo kaNkulunkulu. Ngakho-ke, sibona ukuthi izindima zikaKristu kanye neNkosikazi Yezizwe Zonke zihlobene eduze nangokungenakuhlukaniswa kanjani lapha. Bobabili bangabaHlengi babantu, okumele bobabili bamukele uMoya kaNkulunkulu ngoKristu futhi bazalwe ngoMoya ngeNkosikazi Yezizwe Zonke.
Emfanekisweni womyalezo, sibona u-Ida Peerdeman ekhuphuka eduze "kweSiyingi Esikhanyayo," kodwa akangeni kuso ngoba usenomzimba. Amandla emvelo okukhanga asebenza eduze kwezakhiwo ezinamandla kangaka, okufanele abangele u-Ida Peerdeman ukuba adonseleke ePharadesi Lasezulwini. Kodwa-ke, uyantanta ngokungenamsebenzi, ngezinye izikhathi ahambe phezulu, ngezinye izikhathi awe phansi. Amandla adonsela phansi oMhlaba amdonsela eMhlabeni, kuyilapho amandla adonsela phansi angokomoya emdonsela ekuKhanyeni. Umyalezo ocacile uvela kulesi sithombe: yilokho kuphela okungokomoya okuvunyelwe ukufinyelela eZulwini. Ngaphezu kwalokho, amandla adonsela umphefumulo kuNkulunkulu—ngokungafani namandla adonsela phansi asemhlabeni—uthando. Kungothando lapho sikwazi ukufuna uMdali, futhi uthando olusidonsela kuYe.

Manje ngokuzumayo ngibona iSt. Peter's Basilica futhi kanye namaSonto aseduze nayo: i-Anglican, i-Armenian, kanye ne-Orthodox. Ngiyaqonda lokhu ngaphakathi. Kuvela intambo nxazonke konke lokhu. Bese ngibona uPapa, ehleli ngaphambili. Ubambe ngokuqinile izinhlangothi zombili zentambo. Ngemuva, ngemuva kukaPapa kanye nala maSonto, ngizwa kancane igama elithi
"Atheists."
Bakha i-semicircle nxazonke konke. Bese kuvela i-arch entsha nxazonke. Isonto, njengokungathi, livaliwe. Ngizwa uNkosikazi ethi, ngokudabukisayo nangokugcizelela,
"Ngeke silisindise ngale ndlela."
Bese ngibona imbongolo nabantu bebaleka. Owesifazane onengane encane uhleli embongolweni. Bobabili bangabantu abakhanyayo. Lesi yisimo saseMpumalanga.

Ngaphambi kokuba sihlaziye lo myalezo, ake sizwe ku-Ida Peerdeman ngokwakhe. Umbhalo olandelayo uwumbhalo womugqa ngomugqa wesitatimende somboni kwikhomishini ephenya ngemibono yeNkosikazi Yezizwe Zonke. Umboni waqala wafunda umbhalo osemthethweni wabe esezama ukucacisa ngamazwi akhe ukuthi yini ehlulekile ukuyiveza ngokugcwele. Nakuba imiyalezo evunyelwe ngokuvamile ihambisana nokuhlangenwe nakho kwakhe, kunezikhala ezincane ngezikhathi ezithile—futhi yileso simo esibhekene naso kulokhu:

20:54 Futhi lena yileyo mbuthano ekhanyayo. Bese ngibona ngokuzumayo... ngoba yayiphelile... Bengingasami
ngo-21:03 kulo mhlaba, bese ngibona ngokuzumayo uNkosikazi ekhomba okuthile. Wabe esethi
ngo-21:08 : "Lena yileyo mbuthano ekhanyayo." Futhi ngokuzumayo ngabona iSt. Peter's Basilica, kanye nesonto laseNgilandi, kanye no
-21:18 isonto lase-Armenia, kanye nesonto laseRussia. Futhi yebo, ngithi "isi-Armenia" kanye "nesiRashiya" futhi, ngoba yayiphefumulelwe
ngo-21:25 (enginikwe yona engqondweni yami), akunjalo? Futhi nxazonke kwalokhu kuvela umugqa - angikwazi ukuwuchaza ngenye indlela - uhlobo lomugqa
21:32. Futhi ngabona uPapa ehleli ekhanda, futhi wayebambe izinhlangothi ezimbili zalo mugqa
21:32 ezibambe ngokuqinile, futhi lapho ngemuva ngezwa izwi... lalibuya emuva kakhulu, ngokungacacile, ngezwa u
-21:49 ethi "Atheists." Futhi bakha i-semicircle nxazonke zesimo engasibona lapho noPapa.
9:49 PM Kwabe sekubonakala umugqa omusha nxazonke, akunjalo? Futhi iSonto lali... kimi... kwakubukeka sengathi
iSonto lalivaliwe (lizungezwe). Bese ngizwa uNkosikazi ethi - futhi wakwenza ngokudabukisayo nangokugcizelela kakhulu.
10:05 PM wabe esethi: "Ngeke sisindise lokhu kanje," akunjalo? Futhi kwakungavamile, isithombe sabe sesinyamalala futhi ngokuzumayo ngabona
imbongolo nabantu bebaleka. Futhi kuleyo mbongolo kwakuhleli owesifazane onengane, kodwa kwakungumuntu
-10:22 kanye nomntwana okhanyayo ehlezi phezu kwayo, akunjalo? Futhi uhlobo lwesigcawu saseMpumalanga - ngangeza lokho ukuze
ngikucacise ). Nokho, ngabe sengibona labo bantu baseMpumalanga futhi, bebheke eNyakatho Melika, lokho nakho kwakuyisici esivelele kakhulu.

Kukhona ukungafani phakathi kombhalo osemthethweni womyalezo kanye nendaba ka-Ida Peerdeman eqoshiwe ngeteyipu mayelana ne-"Bright Circle," esetshenziswa yiNkosikazi Yezizwe Zonke ukubhekisela eSontweni LamaKatolika. Ukucaciswa kombono ngalesi sici kuvumela ukuqonda okucacile kwesithombe asibonile.
Ngenxa yokuthi le ngxenye yomyalezo ibhekisela engxenyeni yangaphambilini, uPapa, ohola amaSonto amathathu amaKristu, lapha wethula udwendwe lwasemhlabeni. I-See of Peter ibonakala njengokukhanya kweminye imiphakathi, igcizelela ubuholi bayo. Lesi sithombe sethulwa ngendlela ecacile kakhulu: uPapa uhleli esihlalweni sikaPetru futhi ubambe izinhlangothi ezimbili zebhande lapho amanye amaSonto anamathele khona. Uma kuqhathaniswa, enqoleni kaHezekeli yeBhayibheli, uMoya kaNkulunkulu ohlezi esihlalweni sobukhosi uqondisa imoto, kuyilapho amasondo angaphansi kwezidalwa ezidonsa udwendwe lukaNkulunkulu ehamba ngokwentando yaKhe ngoba avela kuNkulunkulu futhi adonsela kuYe. Le ndima evela eNcwadini kaHezekeli ikhuluma ngqo ngale ndaba:

UHezekeli 1:12. Isondo ngalinye lalihamba liqonde phambili; lalihamba nomaphi lapho uMoya wawuliyisa khona; alizange liphenduke njengoba lihamba.
 
UHezekeli 1:20-21
1:20. Nomaphi lapho uMoya wawuwahambisa khona, namasondo ayehamba nawo; ayephakama nawo, ngoba umoya wokuphila wawusemavilini. 
1:21. Lapho ehamba, amasondo ayehamba; futhi lapho ema, amasondo ayema. Lapho ephakanyiswa emhlabathini, namasondo ayephakama, ngoba umoya wokuphila wawusemavilini.

Manje ake sibheke umyalezo odluliselwe yilesi sithombe seTestamente Elidala. Umbono kaHezekeli ubonisa ngokusobala ukuthi uMzila kaNkulunkulu uhamba ngqo njengoba uqondiswa ukuKhanya Kwaphezulu.
Uma sihlola lesi sihloko ngokwesimo seSonto LamaKristu, ubunye buba yinto ebalulekile. Cabanga ngesimo lapho ihhashi ngalinye enqoleni lidonsela khona ohlangothini oluhlukile, lingamnaki ngokuphelele umshayeli. Imoto enjalo izolahlekelwa amandla ngokuhamba kwesikhathi kodwa cishe izophahlazeka. Inkinga efanayo ihlupha ubuKristu namuhla, yize uKristu ebeke uSt. Peter njengomshayeli walo wasemhlabeni.
Lesi sithombe esivusa inkanuko nesinomfanekiso ojulile senzelwe ukusenza siqaphele intando kaNkulunkulu: Ufisa iSonto elilodwa—elihlangene okholweni futhi eligxilile eQinisweni. Kodwa-ke, ubuKristu besimanje bubonakala ngokuhlukana okukhulu, okubonakala ezinhlanganweni eziningi, emiphakathini, ezimfundisweni nasezindleleni ezingokomoya. Ngeshwa, abaholi bala maqembu, ngokuvamile beqhutshwa yizifiso zabo, benqaba intando yabaphathi babo futhi bakhetha izindlela zabo. Lokhu kudala ukuhlukana okuphikisana nomongo weVangeli, ngoba uKristu akahlukanisi, kodwa uletha ukuthula futhi uhlanganisa ubuhle. UMoya kaNkulunkulu awuveli kuleli zwe, njengoba ingxenye yangaphambilini yomyalezo ibonise ngokucacile. Ngenxa yalesi sizathu, bonke abefundisi, ngezenzo zabo, abawela emoyeni waleli zwe futhi bangene kunoma yiluphi uhlobo lohlelo nalo, baholela imiphakathi abayiphathisiwe ezeni.
 
Emfanekisweni womyalezo, sibona uPapa exhumanisa wonke amaSonto ngentambo eyodwa, ukuze abameleli bemiphakathi eyahlukene babuthane phambi kwakhe—ngesimo se-arch. Lesi senzakalo sifana nomhlangano noma umkhandlu lapho kwenziwa khona izinqumo ezibalulekile ezingokomoya nezokwalusa. Umhlangano onjalo esontweni lobuKristu ubizwa ngokuthi i-ecumenism. I-ecumenism iwumkhuba nomsebenzi ngaphakathi kobuKristu olwela ukuqonda, ukubambisana, kanye nokubuyiselwa kobunye obubonakalayo phakathi kwamahlelo ahlukahlukene obuKristu, futhi yiwona kanye umhlangano esihlangana nawo kule ngxenye yomyalezo. I-ecumenism isho ukwakha ukuqonda ngaphakathi kweSonto lobuKristu ngenkathi ngesikhathi esifanayo ihlonipha amasiko ahlukene emiphakathi ngayinye.
Kodwa-ke, sibona mathupha ukuthi lezi zingxoxo aziholeli ebunyeni, kodwa kunalokho ziholela ekuhlukaneni okukhulu nakakhulu. Isibonelo esihle yiSonto Lobu-Orthodox LaseRussia, elilahla ngokuphelele igunya likaPapa. Lokhu kunqikaza okujulile kwabonakala ngokugcwele lapho abaholi balelo Sonto bevimba uhambo lukapapa lukaJohn Paul II. Ukuma kwabo kwabonisa ukuthi umphakathi lapho awuqondiswa umoya kaNkulunkulu, kodwa kunalokho ungaphansi kwethonya nezintshisekelo zamandla kahulumeni.
Emdwendweni kaNkulunkulu weTestamente Elidala, ingabe "ihhashi" litshela umshayeli ukuthi aye kuphi? Okuphambene nalokho. Umuntu angaphikisana "nehhashi" ngezindaba ezincane, njengokubonakala kwe-chasuble, kodwa ingxoxo mayelana nendlela yokuhamba ngokwayo ayinakuphikiswa.
Icala elibi kakhulu, vele, yilapho umshayeli evukela iNkosi yakhe futhi ehola udwendwe lukaNkulunkulu ngokuvumelana nomoya waleli zwe. Futhi yileli cala kanye ingxenye yesibili yalesi siqeshana somyalezo ekhuluma ngalo.
U-Ida Peerdeman uzwa izwi lisho igama elithi "abangakholwa" ngemuva kukaPapa namaSonto ahlangene.
Ngesikhathi esifanayo, kwakheka esinye isiyingi sabantu esizungeze isithombe sangaphambilini, siqala ukusebenza njengomkhandlu omusha wokweluleka woMbhishobhi waseRoma. Lo mzimba wakhiwe ngabangakholwa kuNkulunkulu. Uma uqala ukubuka, lesi sithombe sonke sibonakala singenangqondo. Umsebenzi wemvelo weSonto, phela, ukushunyayelwa kwevangeli nokugcwalisa izinhliziyo zabantu ngoMoya kaNkulunkulu, kodwa kulesi simo esingokomfanekiso, kwenzeka ushintsho olukhulu lwendima, lapho izwe elingaphansi komhlaba liqala ukufaka umoya walo enhliziyweni yopapa kanye nomphakathi wonke wabathembekile. Kodwa-ke, lesi sithombe esivela esigijimini sango-1949 sibonakala ngqo ezimweni zesikhungo zanamuhla. Kwavela ukuthi ngo-2011, iSonto LamaKatolika lagunyaza isinyathelo esibizwa ngokuthi "iGceke LabeZizwe," esivela emibonweni kaBenedict XVI futhi esetshenziswa kabanzi futhi yasetshenziswa nguPapa Francis.
Leli gama libhekisela ngqo endaweni yeThempeli lasendulo eJerusalema. Kwakukhona igceke elingaphandle elikhethekile lapho abeZizwe, okusho ukuthi abangewona amaJuda, babenokungena mahhala. Babengahlala lapho, baxoxe, futhi babone ukholo luka-Israyeli, kodwa babengavunyelwe ukungena ezindaweni ezingcwele. Kulo mbono, sibona ngokucacile ukuthi umoya wabo wawuvinjelwe ukungena eNdlini kaNkulunkulu. Ngakho-ke sibona umyalezo owalethwa ngo-1949 ugcwaliseka phambi kwamehlo ethu, uthinta ngqo izikhathi zethu zamanje.
UPapa uphethe intambo ephawula umngcele weThempeli lamaKristu, futhi ngale kwale ndawo kukhona abangakholwa kuNkulunkulu.
ESontweni lanamuhla, "iGceke LabeZizwe" liyipulatifomu esemthethweni yengxoxo kanye nesakhiwo esihlala njalo sokuhlangana phakathi kwabakholwayo nabangewona amakholwa, abakholelwa kuNkulunkulu nabangewona amakholwa. Kuhloswe ukuba yindawo engathathi hlangothi (izingxoxo zivame ukwenzeka emanyuvesi noma ezikhungweni zamasiko), lapho iSonto lingahlanganyeli khona kakhulu ekushumayeleni ivangeli lendabuko kodwa lihlanganyela nezingxoxo nabangewona amakholwa mayelana nemibuzo emikhulu yokuphila, ukuziphatha, ubuciko, nesayensi.
Ngesikhathi sobupapa bukaFrancis, ngaphansi kokuqondisa koMkhandlu Wamasiko WaseVatican (oholwa nguKhadinali Gianfranco Ravasi), "iGceke LabeZizwe" layeka ukuba nje yimfundiso. Izingxoxo eziningi ezisemthethweni nezinkulu ziye zahlelwa ezinhloko-dolobha emhlabeni jikelele, okuhlanganisa iParis (endlunkulu ye-UNESCO), iStockholm, iBerlin, neBuenos Aires. Izifundiswa eziholayo zezwe, izazi zefilosofi ezingakholelwa kuNkulunkulu, ososayensi, kanye nabaculi bamenywa ukuba bahlanganyele ezingxoxweni nabaphathi beVatican. Nakuba uBenedict XVI egcizelela ukufuna iQiniso noNkulunkulu okuhlanganyelayo ngamakholwa nabangakholwa, uFrancis washintsha ukugxila ezindabeni ezisebenzayo nezingokoqobo. Emagcekeni anamuhla eZizwe, uPapa wakhuthaza ingxoxo ngemvelo, inkinga yesimo sezulu, ubulungiswa bezenhlalo, ubuhlakani bokwenziwa, ababaleki, kanye nobudlelwano babantu.
INkosikazi Yezizwe Zonke ithi ngokudabukisayo iSonto ngeke lisindiswe ngale ndlela. Ingxoxo nabangakholwa kuNkulunkulu imayelana nevangeli kuphela uma iholela ekuguqukeni kwabo. Kodwa-ke, njengoba abangakholwa kuNkulunkulu beya ngokuya bethonya iSonto, liqala ukufulathela uNkulunkulu futhi lilandele umoya waleli zwe.
Umprofethi u-Isaya wabhala ngenkinga enjalo, ebhekisela eJerusalema, nayo eyafulathela uNkulunkulu futhi yaphendukela konkulunkulu bezinye izizwe. Esikhundleni sokufuna insindiso kuMdali, umphakathi wendawo wawufuna kwabanamandla baleli zwe kanye nezithombe zabo (Isaya 1:21-23).

Isaya 1:21-23
1:21. Umuzi othembekile waba kanjani yisifebe? ISiyoni laligcwele ukuqonda, nokulunga kwakuhlala kulo, kepha manje ababulali!
1:22. Isiliva lakho seliphenduke ukungcola, iwayini lakho lixubene namanzi.
1:23. Izikhulu zakho ziyizihlubuki, abangane bamasela; bonke bathanda izipho, baphishekela imivuzo. Abenzi ubulungisa ezintandaneni,
udaba lomfelokazi alufinyeleli kubo.

Amakholwa amaningi namuhla ayaqaphela ukuthi izinguquko ezijulile neziphazamisayo ziyenzeka eBandleni. Izibonelo ezifana nempikiswano ezungeze ukubusiswa kwemibhangqwana yobulili obufanayo, ingxoxo echazwe ngqo phakathi kwezinkolo, noma ukwamukelwa kwamamodeli avela emibonweni yezwe kuvusa ukumelana okufanele. ISonto eliwela emoyeni waleli zwe lilahlekelwa uMoya kaNkulunkulu. Liyeka ukuba umhlahlandlela ongokomoya futhi liqala ukufana nesakhiwo esincishisiwe saba imigomo yasemhlabeni, esigxile ekusindeni nasekuphileni okunethezekile, lapho izindaba ezingokomoya zivame ukuncishiswa zibe yinto nje yokuthengiselana.
 
Okulandelayo, kuvela isimo saseMpumalanga emyalezweni, sibhekisela endabeni yeVangeli yokubalekela koMndeni Ongcwele eGibhithe ngembongolo. Babebalekela umyalo kaHerode, owathi—esaba ukulahlekelwa amandla—wayala ukuba kubulawe bonke abantwana besilisa abangaphansi kweminyaka emibili ubudala eBetlehema nasezindaweni ezizungezile. INkosi yathola ulwazi ngokuzalwa kukaJesu kuMagi aseMpumalanga, ayefike eJerusalema futhi ebuza obala ukuthi iNkosi yamaJuda esanda kuzalwa ikuphi.
Emfanekisweni womyalezo, sithola isimo esifanayo: iNkosazana Yazo Zonke Izizwe noJesu Ongumntwana, ebaleka ngembongolo nabanye abantu. Bobabili bangabantu abakhanyayo, okusho ukuthi bakha ukukhanya kwesintu. Futhi yibo kanye laba bantu ababona lokhu kuKhanya Kwaphezulu eMndenini Ongcwele ababalandela ngqo. Bahlala bethembekile kuNkulunkulu kuze kube sekupheleni, ngisho nalapho bebhekene nokuhlaselwa okunonya okunjalo okuvela kubantu abangakholelwa kuNkulunkulu kanye nabefundisi abaningi banamuhla.
Ngaphambilini, sibhekisela enkondlweni kaDante ethi "The Divine Comedy," sakhomba indima engenakuhlukaniswa kaJesu kanye neNkosazana Yezizwe Zonke emsebenzini wokuhlenga. UKristu usiza abantu ukuba banqobe ububi empilweni yabo, bese ebaqondisa kuNkosazana Yezizwe Zonke—iThempeli likaNkulunkulu, obahola besuka emhlabeni baye ezindaweni zasezulwini, njengokungathi, ebazala kabusha ngoMoya. Kulo mbono, uKristu noMama wakhe bakha uBunye obungenakuhlukaniswa. Isiphetho salokhu kuzalwa okungaqondakali ukuthi siba abafowabo nodadewabo bakaJesu abangokomoya, sinoMama oyedwa ofanayo – iNkosazana Yezizwe Zonke. UNkulunkulu, enyameni kaKristu, unguBaba wethu ngesikhathi esifanayo. Kulokhu kukhanya, ivesi elivela kuGenesise, elikhuluma ngokuhlangana kwendoda nowesifazane babe nyamanye, likhanyisa ngokuphelele imfihlakalo yomsebenzi woMndeni kaNkulunkulu ezweni lanamuhla - isithelo salobu bunye siba ngumuntu ongokomoya (bheka uGen 2:24). Umuntu ngamunye kulobu Bunye unendima yakhe ekhethiwe. UKristu ongokomoya usenza abantwana bakaNkulunkulu, kuyilapho uMama waseZulwini esizalela ngoMoya oNgcwele ngenxa yoMbuso kaNkulunkulu. Indima yabo ayihlukaniseki. Ukuze bazalwe eMbusweni weZulu, owesifazane nendoda bayadingeka - njengakule mpilo yesikhashana. Kodwa-ke, ekuzalweni okungokomoya, ukuba khona ndawonye akusekelwe ekuqondeni kwasemhlabeni, kodwa kunalokho, basebenza ndawonye eduze. Ngakho-ke, bobabili bangabaHlengi Bendoda, ngoba umhlaba wonke wadalwa ngomfanekiso nangokufana noNkulunkulu.
 
Isithombe sengxenye exoxwayo siphinde sibonise udwendwe lukaNkulunkulu, nakuba ekuqaleni sibonakala singabonakali ngokuphawulekayo. Amandla aso ashukumisayo yimbongolo. Imbongolo iyisilwane esiqaphile kakhulu, esinezinzwa ezibukhali zokubona nokuzwa, futhi senza ngokuhlakanipha okuphawulekayo ngezikhathi zengozi. Ngeke ilandele ngokungaboni lapho izwa khona ingozi, ivame ukusindisa hhayi yona kuphela kodwa nabagibeli bayo.
Lezi zimpawu zihambisana kahle nendaba yeTestamente Elidala evela eNcwadini kaNumeri (Numeri 22). Lapho, sifunda indaba kaBhalami, umprofethi ongumhedeni uNkulunkulu amsebenzisa njengomprofethi wakhe. Lapho uBhalami, ephuphuthekiswe yinkani yakhe nobumpumputhe obungokomoya, ehluleka ukubona iNgelosi yeNkosi imi endleleni inenkemba ehoshiwe, imbongolo yakhe yasindisa impilo yakhe kathathu. Nakuba wathukuthela futhi wayishaya imbongolo, ezama ukuyiphoqa ukuba ihambe iqonde ngqo engozini, yaqhubeka isuka endleleni. Ekugcineni, uNkulunkulu wavula umlomo wembongolo ukuze afundise umprofethi ukuthi ukuhlakanipha nokuphikiswa kwalesi sidalwa okungaguquki okwamsindisa ekufeni okuqinisekile.
Ngakho-ke imbongolo iyisilwane esivikela umgibeli waso njengekherubi elikanye noNkulunkulu. Ngaphezu kwalokho, njengoba ingeyona inyamazane, imelela futhi iletha ukuthula kweqiniso.
Ngakho-ke, imbongolo izibonakalisa iyisidalwa esinomthwalo wemfanelo kangangokuthi ivikela umuntu ophathiswe yona njengoba nje izivikela yona. Lokhu kuhluke kakhulu nesimo sehhashi, okuyisilwane sokundiza. Uma ihhashi lisaba ngokuzumayo—isibonelo, yinyoka, umsindo, noma isithunzi—liyasaba ngokungazi, ligxume ngamandla, lizithwale, noma lishaye izinkunzi, livame ukuphonsa umgibeli walo lizama ukubaleka. Ngakolunye uhlangothi, imbongolo yavela ezindaweni ezinzima, ezisogwadule ezinezintaba lapho ukugijima ngokungazi kungasho ukuwela eweni. Ngakho-ke, ngesikhathi sengozi, iyabanda ngokushesha, iziqinise, futhi ihlaziye isimo. Ayibaleki ngokungacabangi, ayikhahleli ngokwethuka, futhi ayenzi ukunyakaza okungazelelwe okungabangela ukuba umuntu othwalwayo awe. Ngokuzivikela, kudala ngokuzenzakalelayo isihlangu esiphephile somuntu.
Manje ake sicabangele ukuthi kungani sibona ngempela lo mhlangano uphuma eSontweni. Sishiya eceleni lokho esesikuxoxile kakade—ukwephulwa kwentando kaNkulunkulu, izono zesikhungo, kanye nokufulathela uNkulunkulu—isisekelo esisheshayo yidokhumenti esanda kukhishwa yiziphathimandla ezisusa iziqu zayo ezibalulekile: "Co-redemptrix" kanye "Mediatrix of All Graces." Ngibhekisela encwadini yemfundiso esemthethweni yeVatican Dicastery for the Doctrine of the Faith, enesihloko esithi "Mater Populi Fidelis,"eyanyatheliswa ngoNovemba 4, 2025. Le ncwadi, eyalungiselelwa nguPrefect Cardinal Víctor Manuel Fernández kanye noNobhala uFr. Armando Matteo, futhi kamuva yavunyelwa nguPapa Leo XIV, yashukunyiswa kakhulu ukuphishekela ukuvumelana kwebandla ngazo zonke izindleko. Lo mbhalo wenqabela ngokuphelele ukusetshenziswa kwamagama endabuko ashiwo ngenhla, ewabheka njengangafanele ngokwemfundiso yenkolo.
Ukuqonda imiphumela yalesi sinyathelo kusenza siqonde ngokugcwele ukuthi kungani sibona lokhu kubaleka okumangalisayo emyalezweni ka-1949. Abaholi besikhathi samanje benza ngokuphambene nezicelo zeNkosikazi Yezizwe Zonke, eyathi ekwambulweni kwayo yabiza ukumenyezelwa kwemfundiso yendima yayo yokuhlenga kanye. Emyalezweni ngokwawo, simbona esemhumeni, lapho esabalalisa khona—noma kunalokho, angathanda ukusabalalisa—zonke izimpahla, ukube nje abathembekile babekhona. Ungumlamuleli walezo zipho uNkulunkulu aziletha emhumeni ngezinceku zakhe. Nokho, lokhu akuphathelene nezinto ezibonakalayo; ngabo, uNkulunkulu wembula indima yakhe yangempela njengoMlamuleli wemihlobiso engokomoya.
Lokhu kusebenza futhi esihlokweni sakhe sokuba yi-Co-redemptrix, iVatican eyenqaba, njengoba sishilo nalapho siqhathanisa inkondlo kaDante ethi "The Divine Comedy" nendima yakhe ohlelweni lukaNkulunkulu lwensindiso. Yiyona kanye indima yakhe yokusihola, esesihlanziwe nguKristu kakade, siye ezindaweni zokuphila okungokomoya. Nokho, ukuze lokhu kwenzeke, kumelwe sizalwe kabusha nguye ngoMoya.
Ngakho-ke lokhu kubaleka kunakuphi ukuxhumana noHerode, owathi—esaba ukulahlekelwa amandla—wanquma ukubulala bonke abafana abangaphansi kweminyaka emibili ubudala eBetlehema nasezindaweni ezizungezile? UHerode wanamuhla kuvela ukuthi unguPrefect Cardinal Víctor Manuel Fernández, ohola iqembu labefundisi abalungiselela lo mbhalo ngenxa yokwesaba ukulahlekelwa yithonya le-Our Lady. Banquma ukusebenzisa ukubhala kwabo ukubhubhisa ukholo lwabaningi kuMariya ngaphambi kokuba kubangele ukuncintisana okukhulu kwamandla eVatican. Kodwa-ke, i-Lady of All Nations ayibheki abantu ngale ndlela. Okumkhathazayo kuphela ukuthi ngokunikeza usizo, abantu abaningi ngangokunokwenzeka basindiswe. Uthunyelwa nguNkulunkulu njengensindiso yesintu esicwila ebumnyameni. Ngakho-ke sibona kahle ukuthi abaphathi beSonto LamaKatolika banamuhla bakhathalelani ngempela: ukugcina amandla. Ukube babekhathalela insindiso yesintu, ngokuqinisekile babezokwamukela usizo Lwakhe.
 
Izindilinga ezihlanganisa wonke umuntu embonweni ka-Ida Peerdeman zifanekisela amaSonto obuKristu ezinhlangano ezahlukene, ngalinye okufanele libe nobukhona bukaMoya kaNkulunkulu. Emfanekisweni womyalezo, sibona ukuthi eqinisweni elingokomoya, la maSonto awasebenzi ngokwawo, kodwa ayangena futhi axhumane, adale ubunye ngokuvumelana nohlelo lukaNkulunkulu. Lokhu kusobala ikakhulukazi kumongo wemiyalezo yangaphambilini, eyayibonisa amaSonto edlulana—umbono ophikisana ngokusobala nentando kaNkulunkulu. Ndawonye, ​​la maSonto akha umugqa kaNkulunkulu—uthingo olufanekisela uthando, ubulungiswa, nokulunga phakathi kwabantu bakaNkulunkulu.
UNkulunkulu ufisa ukuhlanza umhlaba ngeBandla Lakhe lasemhlabeni. Nokho, lapho lo mphakathi wehluleka ukufeza intando yaKhe noma ukukhiqiza izithelo ezimjabulisayo, wephula nezivumelwano uMdali azenza nesintu kokubili ngesikhathi sikaNowa naphansi kweNtaba iGerizimu neNtaba i-Ebali—lapho isiqalekiso somhlaba sehlela khona phezu kwabantu bakaNkulunkulu ngenxa yesono. Sibona ukuthi isintu asiqalekiswanga ngokuqondile, kodwa umhlaba ngokwawo uqalekisiwe. Lokhu kuqinisekiswa ngqo eNcwadini kaGenesise, lapho kungebona u-Adamu no-Eva abaqalekisiwe, kodwa umhlaba ngokwawo. Ngokufanayo, ngesikhathi sikaNowa, lapho amanzi omhlaba aba yisiqalekiso kubantu ababi. Ngakho-ke siyabona ukuthi amandla emvelo abhubhisayo, akhulunywa yiNkosikazi Yezizwe Zonke, yilawo isiqalekiso isintu esingakasizwa. Sibona ngokucacile ezweni elisizungezile ukuthi la mazwi agcwaliseka ngokugcwele, okukhomba nokonakala okukhulu kwesintu sanamuhla.
Lapho amaSonto—abelusi bawo kanye nabantu abathembekile—benqaba izimfundiso zikaKristu, isivumelwano noNkulunkulu siyaphulwa. Ngenxa yalokho, izinhlekelele zemvelo zenzeka emhlabeni. Ukwenqatshwa kukaKristu kusho ukuthi iSonto aliseyikuba yindawo yobukhona bukaNkulunkulu futhi liba nje yisikhungo senkolo sabantu, esingenawo amandla angokomoya kanye nesiqondiso saphezulu. UNkulunkulu, ebheka umhlaba, akawuboni uthingo lwakhe, ngoba amathempeli awanawo Ukuthula, Uthando, Ubulungiswa, neQiniso. Futhi njengoba uMdali ehluleka ukubona lesi sibonakaliso sesivumelwano, isintu sibhekene nozamcolo, ovezwa ngokomfanekiso engxenyeni elandelayo yomyalezo.

Bese ngibona iYurophu iphambi kwami, neMelika eceleni kwayo. Kunjengokungathi ngithatha okuthile enkabeni yeNyakatho Melika ngikusakaze kulo lonke iYurophu. Angazi ukuthi kuyini.
Bese ngibona kude kuphela abantu baseMpumalanga.
"Laba bazovuswa nguYe,"
kusho iNkosazana. Ngikubona kude kakhulu.
Bese kuvela ugebhezi, bese ngizwa iNkosazana ithi,
"Kuzofika inhlekelele enkulu. Lapho, ngenxa yalokhu, bazozwa izindlebe zabo. Izilwandle zasempumalanga zigcwele. Awukuboni."
Manje kufanele ngidwebe umugqa ukusuka enyakatho kuya entshonalanga, ngokuphambeneyo phansi. Angazi ukuthi lokhu kusho ukuthini. Bese iNkosazana ithi,
"Bafuna ukuthula, kodwa akutholakali."
Manje iNkosazana iyahamba.

Emyalezweni wethu wangaphambilini, sixoxe ngendaba yokuvimbela inzalo ngokuningiliziwe ngokubheka incwadi ethi Humanae vitae, eyamenyezelwa nguPapa Paul VI. Lo mbhalo wasekela imfundiso yendabuko yeSonto, evimbela ukusetshenziswa kwezithibela-nzalo zokwenziwa. Kodwa-ke, lesi sinqumo sabangela igagasi elinamandla lokuphikiswa - hhayi nje kuphela phakathi kwabantu abavamile kodwa naphakathi kwabakholwayo kanye nabefundisi abaningi.
Kubalulekile ukukhumbula ukuthi ngaphambi kokuba incwadi ethi ishicilelwe, uPapa wamisa ikhomishini ekhethekile eyayinomsebenzi wokuhlaziya le ndaba ngokwesayensi yesimanje. Lo mzimba wawuhlukene kakhulu. Iningi lamalungu, livumela ingcindezi enkulu yangaphandle, lasekela ukususwa kokuvinjelwa okwakukhona, kuyilapho idlanzana lalifuna ngokuqinile ukugcinwa kwalo ngokuphelele. UPaul VI wabe esezithola ehlaselwa, ebhekene nokuhlaselwa okuvela ngaphandle nangaphakathi komphakathi weSonto. Ekugcineni, emelene neningi, uPapa wasekela ukuvinjelwa kokuvimbela inzalo, okwabangela ukuvukela okusobala emibuthanweni eminingi yamaKatolika emhlabeni jikelele.
Kungani siphinde sibuke lezo zenzakalo namuhla? Ngoba kwakuseNyakatho Melika, noma ngokunembile, e-United States, lapho iphilisi lokuvimbela inzalo lakhiwa khona futhi laqala ukwethulwa emakethe. Kusukela lapho, kwasakazekela eYurophu, futhi ngenxa yalokho, emhlabeni wonke, kwaqala inguquko yokuziphatha.
La maqiniso abaluleke kakhulu uma siwaqhathanisa nombono ka-Ida Peerdeman. Kuvela isigcawu esibalulekile ezithombeni zeNkosikazi Yezizwe Zonke: umboni uthatha into encane engachazwanga e-United States ayisakaze phezu kweZwekazi Elidala. Ngokomongo womyalezo wonke, lesi senzo sifanekisela ukusabalala kwamaphilisi okuvimbela inzalo, agcwala iYurophu evela eNyakatho Melika.
Iphilisi lokuqala lokuvimbela inzalo, elibizwa ngokuthi i-Enovid, lavunyelwa ukumaketha e-United States ngoMeyi 9, 1960, yi-U.S. Food and Drug Administration (FDA). Le nqubo yaqalwa yizishoshovu ezimbili zokuvimbela inzalo zaseMelika: uMargaret Sanger kanye noKatharine McCormick ocebile. Banquma ukuxhasa ngezimali ukudalwa kokuvimbela inzalo ngomlomo futhi baqasha isazi sezinto eziphilayo saseMelika uGregory Pincus. Kwakunguye, ehlaziya imibiko yakamuva yesayensi, owathola into yamahomoni eyenziwe eMexico. UPincus wawungenisa e-United States, kanye nodokotela wezifo zabesifazane uJohn Rock, bakha indlela yokugcina yaleli philisi, eyabe isikhiqizwa ngobuningi yinkampani yemithi yaseMelika i-GD Searle.
Ngenxa yokuthi imithetho yezifundazwe eziningi zase-US yayivimbela ngokuqinile ukusatshalaliswa nokuhlolwa kwemithi yokuvimbela inzalo, ababhali balo msebenzi kwadingeka bafune ezinye izixazululo zomthetho nezokuthutha. Bathutha izivivinyo zemitholampilo baya endaweni yase-US - ePuerto Rico, lapho umuthi wahlolwa khona eqenjini labesifazane ezindaweni ezimpofu. Amaqoqo okuqala alo muthi ayequkethe imithamo yama-hormone ephakeme kakhulu kunaleyo esetshenziswa namuhla, okwabangela imiphumela emibi eminingi ezigulini, futhi eziningana zazo zafa. Ngemva kwalokho, lapho umkhiqizo wethulwa emakethe yase-US ngo-1957, ekuqaleni wabhaliswa njengokwelashwa kwezifo ezinkulu zokuya esikhathini. I-ejensi yawuvuma umuthi, futhi umenzi waphoqeleka ukufaka isexwayiso esisemthethweni ephaketheni lika-Enovid: "Isexwayiso: Lo mkhiqizo ungase futhi uvimbele ukukhishwa kwamaqanda futhi uvimbele ukukhulelwa."
Lesi "sexwayiso" saba isikhangiso esihle kakhulu emlandweni wezokwelapha. Abesifazane baseMelika abangaphezu kwengxenye yesigidi ngokuzumayo "baqala ukuhlushwa ukuya esikhathini okungajwayelekile" ukuze nje udokotela wabo anikeze la maphilisi. Ngokubona lesi sidingo esikhulu, ngo-1960 i-FDA yavuma ngokusemthethweni futhi yavuma i-Enovid njengephilisi lokuqala elisemthethweni lokuvimbela inzalo emhlabeni.
Ukwanda komkhiqizo eYurophu kwakuwumsebenzi omkhulu wezohwebo, olawulwa ngqo yizinkampani zemithi zaseMelika, ezazibeka iYurophu phambili njengemakethe ebaluleke kakhulu. Kusukela ngo-1961, umenzi waseMelika uGD Searle wethula i-Enovid yokuqala eGreat Britain. Icebo lokumaketha nelomthetho, elafakazelwa e-US, lasetshenziswa lapho - lesi sidakamizwa sasakazwa ngokusemthethweni njengokwelashwa kwezifo zokuya esikhathini, sifihla imiphumela yaso yokuvimbela inzalo emphakathini. Ngesikhathi esifanayo, abaseMelika, befuna ukugwema amanani nemikhawulo yaseYurophu, banikeza amalayisense amaningi amalungelo abo obunikazi bama-hormone ezinkampanini ezinkulu zemithi kwamanye amazwe, kufaka phakathi iNetherlands neFrance. Nakuba abacwaningi baseBelgium nabaseJalimane kamuva bashintsha umthamo wama-hormone, wonke umshini wokusabalalisa wawuyinqubo ehleliwe kusukela ekuqaleni, eqhutshwa yi-United States, yokugcwala imakethe yaseYurophu.
Kusukela lapho, iphilisi lasakazeka emhlabeni wonke—njengoba nje umbono ka-Ida Peerdeman usikisela.
Kufanele futhi kugcizelelwe ukuthi ingcindezi kuPapa yokususa ukuvinjelwa kokuvimbela inzalo yayiqhutshwa kakhulu yizikhungo zaphesheya ezinethonya, eziholwa yiRockefeller Foundation. Lezi zinhlangano zazihlobene kakhulu nezinkampani zemithi zaseMelika, zixhasa ucwaningo lwazo lwelabhorethri futhi zidlulisela amalungelo azo obunikazi bezokwelapha. Isisekelo ngokwaso, umgomo oyinhloko kwakuwukulinganiselwa kwemibono yabantu bomhlaba wonke, kuyilapho ezinkampanini, kwakuwukuvulwa kwemakethe yokuthengisa enkulu nenenzuzo. Ndawonye, ​​balwela ukuqedwa kwayo yonke imikhawulo, bebheka ukuma kweSonto okuqinile njengesithiyo esiyinhloko ezinhlelweni zabo zesikhathi eside.
Amazwe aseYurophu awazange alwe ngempela nokwethulwa kwephilisi lokuvimbela inzalo ezimakethe zawo. Lesi simo sikhumbuza indaba yeBhayibheli ka-Adamu no-Eva, lapho u-Eva, elingwa yinyoka, edla isithelo sokufa. Ngokufanayo, iYurophu, elingwa yi-United States, idla isithelo sokufa ngesimo sephilisi lokuvimbela inzalo. Qaphela ukuthi amaphilisi okuvimbela inzalo angeniswa kanjani emakethe ngobuqili, embula ubuqili benyoka, okwathi, ngamazwi ayo afihliwe, kwabangela ukuba wonke umzimba wenyama ufe.
UmBhalo—iZwi likaNkulunkulu—usho ngokusobala ukuthi indoda nomfazi baba nyamanye. Lo nyamanye ngumntwana ozelwe ngothando lwabo—umuntu omusha ozuza ngokuqondile futhi ahlanganise inyama yabazali bobabili. Ngakho-ke, uthando lwabazali benyama kufanele luholele ekuphileni, hhayi ekufeni.
Akunakuphikwa ukuthi namuhla, leli philisi likhonza kakhulu labo abaphingayo—isono esilahlwa eMiyalweni Eyishumi. Okwamanje, ukusetshenziswa kwezindlela zokuvimbela inzalo yimibhangqwana eshadile kwembula ukuntuleka kothando lweqiniso. Abakwenzayo akulona uthando ngomqondo obanzi wegama, kodwa ukuphishekela ubugovu injabulo yomuntu siqu.
Ukuntuleka kothando, ukulunga, kanye nobulungiswa emhlabeni kubangela ukuthi uphawu lwesivumelwano sikaNkulunkulu—uThingo Lwenkosazana—lunyamalale. Ngaphandle kwalesi sibonakaliso, isintu sibhekene nozamcolo. Isithombe somyalezo, njengoba sembulwe ku-Ida Peerdeman, asimayelana nozamcolo obangelwe yizinqwaba zamanzi, kodwa mayelana nozamcolo wabantu abavela emazweni aseThird World abahloselwe ukugcwala iYurophu.
Kuhle ukukhuluma ngemibono yesimanje edalwe ngumuntu—izinhlangano ze-LGBT kanye nobudlelwano bobulili obufanayo. Uphawu lwala maqembu seluphenduke uthingo olunemibala eyisithupha, kodwa luwuphawu oluhlanekezelwe kakhulu kusukela kusibonelo salo seBhayibheli. Ubuhlobo bobulili obufanayo abukwazi ukukhiqiza inzalo ngokwemvelo, futhi ukuhlala ndawonye kwabo kusekelwe ekwaneliseni izidingo zabo zobugovu. Le miphakathi ayinalutho oluphathelene noNkulunkulu noma nothando oluhlanzekile oluletha impilo entsha.
Uma abantu baseYurophu benqaba isipho senzalo, bazothathelwa indawo yizizwe ezingenalo ukholo, ezikhuliswe emoyeni waleli zwe futhi zigxile ekusindeni kuphela ngazo zonke izindleko.
Ukuba khona kukaNkulunkulu weqiniso akukaze kube khona phakathi kwale miphakathi, ngakho-ke abanawo uMoya kaNkulunkulu nezimfundiso zaKhe.
Esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke, sibona ugebhezi - uphawu lweGolgotha. Lesi sibonakaliso sibonisa ukuthi abantu baseYurophu bazobhekana nokuhlupheka ezandleni zalaba bantu abafudukayo. Lesi yisijeziso izakhamuzi zaseZwekazi Elidala ezizilethele sona. Emfanekisweni womyalezo, u-Ida Peerdeman ukhomba kuqala ukuthutheleka kwabantu abavela eMpumalanga, ababuswa kakhulu amaSiriya nama-Afghan. Bafika eYurophu ngendlela ebizwa ngokuthi iBalkan (isithombe 18).

Isithombe 18. Indlela yaseBalkan - izikhombisi-ndlela zokungena kwabafuduki bevela eMpumalanga beya eYurophu.

Ngemva kwalokho, umbono udweba umugqa osuka enyakatho uye entshonalanga, ubheke phansi ngokuvundlile. Uma sibheka isithombe seNkosikazi Yezizwe Zonke bese sidweba lo mugqa kulo lonke elaseYurophu, sifika ngqo e-Afrika. Njengoba umyalezo ngokwawo ubonisa, yilapho "amanzi asevele echichima khona." Kunemiphakathi ebhekene nobumpofu obukhulu, futhi ngesikhathi esifanayo, nokwanda okukhulu kwabantu. Leli qembu lihlanganisa izakhamuzi zamazwe afana neMorocco, i-Algeria, iTunisia, iNigeria, iSenegal, i-Eritrea, iSomalia, neSudan. Lo mugqa ubikezela ukuvela komzila omusha wokufuduka ovela ezwekazini lase-Afrika uye eYurophu (isithombe 19).

Isithombe 19. Imizila yokufuduka esuka e-Afrika iya eYurophu - umzila waseNtshonalanga yeMedithera kanye nomzila waseNtshonalanga Afrika.

Ikheli likhuluma ngemizila yasemanzini, ngakho-ke ake sigxile kuyo kuphela. Ngokwesigaba esisemthethweni se-European Border and Coast Guard Agency (Frontex) kanye nezakhiwo ze-European Union, kunemizila emine emikhulu yokufuduka eholela e-Afrika iye eYurophu, emithathu yayo idlula olwandle:

  • Umzila WaseNtshonalanga Mediterranean (Morocco ──> Spain): Wawungowokuqala ukusungulwa ngo-1991, ngokushesha ngemva kokuba iSpain yethule ama-visa. Kungaleso sikhathi lapho kwavela khona izikebhe zokuqala ezincane, ezenziwe ngokhuni ezibizwa ngokuthi ama-patera emanzini aseStrait of Gibraltar. Engxenyeni yokuqala yawo-1990, kwadlula abantu abangamakhulu ambalwa kuya kwabayizinkulungwane ezintathu kuphela kulo mzila minyaka yonke. Ngasekupheleni kweminyaka eyishumi kuphela, ekupheleni kuka-1999 no-2000, lapho lezi zinombolo zenyuka khona zaya ezinkulungwaneni eziningana minyaka yonke.
  • Umzila WaseNtshonalanga Afrika (i-Atlantic kuya eziQhingini zaseCanary): Lo mzila wolwandle uholela kusukela ogwini lwaseSenegal, eMauritania, naseMorocco ngqo eziQhingini zaseCanary zaseSpain. Lapho iSpain ivala iGibraltar, abafuduki bathuthela olwandle. Isikebhe sokuqala safika eziQhingini zaseCanary ngo-Agasti 1994. Kuwo wonke ama-1990, ukunyakaza lapha kwakusesekuqaleni - abantu abayishumi nambili kuya kwamakhulu ambalwa kuphela ngonyaka ababedlula kulo mzila oyingozi, bebalelwa cishe ku-2,000-3,000 abafuduki phakathi neminyaka eyishumi. Konke kwashintsha kakhulu ngo-2006, lapho lo mzila uqhuma khona ngokoqobo. Izingxabano zaqala emazweni amaningana ase-Afrika, futhi izindawo zokudoba zendabuko eSenegal zawa ngenxa yokudoba okukhulu kwezimboni okwenziwa yimikhumbi yangaphandle. Abantu abangaphezu kuka-31,000 bagibela izikebhe ezinkulu zokudoba, ezibizwa ngokuthi ama-cayucos, bafika eziQhingini zaseCanary. Lo mcimbi waziwa ngokuthi "iNgxaki yaseCayucos." Ngemva kwalokhu kuwa, iSpain yasayina izivumelwano neMauritania neSenegal, yathumela amaphoyisa okuqapha kanye nemikhumbi yeFrontex lapho, okwacishe kwayiqeda ngokuphelele le ndlela iminyaka eyishumi eyalandela - phakathi kuka-2010 no-2017, abantu abangaphansi kwenkulungwane bafika kule ndlela minyaka yonke. Kodwa-ke, le ndlela yabuya ngokuphindisela ngo-2020. Izizathu kwakuyibhubhane le-COVID-19, inkinga yezomnotho, isomiso esinzima eMorocco, kanye nokuvinjelwa kabusha kwemizila yaseMedithera yi-European Union. Abafuduki nabashushumbisi baphinde bathuthela e-Atlantic. Lokhu kuphinda kuvele kwaphela ngo-2024, lapho irekhodi laso sonke isikhathi laphulwa - cishe abantu abangu-47,000 bafika eziQhingini zaseCanary.
  • Indlela yaseMedithera Ephakathi (iTunisia/Libya ──> i-Italy): Yasungulwa ngawo-1990. Ekuqaleni, abafuduki babesuka eTunisia beya esiqhingini sase-Italy iPantelleria, kodwa ngokuhamba kwesikhathi, iLibya eyayigcwele isiphithiphithi yaba yindawo yokuqala eyinhloko. Ngawo-1990, isilinganiso sabantu abangu-2,000 kuya ku-5,000 babehamba ngale ndlela minyaka yonke. Ngokombono wezinkinga zanamuhla, lapho abantu abangaphezu kuka-100,000 kuya ku-150,000 bengafika lapho ngonyaka owodwa, lokhu kwakuwukuqala okuncane nje kwegagasi elikhulu elizayo.

Ngakho-ke, siyabona ukuthi iziprofetho eziqukethwe kulo myalezo ziqala ukubhekisela ngqo esikhathini samanje. Lokhu kwakufana nengxenye yangaphambilini yombhalo, echaza ukusungulwa kukaPapa Francis "iGceke LabeZizwe" eSontweni LamaKatolika.
 
Emfanekisweni womyalezo, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhombisa amanzi ka-Ida Peerdeman, kodwa umboni akazi ukuthi agcwele ini. Ake sicaphune amazwi akhe, azama ngawo ukucacisa lokho ekuqaleni okwakubonakala kungabalulekile futhi ekugcineni okungafakwanga ezincwadini ezisemthethweni:

22:29  Nokho, ngabe sengibona labo bantu baseMpumalanga futhi, bebheke eNyakatho Melika, lokho nakho kwakuyinto ephawulekayo.
22:37 Ngabona iNyakatho Melika ilele lapho, futhi kwadingeka ngithathe inqwaba yabantu ngqo lapho, kusukela maphakathi no-
22:44 Melika, eNyakatho Melika, futhi kwadingeka ngisakaze leyo nqwaba yabantu eYurophu. Kwakuyini - angazi ngempela, ngempela.
22:53 Ngabona abantu baseMpumalanga, kwabe sekuvela igebe. Yebo, ngempela ... nje ngo
-23:03 njengokubona igebe. Ngase ngizwa uNkosikazi ethi: "Inhlekelele enkulu iyeza. Bazokuzwa ngayo
ngo-23:09 . Izilwandle zigcwele." Wabe esengikhombisa ulwandle. Yebo, kodwa yini egcwele - angikwazanga
ngo-23:15 . Wabe esethi futhi: "Awukuboni lokho," akunjalo?
23:23 Into yokugcina ukuthi kwadingeka ngidwebe umugqa ukusuka eNyakatho kuya eNtshonalanga, bese ngibe sehla ngokuvundlile. Yebo, kwakungu
-11:32 PM, cishe okokugcina. "Bese befuna ukuthula, kodwa akutholakali," kusho uNkosikazi. Kwabe sekuthi ngo
-11:41 PM , uNkosikazi waphinde wahamba, akunjalo?

Ngakho-ke, siyabona ukuthi iNkosazana Yezizwe Zonke yabonisa u-Ida ukuthi kukhona okuthile emanzini. Njengoba manje singazibonela ngokwethu, lezi kwakuyizikebhe ezithwala abokufika, bewela i-Atlantic neMedithera ngemizila yolwandle, beya ngqo eYurophu.
Lesi sithombe, kanye nomyalezo wonke weNkosazana Yezizwe Zonke, sibhekisela ngqo eNcwadini ka-Isaya (Isaya 1:4-9). Lapho, umprofethi wembula iqiniso elibuhlungu ngeJerusalema, elizonikelwa ezizweni zakwamanye amazwe, lilethe isijeziso esifanele. Ngakho-ke, ubulungisa bukaNkulunkulu buhlobene kakhulu neNcwadi yoMthetho kaMose, enobuso obubili: ubulungisa buyisibusiso sokuba muhle, kodwa futhi buyisiqalekiso sokuba mubi.

Isaya 1:4-9
1:4. Maye kuwe, sizwe esinesono, abantu abathwele ububi, inzalo yabaphangi, abantwana abonakele! Bamshiyile uJehova, bamdelela oNgcwele ka-Israyeli, babuyela emuva.
1:5. Ngingakushaya kuphi futhi, njengoba nandisa iziphambeko? Ikhanda lonke liyagula, inhliziyo yonke ibuthakathaka;
1:6. Kusukela ematheni onyawo kuya okhakhayini akukho ngxenye ethintwe: amanxeba, imivimbo, nokuvuvukala, okungaboshwanga, okungaboshwanga, noma okuthambile ngamafutha.
1:7. Izwe lakho liyincithakalo, imizi yakho ishiswe ngomlilo; abezizwe banyathela amasimu akho phambi kwamehlo akho; liyincithakalo, njengokugumbuqelwa kweSodoma.
1:8. Indodakazi yaseSiyoni ishiywe njengendlwana esivinini, njengedokodo ensimini, njengomuzi ovinjezelwe.
1:9. Ukube uJehova wamabutho wayengasishiyelanga insali, ngabe sifana neSodoma, ngabe sifana neGomora.

Encwadini ka-Isaya sifunda nokuthi “akukho ukuthula kwababi” (Isaya 57:20-21), okuhambisana kahle namazwi eNkosikazi Yezizwe Zonke lapho sizwa isimemezelo esimangalisayo: “Bafuna ukuthula, kodwa akutholakali.”.

Isaya 57:20-21
57:20 Kodwa ababi banjengolwandle olukhukhumeleolungenakuthuliswa, olumaza alo akhipha udaka nodaka.
57:21 Akukho ukuthula kwababi, kusho uNkulunkulu wami.

Sonke siyabona ukuthi inqubomgomo yamanje ye-European Union igxile ekuhlanganisweni kwabokufika abavela emazweni aseNtshonalanga. Izifundo zolimi zihlelwe bona, futhi izimali zomphakathi zigeleza ngokukhululeka, kodwa iqiniso liqinisekisa ngonya lezi zenzo. Akulula kangako ukushintsha isimo sengqondo sabantu abadala abakhuliswe ngaphandle kukaNkulunkulu, emasikweni angajwayelekile asekelwe emoyeni waleli zwe. Abantu balula kakhulu eminyakeni yokuqala yokuphila, yingakho kubaluleke kakhulu ngabazali ukuletha izingane zabo eMndenini Ongcwele ngaphambi kokuba lokhu kuvuleleka nokwamukela kunyamalale ngokungenakulungiseka.
Izimfundiso zikaNkulunkulu aziveli kuleli zwe elixakekile. Umgomo walo uwukusungula ukuhleleka, ngoba yilokho kuphela okuholela ekuthuleni kweqiniso.
IYurophu izama ngazo zonke izindlela ukuxhumana nabasanda kufika, kodwa lokhu kuthula kubonakala kungenakwenzeka ukukufeza. EYurophu, selokhu kwavulwa imizila yokufuduka, ubugebengu obubangelwa abantu abangenayo bukhule kakhulu - ukudlwengula nokubulala kuyanda. Lokhu kwenzeka naphezu kokwabiwa kwemali enkulu yokuhlanganisa. IGolgotha ​​​​yabaseYurophu iqala phambi kwamehlo ethu.