Umlayezo 20 kaDisemba 16, 1949

Ngesikhathi uNkosikazi ebuka ngobukhali futhi enikina umunwe wakhe exwayisa, ngimuzwa ethi,
"Jalimane elimpofu, elimpofu. Ekugcineni yamukela iziphambano uzibeke phakathi. Ekugcineni vusa abefundisi. Qala kusukela phansi. Abantu abavamile kumele babuyiselwe kuYe. Uyazi ukuthi kuhlale kwenzeka ngale ndlela."
Futhi uNkosikazi uqinisa isibhakela sakhe angibonise sona. Ukwenza lokho ngamandla amakhulu. Uze anikine ingalo yakhe nesibhakela sakhe ngakimi.

INkosazana Yezizwe Zonke iphinde yadonsela ukunaka kwethu eJalimane. Leli lizwe lifulathele uNkulunkulu futhi lawela enkingeni ejulile yokomoya. Ukuze kuguqulwe lokhu, kudingeka ukushunyayelwa kabusha kwevangeli ngokushesha.
Isihluthulelo sokushintsha yintsha. Uma behlala ebumnyameni, ikusasa lesizwe sonke lizohlupheka. Iphuzu liwukubuyisela kuNkulunkulu labo abakhohliswe yimibono yokungamhloniphi uNkulunkulu, bamfulathele. Le ndlela yokulwela imiphefumulo yabantu iyimfuneko namuhla. Ngoba uNkulunkulu kuphela onika ukuphila, kuyilapho zonke ezinye izindlela ezingokomoya ziholela ekufeni ngokungenakugwenywa.
Nokho, ukuguqulwa okunjalo ngeke kwenzeke ngaphandle komzamo. Kudinga abalandeli bakaKristu bangempela. Isibonelo sokuzibophezela okunjalo nguBaba uLombardi, esizoxoxa ngaye kamuva kulo myalezo. Waphuma ngesibindi waya emhlabeni wamemezela iZwi likaNkulunkulu ngendlela elula nefinyelelekayo, ebuyisela abaningi kuMdali. Lapho bebhekene nesibonelo esinjalo, abefundisi abasakwazi ukulinda bengenzi lutho emasontweni angenalutho. Kumelwe bafinyelele abantu.
ISonto eJalimane lidinga ukuguqulwa okuphelele. Abapristi ababethunyelwe ngaphambilini emisebenzini yakwamanye amazwe manje kufanele bagxile ekusindiseni izwe labo. Umsebenzi wabo ukulahla ukunamathela kwabo kuleli zwe nokuphuma endaweni yokunethezeka ebaphoqa ukuba balale. Kumelwe bathathe isiphambano sabo baye kwabanye—lokhu kudinga umzamo womuntu siqu. Kungale ndlela kuphela lapho bangabeka khona isiphambano endaweni eyinhloko yokuphila komuntu, njengoba nje noKristu enza (Mathewu 16:24-28). Isiphambano yindawo lapho wonke umuntu kufanele abethele khona konke okuphikisa intando kaNkulunkulu. Ngakho-ke, kubapristi, okuphikisa intando kaNkulunkulu ukungami ndawonye nokungalali, kuyilapho bebhekene nobubi obunjalo obukhona emhlabeni, kudingeka umsebenzi—ukufinyelela abantu ngokungaguquki kanye nokulwela imiphefumulo, ngisho noma kubiza ukuhlupheka nokufa. Uma nje ububi bukhona emhlabeni, impi yokulwa nabo iyohlala ikhokhelwe ngokuhlupheka. Nokho, umsebenzi wamaJalimane ngokwawo ukwamukela lezi “ziphambano” eziphilayo, abalandeli bakaKristu abathembekile, njengabefundisi abeza kubo.

Mathewu 16:24-28
16:24 UJesu wayesethi kubafundi bakhe: “Uma umuntu ethanda ukungilandela, makazidele, athabathe isiphambano sakhe, angilandele.
16:25 Ngokuba yilowo nalowo othanda ukusindisa ukuphila kwakhe uyakulahlekelwa yikho, kepha olahlekelwa ukuphila kwakhe ngenxa yami uyakuthola.
16:26 Ngokuba kuyakumsizani umuntu, uma ezuza izwe lonke, alahlekelwe ngumphefumulo wakhe? Noma umuntu uyakunikelani ngomphefumulo wakhe?
16:27 Ngokuba iNdodana yomuntu iyakuza ngenkazimulo kaYise kanye nezingelosi zayo, khona-ke iyakuvuza wonke umuntu ngokwemisebenzi yakhe. 16:28 Ngiqinisile ngithi kini: Bakhona abanye abemi lapha abangayikuzwa ukufa, baze babone iNdodana yomuntu iza embusweni wayo.”

Amazwi kaKristu akhuluma ngqo ngesidingo sokushumayela ivangeli emhlabeni nokwenza okuhle, okuhambisana ngokugcwele nomyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke ebhekiswe eJalimane, eyacwila ebumnyameni. EVangelini likaMathewu, sifunda ngesidingo sokuthatha isiphambano sakho bese ulandela uKristu (Mathewu 16:24-28) - noma ubani owenza lokho uyosindisa umphefumulo wakhe. Ukuthatha isiphambano akulutho ngaphandle kokubethela isono sakho. Kuphela ngenhliziyo emsulwa lapho singaqala khona umsebenzi wokushumayela ivangeli futhi silandele uKristu ngokwethembeka, okhuluma ngokuqondile (Mathewu 10:38-39):

Mathewu 10:38-39 
10:38 Noma ngubani ongathathi isiphambano sakhe angilandele akangifanele.
10:39 Noma ngubani othola ukuphila kwakhe uyakulahlekelwa yikho, futhi noma ngubani olahlekelwa ukuphila kwakhe ngenxa yami uyakuthola.

Amavesi acashunwe ngenhla embula iqiniso eliphazamisayo: umuntu angamlandela uKristu ngaphandle kokuthwala isiphambano sakhe—kodwa-ke umuntu onjalo akafaneleki umsebenzi uKristu awuphathise wona. Umuntu, phela, angamlandela ngokwenyama noma ngokumemezela—abe yilungu elisemthethweni leSonto, athwale igama elithi umKristu, aze amiswe njengompristi—kodwa, ekujuleni kwenhliziyo, enqabe ukuthwala isiphambano sakhe.
Kusho ukuthini lokhu empeleni? Singabona ngokucacile ukuthi isiphambano sihlobene ngqo nokuphila kwansuku zonke komuntu ngamunye wethu futhi sithinta udaba oluyisisekelo esesilukhulumile kakade. Umuntu ngamunye kumelwe abethele e-altare lomzimba wakhe lokho okuphambene nentando kaNkulunkulu, azikhulule ezenzweni ezimbi. Ngale ndlela, umphefumulo unikela ngomhlatshelo omsulwa nongenabala kuMdali. Kungemva kokuhlanzwa okunjalo kuphela lapho umuntu angamlingisa khona ngempela uKristu, egcwalisa umsebenzi wokubuyisana nabantu noNkulunkulu.
Uma sisebenzisa la mazwi kubapristi, kuba sobala ukuthi bonke labo abenza isono esibahlukanisa noNkulunkulu abakwazi ukufeza umsebenzi waKhe ngokufanele noma babe ngabapristi baKhe. Noma ubani omlandela ngaphandle kokubethela isono sakhe akafaneleki kuYe.
EVangelini, sifunda ukuthi uJesu wayevame ukusola abaholi abangokomoya bakwa-Israyeli besikhathi sakhe ngokufundisa abanye ngenkathi bona ngokwabo benza ububi. Isibonelo samazwi akhe ngalabo abazama ukususa ibala esweni lomfowabo kodwa behluleka ukubona ugongolo olusesweni labo. Lo myalelo ubonisa ngokusobala ukuthi ukuze umuntu abe ngumalusi omuhle, kumelwe aqale abe nenhliziyo ehlanzekile. Isono siletha
ukulimala okubulalayo emphefumulweni futhi siwenze ube ngaphansi kwesahlulelo esilungile—kungakhathaliseki ukuthi umuntu unasiphi isikhundla. Ekupheleni kwesikhathi, iNdodana yomuntu izofika ngenkazimulo kaYise kanye nezingelosi, bese ibuyisela kumuntu ngamunye ngokwendlela yakhe yokuziphatha.
Kodwa-ke, masikhumbule ukuthi ngokubhekisele kuJesu ngokwakhe, ukubethelwa kwesono kungadala ukungaqondakali okuthile. Yena ngokwakhe wayengenasono. Lo mehluko uvela esimweni esiyingqayizivele somsebenzi wakhe: intando kaBaba kwakuwukuba iNdodana ibethelwe ukuze ivuselele isivumelwano futhi isembulele iqiniso elibhalwe eMthethweni odluliselwe ngoMose. UKristu wazithathela iziqalekiso zethu, egcwalisa isimiso sokuthi kungcono ukuba umuntu abhubhe kunokuba isizwe sonke sihlupheke. Ngale ndlela, wanikela ngokuphila kwakhe ngenxa yesintu, ngoba bonke bonile ngaleso sikhathi—amaJuda nabafundi bakhe abamphikayo. Ngakho-ke, endabeni kaKristu, okwakuzophikisana nentando kaBaba kwakuyoba ukubaleka esiphambanweni. Kodwa-ke, njengoba agcwalisa intando yaKhe kwaze kwaba sekupheleni—wavuka kwabafileyo.
Noma ubani obethela konke okuphikisa intando kaNkulunkulu, njengoba nje noKristu enza, uzothola isithembiso sovuko. Kulokhu sibona ngokucacile ukuthi abapristi abenqaba isiphambano sabo futhi benqaba ukufinyelela abantu—ngokungalingisi uKristu—baphikisa ngokuqondile intando kaNkulunkulu futhi bazilethela isahlulelo esilungile.
 
Manje ake sibheke uphawu lwesiphambano ngombono ohlukile kancane. Okumangazayo ngemiBhalo Engcwele ukuthi isiphambano—kuye ngokuthi kukhulunywa ngani eBhayibhelini—singafanekisela izinhloso ezahlukene. Kodwa-ke, zonke zihlangana endaweni ephakathi, njengezingalo zesiphambano ngokwazo, ezinezingodo ezihlangana phakathi nendawo. Ake sicabangele isiphambano njenge-altare likaNkulunkulu kumongo wamavesi okuxoxwe ngawo eVangelini likaMathewu (Mathewu 16:24-28).
ETestamenteni Elidala, i-altare elakhiwe eNtabeni i-Ebali, lapho abantwana bakwa-Israyeli babenikela khona imihlatshelo kuNkulunkulu, lalakhiwe ngamatshe. Ngenxa yesisindo salo esikhulu, laliyisakhiwo esingaguquki, esabelwe indawo eyodwa unomphela. Ukuze anikele umhlatshelo kulo, umuntu kwakudingeka eze kulo mathupha. I-altare letshe lalingayi kubantu; abantu kwakudingeka benze uhambo lokuya kulo. Lesi simo esingaguquki sasichaza kahle ubuJuda, okwakungadluli imingcele yeZwe Elingcwele. Isimo
sihluke ngokuphelele nge-altare lesiphambano, esithwalwa yilowo nalowo kithi nsuku zonke—umzimba wethu. Kuleli altare, umphefumulo unikela kuNkulunkulu imihlatshelo yansuku zonke yezenzo ezinhle. Nokho, abanye banikela ngemihlatshelo engcolile kulo, okuyizenzo zesono. Nokho, uNkulunkulu unike zonke izoni ithuba nesikhathi sokungcwelisa imizimba yazo ngeBandla likaKristu. Ngakho-ke, umuntu akabi ngaphansi kobulungiswa ngokushesha ngesikhathi sesono, kodwa unikezwa isikhathi sokuzikhulula kulezi zono. Abantu abanjalo bangashiya indlela yobubi phakathi nokuphila kwabo, futhi ekupheleni kohambo lwabo, banikele kuNkulunkulu umhlatshelo ongenasici wemizimba yabo. Lo mqondo ubhekisela eTestamenteni Elidala, lapho uNkulunkulu amisa khona isikhathi—inyanga nelanga—ukuze uJoshuwa nabantwana bakwa-Israyeli bakwazi ukuxosha bonke ububi eZweni Lesithembiso, elalizoba yiZwe Elingcwele. Ngomqondo ongokomoya, leli Zwe Elingcwele lizoba yithempeli lomzimba womuntu, lapho isikhathi sokuxosha ububi sasimiswe khona eBandleni likaKristu.
Njengoba wonke umuntu enesiphambano sakhe, bona ngokwabo banikela kuso umhlatshelo othokozisayo kuNkulunkulu. Kodwa-ke, kubalulekile ukukhumbula ukuthi lokhu kuyinqubo ende, futhi ukufa kungamangaza umuntu nganoma yisiphi isikhathi. Yingakho kuphela lapho elwa nobuthakathaka bakhe—okumenza abe “yindoda enobudlova” yevangeli—lapho izono zakhe zingathethelelwa khona, futhi yena ngokwakhe anganqoba iZulu. Wonke umuntu kumelwe alwe impi enzima nobubi enhliziyweni yakhe, ngoba umuntu uzalwa enenhliziyo eyonakele.
Konke okuhle esikwenzayo kuwukugcwaliseka kwentando kaNkulunkulu. UKristu wagcwalisa intando kaBaba futhi wazivumela ukuba abethelwe esiphambanweni ngenxa yenzuzo yomuntu, ukuze asembulele izinto zaseZulwini. Okubalulekile, ngisho nalapho ebhekene nobuhlungu nokufa, akehlanga esiphambanweni, okusibonisa ukuthi amandla akhe angokomoya ayemakhulu kangakanani nokuthi wahlala emunye kangakanani nentando kaBaba, into okumele wonke umuntu ayilwele.
Umuntu unomphefumulo, oqondisa umzimba kuye ngokuthi umoya ohlala kuwo. Uma ugcwele umoya waleli zwe, umuntu wenza ngokwemithetho yawo. Nokho, uma ugcwele uMoya kaNkulunkulu, izenzo zawo zibonisa intando kaNkulunkulu. Yingakho yonke imibono iyingozi kangaka. Ingabamba ngobuqili ukulawula umuntu, iqale ngokuzifaka emphefumulweni wakhe bese iziveza emzimbeni wakhe. Umbuzo obalulekile-ke uba: intando kabani umphefumulo oyifezayo? E-Edene, inyoka yaqala ngobuqili ukugxilisa umphefumulo ka-Eva ngamazwi ayo. La mazwi, aqiniswa ubuhle bawo obungamanga, abonakala ngesenzo sokukha nokudla isithelo esinqatshelwe. Okufanayo kusebenza nasembonweni wobuntu banamuhla, olinga isintu ngeziqubulo eziphakeme nezinhle, ekugcineni esiholela esonweni nasekufeni.
UNkulunkulu wembula amaqiniso angokomoya ngezinto. Wenza okungabonakali emehlweni kube yinto ebonakalayo futhi eqondakalayo kithi. La maqiniso afihliwe emakhasini emiBhalo Engcwele, embulwe ezenzakalweni ezibonakalayo, futhi konke lokhu kugcwele uMoya kaNkulunkulu. Ngakho-ke, njengoba sihlola iZwi likaNkulunkulu, kumelwe sihlale sikhumbula ukuthi lithinta indawo yokomoya kanye nokulwa okuqhubekayo phakathi kokuhle nokubi.
Sibizelwe ukuhlanza imizimba yethu kukho konke ukukhonza izithombe nesono ngeZwi likaNkulunkulu. Sithola nosizo kule ndlela ngokuthandaza irosari. Ubuhlalu bayo bufanekisela isichotho samatshe eTestamente Elidala uNkulunkulu awanisa ezitheni zabantwana bakwa-Israyeli eZweni Lesithembiso, lapho emisa khona isikhathi sokunqoba isitha. Irosari iyisikhali esinamandla kakhulu esingokomoya esisinikwe nguNkulunkulu. Noma ubani ongcwelisa imizimba yakhe ngokoMoya kaNkulunkulu, enza imizimba yakhe ibe yiZwe Elingcwele, uzolithola kuze kube phakade, ngoba yizwe esilithembisiwe. Kodwa-ke, asikhulumi lapha ngegobolondo elibonakalayo, kodwa ngesithombe salo esingafi, esingokomoya.
 
Lesi simiso esiyisisekelo—iqiniso lokuthi umzimba womuntu uyi-altare futhi, ngesikhathi esifanayo, umhlatshelo onikelwa ngumphefumulo—sambulwa kithi nguKristu uqobo. Ekhuphuka eGolgotha ​​​​nesiphambano, uMoya waKhe wanikela ngomhlatshelo ophelele woMzimba waKhe. Lo mhlatshelo wamukelwa nguBaba, futhi iNdodana yakhuphukela eZulwini. Indlela efanayo ilindele wonke umuntu: ngesikhathi sokufa, umphefumulo wabo, uma ujabulisa uNkulunkulu, uzodlulela phakade.
Pho-ke, isithelo sijabulisa uNkulunkulu? ETestamenteni Elidala, imihlatshelo enikelwa eNkosini kwakumelwe ingabi nasici. Nokho, lesi simiso asibhekiseli ezifweni zomzimba noma ukukhubazeka, kodwa ebubini, obuqondwa njengesono, obungcolisa noma yiliphi ilungu lomzimba womuntu. Isono, phela, singenziwa ngesandla esisodwa noma ngokubuka kwamehlo. Ngenxa yalesi sizathu, yonke ingxenye yomzimba wethu kufanele ihlanzwe futhi ikhululwe ebubini.
Ngenxa yensindiso nokufundisa kwethu, intando kaBaba kwakuwukuba uKristu anikele ngokuphila kwakhe esiphambanweni. Ukugcwaliseka kwalolu thumo kubonisa amandla amakhulu oMoya waKhe, okwakuthi, lapho ebhekene nokuhlupheka okungacabangeki, angaphikisani nentando kaNkulunkulu kuze kube sekupheleni. UJesu, ebona ukuhlupheka okumlindele, wayengamphika uBaba, bese indebe eyayilungiselelwe Yena isuswa. Izwi elilodwa ngesikhathi secala phambi kukaPilatu lanele ukugwema umbono wokufa okunesihluku. Ngakho-ke, uKristu olengiswe esiphambanweni ukhonza njengesibonelo kithi sokuthi hlobo luni lomhlatshelo okufanele lunikelwe kuNkulunkulu kanye nesiqondiso okufanele intando yomuntu iqondiswe kuso. Kufanele kugcizelelwe ukuthi lokhu akuphathelene nokwenza umhlatshelo wegazi ngokwakho, kodwa umhlatshelo onikelwa ngobunye nentando kaNkulunkulu, ebonakala kuwo wonke amalungu omzimba womuntu. UKristu ngokwakhe waba umhlatshelo wokugcina wegazi.
Umuntu ngamunye unesiphambano sakhe, lapho umoya kufanele unikele khona ngemizimba yawo njengomhlatshelo kuNkulunkulu. Lokhu kuhilela umsebenzi onzima wokusebenzela ukwenza leli zwe libe lihle. Umuntu ngamunye ugcwalisa lo msebenzi ngendlela yakhe ehlukile. Abanye bakwenza lokhu emshadweni, lapho umsebenzi wabo ongcwele ukukhulisa abantwana ngoMoya kaNkulunkulu. Abanye, ababizelwe ebupristini, bahlose ukubuyisana nomhlaba noMdali ngokushunyayelwa kwevangeli, bamenze aziwe kulabo abangakamazi noma abamshiyile.
Ngakho-ke, lokhu kumayelana nokusebenzela Okuhle, okunguNkulunkulu yedwa. EVangelini ngokusho kukaSt. Mark (Marku 10:17–22), uKristu ukhumbuza indoda ecebile eyambiza ngokuthi muhle: "Akekho omuhle ngaphandle kukaNkulunkulu yedwa." Lo muntu wayebhekene nokukhetha: ukulandela uKristu noma ukubambelela ezintweni zakhe zasemhlabeni. Kodwa-ke, wakhetha umoya waleli zwe—ithole legolide—wenqaba Okuhle Kweqiniso, okunguMoya kaNkulunkulu. Ngakho-ke, ukushunyayelwa kwezwe, okungukuthi, ukwenza uNkulunkulu aziwe esintwini, kwenza umhlaba ube muhle ngempela uma nje wamukela lokhu Kuhle Kweqiniso. Iphuzu ukukhetha iQiniso emangeni. Iqiniso linguMoya kaNkulunkulu, kanti amanga angenye imimoya, engamhloniphi uNkulunkulu edabula umhlaba wethu nsuku zonke. Kulo
moya, iNkosazana Yezizwe Zonke ibiza ukuthi iziphambano eJalimane ekugcineni zamukelwe futhi kwenziwe imihlatshelo kuzo, izenzo ezifanele uNkulunkulu. Ukukhonza uMdali kumele kubekwe phakathi nendawo yangempela yomuntu—ngoba lapho abantu abaningi beqhubeka nalo msebenzi, kulapho umhlaba wonke uzoguqulwa khona ngokushesha.
INkosazana Yezizwe Zonke ibiza futhi ukuvuka kwabefundisi, abanomsebenzi wabo oyinhloko ukukhonza uNkulunkulu ngentshiseko. UKristu akazange ame, kodwa waqhubeka efinyelela abantu, ebaletha kuBaba ngemfundiso yakhe. Namuhla, lolu bizo luzogcwaliseka ngeSonto Lakhe, lapho isintu esilahlekile kumele siholelwe khona kabusha, njengoba umhlaba uphinde ungena ebumnyameni—njengoba uKristu abonisa ngesikhathi sokuphila kwakhe emhlabeni.
 
Ukuwa komoya wobugebengu wobuNazi eJalimane kwashiya isikhala—“izitsha zobumba ezingenalutho.” Yilapho-ke kwavuleka khona isikhala sokwenza okuthile. Ukube iSonto lalenza umsebenzi onzima wokushumayela ivangeli ngaleso sikhathi, iJalimane ngabe ayilona elinye lamazwe angenandaba nenkolo eYurophu namuhla. Kunalokho, seliyizwe elihlukaniswe nhlangothi zonke yimibono yabantu abangamesabi uNkulunkulu.
Incwadi Yomthetho KaMose, eqopha isivumelwano sikaNkulunkulu nesintu, isho ngokusobala ukuthi iziqalekiso ziwela emphakathini ngenxa yesono, nezibusiso ezinhle. Namuhla, lonke iJalimane liyangena egodini, lifana neSodoma neGomora. Ngenxa yalesi sizathu, iNkosazana Yezizwe Zonke, ngakolunye uhlangothi, ibiza lo mphakathi ngokuthi “umpofu,” kanti ngakolunye—iveza isibhakela sayo esijezisayo—isikhumbuza ngezimiso ezinzima zoMthetho kaNkulunkulu nemiphumela yokuzephula.
EVangelini likaMathewu, elicashunwe ngenhla, sifunda ukuthi umuntu akanakukwazi ukuhlenga umphefumulo wakhe. Ngakho-ke, igama elithi “iJalimane empofu”—elibhekisela ezweni, ngokwezinto ezibonakalayo, elingelinye lamazwe acebe kakhulu emhlabeni—empeleni libhekisela ebumpofwini obungokomoya. Kusiza ngani ukuthi banqobe umhlaba uma belahlekelwa yimiphefumulo yabo?
Ukuthula phakathi komuntu noNkulunkulu kungaba khona kuphela lapho umzimba uhlangana noMoya kaNkulunkulu. INkosazana Yezizwe Zonke izosiza iBandla likaKristu ukuhlanganisa lezi zintaba ezimbili—i-Ebali neGerizimu—.
UKristu wakhuphuka intaba ngokuphindaphindiwe eyedwa ukuze axoxe noNkulunkulu ngomthandazo. Ngokufanayo, uMose wayewukuphela komuntu owayengakhuphukela eSinayi futhi axoxe noMdali. Ngoba bobabili babuyisana naye ngokomoya. Lokhu kusebenza naku-Eliya. Isifinyezo saleli qiniso sitholakala eTestamenteni Elisha, eVangelini Lokuguqulwa Kwesimo SeNkosi eNtabeni iThabori, lapho uMose no-Eliya babonakala khona kanye noKristu. Lapha sibona abakhethiweyo abathathu uNkulunkulu akhuluma nabo ngqo. Kulezi zimo ezintathu, kwaba nokuhlangana okungaqondakali phakathi kweNtaba i-Ebali, okufanekisela umhlaba wenyama, kanye neNtaba iGerizimu, isithombe sezwe elingokomoya. Ukuguqulwa Kwesimo SikaKristu eNtabeni iThabori kuwukubonakaliswa okuphelele kwaleli qiniso.
 
Esigijimini, sizwa ukuthi abantu abavamile kumele babuyiselwe kuNkulunkulu, ngoba yileyo ndlela okuvame ukwenzeka ngayo. Ngakho-ke kusho ukuthini ngalaba "bantu abavamile"? Ukuze siphendule lo mbuzo, kumelwe siqale sichaze ukuthi ungubani umuntu onjalo. Ngezinye izikhathi amaVangeli achaza abantu njengabaphansi noma abalula. Umuntu ovamile ungumuntu othobekile, umuntu ongamukela izwi elingaveli kubo. Okuphambene nabo ngokuphelele yizicukuthwane zasemhlabeni, ezigcwele ukuziqhenya, ezikwazi ukwamukela kuphela lokho okuvela kubo. Abantu abanjalo bazibheka njengonkulunkulu futhi bafuna ukubumba leli zwe ngokwezindinganiso zabo ezonakele.
Lapho uKristu ekhetha abafundi bakhe, wakhetha abantu abalula nabathobekile, abakulungele ukulalela nokwamukela iqiniso.
Laba bavame ukuba ngabantu abaye babhekana nobubi baleli zwe mathupha, futhi ngaleyo ndlela baqonda kahle ukuthi lidinga ukuvuselelwa kangakanani. Umoya waleli zwe usebenza ngendlela yokuthi lapho umuntu ephakeme eba sesikhundleni sobukhosi sasemhlabeni, kulapho ukuziqhenya kwakhe kuphakama khona. Ukuthobeka nokuziqhenya kuyimibono emibili ephikisana ngokuphelele, emi eceleni njengokuhle nokubi. Ngenxa yalesi sizathu, abathobekile kuphela abakwazi ukwamukela uNkulunkulu nokumemezela Yena.
Emyalezweni odlule, sikhulume ngobuntu banamuhla, obudali babo bangabantu abaphezulu emhlabeni wonke, abanezakhiwo zamandla aphezulu. Njengoba singabona, laba bantu bamemezela izinkolelo zabo, abakholelwa ukuthi zilungile—ngokuvamile ezifihlwa ngokukhohlisa njengamagama amahle.

Ngibe sengibona iSt. Peter's Basilica. INkosikazi ibambe isandla sayo ngaphezu kwayo ithi,
"Lokhu kufanele futhi kumele kuvikelwe. Lo moya omunye ungena ngendlela emangalisayo."
Ngibe sengibona amafu, amhlophe nabomvu, edlula ngendlela exakile phambi kwamehlo ami. Kunjengokungathi adlula ngokushesha okukhulu, elinye lidlula elinye. Ngezansi, ngibona izithunzi ezixakile zezindawo ezahlukene zobukhosi kanye nezinsika zesonto. INkosikazi ikhomba lesi sithombe, bese kuba sengathi ihlukanisa amafu ngezandla zayo. Manje ngibona indawo eluhlaza okwesibhakabhaka emnyama phambi kwami, futhi phakathi nendawo yale ndawo eluhlaza okwesibhakabhaka, ukukhanya okukhanyayo, okufana nenkanyezi ekhanyayo kakhulu, okukhazimula phambi kwamehlo ami. INkosikazi ithinta lokhu kukhanya ngomunwe wayo wokukhomba, ngobumnene, kodwa ngesikhathi esifanayo ngamandla kangangokuthi ngizwa uhlobo oluthile lokushaya. Njengokungathi ikushaya ngesando. Ngibe sengithi,
"Ngaleyo ndlela."
Ngibe sengibona ngezansi, amafu asindayo elenga, amnyama kakhulu, kanye nendlu yeSt. Peter's Basilica. Ngizwa Izwi lithi,
"Kuzofika impi. Kuzoba nobudlova, kuzoba nolaka. Sisenendlela ende okufanele siyihambe."

Lonke ucezu lomyalezo okuxoxwa ngawo lubhekisela eNcwadini ka-Isaya (Isaya 37:1-38), lapho inkosi yase-Asiriya uSaneheribi inqoba imibuso yasemhlabeni elandelanayo, iyibhubhisa kanye nezithombe zayo. Kodwa-ke, lapho amabutho akhe esondela eJerusalema, imithandazo yombusi wendawo, iNkosi uHezekiya, iletha insindiso - izicelo zakhe zosizo ziyaphendulwa nguNkulunkulu. UMdali ube esememezela ukuthi uSaneheribi ngeke angene eJerusalema kodwa uzobuya ngendlela efanayo naleyo afika ngayo, kuyilapho yena ngokwakhe ezobulawa ezweni lakubo.
Ngokomongo womyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke - ngokungafani nendaba yeNkosi uSaneheribi - asikhulumi nje kuphela ngempi evamile, kodwa ngaphezu kwakho konke ngezinsongo ezingokomoya zanamuhla, ezimelelwa yizo zonke izinhlobo zemibono yokungamesabi uNkulunkulu.
Ngesikhathi salo myalezo, ubukhomanisi babusakazeka emhlabeni wonke. Kwakuyimibono yezepolitiki enegazi, efana neyombusi wase-Asiriya, owayenomgomo wokubusa umhlaba wonke. Lolu hlelo lwahlasela iSonto likaKristu obala, lwenza ukubulawa kwamakholwa, kuhlanganise nabapristi abaningi. UStalin, owayehola lolu hlelo lobugebengu, njengomholi weSoviet Union wafuna ukuqeda ukholo ngokuphelele. Wavala futhi wabhidliza amasonto, wathumela abapristi emakamu okufukuzwa kuwo, futhi wabhubhisa ngonya zonke izibonakaliso zenkolo, hhayi nje kuphela ebuKatolikeni kodwa nasebu-Orthodoxy, e-Islam, nasebuJudeni.
Ngakho-ke singabona ukuthi izenzo zakhe zikhumbuza kakhulu izenzo zenkosi yase-Asiriya, ekugcineni eyabhubha ezweni lakubo. Isiphetho somholi weSoviet Union, uStalin, owashona ngokufa kwakhe kwabangela impikiswano enkulu, senzeka ngendlela efanayo. Nakuba uStalin ahlushwa isifo sohlangothi ngokusemthethweni, izazi-mlando zikhomba ukuthi kwakukhona ithuba lokuthi angasindiswa. Kodwa-ke, abantu abamzungezile kanye nodokotela abalethwa kamuva, besaba isiphetho sabo uma benza noma yimaphi amaphutha, behlulekile ukumnika usizo ngesikhathi esifanele.
Emfanekisweni womyalezo, sibona imibhoshongo nezindonga zesonto ezahlukahlukene, ezingaboniswa njengezakhiwo zamatshe kodwa njengezithombe—izinhlaka zazo, njengokungathi ziyizinhlobo zazo ezingokomoya. Lezi zinhlaka zifanekisela amasonto adiliziwe amahlelo nezinkolo ezahlukene, alethwe umbuso wobukhomanisi.
Kulesi simo esimangalisayo, iNkosazana Yezizwe Zonke ibeka isandla sayo phezu kweSt. Peter's Basilica, iyivikela futhi imemezela ukuthi le ndawo kufanele futhi kumele isindiswe. Ngale ndlela—njengoba nje uNkulunkulu wake wavimba inkosi yase-Asiriya ekungcoliseni iThempeli eJerusalema—kanjalo manje iNkosazana Yezizwe Zonke ivimbela uStalin ekubhubhiseni iSonto LamaKatolika.
Isici esibalulekile salesi sifaniso yikusasa labantu abanqotshwa yinkosi yase-Asiriya. Wayedakwe kakhulu futhi ezithemba ngempumelelo yakhe kangangokuthi wacabanga ukuthi iJerusalema lizophathwa ngendlela efanayo nakwezimo zangaphambilini. Wayengakholelwa kuNkulunkulu uYahweh, ngoba lapho ebhubhisa izithombe zangaphambilini, akekho noyedwa kuzo owamela abalandeli bakhe—phela, zaziyizithombe zabantu nezithombe nje.
Kodwa-ke, lapho inkosi yaseJerusalema, uHezekiya, owayazi ngengozi ezayo, eya ethempelini ukuyocela insindiso kuNkulunkulu nokuncika ngokuphelele kuYe, uNkulunkulu waphendula imithandazo yakhe.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi ukube bekungengenxa yomthandazo nokuthembela ngokuphelele kuNkulunkulu, inkosi yase-Asiriya cishe ngabe yanqoba iJerusalema. Ngokufanayo, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhomba ukuthi le ndawo kufanele futhi kumele ivikelwe, nakuba lokhu akusho ukuthi kuzokwenzeka nakanjani. Igcizelela ukuthi iVatican ayazi ngezinsongo ezithile ezingena eSontweni LamaKatolika ngendlela efihliwe. Lezi zinsongo azibonakali emehlweni abantu, ngoba zingokomoya ngokwemvelo. Emilayezweni yakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhombisa ngokusobala uhlobo lwalezi zingozi - ngokuzembula eBandleni, iqinisekisa ukuthi lingaphendula ngendlela efanele ukuze lizilwele. Uma umuntu engaceli insindiso kuNkulunkulu, ubonisa ukuthi akakholelwa kuYe noma ukuthi uphuphuthekiswe ukwesaba, okumenza angakwazi ukuphefumula.
 
Encwadini ka-Isaya, sifunda ukuthi uNkulunkulu uvikela abantu bakhe emthunzini wesandla sakhe. Lesi sithunzi sesandla sikaNkulunkulu esiseBhayibhelini sibonisa, ngomqondo ongokomoya, ukuba khona nokuvikelwa koMoya oNgcwele:

U-Isaya 51:16 Ngibeke amazwi ami emlonyeni wakho, ngikumboze emthunzini wesandla sami,ukuze ngelule amazulu, ngibeke izisekelo zomhlaba, ngithi kulo iSiyoni: “Ningabantu bami.”

Ivesi elingenhla elivela eNcwadini ka-Isaya likhuluma ngeZiyoni elisha, elingokomoya elizohlalwa abantu bakaNkulunkulu—elakhiwe ngamaKristu avela kuzo zonke izizwe. UNkulunkulu umboza iBasilica kaSt. Peter ngoMoya waKhe oNgcwele ukuze izulu elisha nomhlaba omusha—awalungiselela abantu baKhe ngisho nangaphambi kokuba kube khona ukuphila emhlabeni—kugcwale. Kodwa-ke, ukuze umuntu abe ngomunye walaba bantu, kumelwe amazi futhi athembele kuYe, aqondise imithandazo yakhe kuYe.
Emfanekisweni womyalezo, lesi sithunzi sengalo kaNkulunkulu nguMoya oNgcwele, oza kithi ngokuncenga kweNkosikazi yeZizwe Zonke. Ukuncenga kwakhe kuletha lesi sivikelo saphezulu eBasilica kaSt. Peter, naphezu kokuthi iSonto liyamlahla—kuze kube namuhla, ukubonakala kweNkosikazi yeZizwe Zonke akukavunyelwa yiSonto (ngoJulayi 2024, iDicastery for the Doctrine of the Faith ekugcineni yashicilela isinqumo esibi, ibheka lokhu kubonakala njengokungekona okwemvelo).
Nokho, njengoba sifunda eNcwadini ka-Isaya, nakuba iJerusalema lalingafanele usizo lukaNkulunkulu, iNkosi yalivikela ngenxa yeGama laKhe nangenxa yenceku yaKhe uDavide. Ngokufanayo, endabeni yeSt. Peter's Basilica, uNkulunkulu wayivikela ngenxa yeGama laKhe nangenxa yeNdodana yaKhe uJesu nesithembiso esenziwe kuYe.
 
Emfanekisweni womyalezo, sibona iNkosazana yeZizwe Zonke ihlukana ngezandla zayo amafu amhlophe nabomvu ahlanganayo endiza phezu kweSt. Peter's Basilica. Ngemuva kwalokho, u-Ida Peerdeman ubona ubuso obuluhlaza okwesibhakabhaka, phakathi kwawo kukhanya ukukhanya okukhulu—okufana nenkanyezi ekhanyayo, ekhazimulayo. INkosazana yabe isikhomba ngomunwe wayo ukuthi kufanele siphendukele kulokhu kukhanya, okusho ukuthi yilapho imithandazo yethu kufanele iqondiswe khona. Lokhu kukhanya kumelwe kube nguMoya oNgcwele, ohola abantu kuNkulunkulu ngeNkosazana yeZizwe Zonke.
Njengoba nje iNkosi uHezekiya yabhekisa imithandazo yayo yokusindiswa kuNkulunkulu evela kumbusi wase-Asiriya, ngakho-ke manje lonke iSonto lamaKatolika—ikakhulukazi uPapa, omi ekhanda lalo—kufanele libhekise imithandazo yalo kuNkulunkulu yokusindiswa, lithembele ngokuphelele kuYe.
 
Encwadini ka-Isaya, sifunda ukuthi inkosi yase-Asiriya yamthuka uNkulunkulu, yaze yamdelela. Ayizange ikholwe kuYe futhi yasola inkosi yaseJerusalema ngokuthembela kuYe nangokubhekisa imithandazo yayo kuYe. Yaphinde yaveza ukuthi izithombe ezikhulekelwa abantu abanqotshiwe zazehlulekile ukuzivikela, nokuthi isiphetho seJerusalema sasizoba esifanayo. Ngakho-ke, siyabona ukuthi wayefuna ukusebenzisa ukwesaba ukudala ukwahlukana phakathi kukaNkulunkulu nabantu baKhe. Sivame ukufunda eVangelini ukuthi ukwesaba kuyinto ehlukanisa abafundi bakaKristu kuYe. Ebhekene nokwesaba, umuntu uyakwazi ukuphika uNkulunkulu—njengoba kwakunjalo ngoSt. Peter, owaphika uJesu kathathu. Sibona into efanayo lapho abafundi bakaKristu behamba ngesikebhe futhi kuvela isiphepho esinamandla ngokuzumayo. Njengoba bethuka, uKristu uza kubo phezu kwamanzi futhi abasole ngokuntula kwabo ukholo. Esikhundleni sokunqotshwa ukwesaba okuqeda amandla, kufanele baphendukele kuYe ngomthandazo futhi bathembele kuYe ngokuphelele—njengoba nje iNkosi uHezekiya yenza lapho esezokufa, uNkulunkulu ekugcineni amsindisa kukho. Ngakho-ke, esibonelweni seVangeli okukhulunywe ngalo ngenhla, sibona ukuthi ukuza kukaPetru kuKristu kufanekisela umthandazo, ngoba kungomthandazo lapho sibuyisana naye. Khona-ke, lapho “isiphepho” sivunguza nxazonke zethu, usivikela ngesandla saKhe, esivezwa eVangelini njengokwelula isandla kuPetru ocwilayo.
INkosazana Yezizwe Zonke yabonisa ngokunembile lokho okholwayo okufanele akwenze ngaleso sikhathi: ukungqongqoza kuNkulunkulu, okusho umthandazo oqotho. Leli qiniso lichazwe kahle eVangelini ngokusho kukaSanta Luka (Luka 11:9-13):

Luka 11:9-13
11:9 Futhi ngithi kini: Celani, niyophiwa; funani, niyothola; ngqongqothani, niyovulelwa. 
11:10 Ngoba wonke umuntu ocelayo uyamukela; ofunayo uyathola; nalowo ongqongqothayo uyavulelwa. 
11:11 Uma indodana icela isinkwa kuyise phakathi kwenu, iyinike itshe? Noma inhlanzi, iyinike inyoka? 
11:12 Noma uma icela iqanda, iyinike ufezela? 
11:13 Ngakho-ke uma nina, nakuba nibabi, nazi ukunika abantwana benu izipho ezinhle, kakhulu kangakanani uYihlo osezulwini uya kubapha uMoya oNgcwele labo abamcelayo?

IVangeli elicashunwe likhuluma ngokuphikelela emthandazweni nangoBaba nabantwana Bakhe, okuthi uma bethandaza kuYe, bathole uMoya oNgcwele. UnguMduduzi, ngakho-ke futhi unguMvikeli ngezikhathi lapho umuntu ezwa sengathi usezobhubha. Ingxenye engenhla yomyalezo iyisingeniso somthandazo weNkosikazi Yezizwe Zonke, ozokwabelwana ngawo emilayezweni elandelayo. Kuyo, sicela uNkulunkulu ukuba athumele uMoya oNgcwele, ozosivikela ekuweni, enhlekeleleni, nasempini—ngamanye amazwi, ngezikhathi lapho sicabanga ukuthi ukufa kuphela okusilindele. Ngakho-ke, lapho iNkosikazi Yezizwe Zonke ihlukanisa amafu futhi ikhombisa ukuthi kufanele sithandaze kuNkulunkulu ngoMoya oNgcwele, yilokho kanye esikucelayo kulo mthandazo. INkosikazi Yezizwe Zonke imboze iSt. Peter's Basilica ngesandla sayo, okubonisa ukuthi ivikela futhi ivikele iSonto LamaKatolika, eliyindlu yomthandazo yazo zonke izizwe.
Ake sicabangele nencazelo yala mafu amhlophe nabomvu, ahlangana ngobudlova. Umbala obomvu umelela uhlelo lwezepolitiki kanye nemibono yobuKhomanisi, kuyilapho umhlophe umelela ubuKristu. Lo mbala obomvu ungqubuzana futhi uhlangana nomhlophe, okubonisa umzabalazo wezepolitiki nobuKristu, esizoxoxa ngawo ngokuningiliziwe esigabeni esilandelayo.
 
Manje ake sibuyele esihlokweni sokukhanya esaboniswa yiNkosikazi Yezizwe Zonke ku-Ida Peerdeman. Lesi sifanekiso sisibhekisa ngqo eNcwadini kaGenesise kanye nokulandisa kweBhayibheli kokuqala kwendalo:

Genesise 1:1-4
1:1 Ekuqaleni uNkulunkulu wadala amazulu nomhlaba.
1:2 Umhlaba wawungenasimo, ungenalutho, ubumnyama babuphezu kobuso bokujula, uMoya kaNkulunkulu wawuhamba phezu kwamanzi.
1:3 UNkulunkulu wathi: “Makube khona ukukhanya!” Kwaba khona ukukhanya. 1:4 UNkulunkulu ebona ukuthi ukukhanya kuhle, wakuhlukanisa nobumnyama.
1:5 UNkulunkulu wabiza ukukhanya ngokuthi iMini, nobumnyama wabubiza ngokuthi uBusuku.
Kwaba khona ukuhlwa, kwaba khona ukusa, usuku lokuqala.

Evesini lesithathu leNcwadi kaGenesise, sifunda ngokubizwa kokukhanya ukuze kuhlukaniswe ukukhanya nobumnyama. Kodwa-ke, siyazi ukuthi ilanga, inyanga, nezinkanyezi—njengemizimba yasezulwini ebonakalayo—kwadalwa ngosuku lwesine kuphela (Genesise 1:14-19). Ngakho-ke, uma imithombo yokukhanya yendawo yonke ingakabi khona, yini ngempela eyakhanya ngosuku lokuqala?
Lapha sifika enhliziyweni yendaba. Ukukhanya okuvela osukwini lokuqala lokudalwa akuhlukanisi imini nobusuku ngendlela engokwenyama kuphela, kodwa kungukukhanya okungokomoya kweMfundiso okuhlukanisa okuhle nokubi. Kungukukhanya esifunda ngakho ukuhlukanisa phakathi kwakho. Kulo mongo, ukuphazamiseka nobumnyama emhlabeni ekuqaleni kokudalwa akubhekiseli kuphela esiphithiphithini esingokwenyama kanye nokuphazamiseka okukhona emhlabeni, kodwa ngomqondo ongokomoya ekuntulekeni koMthetho kaNkulunkulu, owadalwa—njengoba sibona—ngaphambi kokuba umuntu abe khona. Lokhu kukhanya, okusibonisa umehluko phakathi kokuhle nokubi, nguMoya oNgcwele. Emilayezweni yeNkosikazi Yezizwe Zonke, engummeli phakathi kwesintu noMoya oNgcwele, sibona ngokucacile ukuthi okuqukethwe yizo kusisiza siqonde umehluko phakathi kokuhle nokubi, okuyinto ezweni lanamuhla ethatha izimo ezimboziwe kakhulu.
Sibona futhi ukuthi ukukhanya uNkulunkulu akudala ekuqaleni kwakubizwa ngokuthi "kuhle," okubonisa ngqo ukuthi ubumnyama, okuphambene nokukhanya, kubi. Ukukhanya
okwadalwa nguNkulunkulu kusukela ekuqaleni kufana nesibani esingokomfanekiso, lapho umuntu ongokomoya kufanele azame ukusondela khona kuNkulunkulu. Kuyisibonakaliso esibonisa indlela yokufeza lokhu. Ukumelwa kwalokhu kukhanya emhlabeni yiSonto LamaKatolika kanye nemfundiso yalo, okusisondeza ekuqondeni umehluko phakathi kobubi nokuhle. Kodwa-ke, sibona ukuthi abapristi abahola lo mphakathi nabo sebeqala ukuphambuka, imbangela ingumoya ogcwele konke ngokujulile futhi oxwayisa ngawo iNkosikazi Yezizwe Zonke.
Kungokuncenga kwayo lapho uMoya oNgcwele usembulela khona ububi obufihliwe ngemuva kokuhle okubonakalayo, isibonelo sanamuhla okuyimibono yobuntu obusha. Ngokufanayo, inyoka yake yalinga u-Eva ukuba adle isithelo esinqatshelwe, futhi ifihla ububi ngemuva kokuhle okubonakalayo.
Ngakho-ke, yilabo kuphela abaphethe ezinhliziyweni zabo ukukhanya kusukela osukwini lokuqala lokudalwa, okunguMoya oNgcwele, abangaba abahle. Qaphela ukuthi emthandazweni weNkosikazi Yezizwe Zonke, sicela uMoya oNgcwele ukuba uhlale ezinhliziyweni zazo zonke izizwe, okubonisa ukuthi lo "Mlilo" uzovutha phakathi kwesintu.
Labo abalandela lokhu kuKhanya okungokomoya, bekulingisa futhi bamukela izimfundiso zakho, bahamba baye ephakadeni. Lapho, akusekho ukuhlukana kwemini, ubusuku, noma izinkathi, ngoba ekukhanyeni kukaNkulunkulu kubusa ukuphila kuphela.
Ngokombono wezinto eziphilayo, umuntu udinga ukukhanya ukuze akwazi ukuphila. Ebumnyameni obuphelele, konke kuhlangana kube yinqwaba engenasimo—ubumnyama buletha ukuthula nokufa. Kuphela ekukhanyeni kwemini lapho umhlaba osizungezile uthatha khona ukuma, futhi sithola ukuqiniseka ngokuthi siyaphi.
Sidinga ukukhanya okufanayo ukuze umoya wazi ukuthi singaqhubeka kanjani empilweni nokuthi siyaphi.
Emfanekisweni womyalezo, u-Ida Peerdeman ubona ubuso obuluhlaza okwesibhakabhaka, okukhona ngaphakathi ukukhanya okunamandla. Njengoba nje umhlaba wezinto ezibonakalayo udinga ilanga—okungukuthi, umzimba wasezulwini wenyama—kanjalo nengaphakathi lomuntu lidinga “umzimba walo wasezulwini” ongokomoya, okuyiKhanya Elingcwele, isiqondiso.
Kubalulekile futhi ukuqaphela ukuthi eNcwadini kaGenesise, ukukhanya kuphela okubizwa ngokuqondile ngokuthi “kuhle.” Zonke ezinye izidalwa, njengelanga, inyanga, nezinkanyezi, zadalwa “zinhle,” okungenjalo ngaso sonke isikhathi nokuba zinhle. Ingqikithi itholakala eqinisweni lokuthi yiNkosi Ephakeme—uNkulunkulu—eyenza konke kube kuhle. Ngakho-ke, okwenziwa nguNkulunkulu kwenziwa kahle, yize ezweni lezinto ezibonakalayo kungabonakala njengobubi.
Ehlelweni lokusindiswa, ububi budlala indima ebalulekile, bube yisifundo sesintu ekuhlukaniseni okuhle nokubi—ukukhanya nobumnyama. Futhi noma ubani obiza ububi ngokuthi ububi uqondile isifundo. UNkulunkulu wasidala ngezinto—njengezidalwa zomzimba ezicwiliswe esiphithiphithini nasebumnyameni obungokomoya—ukuze kuthi-ke, ngeMfundiso Yakhe, eyisiqondiso somphefumulo, akwazi ukuguqula umuntu wezinto ezibonakalayo abe njengoNkulunkulu. Ngokunqoba ububi nezinto, umuntu ongokomoya uba namandla. Uthola amandla, okuyisici esinquma insindiso. Uma ububi eba bukhulu, umphefumulo uba namandla ekwenzeni okuhle.
Lowo okwazi ukuhlukanisa okuhle nokubi unesibopho sokubuphikisa. Emilayezweni yeNkosikazi Yezizwe Zonke, sizwa ngokuphindaphindiwe ukuthi akwanele ukwazi ukuthi okuthile kubi noma kuhle, kodwa ukuthi kumelwe senze, silwe nobubi ngezenzo. UKristu ukhuluma ngalokhu lapho ekhuluma ngokuthi abanobudlova banqoba uMbuso Wezulu—futhi lokhu kubhekisela empini engokomoya enhliziyweni yomuntu—impi phakathi kokuhle nokubi, ebonakala ngezenzo.
Umzimba uyisithiyo esimi phakathi komuntu ongokomoya noNkulunkulu. Sifihla amehlo nezindlebe ezingokomoya. Ukuze abone uNkulunkulu, umuntu ongokomoya kumelwe, njengomfanekiso, angene futhi alawule umuntu wenyama ngokwentando kaNkulunkulu. Lobu buciko budlula ama-Israyeli, okwathi, ebheka uKristu – ukukhanya okuphilayo – wabona kuYe umuntu kuphela. Ngokumangalisayo, abantu abagulayo, ikakhulukazi abayizimpumputhe, babona kuYe uMesiya. Bambheka ngamehlo angokomoya, bengavinjelwa ukubona okungokwenyama. Imizimba yabo yayibuthakathaka nje, ngakho-ke babona okwengeziwe. Ngakho-ke, akukhona ukuthi umuntu ohluphekayo nogulayo umbona uNkulunkulu ngokucacile. Ngokuvamile, umuntu ongakaze aphendukele kuNkulunkulu umthola ekulesi simo ngqo.
Ama-Israyeli ayengezwanga noma ambone uNkulunkulu kuKristu, ngoba ayephila ngokunethezeka futhi ayentula lutho. Izinhliziyo zawo zazenziwe ngamatshe, umphefumulo owawungenakukwazi ukungena kuwo futhi lapho kungekho mazwi abaprofethi bakaNkulunkulu ayengagxila khona. Ambheka ngamehlo enyama, hhayi angokomoya - futhi okufanayo kusebenza ekulaleleni amazwi Akhe.
 
UNkulunkulu ufuna ukuchaza izindaba ezingokomoya ngezinto. Isithombe somyalezo, lapho u-Ida Peerdeman abona khona ubuso obuluhlaza obunokukhanya enkabeni yawo, empeleni sikhona ezweni lezinto ezibonakalayo futhi siyi-pulsar - okuthiwa inkanyezi ye-neutron. I-pulsar ibukeka njengesibani - ijikeleza ngokushesha futhi ikhipha imisindo engaqoshwa eMhlabeni. Yilezi zingxoxo u-Ida Peerdeman azizwayo lapho iNkosazana Yezizwe Zonke ikhomba le nkanyezi. Lo myalezo uphinde ube yisiprofetho esimemezela ukutholakala kwento enjalo emkhathini, njengoba kuvela ukuthi i-pulsar yaqala ukutholwa ngoNovemba 28, 1967—cishe eminyakeni eyi-18 ngemva kokuba umyalezo uthunyelwe. Manje ake sicaphune incazelo yomboni, egcinwe eqoshweni, lapho echaza khona le nkanyezi engavamile ngamazwi akhe. Iqukethe imininingwane eminingi kunezincwadi ezisemthethweni:

(11:58) Ngabe sengibona phambi kwami ​​indawo eluhlaza okwesibhakabhaka ejulile kakhulu.
(12:01) Futhi phakathi nendawo yaleyo ndawo eluhlaza okwesibhakabhaka kwakumi ukukhanya okukhanyayo.
(12:05) Ukukhanya okukhanyayo, okufana nakho esingakwazi.
(12:08) Kangangoba ngithi: lokhu kukhanya okukhanyayo.
(12:12) Kukhanya njengenkanyezi.
(12:14) Futhi kwaba buhlungu emehlweni ami.
(12:17) Ngangingakwazi ukukubuka.
(12:20) Wabe esebona owesifazane enza into engavamile kakhulu.
(12:22) Wayithinta kancane ngomunwe wakhe wokukhomba. (12:26) Kwakungathi yikristalu.
(12:28) Kwakufanele ayithinte ngokucophelela.
12:30) Ngokucashile.
(12:31) Kodwa kimi kwenze umsindo onzima nonamandla.
(12:35) Kwaba sengathi uyishaye ngesando.
(12:39) Bese ethi: “Kumelwe ukuba baya lapho.”
(12:42) Yebo, lokho kwakusho ukuthini,
(12:43) kusho ukuthini ukuthi “lapho” -
(12:44) vele, angisakwazi lokho futhi.

Manje ake sixoxe ngokutholakala kwe-pulsar, njengoba kuyisihloko esithakazelisayo kakhulu. Ngomhlaka-28 Novemba 1967, ososayensi bathola isignali eyayingaziwa ngaphambili emkhathini enemvamisa engaguquki kakhulu. Ekuqaleni, umbono wokuthi kungaba umlayezo wangaphandle komhlaba ovela empucukweni yesinye isizwe wacatshangelwa ngokungathi sína. Ngenxa yalesi sizathu, abacwaningi banikeza isignali yokuqala etholakele igama elisemthethweni elisebenzayo i-LGM-1, elifingqiwe ngokuthi "Amadoda Aluhlaza Amancane." Kodwa-ke, kamuva kwavela ukuthi le misindo ivela entweni eyayingaziwa ngaphambili—i-pulsar, eyayikhipha ukushaya okuvamile kwamagagasi omsakazo emkhathini.
Okuphawuleka kakhulu, lapho abacwaningi beguqula la magagasi kagesi, angabonakali ngeso lomuntu, abe isignali yomsindo, umsindo osindayo, oqinile ofana nomsindo wesando wezwakala ngezikhulumi zelebhu.
Lokhu kuqhathaniswa okubonakalayo kuthatha amandla amakhulu nakakhulu uma sicabanga ukuthi ngoJanuwari 1969, izazi zezinkanyezi nazo zakwazi ukuthola into enjalo ngendlela yokukhanya okokuqala. I-Crab Pulsar eyathathwa ngaleso sikhathi (isithombe 1) yaphenduka into enokukhanya okukhanyayo kakhulu, okufana nephuzu maphakathi nayo, izungezwe umkhawulo ojulile, omnyama wegesi yendawo yonke.

Isithombe 1. Isithombe se-X-ray sezinto ezizungeza i-pulsar ku-Crab Nebula – ezidluliselwa yisathelayithi i-Chandra (Isithombe: AP).

Ekukhanyeni okubonakalayo (isb., ezithombeni ezivela ku-Hubble Space Telescope), ingaphakathi nendawo ezungezile ye-pulsar ikhanya okwesibhakabhaka ngenxa yalokho okubizwa ngokuthi imisebe ye-synchrotron. I-pulsar ijikeleza ngokushesha okukhulu futhi inensimu enkulu yamagnetic. Ikhipha ama-electron emkhathini ngesivinini esiseduze nesivinini sokukhanya. Lapho la ma-electron asheshayo engena emigqeni yamagnetic field, aqala ukuzungeza. Lolu shintsho olusheshayo endleleni lubangela ukuba akhiphe ukukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka okuhlukile.
I-Hubble Space Telescope iqopha ngokuyinhloko ukukhanya okubonakalayo (uhlobo olubonwa yiso lomuntu). Ngakolunye uhlangothi, i-Chandra iyitheleskopu ye-X-ray - "ibheka" indawo yonke ku-X-ray spectrum, ivumela ukuthi ibone okungabonakali ngeso lenyama. Kodwa-ke, kunomehluko omkhulu emibala kulezi zithombe. Ngenkathi okuluhlaza okwesibhakabhaka kwe-pulsar kuyinto yemvelo ngokuphelele ekukhanyeni okubonakalayo, yize kungabonakali kangako kunasesithombeni esingenhla, ezithombeni ze-X-ray umbala oluhlaza okwesibhakabhaka unikezwa ososayensi ngedijithali. Ngenxa yokuthi ama-X-ray awabonakali ngokwemvelo embonweni womuntu, izazi zezinkanyezi ziwabela imibala yokwenziwa (okuthiwa imibala emele) ukuze ahumushe idatha eluhlaza ibe izithombe. Okuphawulekayo ukuthi ososayensi bakhetha ngamabomu umbala oluhlaza okwesibhakabhaka, bechaza izenzakalo zamandla aphezulu kakhulu, izinga lokushisa eliphakeme kakhulu, kanye namandla amakhulu e-magnetic field.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi lokho abahloli besikhala okwakumelwe bakuthole besebenzisa imishini ekhethekile neyinkimbinkimbi kwakuvele kubonwe futhi kuzwiwe ngumboni eminyakeni eminingi ngaphambili, lapho uNkosikazi Wezizwe Zonke emkhombisa le nkanyezi. Sasinolwazi olufanayo emilayezweni yangaphambilini, lapho umboni ebona uMhlaba esemkhathini nasembobeni omnyama isikhathi eside ngaphambi kokuba abantu bakwazi ukwenza kanjalo.
U-Ida Peerdeman wabona ngqo leli phuzu elikhanyayo esikhaleni esiluhlaza okwesibhakabhaka futhi wezwa imisindo efana neyesando—efana neye-pulsar: https://www.youtube.com/shorts/y0drGTns4nc .
uNkosikazi Wezizwe Zonke wabonisa le nkanyezi njengendlela okufanele ihambe ngayo. Ama-pulsar avame ukubizwa ngokuthi ama-beacon ngoba aziphatha ngendlela efanayo nendlu yokukhanyisa eqondisa amatilosi alahlekile ekhaya ebumnyameni. Ngakho-ke, akukhona ukuzumana ukuthi ngokomongo womyalezo, iNkosazana Yezizwe Zonke isibonisa isibani esinjalo esibhakabhakeni, esingase sihloselwe ukusiqondisa endaweni ethile.
Uma i-pulsar iyisibani esinjalo, khona-ke indawo yonke ingafaniswa namanzi angaphezulu, uNkulunkulu awahlukanisa namanzi aphansi. Njengoba nje abasebenzi bomkhumbi emanzini bengafinyelela ezweni ebumnyameni ngenxa yokukhanya kwesibani, kanjalo nomuntu ongokomoya, ngenxa yoMoya oNgcwele, uya eMbusweni weZulu. Qaphela ukuthi ama-pulsar,
kanye namagesi awazungezile, afana noMoya wasezulwini ngesimo sawo.
Esiqeshini sangaphambilini somyalezo, sikhulume ngesandla sikaNkulunkulu, esimboza iSt. Peter's Basilica ngomthunzi waso—okungukuthi, uMoya oNgcwele. Kuvela ukuthi kukhona i-pulsar emise okwesandla, ebizwa ngokuthi yiSandla sikaNkulunkulu (isithombe 2).

Isithombe 2. I-"Hand of God" nebula MSH 15-52, ethathwe ekukhanyeni kwe-X-ray okungabonakali emehlweni ethu yi-Chandra X-ray Observatory.

Bese ngibona uPapa ehlezi phambi kwami. INkosikazi ingibheka ngokungathi sína, iphendulela ikhanda layo eceleni, bese ithi,
"Khuthaza abantu bakho. Ungabakhuthazi nje kuphela, kodwa kumele basebenze ngomoya wobuKristu beqiniso. Ucabanga ukuthi konke lokhu kuhle, kodwa kumele basebenze ngezenzo. Ngiyaqonda ngokwanele. Funa amalungelo engeziwe omphakathi, ubulungiswa, nothando lomakhelwane. Kodwa... ungenzi ngamazwi, kodwa ngezenzo. Izenzo zingabaholela ekukhanyeni engikubonisile."
Bese ngibona iYurophu phambi kwami. INkosikazi ithi,
"IYurophu, qaphelani! Hlanganani kokuhle! Lokhu akuyona nje impi yezomnotho; kumayelana nokonakala komoya; kuyimpi yezepolitiki nobuKristu. Lokhu kumele kuvele phezulu. Kumele babe yisibonelo, kodwa, ngeshwa, nabefundisi kumele babe njalo. Kumele behle babe ngabancane kakhulu kimi."

Isiqephu esicashunwe kulo myalezo sifuna umsebenzi ngomoya wobuKristu beqiniso. Kodwa yini echaza lesi simo sengqondo? Impendulo itholakala eVangelini. UKristu, njengeZwi likaNkulunkulu eliPhilayo, ngempilo yakhe nezenzo zakhe wasinika isibonelo esihle kakhulu somsebenzi onjalo. Wachitha isikhathi sakhe esiningi phakathi kwabantu, ehamba emadolobheni nasemadolobhaneni akwa-Israyeli wasendulo. Wenza umsebenzi wakhe ngaphandle kwezindonga zethempeli, eya eJerusalema ikakhulukazi ngamaholide abaluleke kakhulu amaJuda, njengePhasika, uMkhosi wamaTabernakele, noMkhosi wamaviki. Lokhu kuwubufakazi obucacile bokuthi ukusebenza ngomoya wobuKristu akunandaba nokuma kancane nokulinda abantu ukuba beze eSontweni, elimelela uNkulunkulu emhlabeni.
Emyalezweni weNkosikazi Yezizwe Zonke, sizwa ubizo olucacile lokulwela isintu—amalungelo abo omphakathi, ubulungiswa, nothando lwangempela lomakhelwane. Yilezi zenzo ezithile ezinamandla okuholela abantu ekukhanyeni, okumelwe yiSonto LamaKatolika emhlabeni. Noma ubani ohlushwa yinoma yiluphi uhlobo lwesidingo kuleli zwe—kungakhathaliseki ukuthi yindlala, ukoma, ubumpofu, noma impilo embi—uthola ithuba lokuguquka kwangaphakathi lapho izinceku zikaNkulunkulu zibasiza. Lapho le ndlala engokwenyama noma yokuphila yaneliswa, ukubonga kuvela enhliziyweni yomuntu, ngokwemvelo kubadonsela kuNkulunkulu. Kubalulekile ukugcizelela lapha ukuthi ukuzwa umusa womuntu kumane nje kuyisiqalo sohambo oluya kuMdali—uhambo olunenhloso yokugcina ukuhlanzwa kwangaphakathi nobungcwele. Ngakho-ke, ubufakazi besihe buba yisisusa esiyinhloko. Buvusa ukholo futhi buholele umuntu ukuba aqale ukufeza intando kaNkulunkulu ezimpilweni zakhe ngokuthembana nothando. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi uKristu, ngesikhathi somsebenzi wakhe wasemhlabeni, wasebenzisa ngokucophelela le ndlela yesenzo. Waphulukisa abagulayo, wondla abalambile, wapha abomileyo isiphuzo, wakhulula abampofu ezibophweni zesono, futhi wasekela abampofu, edumisa labo abazi ukuthi bangabelana kanjani nalabo abaswele. Wayehlala ebiza uthando lomakhelwane, ubulungiswa, nokulunga.
Ngakho-ke, uma izinceku zikaNkulunkulu zingalingisi iNkosi yazo kulokhu, umuntu ngeke eze eBandleni eyedwa. Ngaphezu kwalokho, imibono ebhubhisayo ixhaphaza ngokushesha lesi sikhewu. UbuKhomanisi kanye nobuntu besimanje, befinyelela esintwini ngeziqubulo zamalungelo omphakathi, ukulingana, kanye nobuzalwane, ngobuqili babamba imiphefumulo yabantu. Abantu ngokwemvelo balandela labo abathola kubo ukwesekwa kwangempela. Inhlekelele iwukuthi lezi zinhlelo zezwe zisebenzisa izindinganiso zikaNkulunkulu ngendlela ephambene—hhayi ukusondeza umuntu kuMdali, kodwa ukumholela esonweni nasekuhlukanisweni noNkulunkulu. EBandleni likaKristu, lezi zenzo ezifanayo zesihe zihloselwe ukuholela ekubuyisaneni noBaba kanye nokulalela intando yaKhe, evezwa emiyalweni yaKhe. Ezinhlelweni zobushiqela nezingakholelwa kuNkulunkulu, ziba amathuluzi okuhlukanisa.
Lesi simo sibonisa ngokwethembeka izehlakalo zase-Edene. Kungaleso sikhathi lapho u-Eva azivumela khona ukuba ayengwe yinyoka, enkohliso yayo yayimbozwe ngamazwi amahle nezithembiso. Nokho, intengo yokubanjwa yileli qhinga kwakuwukufulathela kuka-Adamu no-Eva uNkulunkulu, bephula intando yaKhe engcwele, futhi ekugcineni babaholela ekufeni. Imibono yanamuhla isebenza ngendlela efanayo—ifihla izinhloso zabo ezibhubhisayo ngaphansi kwesicabha sothando kanye nobuntu. Lokhu kuyisicupho esiyingozi kakhulu, yingakho iNkosazana Yethu Yazo Zonke Izizwe ixwayisa ngokusobala ukuthi lo "moya ohlukile" ungena ngobuqili ezizweni naseBandleni uqobo namuhla, kuyilapho umhlaba uvame ukungabi nalwazi lokuthi usetshenziswa ngokujulile kangakanani.
 
IVangeli likaMathewu (Mathewu 25:31-46) libikezela uKwahlulelwa Kokugcina. Zonke izizwe zomhlaba zizokwahlulelwa ngokunembile ngobuhlobo bazo nomakhelwane bazo. Kodwa-ke, kubalulekile ukukhumbula ukuthi sikhuluma ngamaKristu avela kuzo zonke izizwe—labo abaziyo futhi abazihlanganisa noNkulunkulu. Kunzima ukwahlulela labo abangakajwayelani nemibhalo yemiBhalo Engcwele. NgokweBhayibheli, laba bangamaqaba. Yingakho kubaluleke kakhulu ngezinceku zikaNkulunkulu ukufinyelela ezizweni ezahlukene zomhlaba futhi bazishumayele. Ngale ndlela, bathola ithuba lokuphila noNkulunkulu ephakadeni elizayo.
UKristu udalula ngonya ubugovu nokunganaki, ikakhulukazi kwalawo maKristu ahlulekile ukulwela ukuhlupheka, yize ayebizelwe ukwenza kanjalo (Mathewu 25:41-45):

Mathewu 25:41-45
25:41  Khona-ke uyothi kulabo abangakwesobunxele sakhe: “Sukani kimi nina baqalekisiweyo, niye emlilweni ophakade olungiselwe uDeveli nezingelosi zakhe.
25:42 Ngokuba ngangilambile , aningiphanga ukudla;
​​ngangomile, aningiphanganga;
25:43 ngangingumfokazi , aningingenisanga;
ngihamba ze , aningigqokisanga;
ngigula  , ngisetilongweni , aningivakashelanga.”
25:44  Khona-ke bayobuza bathi: “Nkosi, sakubona nini ulambile, noma womile, noma ungumfokazi, noma uhamba ze, noma ugula, noma usetilongweni, kodwa anikukhonzanga?” “ Ngiqinisile 
25:45  Khona-ke uyobaphendula athi: ngithi kini, njengoba nje ningakwenzanga komunye walaba abancane, anikwenzanga kimi.”
25:46  Futhi laba bayakuya ekujezisweni okuphakade, nabalungileyo baye ekuphileni okuphakade.”

Ngalo mfanekiso, uKristu ngokungangabazeki ubiza abafundi bakhe ukuba bahlanganyele ngenkuthalo ekusizeni labo abaswele. Okuhlangenwe nakho kothando lwangempela ngomakhelwane kuba yisihluthulelo esivula inhliziyo yomuntu kuMdali. Emilayezweni yakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhombisa ngokusobala ukuthi laba "abancane kulaba" kumele balethwe ekukhanyeni. Ngakho-ke masibabheke ngombono ohlukile - obhekisela emfanekisweni womninindlu nedili.
Umninindlu walungisa idili elikhulu amema kulo abakhethiweyo bakhe. Kodwa-ke, benqaba ukuhlanganyela ngoba izinhliziyo zabo zazinamathele kakhulu emoyeni waleli zwe. Sibona ngokusobala ukuthi babengekho phakathi kwabathobekileyo - njengoba sishilo ngaphambili - abamukela iZwi likaNkulunkulu. Labo abamenyiwe babephila ngokunethezeka, ngakho abazange babone isidingo sikaNkulunkulu noma ukubaluleka kwenkonzo, inhloso yayo kwakuwukuhlanza umhlaba. Lapho labo abamenyiwe bezithethelela, iNkosi yayala ukuba labo abahlushwa umoya waleli zwe futhi ngaleyo ndlela behlukanisiwe nawo balethwe edilini. Isimo sabo sibabangela ukuba baphile ngobutha nomoya waleli zwe, ngaleyo ndlela kugcwaliseke kahle iNcwadi kaGenesise, lapho uNkulunkulu amisa khona ubutha phakathi kwenzalo ka-Eva nenyoka.
IVangeli likaLuka licacisa ukuthi laba “abancane kulaba” bahlanganisa abampofu, abakhubazekile, abayizimpumputhe, nabakhubazekile, kodwa nalabo abalalela imiyalo kaNkulunkulu. Umongo womyalo weBhayibheli wokungena edilini ukulalela ngokuzithandela intando kaBaba, evezwa emiyalweni yaKhe.
Nokho, esimweni esingokomoya, iSidlo seNkosi yiSidlo seNkosi esigujwa emphakathini weSonto.
Kubalulekile ukuqaphela ukuthi umfanekiso womkhosi nawo uyisithombe esijulile sepharadesi – iNsimu yase-Edene, lapho kwakhula khona uMuthi Wokuphila, futhi uNkulunkulu wahamba phakathi kwabantwana bakhe. Ngomqondo ongokomoya, idili nguKristu uqobo, esondla ngeZwi lakhe. Futhi, iNkosazana Yezizwe Zonke, njengaLowo owathela lesi Sithelo, iba yiSithelo Sokuphila esingokomoya kithi.
Manje ake sibuyele ezincekwini zikaNkulunkulu, umsebenzi wazo ukuletha laba bantu abahluphekayo eSidlweni seNkosi.
Isihe esiboniswa umuntu ohluphekayo siwumfutho wokuqala, oyisisekelo—sivusa isifiso ngoNkulunkulu futhi siqale inqubo eholela umuntu ebungcweleni.
Ukuze sibonise kangcono leli qiniso, ake sicabange ngomuntu ongakholwa ohlushwa yindlala. Lapho inceku kaNkulunkulu ibasiza egameni likaNkulunkulu, ibapha ukudla futhi ibanakekela, empeleni baphendukela kuNkulunkulu. Ngalesi sipiliyoni, umuntu ompofu akagcini nje ngokuthola amandla omzimba futhi azi isihe sikaNkulunkulu, kodwa ngaphezu kwakho konke, ungena endleleni eholela ensindisweni. Bafinyelela ekwazini uNkulunkulu, imiyalo yaKhe, kanye nobulungisa, okubenza babuyisane noBaba ekugcineni.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi ukubuyisana phakathi komuntu noMdali kufezwa ngesisekelo esiphindwe kathathu. Okokuqala: uthando, okungukuthi, ukubonisa isihe kumakhelwane wakho egameni likaNkulunkulu. Okwesibili, ubulungisa - umoya waleli zwe usuvele wahlulelwe, ngakho-ke labo abawulandelayo bazophela ngendlela efanayo. Okwesithathu, ukulunga, okuhlanganisa ukugcwalisa ngokwethembeka nangokukhuthele intando yoPhezukonke.
Kuyafaneleka ukuqaphela ukuthi emfanekisweni wedili, izinceku zomninimzi zisebenzisa ngokunembile lezi zindinganiso ezintathu ukuqoqa abantu etafuleni leNkosi. Kodwa-ke, ubulungisa bukaNkulunkulu bunobuso besibili, obunokhahlo kulo mongo. Buthinta ngqo labo abenqaba isimemo. Labo abaye bamazi uNkulunkulu kodwa benqaba ngesibindi ukumlalela – benyathela izivumelwano zaKhe futhi benqaba uthando lukaBaba – nakanjani bazovakashelwa ubulungiswa, okuwukufa, njengoba kwabikezelwa epharadesi.
Umsebenzi weSonto – njengenceku kaNkulunkulu ethembekile – ukufinyelela njalo kulaba bantu abalula futhi babalethe emphakathini wetafula leNkosi. Labo maKristu agcwalisa lo msebenzi ngokwethembeka bazobizwa ngokuthi balungile yiNkosi futhi bangene enjabulweni yoMbuso weZulu.
 
Esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke, sizwa futhi isimemo sokuba iYurophu ihlangane ebuhleni, okuyinto – njengoba sesivele siyicacisile – okungukukhanya uNkulunkulu akudalile futhi wakubiza ngokuthi kuhle ngaphambi kokuba kube khona noma yini emhlabeni. Lokhu kukhanya kunguMoya oNgcwele. Ngakolunye uhlangothi, uletha induduzo kulabo abahluphekayo, kanti ngakolunye uhlangothi, wembula emhlabeni isono sawo futhi ukhomba ebulungiseni nasesahlulelweni sikaNkulunkulu. Ngakho-ke, siyabona ukuthi lo nguMduduzi ofanayo uKristu akhuluma ngaye kubafundi bakhe ngaphambi kokuhlupheka kwakhe:

Johane 14:15-17
14:15 Uma ningithanda, niyakugcina imiyalo yami. 14:16 Ngiyakucela kuBaba, aninike omunye uMmeli, ukuba ahlale nani kuze kube phakade —
14:17 UMoya weqiniso, izwe elingenakumamukela, ngokuba lingamboni futhi lingamazi. Kepha nina niyamazi, ngokuba uhlala nani, uzakuba kini. 
 
Johane 14:25-26
14:25 Lezi zinto ngizikhulumile kini ngisenani.
14:26 UMmeli, uMoya oNgcwele, uBaba azomthumela egameni lami, uyakunifundisa konke, anikhumbuze konke engikushilo kini. 
 
Johane 16:7-11
16:7 Kodwa mina nginitshela iqiniso: Kuhle kini ukuthi ngihambe. Ngokuba uma ngingamuki, uMmeli akayikuza kini. Kodwa uma ngimuka, ngiyakumthumela kini.
16:8  Futhi lapho efika, uzoqinisekisa umhlaba ngesono, nangokulunga, nangokwahlulela: 
16:9 ngesono, ngoba abakholwa kimi;
16:10 ngokulunga, ngoba ngiya kuBaba, futhi ngeke nisangibona; 16:11 ngokwahlulela, ngoba umbusi waleli zwe wahlulelwe.

Ukubizelwa eYurophu kuhloswe ukuyikhumbuza ngalokho esekukhohliwe kakade: isono, isahlulelo sikaNkulunkulu, kanye nobulungiswa. Namuhla, sibona ukuhlanganiswa okucacile komthetho kaNkulunkulu kanye nokusulwa kweqiniso mayelana noKwahlulelwa Kokugcina engqondweni yomuntu. Ngisho nangaphakathi kweSonto ngokwalo, kuvela amazwi ahlukanisa iqiniso lesihogo—kodwa, ukwenqaba leli qiniso kuholela ekuphikweni kobulungiswa bukaNkulunkulu. Kudalwa umbono wokuthi azikho izidingo zokuziphatha, olungisiswa yinkolelo engamanga yokuthi njengoba bonke sebehlengiwe nguKristu, umthetho kaNkulunkulu awusasebenzi. Ngale ndlela, iYurophu kanye neSonto zibhujiswa ngobuqili ngumoya ofanayo wasendulo owake walinga u-Eva ukuba adle isithelo esinqatshelwe. Usebenza nanamuhla, kodwa ngendlela ehlukile: ngemibono ehlukahlukene ehlukanisa isintu noNkulunkulu. Isimiso asishintshi: umoya omubi ufuna ukuholela isintu esonweni ngobuhle obubonakalayo, empeleni okuholela ekufeni. Lo moya wasendulo uzifaka eBandleni ngendlela ecashile ngokumangalisayo: ngabapristi abangazange bamukele ubizo lwabo lokuhlanganisa indalo noMdali, kodwa ukuhlwanyela ukwahlukana.
Imibono engenaNkulunkulu iya ngokuya igcwala eSontweni LamaKatolika. Isibonelo esiyinhloko salokhu kwakuyizingxabano ezinkulu ezizungeze incwadi ethi Humanae vitae, lapho amaqembu amabili ephikisana ngaphakathi kweSonto, uhlangothi oluqhubekayo lwamukela ngokusobala imibono yabantu. Lo mbhalo empeleni wawuwukuvuselelwa kwesivumelwano noNkulunkulu, njengoba wawuqinisekisa ngokusobala ukuhleleka kukaNkulunkulu emkhakheni wokuzala, uphikisana nokuvimbela inzalo kanye nokukhipha isisu. Namuhla, ngemuva kwezindonga zesonto, sizwa amazwi ahambisana nezidingo zobuntu besimanje, efuna ukwamukelwa kwenkululeko yocansi, ukufinyelela kokuvimbela inzalo kubo bonke, kanye nokwamukelwa kwemishado yabantu bobulili obufanayo. Kulo mongo, njengoba kushiwo ngaphambili emyalezweni, iJalimane iba isibonelo esicacile sethonya elibhubhisayo lalo "moya ohlukile."
Yingakho ukusebenza ngomoya wobuKristu eJalimane kubaluleke kakhulu—izenzo eziqondile ziyadingeka. UMoya oNgcwele ungasiphefumulela, usibonise indlela, futhi ukhanyise onembeza bethu, kodwa ngeke asiphoqelele ukuba senze okuthile. Okuhle akwenzeki ngokwako—kuncike ezinqumweni zethu, entandweni, nasezenzweni zethu. Singaxoxa ngezinkinga ngokungapheli, kodwa ikhambi lazo lisezandleni zethu. Ngaphandle kwesenzo sangempela, akukho okuzoshintsha. Ngokucela uMoya oNgcwele, sithola amandla nokukhanya kokulwa ngokomoya—naye, kulula ukubona okuhle nokubi empeleni yanamuhla, ehlaselwa nhlangothi zonke ngumoya waleli zwe.
INkosazana Yezizwe Zonke ikhuluma ngesixwayiso esimangalisayo eYurophu, iyibiza ukuba ihlangane ngokuhle, ngaleyo ndlela ibe yisibonelo somhlaba wonke. Ukuphila kwabantu baseYurophu kufanele kusekelwe othandweni lomakhelwane, ubulungiswa, neqiniso—izindinganiso ezakha isisekelo sokuthula kweqiniso nobunye. U-Israyeli wake wakhethwa ukuba abe ukukhanya kwezizwe kanye nesibonelo sokuphila ngokuvumelana nentando kaNkulunkulu. Kodwa-ke, njengoba thina sibona, lezi zindinganiso azitholakali lapho. Ngakho-ke, ubizo lokuba isibani kwabanye luqondiswe eYurophu – izwekazi elinezimpande ezijulile zobuKristu, okumele liphinde lithole futhi lenze umsebenzi walo womlando, ongokomoya. INkosazana
Yezizwe Zonke ikhomba ukuthi, ngaphezu kwezimpi zomnotho kuphela, izimpi ezingokomoya eziyingozi kakhulu ziyadlanga emhlabeni: ezepolitiki nezobuKristu. Le mimoya emibili ephikisanayo ifanekisela amafu amabili okungafanele ahlangane ngaphansi kwezimo ezithile. Umoya obomvu awulwi ngokusobala, kodwa ungena ngobuqili komhlophe. Ngale ndlela, izindinganiso zemibono engenaNkulunkulu zingena ebuKristwini naseBandleni, njengoba kubonakala ngokucacile ezibonelweni esezixoxiwe ngazo: emizamweni yokwamukela imibhangqwana yobulili obufanayo, ukuvimbela inzalo, kanye nokukhipha isisu. Ngakho-ke, iNkosazana Yezizwe Zonke ihlukanisa ngokunquma la mafu amabili, ngaleyo ndlela ihlukanisa okuhle nokubi.
Lokhu kubhekisela ngqo ekuqaleni kwendalo okuchazwe eNcwadini kaGenesise, lapho uNkulunkulu eletha khona ukukhanya ukuze kuhlukaniswe okuhle nokubi - futhi ngaleyo ndlela ukukhanya nobumnyama. UMoya oNgcwele wenza okufanayo ezinhliziyweni zethu namuhla, ekhomba umehluko ocacile phakathi kokuhle nokubi. Umuthi Wokuphila wePharadesi, ongukukhanya, ubhekisela kulesi senzo sokuqala, esiyisisekelo sendalo kaNkulunkulu.

Bese ngibona, ngaphezu kwePapa neSt. Peter's Basilica, amagama abhalwe ngamagama amakhulu: "UTHANDO LUKAMAKHELWANE, UBULUNGISA." INkosikazi ithi,
"Leli yiphutha elikhulu lezikhathi zethu. Uma singaphili ngalokhu, izinto zizoqhubeka ziba zimbi kakhulu futhi umhlaba uzobhidlika. Wonke umuntu kumele anakekele lokhu futhi aphile ngakho."
Bese kuba sengathi iNkosikazi ibeka isiphambano esandleni sami, futhi njengoba izikhomba, ithi,
"Hhayi mina, kodwa isiphambano."

Isithombe esingenhla sibhekisela ngqo esivumelwaneni uNkulunkulu asenza noNowa nabo bonke abantu. Ngokusho komyalezo weBhayibheli, lapho uMdali eselula umnsalo wakhe emafwini, uzamcolo ngeke uphinde ubhubhise konke okuphilayo eMhlabeni. Nokho, kufanelekile ukukhumbula ukuthi uzamcolo weBhayibheli wawuwumphumela oqondile wokonakala kwabantu kanye nokuwohloka kokuziphatha komhlaba ngaleso sikhathi. Ngakho-ke, kunzima ukucabanga ukuthi isimo somkhathi sodwa sasiyovikela isintu ekubhujisweni, kungakhathaliseki isimo saso esingokomoya. Ngakho-ke uthingo kumelwe lufanekisele izindinganiso ezithile, okuphambene ngokuphelele nesono.
Khumbula ukuthi umndeni wakhe oseduze wasindiswa kanye noNowa, futhi isivumelwano senziwa kuphela ngemva kokuba wonke umuntu ephumile emkhunjini. Isisekelo somndeni ophilile ukuphila ngokwezimiso zomhlaba wonke: uthando, ubulungisa, nokulunga. Kwakuyilezi zindinganiso uNkulunkulu azibona endlini kaNowa. Wasekela isivumelwano sakhe kuzo, futhi umugqa omuhle wothingo wabenza baba uphawu olubonakalayo nolungapheli.
UNkulunkulu ufisa ukuba sonke isintu sibe umndeni owodwa omkhulu - yilapho kuphela lapho ukuthula kweqiniso kungabusa khona emhlabeni. Isibonelo esiphelele salokhu yiYurophu, iNkosazana Yezizwe Zonke ezibiza ukuthi ihlangane eBuhleni nasekuKhanyeni. Umphakathi onjalo ubungakha ubudlelwano phakathi kwezizwe ngokusekelwe esibonelweni somndeni omuhle, lapho uNkulunkulu enguBaba khona – njengasezinsukwini zikaNowa, lapho abathandekayo bakhe bephuma emkhunjini. Iqiniso lokuthi iNkosazana Yezizwe Zonke ligcizelela kakhulu isidingo sokubuyela kulezi zindinganiso eZwekazini Elidala libonisa ngokucacile inkinga yabo yanamuhla. Lo myalezo ulahla ngokungangabazeki isimo samanje njengephutha, udweba ngokucacile umugqa phakathi kokuhle nokubi. Ngakho-ke, lapho iNkosazana Yezizwe Zonke isakaza amafu, ngaleyo ndlela ibhekisela esivumelwaneni sasendulo, futhi lezi zindinganiso eziyisisekelo zingekho emhlabeni, amafu amnyama ayabuthana phezu kweSt. Peter's Basilica, ebikezela imvula enkulu. Umsebenzi
weSonto likaKristu ukwakha uthando lomakhelwane, ubulungiswa, nokulunga emhlabeni. Uma lezi zindinganiso zinyamalala, umphakathi wamaKristu uzozwa imiphumela yawo ngokushesha noma kamuva, umphumela oqondile wokungenzi lutho kanye nokunganaki kwabefundisi, abagwema ukusebenzela okuhle. Ububi obusakazeka emhlabeni wonke ekugcineni buzohlasela iSonto LamaKatolika kanye nabaphathi balo. Lena yingxenye yesithathu yeMfihlo yeFatima, eveza uPapa, abefundisi, kanye nabathembekile behamba ezweni elibhujiswe yimpi, phakathi kwemizimba eminingi nokuhlupheka okukhulu. Njengoba benyuka eGolgotha ​​​​engokomfanekiso, babulawa amasosha. Lesi isithombe esishaqisayo semiphumela yokushiya kweSonto umsebenzi walo oyisisekelo: ukuhlanza umhlaba ebubini nokwenza ube nobulungiswa, ulungile, futhi ugcwele uthando.
Izwe lanamuhla lifana ngendlela eyesabekayo neyangaphambi kukazamcolo. Amafu amnyama alenga phezu kweSt. Peter's Basilica afanekisela isiphepho kanye nesici esibhubhisayo esageza bonke ububi emhlabeni ezinsukwini zikaNowa. Lesi sithombe siyisixwayiso esinamandla kanye nobizo oluphuthumayo lokuvuka kwabantu beSonto. Uma behluleka ukuthatha isinyathelo, wonke umuntu uzobhekana nesiphetho esifanayo.
 
Qaphela ukuthi umyalezo ukhuluma ngezindinganiso ezimbili kuphela kwezintathu: uthando lomakhelwane kanye nobulungiswa. Ukulunga kuyantuleka. Ngakho-ke leli nani lesithathu linyamalale kuphi? Njengoba kushiwo ngaphambili, lezi zindinganiso ezintathu zifanekisela neNtaba iGerizimu ne-Ebali, phansi kwayo—edolobheni laseShekemi—ithempeli—isivumelwano noNkulunkulu savuselelwa. INtaba iGerizimu iyintaba yezibusiso, lapho izibusiso zigeleza khona ziye kubantu uma isivumelwano noNkulunkulu sigcinwa ngokwethembeka. INkosazana Yezizwe Zonke iyisibonelo senani elilahlekile—ukulunga—futhi yona uqobo ifanekisela intaba yezibusiso.
INtaba i-Ebali, yona, iyintaba yeziqalekiso ezehlela abantu lapho isivumelwano sephulwa. Ngakho-ke iyintaba yobulungiswa bukaNkulunkulu. Umuzi wethempeli, esimeni sethu omele iVatican, uhloselwe ukuhlanganisa kokubili amaqiniso, ukuletha ukuthula nothando phakathi kwezwe elingokomoya nelingokwenyama.
Ngakho-ke, siyabona ukuthi empeleni sinazo zonke izindinganiso ezintathu, ngoba ukulunga kuhlotshaniswa neNkosazana Yezizwe Zonke. Kodwa-ke, indaba ayilula kangako – sizwa ngokucacile ukuthi lezi zindinganiso azikho emhlabeni, futhi umyalezo ubiza abefundisi ukuba basebenzele ukuguqula lesi simo. Ngakho-ke, INkosazana Yezizwe Zonke ibiza u-Ida Peerdeman ukuba aqondise amehlo abantu hhayi kuye, kodwa esiphambanweni. Siphila ezikhathini ezidinga umsebenzi onzima wokuhle – wonke umuntu kumelwe athathe isiphambano sakhe abethele konke okuphambene nentando kaNkulunkulu, bese ethatha umsebenzi wokwenza leli zwe libe lihle.
INkosazana Yezizwe Zonke iyala umboni ukuba angagxili esimilweni sakhe, ngoba isintu esimweni saso samanje asifanele izibusiso. Lokhu kungathululelwa kuphela emphakathini othile uma kukuhle. Ukuntuleka kwale mibuko kuwumphumela wokuphulwa kwesivumelwano noNkulunkulu. Ukube isintu besizihloniphile izibopho zesivumelwano, amehlo omboni ngabe ahlala kuNkosazana Yezizwe Zonke, futhi iSiphambano ngokwaso ngabe sihlale singabonakali. Kodwa-ke, uma isintu senqaba isivumelwano noMdali, siwela ngokuzenzakalelayo ngaphansi kweziqalekiso ezinzima zeNcwadi yoMthetho KaMose. Yilezi zijeziso ezizokwehlela iYurophu, njengoba isiprofetho esikulesi siqephu esilandelayo somyalezo sixwayisa. Lezi ziprofetho zizogcwaliseka nakanjani ngaphandle kokuba isintu siqonde futhi siqale indlela yothando lobuzalwane lwangempela.

INkosikazi ingivumela ukuba ngifunde kuthebhulethi lapho kubhalwe khona ukuthi, "50-51-53," bese ithi,
"Kulesi sikhathi, kuzoqala ukulwa futhi kuzofika izinhlekelele."
Bese ibamba isandla esisodwa phezu kwedome, njengokungathi iyayivikela, kanti esinye phambi kwamehlo ami. Ngizwa ubuhlungu obukhulu, obushisayo esandleni sami. "Akubekezeleleki," ngisho. Bese iNkosikazi ithi ngokugcizelela,
"Lo moya uzohlala uzama ukungena, ngezindlela ezahlukahlukene kakhulu; kancane kancane nangokucashile. Uzongena ngendlela ecashile kangangokuthi izizwe ngeke ziwubone. Ngiyaphinda futhi, ngiyaniyala ukuba nikudlulisele lokhu."

INkosazana Yezizwe Zonke imemezela ukuthi ngo-1950, 1951, nango-1953, kuzoba khona ukulwa nezinhlekelele. Ngokomongo weVatican, sikhuluma ngempi yokulwa "nalowo moya" ogcwele umhlaba ungabonwa futhi ungacashile, kangangokuthi izizwe ngeke zikwazi nokuwubona. Inyoka yenza ngendlela efanayo lapho iyenga u-Eva, owayengazi nhlobo ngosongo. Kuyindlela efanayo, izikhathi ziyashintsha kuphela. Masikhumbule futhi ukuthi ngemva kokuba u-Adamu no-Eva bephule umyalo kaNkulunkulu, uNkulunkulu wamisa ubutha phakathi kwenyoka nowesifazane nenzalo yakhe - ngakho-ke, lo moya wenyoka usebenza njalo namuhla. Kodwa-ke, unobuso obuhlukene, obuzibonakalisa ngemibono ehlukahlukene, njengomoya wobukhomanisi noma ubuntu besimanje. Ukhona noma kuphi lapho kukhona ukwahlukana phakathi kukaNkulunkulu nomuntu. Ngakho-ke, amakhulu eminyaka, bekulokhu kulwiwa impi eqhubekayo phakathi kokuhle nomoya omubi.
Lapho abafundi betshela uJesu ukuthi bahlangane nendoda ekhipha amademoni egameni laKhe, uphendula athi, "Noma ngubani ongamelene nathi ungakithi." Lawa magama abonisa ngokusobala ukuthi kunemimoya emibili ephikisanayo elwa njalo. Akukho ndawo ephakathi lapha—kukhona ukuhlukana okukhethekile phakathi kokuhle nokubi. Akukho moya “wesithathu” ongachazwa ngokuthi, omi emngceleni phakathi kwala maqiniso amabili, “ofudumele.” Lesi simo sokwahlukana ngokomoya siboniswa kahle ngumdlalo we-chess, lapho izingcezu ezimhlophe nezimnyama kuphela zibhekene. Akukho ndawo yohlangothi lwesithathu noma imibala ehlukile. Nakuba izingcezu ngazinye zohlangothi olulodwa zihlukile ngokusebenza, zimele ikamu elifanayo—futhi ngendlela efanayo, kokubili okuhle nokubi kuthatha ubuso obuhlukene emhlabeni.
Noma ubani olwa nokukhanya, okungukuthi okuhle, usekela isitha sikaNkulunkulu, okungukuthi okubi. Lesi sakamuva sizohlala siphikisa okuhle, ngoba yileyo ndlela uNkulunkulu akumisa ngayo epharadesi. Kuhle ukugcizelela ukuthi sikhuluma ngokulwa okusebenzayo lapha, hhayi ukubuka ububi ngokunganaki. Noma ubani ozibheka njengomfundi kaKristu unesibopho ngokuphelele sokwenza lo mzamo. Lo moya omubi uzokwenza konke, esebenzisa wonke amaqhinga ukuze ekugcineni acindezele okuhle.
 
Manje ake sibheke eminyakeni ekhonjisiwe lapho kuzokwenzeka khona izinhlekelele nezimpi ezibikezelwe. Qaphela ukuthi lezi izinsuku ezintathu: 1950, 1951, kanye no-1953. Singabona ngokucacile ukuthi zibonisa izindinganiso ezintathu ezikhulunywa yiNkosikazi Yezizwe Zonke: Umthetho, Uthando Lomakhelwane, kanye Nobulungiswa. Njengoba kuvela, phakathi nale minyaka, kwaqubuka impikiswano ejulile ngaphakathi kweSonto LamaKatolika mayelana nokuchazwa kabusha kwale mibono, okubangelwa yizingcindezi zangaphandle. Ngo-1950, impikiswano yaqubuka mayelana nencazelo yomthetho kaNkulunkulu, ngo-1951 mayelana nokuthi uthando lomakhelwane luyini, nango-1953 mayelana nokuthi ubulungiswa buyini nokuthi singabuqonda kanjani. Ngakho ake sibheke ngayinye yalezi zindinganiso ezazama ukuguqulwa ngaleso sikhathi:

  • Umthetho – Ngo-1950, kwaqubuka impikiswano enkulu e-Holy See mayelana nokuthi umthetho kaNkulunkulu kufanele ulalelwe yonke indawo, noma ukuthi ngabe kunezimo zokuphila ezikhulula umuntu ekusebenzeni kwawo. Ngakho-ke, siyabona ukuthi imizamo ayenziwanga yokushintsha okuqukethwe yiMiyalo Eyishumi, kodwa kunalokho ukusebenzisa amaqhinga aklanyelwe ukubonisa lapho imiyalo ilahlekelwa ukusebenza kwayo. Izazi zemfundiso yenkolo ezithuthukayo, zivumela ingcindezi yangaphandle, zaqala ukumemezela ukuthi imiyalo nezimfundiso zikaNkulunkulu zaphakade aziphelele kodwa zingaphansi kwe-relativism – okungukuthi, ukusebenza kwayo kuncike ezimweni zomuntu. Kulezi zimo, omubi, esebenzisa lokho okubizwa ngokuthi “imfundiso yenkolo entsha” evela eNtshonalanga Yurophu, wazama ukuchaza kabusha imfundiso yamaKatolika. Ukugcizelela kwakuwukuthi izimiso namaqiniso aphakade okholo kufanele avumelane namafilosofi anamuhla kanye nobuntu bezwe. Kusukela kulo mthombo, kwatholakala inkohliso eyingozi: ukuthi unembeza womuntu, ezimweni ezithile, ungenza okuhlukile emiyalweni futhi umise ukusetshenziswa kwayo. Qaphela ukuthi ngale ndlela, imibono ehlukahlukene, okuhlanganisa ne-humanism yanamuhla, okwamanje izama ukwethula ilungelo lokukhipha isisu okusemthethweni, okuthi, ngokusho kwayo, kufanele kunqunywe kuphela unembeza womuntu—lapho ukuqeda umntwana ongakazalwa kungavunyelwa khona ngokuthuthuka emsebenzini noma impilo ekhululekile. Impendulo yeVatican kulezi zenzo kwakuyincwadi kaPius XII ethi Humani generis ka-Agasti 12, 1950, lapho uPapa alahla khona ngokuqinile lokhu kuhlobana okubhubhisayo. IRoma yabe isivikela iqiniso lokuthi umthetho kaNkulunkulu uyidwala elingaguquki elibopha wonke umuntu ngokuphelele. Lokhu kwadalula icebo "lomunye umoya," owazama, ngokusebenzisa lokho okubizwa ngokuthi ukuziphatha okungokwesimo, ukunciphisa imiyalo yoMdali ibe yiziqondiso zomlando ezingenamsebenzi.
  • Uthando lomakhelwane – Manje ake siqhubekele onyakeni ka-1951, lapho kwaqubuka khona umzabalazo omkhulu wokuqonda kahle uthando lomakhelwane. EVangelini, uKristu wasibonisa ngqo ukuthi luyini. Luwukusiza abampofu, ukondla abalambile, ukunikeza isiphuzo kwabomileyo, nokusekela abagulayo – konke kwenziwa ngomoya kaNkulunkulu. EVangelini ngokusho kukaSanta Luka, sifunda ngombungazi owayala izinceku zakhe ukuba zilethe abantu abanjalo edilini elikhulu. Lapho umuntu oswele ethola usizo egameni likaNkulunkulu, bamazi, futhi lokhu kuba yisinyathelo sokuqala sokungena endleleni kaNkulunkulu yokulunga nobulungisa, umgomo wayo wokugcina uwukungcweliswa komuntu. Usizo olunjalo lwenziwa eSontweni LamaKatolika ngemisebenzi eyenziwa emazweni ahlukahlukene emhlabeni jikelele, ikakhulukazi kulezo zindawo lapho inani elikhulu labantu umbungazi ayale ukuba balethwe edilini likhona. Ngakho-ke singabona ngokucacile ukuthi lapho sisiza othile, isibonelo, ngokunikela izipho, kufanele njalo kwenziwe egameni likaNkulunkulu. Isenzo esinjalo siba yisifiso esingokomoya esingavusa kumamukeli isifiso esijulile sokwazi uMdali nokulandela indlela yaKhe. Isoni ngasinye esiguqukile senza umhlaba ube indawo engcono futhi siletha ukuthula okukhulu. UNkulunkulu kuphela onikeza okuhle, njengoba sixoxile ngaphambili, lapho ekuqaleni kwendalo, ngaphambi kokuba kube khona noma yini emhlabeni, waqala wadala ukukhanya, akubiza ngokuthi okuhle. Lokhu kukhanya kudluliselwe ezizukulwaneni ngezizukulwane kusukela ekuqaleni kwesintu, futhi ngokuhamba kwesikhathi kufanele kukhanye ngamandla akhulayo. Kodwa-ke, siyabona ukuthi okuphambene nalokho kuyenzeka njengamanje. AmaHumanists acabanga ngephutha ukuthi okuhle kwavela ngaphakathi kwesintu uqobo—indlela evela esidingweni sokuphila endaweni enobungane. Lesi sibonelo sibonisa ngokucacile ukuthi umoya waleli zwe, usebenzisa ukucabanga komuntu, ungawuhlukanisa kanjani noNkulunkulu, owakha leli zwe ngokwemibono yalo yaphakade neyimihle. Ngo-1951, iSonto labhekana nokushushiswa okunegazi kwamaKhomanisi ensimini yezithunywa zevangeli. Ephendula kulezi zenzakalo ezimangalisayo, uPapa Pius XII wakhipha incwadi ethi Evangelii praecones. Lo mbhalo wavela ekushushisweni okunonya kanye nokucindezelwa kwezithunywa zevangeli zamaKatolika eShayina yamaKhomanisi nguhulumeni kaMao Zedong. UBaba Ongcwele wakubhala lokhu edabukile kakhulu, njengoba amaKhomanisi ebopha iNxusa labaPhostoli, ebopha abapristi nezindelakazi, futhi ehlukanisa ngenkani izigidi zamaKatolika aseShayina ebudlelwaneni neVatican. Umgomo oyinhloko walo mbhalo kwakuwukusindisa nokuvuselela lezi zithunywa zevangeli naphezu kokuhlaselwa okubhubhisayo kombuso oBomvu. Kuwo, uPapa wabiza ukudalwa okusheshayo kwamaSonto endawo azimele, abomdabu anabefundisi bawo bomdabu, njengoba amaKhomanisi ayesakaza amanga ngobuqili phakathi kwabantu ukuthi izithunywa zevangeli ezimhlophe ziyizinhloli zaseNtshonalanga. Leli qiniso elibuhlungu libonakala emyalezweni, lapho iNkosazana Yezizwe Zonke ibamba isandla sayo phezu kweSt. Peter's Basilica futhi ngesinye isimbozo samehlo ayo, kuyilapho u-Ida ezwa ubuhlungu obungavamile esandleni sakhe. Lesi sithombe esithinta inhliziyo sibikezela ukushushiswa kweSonto yiKhomanisi, okwathi ngo-1951 yagxila kakhulu emsebenzini wezithunywa zevangeli owawukhuthaza uthando lobuKristu kumakhelwane womuntu. AmaKhomanisi awazange atshele amaShayina ukuthi “abe ngabantu ababi.” Aletha iziqubulo zezwe mayelana “nobuzalwane, uthando oludumile, namalungelo omphakathi,” ethi isihe sobuKristu sasiyinto eyigugu yobukhapitali, nokuthi akekho owayedinga uNkulunkulu ukuba athande umakhelwane wakhe. Nokho, inhloso yamaMarxism kwakungebona ubuhle bangempela, kodwa isifiso sokuthatha imiphefumulo yabantu. UbuKhomanisi, nakuba buvame ukushiwo ngamazwi amahle, buyimbono yokuxhaphaza kanye nombuso ogcwele igazi ngendlela engavamile. Yilo "moya ohlukile," osebenza ngemibono yobuKhomanisi futhi usebenzisa iziqubulo ezithinta ubuzalwane babantu, okuholela ekwephulweni komthetho kaNkulunkulu ngokusobala. Okwamanje, uthando lwangempela phakathi komakhelwane luhlose okuphambene ngokuphelele: ukuhlanganisa uMdali nesintu eduze. Lokhu kusho ukuthi uthando lomakhelwane kumelwe luhlale luhambisana nomthetho kaNkulunkulu nobulungiswa. Lezi yizindinganiso ezintathu ezingahlukaniseki eziletha ukuthula phakathi kwabantu futhi ngesikhathi esifanayo zibahlanganise noNkulunkulu. Ngakho-ke, isihe sangempela sobuKristu asinakuphikisa noma simise umthetho kaNkulunkulu nganoma iyiphi indlela. Lokhu kuyiqhinga elifihliwe "lenyoka," elizama ukuhlukanisa lezi zindinganiso komunye nomunye—okungukuthi, ukukhuluma ngothando lomakhelwane ngenkathi lihluleka ukusekela umthetho kaNkulunkulu noma ubulungiswa.
  • Ubulungiswa – Ake siqhubekele kowokugcina kwezinsuku ezintathu ezibalulekile – u-1953, owaletha isiphetho sokuhlupheka kweVatican futhi waphoqa iSonto ukuba lichaze ukuthi ubulungiswa beqiniso buyini. Ngaphandle, ngemuva kweKhethini Lensimbi, ubukomanisi obungenaNkulunkulu baphishekela umqondo wabo obhubhisayo “wobulungiswa babantu,” obufanekiselwa ukuboshwa ngesihluku nangokungemthetho kwePrimate Stefan Wyszyński wasePoland ngoSepthemba 25, 1953, kanye nabanye abaholi abaningi kulo lonke elaseMpumalanga. Impendulo eqondile yeVatican kule nkinga enkulu kanye nokuvela kohlelo olusha lwezepolitiki ngemva kwempi kwakuyinkulumo eqavile ethi “ Ciriesce”, eyaqondiswa ngqo kubahlanganyeli be-5th National Congress of the Association of Italian Catholic Lawyers. Umgomo oyinhloko walo mbhalo kwakuwukunquma ukuthi amazwe obuKristu kufanele aphathe kanjani amaphutha enkolo nawokuziphatha ngaphakathi kohlaka lomthetho wamazwe ngamazwe osanda kuvela. Kuwo, uPapa wazama ukumisa incazelo entsha eyingozi yobulungiswa. Esikhundleni sokubekezelelana ngokwendabuko—okungukuthi, ukuhlala okubuhlungu kwamanga ukuze kugwenywe ububi obukhulu, ukuchitheka kwegazi, noma impi ezingeni lezomthetho—umphakathi omusha wamazwe omhlaba waqala ukufuna ukuthi amasiko nezimfundiso ezingamanga zinikezwe ilungelo eliphelele, lemvelo lokusebenza ngendlela efanayo neQiniso elembuliwe. Qaphela ukuthi imibono efana nobukhomanisi kanye nobuntu besimanje kudala ukuhleleka kwazo, okungenandaba nomthetho kaNkulunkulu. Ngakho-ke, ohulumeni baseYurophu bafuna ukuchaza ubulungiswa njengenkululeko yabantu ngabanye yokukhetha ezinye izinkolo nezimfundiso, okwakuzovikelwa ngokomthetho ngamazwe ngamanye. Ngakho-ke, umthetho kazwelonke wawuzoncika ohlelweni lwenkolelo olunikeziwe, oluvikelwe noma umbono. Isibonelo esihle salokhu kungqubuzana yizigameko zakamuva eNgilandi, lapho ubuSikh—njengokuhlukile emithethweni yommese waseBrithani—buvumela ngokusemthethweni ukuba nommese ongokwesiko obizwa ngokuthi i-kirpan ezindaweni zomphakathi. Nokho, phakathi kwamaKatolika nezinye izakhamuzi, ukuphatha izikhali ezinezinkemba kuvinjelwe ngokuphelele. Lo mthetho wenkolo waholela ekubulaweni ngesihluku komfundi oneminyaka eyishumi nesishiyagalombili ubudala odabuka ePoland, uHenry Nowak, ngommese omkhulu womkhosi lowo umenzi wobubi, umSikh ogama lakhe linguVickrum Digwa, ayewuphatha obala ngezizathu zenkolo. Le nhlekelele yabangela impikiswano enkulu eGreat Britain mayelana nokungabi nabulungisa komthetho wezwe, okuthi, egameni lokulunga kwezepolitiki kanye nokuvikelwa kwamahlelo angaphandle, kudala amalungelo ayingozi abiza izimpilo ezingenacala. Lokhu kuholela ekuzivumelaniseni okwesabekayo, lapho lokho kumKristu okuhlala kungumyalo kaNkulunkulu ongenakwephulwa "ungabulali," emehlweni obuntu banamuhla noma amanye amahlelo, kumenyezelwa ngendelelo njenge "ilungelo lomuntu" lokukhipha isisu okusemthethweni. Ephendula lo mbono, uPapa Pius XII wakha isimiso esingenakwephulwa sobulungiswa bamaKatolika. Wamemezela ngokusobala ukuthi akukho gunya lomuntu, akukho hulumeni wesifundazwe, noma ngisho nomphakathi wezizwe onelungelo lokukhipha umyalo omuhle noma igunya lokwenza noma lokufundisa noma yini ephikisana neqiniso lenkolo kanye nobuhle bokuziphatha. UPapa wakhumbula iqiniso elicacile lokuthi noma yini engahambisani nomthetho kaNkulunkulu wokuziphatha ngokungenacala ayinalo ilungelo lokuba khona, ukusabalalisa, noma ukwenza okuthile. Nakuba ohulumeni babantu bemshaya indiva uMdali futhi bezenza sengathi banamandla okwakha ubulungiswa ngokuzimela, imithetho yabo ayinawo amandla okubopha phambi kwenkantolo kaNkulunkulu, ngoba ubulungiswa obuphakeme bukaNkulunkulu kanye noKwahlulelwa Kokugcina kusalenga phezu komhlaba wonke.

Emyalezweni wakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke isho ngokusobala ukuthi kuzofika isikhathi sokulwa okukhulu. Lesi simemezelo sagcwaliseka ngokunemba okuphelele. Lezi zimpi zazingokomoya kakhulu, nakuba endabeni yobuKhomanisi, zathatha nesimo sokushushiswa ngokomzimba. Kodwa-ke, umyalezo ukhuluma nangezingozi ezazizokuza. Kuvela ukuthi kuleyo minyaka kanye, izinhlekelele zemvelo zehlela izizwe ezilwa obala neSonto likaKristu ukuze zihlukanise uNkulunkulu nesintu—futhi lokhu kufana kakhulu nomongo kazamcolo esikhulume ngawo ngaphambili.
Uma sibhekisisa amaqiniso omlando anzima, siyabona ukuthi ubulungisa bukaNkulunkulu basabela esibindini somuntu ngezinto ezibhubhisayo ezasakazeka kulo lonke elaseYurophu ngesikhathi esiboniswe esiprofethweni:

  • 1950 – Ngasekupheleni kwalesi sikhathi, lapho iSonto lizama ukuvumelanisa umthetho kaNkulunkulu waphakade, izimo zokuqala ezimbi zesimo sezulu zehlela eYurophu. Izimvula ezinamandla neziqhubekayo zabangela ukuba imifula iqhume amabhange ayo futhi zabangela izikhukhula ezibhubhisayo eCentral and Southern Europe – okuhlanganisa iRomania, iBalkans, kanye ne-Alps. NgoNovemba 1950, isimo sezulu esingavamile esikhulu, esaziwa ngokomlando ngokuthi iGreat Appalachian Storm, naso sahlasela i-United States. Lesi sibhicongo saletha izimvula ezinkulu, izikhukhula oGwini oluseMpumalanga, kanye neqhwa elikhulu, elafinyelela amazinga aqopha umlando emazweni afana ne-Ohio neWest Virginia. Lesi siphepho salimaza ngokuphelele lesi sifunda, sabhidliza amakhulu ezakhiwo, futhi sabulala abantu abangu-383, saba esinye sezinhlekelele ezinkulu kakhulu zaleso sikhathi.
  • 1951 – Ekuqaleni kwalesi sikhathi, igagasi lesimo sezulu esibi lafinyelela umvuthwandaba walo odabukisayo ezintabeni, laziwa ngokuthi “uBusika Bobuphekula.” NgoJanuwari nangoFebhuwari 1951, emngceleni ophakathi kwe-Austria, iSwitzerland, ne-Italy, ukungqubuzana okungavamile kwemingcele kwabangela imvula engazelelwe eyehla endaweni yafika kumamitha angu-4.5 eqhwa. Lokhu kwaholela ochungechungeni olukhulu, olubhubhisayo lwezikhukhula ezingama-649. Iqhwala lamboza ngokuphelele yonke imizi yasezintabeni, labhubhisa ingqalasizinda, futhi lahlukanisa abantu abangaphezu kuka-40,000. ESwitzerland, umthelela omubi kakhulu wawusemadolobheni ase-Andermatt, eVals, nase-Airolo, labhubhisa izakhiwo eziyi-1,500. Inani labantu abafa kule nhlekelele yeqhwa lalingaphezu kuka-265, abangu-135 e-Austria kanye nabangu-98 eSwitzerland. Igalelo elikhulu elilandelayo lafika ngoNovemba 1951, phakathi kwenkinga ebuhlungu yezithunywa zevangeli ngaphakathi kweSonto. Kwakungaleso sikhathi, enyakatho ye-Italy, ePo Valley uqobo, lapho imvula enamandla, eqhubekayo yabangela ukuba umfula uqhume usebe lwawo. Amanzi ezikhukhula abulale abantu abangaphezu kwekhulu, aminzisa izinkomo ezingu-30,000, futhi abhubhisa izindawo ezinkulu zamapulazi, onakalise ngokuphelele izitshalo zendawo.
  • Ngo-1953, njengoba isikhathi sokulwa ne-Holy See sifinyelela esicongweni, uzamcolo ongokomfanekiso owabikezelwa wehlela emazweni ayefuna ngokuzwakalayo incazelo entsha yobulungiswa nokubekezelela amaphutha. Ngobusuku bangoJanuwari 31 kuya kuFebhuwari 1, 1953, isiphepho esinamandla, esifana nesiphepho eNorth Sea saholela kuzamcolo odabukisayo kakhulu wekhulu leminyaka eYurophu. Amanzi olwandle aqhumisa izindonga zawo zokuvikela ngamandla amakhulu futhi akhuphuka amakhilomitha angu-75 ngaphakathi ezweni. Le nhlekelele yathinta iBritish Isles neBelgium, kodwa indawo yayo eyinhloko kwakuyiNetherlands ze -Our Lady of All Nations kanye nendawo yokuzalwa esemthethweni yobuntu besimanje ngo-1952. Lesi sizamcolo sathatha izimpilo ezingaphezu kuka-1,800 lapho, sacwilisa amakhulu ezinkulungwane zamahektha omhlaba, futhi sashintsha izinkulungwane zezindlu zaba yincithakalo, sembula ukungabi namandla kwesintu phambi kwamandla olaka lukaNkulunkulu.

Ukuzindla kwethu kuholela emuva esithombeni esithinta inhliziyo seNkosikazi Yazo Zonke Izizwe evikela iSonto LamaKatolika ngesandla sayo. Ngaphambilini sikhulume ngendaba yeTestamente Elidala lapho inkosi yase-Asiriya, inqoba isizwe ngasinye ngemva kwesinye, yema nebutho layo phambi kweJerusalema. Umhlaseli wabhubhisa amathempeli nezithombe zendawo, ngakho ukuqhosha kwakhe nokuzilungisa kwamvimbela ukuba angazizwa esaba uNkulunkulu uJehova. INkosi uHezekiya yaseJerusalema, ibona usongo oluzayo, yaya eThempelini ukuyocela usizo kuNkulunkulu, futhi waphendula imithandazo yayo. Manje sibona isenzakalo esifanayo endabeni yeSonto LamaKatolika, elihlaselwa yizinhlangothi ezahlukene ngomoya ofanayo wasendulo, lithatha izimo ezahlukene. Lisebenza ngemibono yanamuhla njengobukhomanisi kanye nobuntu besimanje, futhi lifuna ukubhubhisa ngokuphelele iVatican, esingayibona mathupha namuhla.
Le ndaba, eyakha umongo womyalezo weNkosikazi Yazo Zonke Izizwe, yaphetha eTestamenteni Elidala, iphuzu elifanele ukulandiswa manje. INkosi uNkulunkulu yenza isithembiso eNkosini uHezekiya yaseJerusalema sokuthi umbusi wase-Asiriya uzobuya ngendlela efanayo naleyo eza ngayo. Ngakho kwenzekani-ke okwaphoqa amabutho esitha ukuba abuyele emuva? Kuvela ukuthi uNkulunkulu wathumela iNgelosi yakhe, eyanqoba ama-Asiriya angu-185,000 ekamu lawo, okwenza uSaneheribi abuyele eNineve (Isaya 37:36-37).

Isaya 37:36-37
37:36 [Ngalobo busuku] ingelosi kaJehova yaphuma yabulala abantu abayizinkulungwane eziyikhulu namashumi ayisishiyagalombili nanhlanu ekamu lama-Asiriya. Bheka, ekuseni, ngesikhathi sokuvuka, bonke base befile.
37:37 USaneheribi inkosi yase-Asiriya waphula ikamu wahamba, wabuya wahlala eNineve.

Ngakho-ke, siyabona ukuthi endabeni yeThempeli likaNkulunkulu, iSonto LamaKatolika, njengamanje sibhekene nesimo esifanayo. Ziqiniseka ngokuhlakanipha namandla azo, izizwe ngazinye zathatha izikhali zalwa neSonto likaNkulunkulu, okwaholela ezinhlekeleleni ezibangelwe yizinto zemvelo—njengoba sibona, azizange zinamandla nhlobo. Ekucabangeni kwangaphambilini, sishilo ukuthi izinto ezine—umlilo, amanzi, umoya, nomhlaba—zihlotshaniswa nezingelosi zikaNkulunkulu.
Njengoba le miphakathi yenqabe uNkulunkulu nokuhleleka Kwakhe, okuchazwe yizindinganiso ezintathu ezibhalwe embhoshongweni waphezulu—ukulunga, uthando lomakhelwane, kanye nobulungiswa—isondela esimweni sangaphambi kwesikhukhula sesintu. Ngakho-ke, yavakashelwa yizikhukhula, zikhumbula izikhathi zikaNowa kanye nokuhlanzwa komhlaba esonweni okulindelekile. Qaphela ukuthi amazwe ahlangene ngokusemthethweni ngaphansi kwesambulela sobuntu bamazwe ngamazwe alahlekelwa kakhulu yimpilo ezikhukhuleni nasezikhukhuleni zeqhwa. Khumbula ukuthi ngo-1952, kwaba nengqungquthela e-Amsterdam, lapho kwenziwa khona isinqumo sokusungula inhlangano yomhlaba wonke yobuntu. Izinhlangano ezihlanganyele kulo mcimbi zazihlanganisa lezi zinto ezilandelayo:

  • I-American Humanist Association - evela e-United States.
  • I-American Ethical Union – nayo evela e-United States.
  • I-Dutch Humanist League (i-Humanistisch Verbond – i-Dutch Humanist Union) – evela eNetherlands (umphathi omkhulu wengqungquthela).
  • I-Vienna Ethical Society (Wiener Ethische Gemeinde – Vienna Ethical Society) – evela e-Austria.
  • I-British Ethical Union (kamuva eyaba yi-Humanists UK) – evela eGreat Britain.

INetherlands yaba yindawo yokuzalwa kobuntu banamuhla. Kulapho, e-Amsterdam, lapho ingqungquthela eyaqala khona le nhlangano yokungamesabi uNkulunkulu emhlabeni wonke yabanjwa khona ngo-1952. Ngemva nje kwalokho, ngesikhathi sesikhukhula esibuhlungu, abantu ababalelwa ku-1,850—1,836 uma kukhulunywa ngqo—babhubha kulelo zwe. Qaphela ukuthi iNgelosi yeNkosi yake yabulala ama-Asiriya angu-185,000 ehlasela iThempeli eJerusalema. Lokhu kuhlangana kwezinombolo kusikhumbuza ngendlela ethinta inhliziyo leso senzakalo seTestamente Elidala. Endabeni yama-Asiriya, sikhuluma ngamakhulu ezinkulungwane zezisulu, kodwa uphawu lwezinombolo luhloselwe ukudonsela ukunaka kwethu kuleso senzakalo—izimbangela nemiphumela yaso. Njengoba singabona, isakhi samanzi, esihlotshaniswe neNgelosi, saletha ukufa kwabavukeli—njengoba nje senza kuma-Asiriya.
Kwakusemazweni ajoyina inhlangano yobuntu bamazwe ngamazwe lapho inani elikhulu labantu labhubha khona phakathi neminyaka echazwe esigijimini. Lezi zenzakalo zaziwumphumela odabukisayo wokuhlubuka kwezizwe kuNkulunkulu. EGreat Britain, isikhukhula esifanayo ngo-1953 sabulala abantu abangu-307 emhlabeni kanye nabangu-224 olwandle. E- Austria, ekuqaleni kuka-1951, izikhukhula ezinkulu ezibangelwe yimvula enkulu engavamile zabulala abantu abangu-135. NgoNovemba 1950, iSiphepho Esikhulu sase-Appalachian e- United States , esiletha izikhukhula zasogwini kanye nesiphepho esikhulu seqhwa, sabulala abantu abangu-383. ENetherlands, njengoba kushiwo, kwafa abantu abangu-1,836.

Bese ngibona i-Italy. Ngibona indoda ethobekile, evamile, uhlobo oluthile lompristi. Kunjengokungathi imi phakathi kweqembu labantu, inikeza inkulumo. INkosikazi iyamomotheka futhi iyikhomba. Njengoba ngiyibuka, ithi,
"Lo Lombardi, lo wenza kahle. Lo usebenza ngendlela esiyifunayo."
Bese ngibona imigqa emibili yamasonto ahlukene phambi kwami. Kunjengokungathi iNkosikazi iyahamba iya emgqeni ongaphambili futhi ihambisa isandla sayo phezu kwawo kancane. Ngibona la masonto wonke ewa futhi enyamalala ndawonye.

Ngo-1948, uBaba uRiccardo Lombardi waqala "iMpi Yenkolo Yobuhle." Ehamba kulo lonke elase-Italy, wamemezela iVangeli ngokungakhathali nangamandla ngamazwi alula, ehlala ebeka uthando lukaNkulunkulu phambili. Ukuziphatha kwakhe okuthobekile kodwa okujulile kwathinta izinhliziyo zezilaleli zakhe futhi kwaholela abaningi ekuguqukeni. Umyalezo wakhe wamukelwa ngokukhululekile, ngokubonga, nangesithakazelo.
Elandela uJesu nabafundi bakhe bokuqala, uBaba uLombardi wafinyelela abantu futhi wathwala isiphambano sakhe ngesibindi. Uhambo olunzima lwaluhlobene kakhulu nokuhlupheka, kokubili ngokomzimba nangokomoya. Lokhu kuvela eqinisweni lokuthi omubi uhlala ephikisana nobuhle. Ngakho-ke, noma ubani ozama ukukungenisa emhlabeni uzobhekana nokuhlupheka, ukungaqondi kahle, futhi ngokuvamile ukushushiswa. Lokhu kusho ukuthi uma nje ububi bukhona emhlabeni, isiphambano sihlala siyingxenye ebalulekile yomsebenzi wobuKristu.
Umfundisi wase-Italy wagcwalisa ngokuphelele ubizo lukaKristu, owacela abafundi bakhe ukuba bathathe isiphambano sabo bamlandele (Mathewu 16:24). INkosikazi Yezizwe Zonke ikhomba lo mpristi othobekile njengesibonelo futhi igcizelela ukuthi lesi yisimo sengqondo esilindelwe yibo bonke abahlala emhlabeni ngenxa kaKristu.
UBaba uRiccardo Lombardi akazange azihlukanise nomhlaba ngezindonga, kodwa wafinyelela kwabanye wabahlanganisa eduze kwakhe. Lena yiyo kanye imodeli yobupristi uKristu asishiyela yona, njengoba ehamba emadolobheni nasemadolobhaneni, eqoqa izixuku zimzungezile. Wasikhumbuza nokuthi isitha sangempela somuntu akuyena omunye umuntu—okwazi ukubulala umzimba kuphela—kodwa umoya omubi, ongabhubhisa umzimba nomphefumulo esihogweni (Mathewu 10:28). Lesi simo sengqondo sivela esimisweni esiyisisekelo seVangeli: ukukhanya kufanele kukhanyisele abanye indlela, kungashiswa ngaphansi kwebhasikidi (Mathewu 5:15). Ngakho-ke, ukubizwa kwabapristi kuwukuletha ukukhanya kukaNkulunkulu ngqo kubantu. Ukuzivala ngaphakathi kwezindonga zamasonto kwenza amasonto abe yisithiyo kulokhu kukhanya. Aqala ukwenza sengathi ayibhasikidi eliseBhayibhelini.
UBaba uRiccardo Lombardi walingisa uKristu hhayi nje ezenzweni zakhe – impilo yakhe yavela ngendlela efanayo. Ngo-1961, indela yashicilela incwadi ethi "The Council: For a Reform in Love," lapho yabiza khona ukuthi kushiywe yonke imisebenzi yabefundisi kanye nokukhethwa kukapapa, ngisho naphakathi kwalabo ababengebona okhadinali. Le ncwadi ayizange yamukelwe kahle yi-Holy See, futhi ngenxa yalokho, umpristi wakhishwa eceleni ekupheleni kwenkonzo yakhe. Ukwenqatshwa ngabafowabo kwabangela ukucindezeleka okukhulu kuye, okwagcina kubangele ukugula okukhulu. Walwa nakho iminyaka emithathu yokugcina yokuphila kwakhe. Lo mJesuit ovelele wafa njengoKristu - wenqatshwa ngabafowabo futhi ehlupheka kakhulu.
 
Encwadini ka-Isaya, sifunda ukuthi ngesikhathi sokuhlasela iJerusalema, ama-Israyeli akha izivikelo zamatshe, okwagcina kungasizi ngalutho. UNkulunkulu wayilalela iNkosi uHezekiya futhi, ngeNgelosi yakhe, waxosha usongo olwalubangelwe umbusi wase-Asiriya (Isaya 22:10-11). Kodwa-ke, uMdali usola abantu ngoba esikhundleni sokufuna ukwesekwa kuYe nokuphendukela kuYe ngomthandazo, bamkhohlwa ngokuphelele, bebeka ithemba labo ezivikeloni ezenziwe ngabantu. Ukuziphatha kwabo kwakuwubufakazi obuqondile bokuhlubuka nokuntuleka kokholo. Ngesikhathi belinde ukuhlaselwa yi-Asiriya, ngokunganaki bazitika ngokudla nokuzijabulisa, bethi, "Masidle siphuze, ngoba kusasa sizokufa" (Isaya 22:13).
Abapristi banamuhla bangafaniswa nalesi senzakalo. Esikhundleni sokufinyelela abantu nokufeza umsebenzi kaNkulunkulu, babalekela ezindongeni eziphephile zamasonto, lapho bephila khona izimpilo ezikhululekile. Baziphatha sengathi babona iSonto liqala ukudilika ngaphansi kwengcindezi yezwe lanamuhla. Ngenxa yalokho, benza ngendlela yokuthi bangakhubekisi muntu futhi balondoloze isimo sabo nokuthula ngazo zonke izindleko. Noma kunjalo, impilo yobuKristu iyohlala ingukuhlupheka okungenakuqhathaniswa, ngoba umhlaba usangcoliswe yisono, futhi ububi buhlala buphikisana nobuhle.
UNkulunkulu, ethukuthele ngamazwi abapristi, ababiza injabulo yokuphila ngaphambi kokufa engacabangi, umemezela ukuthi lesi sono ngeke sithethelelwe—kuze kube yizinsuku zabo zokugcina (Isaya 22:14).

Isaya 22:9-11
22:9 Nibonile ukuthi izindonga zoMuzi kaDavide zazibhidlikile ezindaweni eziningi; naqoqa amanzi eChibi Elingaphansi;
22:10 nabala izindlu eJerusalema nadiliza izakhiwo ukuze niqinise udonga lomuzi.
22:11 nakha ichibi leChibi Elidala phakathi kwezindonga ezimbili; kodwa animnakanga uMenzi walezi zinto , futhi animnakanga owazidala kudala.
22:12 Kodwa uJehova, uNkulunkulu wamabutho, wanibiza ngalolo suku ukuba nikhale, niphuce izinwele zenu, nigqoke indwangu yamasaka.
22:13 Kodwa okwamanje [akukho lutho ngaphandle] kwenjabulo nokuthokoza, nihlaba izinkabi, nihlabe izinqama, nidle inyama, niphuze iwayini: “Masidle, siphuze, ngokuba kusasa sizokufa!”
22:14 Kodwa uJehova wamabutho wamemezela ezindlebeni zami, wathi : “Impela lesi sono ngeke sithethelelwe nize nife,”
kusho uJehova wamabutho.

UNkulunkulu umemezela ngokusobala ukuthi lesi sono sokuqhosha nokungakholwa sibeka uphawu lokulahlwa phezu kwabo, uphawu olungeke luphakanyiswe kuze kube sekufeni. Lokhu kusho ukuthi bazofela esonweni, futhi imiphefumulo yabo izolahlwa. Njengoba umoya waleli zwe uhlasela iSonto ngamandla akhulayo, abapristi nabo bonke abantu kufanele basebenze ngentshiseko enkulu ukuze balinqobe ngosizo lukaNkulunkulu. Njengoba isibonelo esivela eNcwadini ka-Isaya, lapho umyalezo weNkosikazi Yezizwe Zonke ubhekisela khona, sibonisa, uMphakathi Wabathembekile kufanele uphendukele kuNkulunkulu ngamandla amakhulu emthandazweni. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi uFr. Lombardi, owayesiphethe njengesibonelo seNkosikazi Yezizwe Zonke, akazange azivikele kwabanye. Wakwenza lokhu naphezu kwezinsongo eziningi ezivela kumakhomanisi nezinye izitha zeSonto.
I-frar yayihlukaniswa ngokholo olujulile futhi ithembele ngokuphelele kuNkulunkulu. Yayifuna ukufeza umyalo weVangeli futhi, njengabafundi bokuqala, ifinyelele ngqo kuwo wonke umuntu, ngaphandle kwezithiyo. Kodwa-ke, ngenxa yosongo lwangempela lokuhlaselwa, iziphathimandla zikahulumeni kanye nabaphathi banquma ukuthi umpristi kumele ahambisane nephoyisa elihambayo ngesikhathi semibuthano emikhulu. Lokhu kwakuhloswe ukuvimbela inhlekelele engaba khona, nakuba kwenzeka ngokuphambene ngokuphelele nentando yomfundisi.
Ngesikhathi senkonzo kaKristu yasemhlabeni, lapho abafundi bemangala ngobuhle bezakhiwo ezingcwele, uJesu wabikezela ukubhujiswa kwazo, exwayisa ngokuthi akukho tshe elilodwa elizoshiywa phezu kwelinye (Mathewu 24:1-2). Kodwa-ke, uKristu wembula ingxenye entsha ngokuphelele yaleli qiniso lapho ekhuluma ngethempeli lomzimba wakhe (Johane 2:21). Njengoba amaKristu kufanele amlingise, njengabafundi bakhe nawo aba amathempeli aphilayo emhlabeni. UBaba uRiccardo Lombardi, emi phakathi kwezixuku futhi ememezela iZwi likaNkulunkulu, wayeyindawo engcwele kaNkulunkulu ngempela - isibani esibonisa indlela eya kulabo abalahlekile ebumnyameni.
Indela yahamba emhlabeni endleleni yesiphambano futhi yasishumayela njengoba nje uKristu ayala, ibiza abalandeli bayo ukuba bathwale iziphambano zabo (Mathewu 16:24). Nokho, lokhu akusho ukuthi izakhiwo zesonto azisizi ngalutho. Amathempeli aphilayo enzelwe ukudonsa abantu phakathi kwawo - edilini uNkulunkulu alilungiselele abantwana bakhe.
 
Emfanekisweni womyalezo, u-Ida Peerdeman ubona imigqa emibili yamasonto, lapho iNkosazana Yezizwe Zonke idlula khona isandla sayo ngobumnene, iwisa eyokuqala. Kuleli qophelo, uphawu luqala ukubhekisela emdlalweni we-chess, onemigqa emibili yezingcezu ezibekwe. Lezo ezingemuva zibalulekile, kuyilapho izibambo ezithuthukisiwe zisebenza njengesihlangu nodonga oluvikelayo. Ngakho-ke, iNkosazana Yezizwe Zonke idiliza lolu donga, iveza izingcezu ezinhle emgqeni wesibili, okubonisa ngqo umyalezo wale ngxenye yomyalezo. Lesi sithombe sivumelana ngokuphelele neNcwadi ka-Isaya - abantu bakaNkulunkulu akufanele bavikelwe yizindonga zamatshe, kodwa ngokuthembela okungenamibandela kuMdali (Isaya 22:11). Njengoba sizobona engxenyeni elandelayo yomyalezo, lokhu kusekelwa kufanele kunikezwe yiNkosazana Yezizwe Zonke, ezungeze iSigodlo sikaPetru ngesivikelo sayo.

Khona-ke uNkosikazi uthi futhi,
"Mntwana," bese elandela uhlobo oluthile lwe-rhombus phambi kwami.
"Mntwana, lena yi-Center Point."
Manje sengibona i-dome nodonga oluyizungezile, njengoba nje uNkosikazi eyilandele. Ngokungazelelwe ngibona ukuthi iyi-dome ye-St. Peter's Basilica. Ngakuzungezile, ngaphandle, kugeleza umfudlana omncane, ohlukaniswe umugqa omnyama omncane. UNkosikazi ukhomba kuyo bese ethi futhi,
"Lena yi-Center Point."
Khona-ke uNkosikazi uhambisa umunwe wakhe emuva naphambili, kancane kancane nangokuqinile, bese ethi,
"Makuhlale kuyi-Center Point! Imimoya yomhlaba ifuna ukubhubhisa le Point. Ngizokusiza."
Manje sengibona uNkosikazi ephinda ebambe isandla sakhe phezu kukaPapa noSt. Peter's Basilica.
Khona-ke ngokuzumayo ngibona, ngakwesobunxele sami, unyawo olukhulu olumnyama, olunezinzipho ezinde, ezicijile. Kunjengokungathi lolu nyawo lumba yonke into e-St. Peter's Basilica. O, yeka ubuhlungu obunginqobayo. Konke okuphambi kwamehlo ami kuba pinki futhi kubomvu. Njengoba lolu nyawo luqala ukuphakama ngaphezu kwakho konke, ngibona ukhozi olumnyama lundiza. Indiza iye kwesobunxele, ishaya amaphiko ayo ngamandla.

Esigijimini seNkosikazi Yezizwe Zonke, kuvela isithombe se-rhombus esiyimfihlakalo. Ekuqaleni, sibonakala siqondile, kodwa bese siguquka sibe yindiza evundlile, sibe udonga oluzungeze i-Basilica yaseSt. Peter. Ukuchazwa okulungile kwalesi simboli kubalulekile - izinqaba zangempela ezizungeze i-Vatican Basilica zinohlaka oluhluke ngokuphelele.
Isimo se-rhombus sibhekisela ngqo ezimisweni zobuciko basendulo be-herald. Kulesi simiso, izinhlobo zejometri nezimpawu kwakungeyona nje into yokuhlobisa, kodwa kwakudlulisela imiyalezo eqondile yezomthetho neyezenhlalo. Esikweni lasendulo laseNtshonalanga Yurophu - ikakhulukazi isiFulentshi, isiNgisi, neScottish - i-rhombus evundlile yayiwumumo wesihlangu se-herald, okubonisa ukuthi sasingesentombi noma umfelokazi. Ngenxa yokuthi abesifazane babengahlanganyeli ngqo empini, abazange basebenzise isihlangu sempi se-knightly esivamile.
Lapho owesifazane eshada, uphawu lomndeni wakhe lwaluhlanganiswa nengubo yezikhali zomyeni wakhe esihlahleni se-knightly esivamile. Nokho, uma eba umfelokazi, lolu phawu oluhlanganisiwe lwaluphinde lubekwe esihlahleni esimise okwedayimane.
Kuyafaneleka ukuqaphela ukuthi kwezobuciko be-heraldic, idayimane lingafeza izinjongo ezimbili: kungaba ukwakheka kwangaphandle kwesihlangu ngokwaso, noma nje iphethini yejometri edwetshwe ngaphakathi.
Esimweni sethu, uhlaka olubunjwe ngedayimane luchaza ukuma kwangaphandle kwesihlangu. Luchaza imingcele yesivikelo esingokomoya iNkosazana Yezizwe Zonke eyelula phezu kweNgcwele. Ngakho-ke, iSonto akufanele lifune ukwesekwa ezindongeni zamatshe ezibonakalayo. Emfanekisweni womyalezo weNkosazana Yezizwe Zonke, yona ngokwayo ishaya umugqa wokuqala we-pawns ebhodini le-chess ngesandla sayo—lezo ezakha udonga zivikela izingcezu ezinhle kakhulu. Isivikelo sangempela seNgcwele nguNkulunkulu, okhuluma ngaye, njengoba nje ake wakhuluma ngoKristu.
Lesi sivikelo siqinisekiswa yizindima ezilandelayo embhalweni, lapho iNkosazana Yezizwe Zonke ivikela khona iSt. Peter's Basilica ngesandla sayo. Kodwa-ke, lesi akusona isivikelo setshe nekhonkrithi, kodwa isithiyo esingokomoya, esakhiwe emthandazweni kuNkulunkulu ngokuncenga kweNkosazana Yezizwe Zonke.
Manje ake sibuyele esivikelweni esibunjwe ngedayimane, esakha isivikelo esingokomoya seNgcwele. Qaphela ukuthi phakathi nendawo, umboni ubona idome leSt. Peter's Basilica, eliyindilinga. Lezi zinto ezimbili zakha umfanekiso othize wejiyometri: indilinga ebhalwe ngaphakathi kwe-rhombus. Ngokwesiko le-heraldic, isihlangu esinjalo sibizwa ngokuthi i-rustic (isithombe 3). Ngenxa yesimo saso esiyingqayizivele, emasikweni asendulo empi, i-rustic yayivame ukuhlotshaniswa nengxenye yezembatho zempi. Ngaphambi kwenkathi yezembatho zempi ezigcwele ipuleti, amaqhawe ayegqoka lokho okubizwa ngokuthi i-chainmail noma i-scale armor, lapho amapuleti ensimbi, i-rhombic anezimbobo eziyindilinga ayethungwa esikhumbeni noma axhunywe ngamasongo. Ngokomfanekiso, i-rustic ibhekisela engxenyeni yezembatho zempi evikela ogqokile.

Isithombe 3. Izingubo zezingalo ezimise okwedayimane zezinhlobo ezahlukene.

U-Ida Peerdeman uphinde abone idome yeSt. Peter's Basilica, ezungezwe umfudlana ohlukaniswe nomunye umugqa omnyama. Kodwa-ke, umbhalo wokuqala awubonisi ukuthi lo mugqa ungaphandle noma ungaphakathi kwedome. Lokhu kubonisa ukungaqondakali kombhalo ezincwadini ezisemthethweni zemiyalezo yeNkosikazi Yezizwe Zonke. Imininingwane eminingi iyatholakala kumarekhodi agciniwe, lapho u-Ida Peerdeman echaza khona lezi zithombe ngamazwi akhe. Ngakho-ke ake sinikeze umbhalo walokhu kuqoshwa:

(15:12) Bese kuthi ngesinye isikhathi ngibone owesifazane edweba isimo se-rhombus.
(15:19) Kuyi-rhombus ebekwe phezulu kwayo.
(15:22) Uyazi ukuthi injani, i-rhombus phezulu kwayo.
(15:25) Bese ngibona i-dome, futhi nxazonke kwayo kukhona udonga ngesimo Ayesidwebile.
(15:31) Okusho ukuthi, kuleso simo esinophahla.
(15:34) Futhi ngibona le dome futhi kamuva - ukuthi ingeyaseSt. Peter's Basilica.
(15:41) Bese ngiyizungeza - bengingayiveza lokhu ngokungacacile lapha. (15:46) Ngoba kimi konke bekuyinqaba kancane.
(15:49) Ngakho-ke ngiqala ngibona lesi simo se-rhombus.
(15:51) Bese ngibona i-dome.
(15:52) Bengingakazi ukuthi yayiyini okwamanje.
(15:54) Ezungezile, udonga kulesi simo se-rhombus.
(15:57) Futhi ngibona lolu donga, olwenziwe ngamatshe nje, ngokusobala kakhulu.
(16:01) Bese kuthi ngokuzumayo ngibone idome ngokucacile futhi ngiphinde ngiyibone idome yeSt. Peter's Basilica.
(16:07) Futhi nxazonke kwalesi sakhiwo sonke ngibona umfudlana omncane ogeleza. (16:12) Kwakubonakala njengamanzi kimi, futhi kwakugeleza futhi.
(16:15) Futhi lapho, kuhlukaniswe umugqa omnyama omncane.
(16:18) Uyini lowo mugqa omnyama - angazi namanje.
(16:20) Futhi owesifazane ukhomba kuwo bese ethi, "Lena yindawo ebalulekile."

Umbhalo ubonisa ukuthi umboni uqala ngokubona udonga olubunjwe njengedayimane, lapho kuvela khona uhlaka lwedome. Ucabanga ukuthi yidome yeSt. Peter's Basilica, kodwa izindonga ezinkulu zifihla umbono ocacile. Nokho, ngemva kwesikhashana, isithombe esiphambi kwamehlo akhe siyashintsha ngokuzumayo. Kulokhu, iSt. Peter's Basilica ibonakala ngayo yonke inkazimulo yayo, inomfudlana wamanzi ogeleza nxazonke, ohlukaniswe umugqa omncane omnyama.
Kumboni, konke lokhu kusha ngokuphelele futhi kungavamile, ngakho-ke uyahluleka ukuchaza lokho akubonile ngamazwi akhe. Nokho, kusobala ukuthi umboni usesimweni esingokomoya: okokuqala uhlangana nodonga, bese engena kulo ukuze athole ukuthi yini engaphakathi. Kuleli qophelo, udlula ebumnyameni aye ekukhanyeni.
Ake sicabangele ukubaluleka komugqa omncane omnyama. Umbhalo awubonisi ngokucacile indawo yawo eqondile. Ungahamba ngqo phakathi komfula wamanzi neSt. Peter's Basilica, noma ungase utholakale onqenqemeni lwawo lwangaphandle. Isixazululo sale mfumbe siseTestamenteni Elidala, lapho kwakukhona khona umngcele othile, omelelwe emfanekisweni womyalezo umugqa omncane omnyama. Njengoba sibonisile emilayezweni yangaphambilini, iSt. Peter's Basilica ibonakalisa iNtaba iSinayi – indawo lapho uNkulunkulu ehla khona futhi aletha khona iZwi lakhe ngoMose. Kwakuseduze neNtaba iSinayi lapho uNkulunkulu ayala khona ukuba kumiswe umngcele oqinile wabantu abavamile, okwakungafanele bawuwele ngaphansi kwanoma yiziphi izimo. Qaphela ukuthi akekho ngaphandle kukaMose owayevunyelwe ukusondela entabeni ngesikhathi sokuba khona kukaNkulunkulu. Lesi simo sibonisa ngokusobala ukuthi uNkulunkulu uzokhuluma nabantu kuphela ngomuntu amthembile.
Emongweni wobuKristu, ngupapa uNkulunkulu akhuluma nathi ngaye – isibonelo, ezibhalweni zikapapa, ezisekelwe eZwini likaNkulunkulu. Kodwa-ke, lokhu akusho ukuthi ukhululekile emaphutheni omuntu. Uma uMose akwazi ukuhlubuka kuNkulunkulu, okwaholela ekuvinjelweni kokungena eZweni Lesithembiso, khona-ke upapa anganqotshwa ukuhlubuka okufanayo futhi ayeke ukufeza intando kaNkulunkulu. INkosikazi Yazo Zonke Izizwe ikhomba ukuthi iNgcwele kufanele futhi kumele isindiswe, okungasho ukuthi izosindiswa.
Njengoba lo mngcele uchazwe emfanekisweni womyalezo, akusona isenzo esingahleliwe, kodwa kuhloswe ukudonsela ukunaka kwethu kokuthile. Ngakho-ke ake sicabangele ukuthi lo mngcele wawuyini. Lokhu akusho ukuthi umuntu ovamile akanakungena ethempelini, kodwa ukuthi upapa ungumlondolozi weZwi likaNkulunkulu kuphela, njengoba nje noMose ayenjalo. Akekho omunye umpristi, umbhishobhi, noma umuntu ovamile onelungelo lokungabaza leli qiniso.
Isibonelo esiphelele salokhu inkinga enkulu ezungeze incwadi ethi Humanae vitae. Lapho uPapa Paul VI enyathelisa lo mbhalo, esekela ukuvinjelwa kokuvimbela inzalo, iningi lababhishobhi lavukela obala isinqumo sakhe. Bathi uNkulunkulu ukhuluma ngeningi labantu, ngaleyo ndlela bebuza ngesikhundla sikapapa njengomlondolozi weZwi likaNkulunkulu. Impikiswano eyinhloko yama-episcopates avukelayo (kufaka phakathi lawo avela eJalimane, eCanada, eBelgium, naseNetherlands) kanye nezazi zemfundiso yenkolo ezibasekelayo, njengoCharles Curran noKarl Rahner, kwakuwumqondo we-sensus fidelium—“umuzwa wokholo” lwabathembekile. Bagcizelela ukuthi njengoba iningi lemibhangqwana yamaKatolika yayikhetha ngonembeza ukuvimbela inzalo futhi ikubona kulungile, lokhu kuvumelana komhlaba wonke kwakuyizwi likaMoya oNgcwele uqobo. Baphikisana ngokuthi uPapa wayengenakuzishaya indiva izwi nokuhlangenwe nakho kweningi, ngoba uMoya oNgcwele wakhuluma ngabantu bonke, hhayi umuntu oyedwa nje kuphela.
Base bewelile umugqa ababezobhekana nawo ukufa. Lesi sibonelo sibonisa ukuthi abantu abavamile abakwazi ukuthonya umthetho kaNkulunkulu, njengoba beqondiswa umoya wezwe. Kubo, okuhle phambi kukaNkulunkulu kubi ngokwezindinganiso zabo. Omunye wababhishobhi abazibonakalisa befudumele futhi bephikisana nale ncwadi ngaleso sikhathi kwakunguPapa John Paul I wesikhathi esizayo (u-Albino Luciani), owahlala esihlalweni sobukhosi sikaPetru izinsuku ezingu-33 kuphela.
 
Manje ake sibuyele esihlahleni esimise okwedayimane. Ebuciko be-heraldric baseNtshonalanga Yurophu, intombi noma umfelokazi uphethe uphawu lomndeni wakhe esihlahleni sakhe esimise okwedayimane. Kusukela emfanekisweni womyalezo, sibona ukuthi lolu phawu yiSt. Peter's Basilica, etholakala maphakathi nesihlangu.
Kunezimo ezimbili ezenza owesifazane abe yindlalifa ye-heraldric: akumelwe abe nabafowabo, futhi uyise—njengomnikazi wengubo yezikhali—kumelwe abe ushonile. Kulapho-ke kuphela lapho owesifazane eba nelungelo eliphelele lokugqoka ijazi lesizwe futhi abe ngumphathiswa, edlulisela amalungelo omndeni. Ngakho-ke, siyabona ukuthi iNkosazana Yezizwe Zonke, eyake yaba uMariya, ihlangabezana nazo zonke lezi zimfuneko eziqinile. Yayingenabo abafowabo, futhi uYise ongokomoya, ongumuntu weNdodana, wabethelwa esiphambanweni futhi wafa ngokomzimba esiphambanweni. Ngakho-ke, yathola ilungelo eliphelele lokuba yindlalifa yejazi lesizwe nokudlulisela amalungelo okhokho bayo enzalweni yayo. Kungenxa yakhe ukuthi singabizwa ngokuthi ngabantwana bakaNkulunkulu. Kodwa-ke, lokhu kungenzeka kuphela uma sizalwa nguye.
Futhi lapha sifika encazelweni ejulile ye-rhombus. E-geometry engcwele yasendulo, i-rhombus ingenye yezinhlobo ezindala kakhulu zesibeletho sowesifazane, ukuzala, kanye nesango lapho impilo entsha ifika khona ezweni lezinto ezibonakalayo. Nokho, esimweni sethu, lokhu kuzalwa kwenzeka ngendlela ehlukile. Ukuzalwa ezweni elingokomoya kuvela ezweni lezinto ezibonakalayo, futhi isibeletho esingaqondakali seNkosazana Yezizwe Zonke, eyake yaba uMariya, siba yiSt. Peter's Basilica. Kulo mongo, uyiThempeli likaNkulunkulu, lapho uMoya oNgcwele uhlala khona. Kungenxa yakhe ukuthi sizalelwe phakade. Kodwa-ke, ukuze sizalwe kulesi sizalo, kumelwe siqale singene kuso, sihlanzwe ngamanzi, ageleza eSt. Peter's Basilica, ngomfanekiso womyalezo. UPetru, futhi kakade ngaphakathi, sithola ukuhlanzwa ngoMoya oNgcwele. Ama-Israyeli ayesondela eNtabeni iSinayi nawo kwadingeka aqale ahlanze izingubo zawo, okubonisa ubumsulwa bomzimba. Kungaleso sikhathi kuphela lapho alalela khona iZwi likaNkulunkulu eladluliselwa kuwo ngoMose.
Leli qiniso liqinisekiswa eVangelini, elibonisa uhambo lukaJesu lwasobala. Wabhapathizwa okokuqala nguJohane uMbhapathizi emanzini, futhi yilapho kuphela lapho uMoya oNgcwele wehlela phezu kwakhe, wamholela ehlane. Lapho, uKristu wavivinywa, phakathi kwezinye izinto, ngokusekelwe olwazini lwakhe lweZwi likaNkulunkulu.
EbuKristwini, isiko lokubhapathizwa lenziwa kanye empilweni. Kamuva, ukuhlanzwa njalo komzimba esonweni kwenzeka ekuvumeni izono, kuyilapho ngeZwi likaNkulunkulu nezimfundiso zaKhe, sihlanzwa emphefumulweni.
 
INkosikazi Yezizwe Zonke ikhombisa ukuthi imimoya yaleli zwe ifuna ukubhubhisa leli phuzu eliphakathi—inkaba yomhlaba—okuyi-Holy See. Lolu songo lumelelwa ukhozi olukhulu olumnyama olundiza phezu kweSt. Peter's Basilica. I-Peter's Basilica, lapho sibona khona uPapa, kuyilapho inyoni ngokwayo idala umonakalo ngezinzipho zayo ezinde. INkosikazi Yezizwe Zonke ibamba isandla sayo phezu kweSt. Peter's Basilica kanye noPapa, imvikela.
Umboni uzwa ubuhlungu, njengokungathi ubambe lesi sandla phezu kukaPapa, futhi kuvela imibala ebomvu nepinki phambi kwamehlo akhe. Lokhu kuhloswe ukubhekisela egazini elachithwa yi-black talon. Ngokombono ongokomoya, umoya omubi ubangela ukwahlukana ngqo phakathi kwamakhadinali nababhishobhi, abanezingubo ezifanayo nalezi mibala enegazi.
Amakhadinali, aphezulu kakhulu esigabeni sabeluleki bakaPapa, agqoka izingubo ezibomvu. Izigqoko zabo ezibomvu njengegazi, amabhande, nama-cassocks afanekisela ukuzimisela kwabo ukuchitha igazi ngenxa yokholo. Ngakolunye uhlangothi, ababhishobhi nababhishobhi abakhulu bahlukaniswa ngombala wabo onsomi we-amaranth. Ngolimi lwansuku zonke kanye nasekuthungeni, lo mbala ubizwa ngokuthi umbala wombhishobhi futhi ufana nomthunzi ojulile we-fuchsia noma opinki ogcwele. Lo mbala oyingqayizivele usetshenziselwa izigqoko zabo zekhanda, amabhande, kanye nezingubo zabo zansuku zonke. I-Amaranth iphinde ibuse izingubo zabo zekwaya zemikhosi.
Umgomo womoya omubi ukuphuca upapa indima yakhe njengomfundisi ophakeme nokumphuca ukulamula kwakhe ekudluliseni iZwi likaNkulunkulu. Ngakho-ke, siyabona ukuthi zonke izingxabano ngaphakathi kweSonto likaKristu ziwumphumela womsebenzi walo moya omubi, ozohlala uphikisana nobuhle.
Kulesi sithombe, umoya omubi awuhlaseli iSonto ngaphandle ngendlela emangalisayo, kodwa usebenza ngobuqili, uhlwanyela ukudideka ngqo ngaphakathi kwesigaba. Isu lakhe ukubhidliza ubunye. Usikisela abefundisi ukuthi izwi leningi labantu ababusa ngokwentando yeningi noma imibono yesimanje yabantu ibaluleke kakhulu kunezimfundiso zikaNkulunkulu ezingenakwephulwa. Ngokudala amaqembu angaphakathi, izingxabano, kanye namaqembu phakathi kwabeluleki abaseduze bakapapa, uSathane ufuna ukukhubaza igunya lakhe. Lapho ababhishobhi namakhadinali beqala ukunqotshwa “umoya waleli zwe” futhi bebuza obala izinqumo zikaBaba oNgcwele, baba yizinzipho zokhozi olumnyama, behlwanyela ukudideka enhliziyweni yobuKristu.
UPapa usebenza njengomlamuleli weZwi likaNkulunkulu kubantu, njengoMose, naye owaphucwa lesi sikhundla ngokuphindaphindiwe. Lokhu kuboniswa indaba kaKora, esiyichazile emilayezweni yangaphambilini. UNkulunkulu udlulisela iZwi Lakhe eSikhumbuzweni sikaPetru ngomuntu oyedwa - lokhu kugwema ukudideka nezingxabano. UPapa ungumfundisi ophakeme kakhulu eSontweni LamaKatolika futhi kufanele asebenzise igunya phezu kwawo wonke amasonto obuKristu.
Kodwa-ke, kumelwe sihlole njalo izithelo uPapa azikhiqizayo, ngoba akukho ndawo lapho kushiwo khona ukuthi ngeke akhothamele ingcindezi yalo moya omubi. Imfundiso kaNkulunkulu ihlala ingashintshi. Ngakho-ke, uma sizwa ukuthi yona noma uMthetho kaNkulunkulu uyashintshwa, sinesibopho sokuphendula. IZwi likaNkulunkulu lingukukhanya kokuqala, uNkulunkulu akubiza ukuba khona kudala ngaphambi kokudalwa komuntu. Ngakho-ke, okuwukuphela komuphi wokuhle nguNkulunkulu, kuyilapho umuntu ehlala engumamukeli nomlingisi Wakhe kuphela.
Ubumuntu banamuhla bumemezela into ehluke ngokuphelele. Le mbono yokungamesabi uNkulunkulu isitshela ukuthi umuntu ngokwakhe ungumdali wokuhle, okwakufanele kuvele kuphela esidingweni esisebenzayo sokusinda emhlambini.

Ngakwesokudla sami, ngibona iJalimane liqamba amanga. Bese ngizwa iNkosazana ithi,
"Jalimane, qaphela!"
Manje, ngaphezu kweJalimane, ngibona unxantathu udwetshwe. INkosazana ithi,
"Umoya wonxantathu uzama ukungena ngenye indlela. Abantu balungile, kodwa badonswa ngapha nangapha, ngeke bathole ndlela yokuphuma. IJalimane elimpofu. Bazoba, futhi, yizisulu zalobu bukhulu obunye."
Ngokungazelelwe, ngibona umbhishobhi waseJalimane egqoke isihlalo esiphelele phambi kwami. Uyindoda endala; umuntu onamandla. Ngakwesokudla sami, kuvela umuntu ovamile, naye umuntu wesilisa onamandla. Ngizwa,
"Umbhishobhi usensimini yakhe, bese kufika othile kwenye insimu. Kodwa lokho kungokwakamuva. IJalimane izozama ukuvela, njenge-Italy."
Bese ngibona lowo mpristi olula futhi, ezungezwe abantu. INkosazana ithi,
"Uzama ukuletha iQiniso phakathi kwabantu."
Bese ithi kimi,
"Kumelwe usakaze lokhu. Kusho!"
Futhi ngokuzumayo INkosazana iyanyamalala.

Ingcaphuno engenhla evela emyalezweni ilandela ngqo eyangaphambilini, eyachaza indlela evamile yokuhlasela komoya omubi eSigodlweni sikaPetru: ukuhlaselwa okuqondile kwamakhadinali nababhishobhi. Kulokhu, ngesibonelo esithile, singabona le ndlela ivele eJalimane eminyakeni embalwa nje ngemva kokuba umyalezo uthunyelwe. INkosikazi Yezizwe Zonke ikhomba iJalimane njengendawo yempi lapho kulwiwa khona impi yemiphefumulo yabantu.
Ngemva kokuba yisigqila samaNazi angobushiqela, leli zwe seliphenduke insimu yomsebenzi wezindlela ezintsha zemibono, phakathi kwazo "umoya wonxantathu" - uphawu olungokomfanekiso lweFreemasonry - olubonakala ngokucacile namuhla. Ngaphambi kokuphakama kukaHitler emandleni, iFreemasonry yaseJalimane yayingenye yezinhlangano ezinkulu nezihlukahlukene kakhulu zohlobo lwayo eYurophu, ekuqaleni kwawo-1930 iqhayisa ngamalungu angaba ngu-80,000 ezindlini zokuhlala ezingaphezu kuka-600. Ngemuva kukaJanuwari 1933, lapho u-Adolf Hitler ethatha isikhundla seShansela, amaNazi aqala umkhankaso omkhulu. Ithuluzi likaJoseph Goebbels lokusakaza inkulumo-ze lasola amaFreemason ngokudala "uzungu lwamaJuda namaMason" okuthiwa lwaholela ekunqotshweni kweJalimane eMpini Yezwe I. Nakuba ama-lodge ama-Old Prussian azama ukusinda ngokuzihlukanisa nezakhiwo zamazwe ngamazwe nokushintsha igama lawo laba "ama-Christian Orders," isiphetho sawo savalwa. Ngo-1935, ngemithetho kahulumeni we-Third Reich, inhlangano yagcina ivinjelwe, ama-lodge aqedwa, futhi izimpahla zawo ezinkulu kanye nemitapo yolwazi yathathwa yi-SD kanye ne-Gestapo. Ngemva kweMpi Yezwe II, eMpumalanga Jalimane yamaKhomanisi esanda kusungulwa, omunye umbuso walwa namaFreemason ngonya nangendlela ehlelekile. Njengobushiqela bangaphambi kwayo, i-Eastern Bloc yabheka lezi zakhiwo njengezinonya, ezingekho emthethweni, futhi ziyingozi kuhulumeni.
Isiphetho seJalimane sibonisa ngokusobala ukusebenza komoya omubi oye wabhubhisa izwe njalo ngezindlela ezahlukene—kusukela ezinhlelweni zobushiqela zobuNazi nobuKhomanisi, ngezakhiwo eziyimfihlo zeFreemasonry, kuya emibonweni yesimanje, engenaNkulunkulu njengobuntu besimanje.
Nokho, iJalimane ngeke ithole ukuphunyuka kulolu gibe olungokomoya uma nje ilahla ukuKhanya kweqiniso okukodwa, okunguKristu—ngoba ngaleyo ndlela, iyaqhubeka nokuhamba ebumnyameni. Ibhekene nosongo olukhulu kangaka, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhipha isicelo esiphuthumayo eSigodlweni Esingcwele. Kuyo, igcizelela isidingo sokuvuka phakathi kwabapristi baseJalimane. Abefundisi kumele bathathe isinyathelo esisheshayo nesiqondile, njengoba ukuqhubeka kwabo kokungenzi lutho kuzokhulisa inkinga futhi kuholele abathembekile ekuweni kokugcina.
 
Isithombe somyalezo sibonisa umbhishobhi waseJalimane egqoke isihlalo sobukhosi esigcwele—indoda endala enobuntu obuqinile. Isiprofetho sifihla isithunzi esiyimfihlakalo: lo mholi umi ensimini yakhe, kuyilapho umuntu ovamile onesimo sobudoda esinamandla ngokulinganayo engena kwenye insimu. Lesi sithombe esingokomfanekiso, esibikezela izenzakalo zesikhathi esizayo, sagcwaliseka ngokunembile eminyakeni eminingana kamuva. Umbhishobhi okukhulunywa ngaye kwavela ukuthi nguJohannes Joseph van der Velden, isazi semfundiso yenkolo samaRoma Katolika kanye nomuntu ovamile wesifunda-bhishobhi sase-Aachen, owahola iSonto lendawo kusukela ngoSepthemba 1943 kwaze kwaba sekufeni kwakhe ngoMeyi 1954. Okuphawuleka kakhulu, isibongo sakhe—u-van der Velden—ngokoqobo sisho ukuthi “uvela ensimini.” Lokhu kudala ibhuloho eliqondile, elicishe libonakale, phakathi kombhalo womyalezo kanye nephrofayili yomfundisi.
Lo muntu ovamile onamandla, ongena emkhakheni ohlukile, nguDkt. Theodor Vogel, umuntu obhekwa njengoMphathi Omkhulu weFreemasonry yaseJalimane obaluleke kakhulu ekhulwini lama-20. Wathola isidlaliso esithi "The Uniter" ngokufeza into engekho muntu eJalimane ayeyiphethe iminyaka engaphezu kwekhulu: ukuhlanganisa amaqembu eFreemasonry ayehlukene futhi ephikisana ngaphambili ngaphansi kwebhena elilodwa. Okuthakazelisayo ngokulinganayo ngokomongo womyalezo, isibongo sakhe, uVogel, sihunyushwa ngesiJalimane ngokuthi "inyoni."
Engxenyeni yangaphambili yomyalezo, u-Ida Peerdeman wabona inyoni enkulu, emnyama, ayibiza ngokuthi ukhozi. Kodwa-ke, njengoba yena ngokwakhe ephawulile—futhi lokhu kuqinisekiswa ngokusobala yirekhodi lomsindo eligciniwe—wayeyazi kuphela lolu hlobo lwesilwane esidla ezinye ngaleso sikhathi, yingakho igama. Kuthiwa lolu khozi olumnyama lwahlwanyela isiphithiphithi eSt. Peter's Basilica uqobo, lwahlasela ngqo ababhishobhi kanye nama-cardinal. Emilayezweni yakhe, iNkosazana Yezizwe Zonke igxeka ngokungangabazeki umoya weFreemasonry njengamandla amabi nabhubhisayo ahlukanisa iJalimane, njengobuNazi noma ubukhomanisi. Esebenza ngaphansi kokuphefumulelwa nguMoya oNgcwele, iNkosazana Yezizwe Zonke isibonisa ngokucacile ngendlela elula—ebhekisela ezibonelweni zangempela—ukuthi yini embi nokuthi yini enhle.
Manje ake siqhubekele ekuhlaziyweni okuningiliziwe kwezehlakalo ezahlanganisa ngokungenakuhlukaniswa iziphetho zala madoda amabili eqinisweni langemva kwempi.
NgoMeyi 1949, umhlangano wabo wokuqala waba se-Aachen, okwaphawula ukuqala kwezingxoxo zenkolo eziqondile nezisemthethweni, ezaziwa ngokuthi yi-Aachen Conferences (Aachener Konferenzen). Lezi zingxoxo zaqhubeka njalo kwaze kwaba ngu-1953. UMbhishobhi u-van der Velden waqokwa yi-German Episcopate njengommeleli osemthethweni walezi zingxoxo, kanti uTheodor Vogel wayemele izindawo zokuhlala zeMasonry ayezihlanganisile. Nakuba imihlangano yayiqhutshwa ngezinga eliphezulu lobuntu, ekugcineni yadalula izisekelo ezingavumelani, ezisekelwe ekuzivumelaniseni zeFreemasonry kanye nezimfundiso zenkolo yamaKatolika.
Lokhu kungezwani kwafinyelela umvuthwandaba ngawo-1970, lapho kwaqubuka isiphithiphithi esikhulu solwazi ngaphakathi kweSonto. Ngaphansi kwethonya likaTheodor Vogel kanye nezinhlangano zamaMason ezikhuluma isiJalimane, iqembu elingekho emthethweni lezazi zemfundiso yenkolo zamaKatolika lasayina iSimemezelo sikaLichtenau ngo-1970, esamukela izimfuno zamaFreemason futhi samemezela ukuthi ukulahlwa komlando sekuphelelwe yisikhathi. Lokhu kwaholela ekuqondeni okungalungile okusabalele kokuthi i-Episcopate neVatican zazivumile ubulungu bamaKatolika ezinhlanganweni zamaMason. Kodwa-ke, i-Holy See yayenqaba ngokuphelele le ncwadi.
Le nqubo, eyaqalwa yizingxoxo zikaMbhishobhi van der Velden, yaphetha ngokuhlolwa kokugcina kwemikhuba yamaFreemasonry yikhomishini esemthethweni ye-German Episcopate, eyakhipha isinqumo ngo-1980 sokuthi imibono emibili yomhlaba ayihambisani. Lokhu kwaphetha ngokushicilelwa kwencwadi esemthethweni yiBandla leMfundiso yoKholo ngoNovemba 26, 1983, eyasayinwa nguKhadinali Joseph Ratzinger. Lesi senzo saqinisekisa ngokungenakuguqulwa isimo esibi seSonto futhi saqinisekisa ukuthi izimiso zamaFreemasonry zaziphambene ngokuphelele nokholo lobuKristu.
Kulo mdwebo, njengoba inyoni enkulu edla inyama ihlasela iSt. Peter's Basilica, iNkosazana Yezizwe Zonke yabamba isandla sayo phezu kwayo, iyivikela futhi ithembisa usizo kwabathembekile. Ngenxa yokuvikelwa kwayo, isilwane esidla inyama sandiza singenalutho. Lezi zenzakalo zibonakala kahle emaqinisweni. I-Holy See yahlala iqaphile ngokuphelele futhi ayizange ikhothamele lo msinga, naphezu kokucindezelwa okukhulu okuvela kwabanye abefundisi abakhuluma isiJalimane. Khumbula ukuthi abasayine iSimemezelo sikaLichtenau bavumile ubulungu bobuKristu endaweni yokuhlala yamaMasonic ngaphansi kwesizathu "sothando lobuzalwane." Ngokuphikisana nalezi zifiso, iSonto lazivikela enkingeni enkulu eyayiyohlwanyelwa ngonya lo msinga ongcolile lapho ngokushesha noma kamuva.
 
Emfanekisweni womyalezo, iNkosazana Yezizwe Zonke ikhomba ne-Italy njengezwe elizokwenza imizamo enzima yokubalekela iziboshwa zalo moya omubi. Inkinga yamaMasonic yase-Italy yasekupheleni kwawo-1970 nasekuqaleni kwawo-1980 inikeza ubufakazi bokugcina nobukhulu kakhulu bamandla okubhubhisa eNkosazana Yezizwe Zonke. Ngaleso sikhathi, i-Italy yaba yindawo yokulwa okunonya ne-lodge enamandla neyimfihlo i-Propaganda Due (P2), eyayingene ezinhlakeni eziphakeme kakhulu zesifundazwe, ezempi, kanye nezezezimali, yakha "umbuso oyingozi ngaphakathi kwesifundazwe." Lesi siphithiphithi sangena eduze kwe-Holy See ngehlazo elikhulu lezezimali kanye nobugebengu elizungeze ibhange i-Banco Ambrosiano, elixhumene nezikhungo zeVatican. Okumangazayo kakhulu ukuthi lezi zimpi zadalula nokungena ngasese phakathi kwabefundisi ngokwabo. NgoSepthemba 1978, intatheli yase-Italy uMino Pecorelli yashicilela lokho okubizwa ngokuthi "uhlu lwe-Vatican Grand Lodge," olwaluhlanganisa abefundisi abaphezulu abafinyelela ku-121 abaxhumene ngasese ne-Freemasonry. Phakathi kwabasolwa kwakukhona uKhadinali uJean-Marie Villot, owayekhonza njengoNobhala Wezwe we-Holy See; uMbhishobhi Omkhulu uPaul Marcinkus, inhloko yeBhange laseVatican; uMbhishobhi Omkhulu u-Annibale Bugnini, usihlalo wekhomishini yokuguqulwa kwenkonzo; kanye noPasquale Macchi, unobhala kaPapa Paul VI. Lezi zenzakalo zabonisa ukuthi umoya omubi, ngesimo senyoni edla inyama, wawungagcini nje ngokwenza izingxoxo zemfundo kodwa wawulwela ukubhujiswa okunonya nokungokoqobo enhliziyweni yeSonto. Kwakuyilolu daba olubonakalayo emasangweni eVatican olwanikeza uKhadinali Joseph Ratzinger ugqozi oluqondile lokukhipha iSimemezelo esingaguquki mayelana nezinhlangano zamaMason ngoNovemba 1983.
Emfanekisweni womyalezo, umpristi wase-Italy, uFata Riccardo Lombardi, uvela futhi, ememezela iZwi likaNkulunkulu phakathi kwabathembekile. INkosazana Yezizwe Zonke imchaza njengoletha iQiniso emhlabeni. Lo myalezo ubeka intshiseko yakhe ehluke kakhulu esimweni sengqondo salabo babhishobhi namakhadinali, esikhundleni sokumemezela iVangeli nokuholela abantu kuNkulunkulu, abathi bahlonipha izindinganiso zamaMason. Abasebenzeli uMoya kaNkulunkulu, kodwa lowo moya ophikisana noMdali ngonya.
 
Emfanekisweni womyalezo weNkosazana Yezizwe Zonke, sibona umbhishobhi ensimini yakhe, kuyilapho omunye umuntu ovamile efika kwenye insimu. Sesivele siqinisekisile ukuthi sibhekisela kuMbhishobhi uJohannes Joseph van der Velden kanye noMhlonishwa uTheodor Vogel. Lesi sithombe sibhekisela ngqo emfanekisweni kaKristu eVangelini likaMathewu (Mathewu 13:24-30; 36-43) futhi sinikeza isihluthulelo sokuqonda wonke umyalezo. Indaba yeVangeli ilandisa ngendoda eyahlwanyela imbewu enhle ensimini yayo, kodwa ebusuku isitha sahlwanyela ukhula lapho. Lapho izinceku zayo zizama ukulusiphula, umniniyo uyabenqabela, esaba ukuthi bazobhubhisa okusanhlamvu okuhle kanye nalo. Uyala ukuba kokubili kukhule ndawonye kuze kube sekuvuneni, lapho imbewu izobekwa esibayeni futhi ukhula luzoshiswa. Sibona ngokucacile ukuthi emfanekisweni, ukuhlwanyelwa kobubi sekuvele kwenzeke, okwenza isimo singalungiseki. Ngakho-ke, iNkosazana Yezizwe Zonke igcizelela ukuthi iNgcwele kumele ivikelwe ngokuphelele kulokhu kungcola. Njengesikhungo sezwe lobuKristu, iRoma kumele inake ngokukhethekile ukuvimbela ukungcoliswa kweZwi likaNkulunkulu. Kumelwe lihlale lihlanzekile futhi lingenazo izingcola zakwamanye amazwe, ngaphandle kwalokho liyawohloka, lonakale, futhi lilahlekelwe ukunambitheka namandla alo. Isibonelo esicacile salokhu iqiniso yiwayini - isiphuzo, lapho sixutshwe ngamanzi, silahlekelwa yizimfanelo zaso ngokungenakugwenywa. IVangeli likubonisa kahle lokhu ngesikhathi somshado eKhana eGalile, lapho umphathi womshado wamangala khona ukuthi umkhwenyana wayegcine iwayini elihle kakhulu ekugcineni. Wayeqaphele isiko elivamile labantu lokunikeza iwayini elihle ekuqaleni kwedili, futhi kamuva, lapho izivakashi zingaqaphile, kwakuphakelwa iwayini elingelutho, elivame ukuxutshwa ngamanzi. Kulowo mshado, iwayini laphela ekugcineni. UKristu wabe esenza isimangaliso waguqula amanzi ahlanzekile aba yiwayini elisha, elijabulisa ukunambitheka kwalo futhi linamandla alo angempela. IZwi likaNkulunkulu kumelwe lihlale lihlanzekile ngokulinganayo futhi lingaxutshwe yimibono yabantu eSontweni LamaKatolika.
Ukuhambisana okubonakalayo kwalesi sikhangiso kungenye yezithombe zangaphambili zalo myalezo. Kuyo, iNkosazana Yezizwe Zonke ihlukanisa amafu abomvu namhlophe, ayexubana ngezikhathi ezithile ngaphambili. Nokho, ngaphansi kwawo kukhona amasonto ahlukahlukene, lapho umboni ebona khona izithunzi ezimnyama kuphela. Lokhu kubonisa ukuthi alahlekelwa ukukhanya kwawo kokuqala lapho eqala ukuxubana nemimoya yangaphandle. Lokhu kubonisa ngokusobala ukuthi umoya weSonto LamaKatolika awukwazi ukuhlangana neminye imibono noma ukumunca izimfundiso zawo. Endabeni yeFreemasonry, izifiso zayo zihluka ngokuphelele ezimisweni zobuKristu, ngakho-ke iZwi likaNkulunkulu—uma lixutshwa nazo—ngokungenakugwenywa lilahlekelwa ukukhanya kwalo.
Ukudlulisela lo mbango ongokomfanekiso ebhodini le-chess, kubalulekile ukuqaphela ukuthi ekuqanjweni kwamagama kwamazwe ngamazwe, enye yezingcezu—ePoland ebizwa ngokuthi umbhishobhi—ibizwa ngokuthi umbhishobhi. Ihlala isendaweni yayo yokuqala, kodwa esithombeni somyalezo, ingxenye ephikisanayo ingena esikweleni esiseduze. Inkosi yamaMason yenza njengomdlali ohlose ukubamba umbhishobhi futhi athathe indawo yakhe ngonya, ngaleyo ndlela ehlwanyela ukhula olubhubhisayo eSt. Peter's Basilica.