Orędzie 7 z dnia 7 lutego 1946 roku

Jak się wkrótce przekonamy, całe orędzie — choć wyrażone w kilku obrazach i ujęte na różne sposoby — mówi w istocie o jednym: o istnieniu zła oraz walce dobra ze złem. Walka ta została wpisana w dzieje człowieka już na samym początku, gdy Bóg wprowadził nieprzyjaźń między niewiastą a wężem oraz ich potomstwem, o czym czytamy w Księdze Rodzaju. Istnienie zła jest konieczne, aby człowiek w ogóle mógł rozpoznać, czym jest dobro, a czym zło. Z kolei zmaganie się ze złem umacnia ludzką duszę w czynieniu dobra. Można bowiem wiedzieć, czym jest dobro, a czym zło, a mimo to przy pierwszej pokusie ulec złu.
Podobnie Adam i Ewa mieli — w pewnym stopniu — świadomość, że posłuszeństwo Woli Bożej jest dobre. Żyli w Raju, z którego mogli czerpać samo dobro, dopóki pozostawali wierni Bożemu nakazowi. Jednak ich siła woli okazała się zbyt słaba, by oprzeć się pokusie złamania przykazania Bożego. Analogicznie wygląda to w świecie współczesnym, który jest wypełniony wszelkiego rodzaju pokusami. Jeśli dusza zna Boga, ale ma słabą siłę woli, a dodatkowo manipulowana jest podszeptami złego ducha, często daje się zwieść złu.
Nie wystarczy jedynie wiedzieć, czym jest dobro, a czym zło; konieczne jest także posiadanie ugruntowanej siły woli na takim poziomie, który pozostaje w zgodzie z Wolą Bożą i w pełni znany jest jedynie Bogu. Tylko wtedy człowiek nie ulega pokusom ani podszeptom złych myśli. Taka właśnie wewnętrzna siła, mierzona według Bożej miary, jest niezbędna do życia w Królestwie Bożym. Bóg kreuje człowieka na swoje podobieństwo, dlatego walka ze złem należy do istoty ludzkiego powołania. Gdy Bóg stwarzał świat, również przeciwstawiał się złu, wprowadzając zasady i porządek w chaosie, którym spowity był świat. W ten sposób odpowiadał dobrem na zło.
Widzimy zatem, że przykazania Boże są dobrem, którego celem jest wyprowadzenie ludzkości z ciemności. Słowa Boże są światłem dla człowieka. Doświadczenie pokazuje, że świat pozostawiony samemu sobie ostatecznie zmierza ku samozniszczeniu, gdyż postępuje według ducha tego świata.  
Warto w tym miejscu wspomnieć, że na historii Adama i Ewy opiera się zasada odnosząca się do góry Garizim — góry błogosławieństw — oraz góry Ebal — góry przekleństw. Zasada ta stanowi istotny element objawień Pani Wszystkich Narodów.
Adam i Ewa, zachowując przymierze z Bogiem, cieszyli się Jego błogosławieństwem i korzystali z wszelkiego dobra, jakim obdarzał ich Raj. Gdy jednak przymierze to zostało złamane, ziemia stała się dla nich przekleństwem. Trudy życia, cierpienie oraz różnego rodzaju katastrofy są konsekwencją zerwania więzi z Bogiem — doświadczeniami, poprzez które człowiek odczuwa skutki grzechu i zła na własnej skórze. Jednocześnie jednak pełnią one także funkcję wychowawczą: uczą rozróżniania dobra od zła oraz służą umocnieniu duszy w czynieniu dobra.
Podobnie jak w przypadku pierwszych ludzi, także i dziś złamanie przymierza z Bogiem sprawia, że ziemia może stać się dla człowieka przekleństwem. Walka ze złem pozostaje jednak niezbędna, aby człowiek mógł coraz pełniej upodabniać się do Boga. Ten bowiem, kto pozostaje bierny wobec zła, nie podąża drogą Bożego podobieństwa.
 
W omawianym orędziu pojawia się łacińskie wyrażenie ora et labora, czyli „módl się i pracuj”. Aby w pełni zrozumieć przesłanie tych słów, należy odczytywać je w kontekście ich pochodzenia — Reguły św. Benedykta, która stanowi praktyczny przewodnik życia dla wspólnot monastycznych. Święty Benedykt wskazywał, że życie podporządkowane jasno określonym zasadom prowadzi do harmonijnego rozwoju — zarówno duchowego, jak i cielesnego — podobnie jak Bóg, stwarzając świat, wprowadzał w nim ład, przezwyciężając chaos. Jedną z takich Bożych zasad jest wprowadzanie pokoju w świecie ogarniętym niepokojem, czego uczył nas Chrystus.
Warto też zauważyć, że zasady nie zawsze pochodzą od Boga. Ideologie wymyślane przez człowieka mogą opierać się na własnych regułach, ale zwykle nie powstają one dla dobra człowieka, a jedynie, aby go zniewolić. Reguła św. Benedykta opiera się w całości na Piśmie Świętym, Słowie pochodzącym od Boga, które jest dla dobra człowieka. Życie według jej zasad prowadzi do porządku i rozwoju, a ich brak – do chaosu i stagnacji, zarówno duchowej, jak i fizycznej.
W Regule św. Benedykta wielokrotnie pojawia się temat walki dobra ze złem, co doskonale koresponduje z omawianym orędziem Pani Wszystkich Narodów. Św. Benedykt mówi, że człowiek, który oddalił się od Boga przez nieposłuszeństwo, musi powrócić do Niego poprzez posłuszeństwo.
Jednak należy zachować czujność i rozeznawać, czyje nakazy wypełniamy, czy nie podążamy za „wilkiem w owczej skórze”. Nie wolno ślepo podążać za przełożonym, jeśli głoszone przez niego nauki są sprzeczne z Pismem Świętym: „Opat niech niczego nie ustanawia ani nie rozkazuje, co byłoby sprzeczne z prawem Bożym.” (Reguła św. Benedykta)
Oznacza to, że przełożony – pasterz – nie tworzy własnych doktryn, lecz jest ich przekazicielem. Źródłem nauki pozostaje Słowo objawione przez Boga, które jest światłem dla człowieka. Ponadto należy uważnie obserwować, jakie owoce rodzi życie pasterza. Jak pisze św. Benedykt: „Niech raczej przykładem niż słowem uczy.”
Świętość pasterza jest zatem kluczowa. Jeśli zostaje ona w jakikolwiek sposób zaburzona, osoba taka nie powinna pełnić funkcji przełożonego, którego zadaniem jest formowanie owiec Bożych. Błędna nauka głoszona przez złego pasterza wyrządza krzywdę tym, którzy w dobrej wierze chcieli okazać posłuszeństwo. Istotne jest więc rozeznanie, dokąd prowadzi dana nauka. Św. Benedykt szczegółowo opisuje cechy dobrego pasterza oraz sposoby jego działania, mające na celu wyprowadzenie owiec z ciemności ku światłu.
Widzimy również, że w kontekście omawianego orędzia Pani Wszystkich Narodów szczególnie istotne jest, aby nie dać się zwieść „wilkowi w owczej skórze”, co doskonale koresponduje z Regułą św. Benedykta. Należy podkreślić, że walka ze złem toczy się nie tylko poza murami Kościoła, lecz także w jego wnętrzu, na co zwraca uwagę Pani Wszystkich Narodów. Właśnie w poprzednim orędziu opisywaliśmy Kościół anglikański, którego celem nie jest pojednanie z Kościołem katolickim, lecz narzucenie własnych zasad zgodnych raczej z duchem tego świata.
W tym kontekście w dalszej części orędzia widzimy papieża obracającego Pismem Świętym, co w wymiarze symbolicznym oznacza próbę dostosowania Słowa Bożego do ducha tego świata. Konsekwencje takiego postępowania są tożsame z historią Adama i Ewy. W momencie złamania Bożego przykazania ziemia staje się dla człowieka przekleństwem. Dlatego w orędziu pojawiają się ostrzeżenia skierowane zarówno do świata, jak i do Kościoła: nadejdą katastrofy i wojny, ponieważ łamanie przymierza z Bogiem poprzez fałszowanie Pisma Świętego prowadzi do zniszczenia ustanowionego przez Niego porządku.
Wyrażenie ora et labora podkreśla, że Boży pierwiastek powinien być obecny w każdej ludzkiej pracy oraz w każdym działaniu. Człowiek jako istota rozumna, może stać się narzędziem w rękach Boga jedynie wówczas, gdy wszystko, co czyni, pozostaje w zgodzie z Jego Wolą, objawioną w Piśmie Świętym oraz w Żywym Słowie – Chrystusie. Wówczas ziemia nie będzie już dla człowieka przekleństwem, lecz stanie się błogosławieństwem.
 
Pani Wszystkich Narodów ostrzega narody Europy, by były czujne i miały się na baczności. I nie chodzi tu tylko o pasterzy, ale również o wszelkiego rodzaju ideologie. Nadchodzą bowiem czasy, w których ideologie – pozornie niosące dobro – będą próbowały odciągnąć ludzi od Boga, rozpraszając Jego owce i zaciemniając prawdę. Zło nie ukaże się w jawnej postaci, lecz będzie działać pod płaszczykiem dobra, humanizmu czy fałszywie rozumianej tolerancji.
Obraz ten bezpośrednio nawiązuje do słów Jezusa z Ewangelii, gdzie przestrzega On przed „wilkami w owczej skórze” – tymi, którzy przybierają postać pasterzy, przywódców, a w rzeczywistości są narzędziami rozproszenia i zamętu. Chrystus ostrzega przed tym, co udaje światło, ale w istocie jest ciemnością.
Również w tym kontekście pojawiają się słowa: „Ora et labora” – módl się i pracuj. Po ich wypowiedzeniu, Pani Wszystkich Narodów pozwala Idzie Peerdeman dostrzec wilka ukrytego pod postacią owcy – na pierwszy rzut oka niedostrzegalnego. Ten obraz pokazuje, że modlitwa daje światło rozeznania, umożliwia dostrzeżenie pozornej prawdy dzięki działaniu Ducha Świętego, który wspiera ludzi w rozpoznaniu zła ukrytego pod pozorem dobra.
Walka ze złem jest jednak pracą – wymagającą ofiary, wyrzeczeń i często także bólu. „Ora et labora” to nie tylko wezwanie do modlitwy, ale do pełnego zaangażowania – duchem i czynem. To przesłanie pokazuje, że nie wystarczy rozpoznać zło – trzeba też mieć odwagę, by się mu przeciwstawić.